Bizi Takip Edin

ASYA

Filipinler, ABD’yle anlaşmanın başına ‘bela’ açmasından endişeli

Yayınlanma

Filipinler Milli Savunma Bakanı, ABD ile üs anlaşmasının savaşı amaçlamadığını söyledi. Filipinli yetkililer, Manila’nın olası bir Tayvan ihtilafına karışmasından korkuyor.

Güneydoğu Asya ülkesinin savunma bakanı, Filipinler’in ABD’nin daha fazla askeri üsse erişmesine izin veren kararının “savaşa girmeyi değil, caydırıcılığı güçlendirmeyi” amaçladığını vurguladı.

Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., geçen ay Amerikan birliklerine, 2014 Gelişmiş Savunma İşbirliği Anlaşması (EDCA) kapsamında daha önce kararlaştırılan diğer beş yere ek olarak, dört askeri kampa daha erişim izni vermişti. Marcos, kararın Manila’nın “tartışmalı Güney Çin Denizi’ndeki çıkarlarını koruma amaçlı” olduğunu söylemişti.

Filipinler Milli Savunma Bakanı Carlito Galvez perşembe günü yaptığı açıklamada, “Jeopolitik durum gün geçtikçe daha da istikrarsız hale geliyor” dedi ve ekledi “EDCA kapsamındaki projelerimiz ve diğer savunma ortaklıklarımız saldırganlık amaçlı değildir. Savaşa hazırlanmıyoruz, bunun yerine olası durumlara ve güvenliğimize yönelik tehditlere karşı savunma yeteneklerimizi geliştirmeyi hedefliyoruz.”

“Ulus olarak savaşı dış politika olarak reddediyoruz” ifadesini kullanan Galvez, “Bununla birlikte, ulusal çıkarlarımızı savunmak için elimizdeki tüm araçları ve kaynakları tüketmeye kararlıyız” dedi.

Üslerin Tayvan’a yakın olması tedirgin ediyor

Filipinli yetkililerden gelen ‘sakinleştirici’ açıklamalara rağmen, ABD’ye yeni sağlanan üslerin olası lokasyonları Tayvan adasına yakınlığıyla dikkat çekiyor.

Bazı senatörler ve yerel hükümet yetkilileri, Tayvan yakınlarındaki bölgelerin üslere dahil edilmesinin Filipinler’i Tayvan konusunda Çin’le olası bir çatışmaya sürükleyebileceğine dair endişelerini dile getirdi.

Senato Dış İlişkiler Komitesi Başkanı ve Devlet Başkanının kız kardeşi Imee Marcos, bu hafta yaptığı açıklamada, “EDCA’nın, Filipinler’in Batı Filipin Denizi’ndeki çıkarlarını değil, Tayvan Boğazı’ndaki gerilimin tırmanmasını ele aldığı açık” ifadesini kullandı.

ABD’yle anlaşma sonrası Çin kamuoyunda çıkan analizlerde de “Çin’i hedef alma niyeti bundan daha açık olamazdı” yorumları yer almıştı.

Nitekim ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin de anlaşmanın imzalandığı Filipinler ziyareti sırasında, ABD ve Filipinler’in “silahlı saldırıya karşı karşılıklı direnme kapasitelerini güçlendirmeye kararlı olduklarını” söylemiş ve Çin’in Güney Çin Denizi üzerindeki etkisine karşı, bu savunma çabalarının önemli olduğunu vurgulamıştı.

Marcos’un Washington meyli ve denge politikası

Bu arada EDCA, ABD’nin, ortak eğitim, ekipmanın önceden konumlandırılması, pistler, yakıt depolama ve askeri konut gibi tesislerin inşası için Filipin askeri üslerine erişimine izin verse de, kalıcı bir mevcudiyete izin vermiyor.

Filipinler, Amerika anakarasının dışındaki en büyük iki ABD Donanması ve Hava Kuvvetleri üssüne ev sahipliği yapıyordu. Ancak Filipin Senatosu üslerin kullanım süresini uzatmayı reddettikten sonra 1990’ların başında üsler kapatıldı. Amerikan kuvvetleri, 1999 Ziyaret Kuvvetleri Anlaşması uyarınca Filipinli birliklerle büyük ölçekli muharebe tatbikatları için geri dönse de üs elde edemedi. Filipin Anayasası, yabancı birliklerin kalıcı olarak üslenmesini ve yerel çatışmalara katılmalarını yasaklıyor.

2014 EDCA, ABD kuvvetlerinin ekipmanı önceden konumlandırmasına ve Filipin askeri üslerine güçlerini döndürmesine izin verdi, ancak Marcos’un selefi Rodrigo Duterte, Çin ile daha yakın ilişkiler sürdürmek için uygulamayı askıya almıştı.

Marcos cumhurbaşkanı seçildikten sonra ise, Joe Biden, Marcos’u tebrik etmek için arayan ilk yabancı lider oldu ve üst düzey Washington yetkilileri yoğun bir şekilde Filipinler’i ziyaret etti. Marcos’un ABD ile savunma işbirliğini güçlendirme hamlesi, ABD’yi eleştiren Duterte’nin politikasından da bir kaymayı temsil ediyor.

Ancak Filipinler diğer yandan, en büyük ticaret ortağı konumundaki Çin’le ABD arasında bir denge politikası da tutturmayı hedefliyor. Marcos bu kapsamda sene başında Pekin’e yaptığı ziyarette, Çin’le ekonomik ilişkileri iyileştirme sözü vermişti. Marcos ayrıca açıklamalarında ara ara, Manila’nın savunma yeteneklerini güçlendirme çabalarının “Pekin’e yönelik olmadığını” vurguluyor.

Marcos, Nikkei Asia’ya yaptığı açıklamada ise, EDCA’nın Tayvan’da “bir çatışma çıkması ihtimalini kapsamadığını” söylese de, ülkenin Tayvan’a yakınlığı göz önüne alındığında, “Filipinler’in bir şekilde olaya müdahil olmayacağı bir senaryo hayal etmenin de zor olduğunu” kaydetti.

Olası bir çatışmadan çekinen Filipinler, diğer yandan da ABD ile müttefiklik kurarak çatışmaya hazırlık yapıyor.

ASYA

Çin ve Rusya ‘savaş odaklı’ ortak deniz tatbikatını tamamladı

Yayınlanma

Çin ve Rusya, iki donanmaya ait savaş gemilerinin Çin’in güney kıyılarındaki sularda canlı silah ve füze atışları yaptığı bir deniz tatbikatını tamamlarken, uzmanlar perşembe günü tatbikat boyunca sergilenen üst düzey fiili muharebe oryantasyonunun Çin-Rusya askeri işbirliğinin artmaya devam ettiğini gösterdiğinin altını çizdi.

Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA) Deniz Kuvvetleri tarafından perşembe günü yapılan basın açıklamasında, Ortak Deniz-2024 askeri tatbikatına katılan Çin-Rusya ortak savaş gemisi formasyonunun, planlanan tüm eğitim kurslarını tamamladıktan sonra, çarşamba günü öğleden sonra Güney Çin’in Guangdong Eyaleti, Zhanjiang yakınlarındaki sularda bir veda töreni düzenlediği ve altı günlük tatbikatın sona erdiği belirtildi.

Çin devlet televizyonu CCTV’nin haberine göre, deniz güvenliği tehditleriyle başa çıkma hedefi altında birleşen iki ülke donanmaları tatbikata yedi savaş gemisi gönderdi: Çin tarafından Tip 052D destroyer Nanning, Tip 054A fırkateynler Xianning ve Dali, Tip 903 kapsamlı ikmal gemisi Weishanhu ve Rus tarafından korvetler Gromkiy ve Rezkiy ile yağ gemisi Irkut.

İki tarafin 12 Temmuz’dan pazar gününe kadar süren liman safhasında profesyonel değişimler, gemi ziyaretlerinin yanı sıra tai chi uygulamaları, spor müsabakaları ve güverte resepsiyonları gibi “dostane değişimler” gerçekleştirdiği kaydedildi. PLA Donanmasına göre, pazartesi günü deniz safhasının başlatılmasının ardından, iki taraftan katılımcı kuvvetler, ortak keşif ve erken uyarı, ortak arama ve kurtarma ile ortak hava ve füze savunması dahil olmak üzere çok sayıda canlı eğitim kursunda yakın ve zımni bir şekilde koordine oldular.

PLA Daily’nin haberine göre çarşamba sabahı yapılan ortak hava ve füze savunma eğitimi sırasında Çin destroyeri Nanning ve Rus korveti Gromkiy, hedef uçak tarafından simüle edilen gelen yüksek hızlı gemi savar füzelerini durdurmakla görevlendirildi.

Habere göre Nanning gemiden havaya bir füze fırlatarak bir hedefi vururken, aynı anda Çin destroyerinden birkaç deniz mili uzaklıktaki Gromkiy de deniz topuyla birden fazla atış yaparak diğer hedefi önledi.

PLA Daily’nin Çinli bir kurmay subaydan aktardığına göre, “Dost ateşinden kaçınıldığından emin olarak ve her geminin saldırı alanlarına ve silah performanslarına dayanarak, komuta merkezi iki Çin ve Rus gemisini hedefleri en uygun şekilde dağıtarak ve saldırı yöntemlerini en kısa sürede seçerek hedeflere karşı eşzamanlı saldırı düzenleyecek şekilde organize etti.”

PLA Donanması tarafından yapılan basın açıklamasında tatbikatın Çin ve Rus donanmalarının profesyonel değişimlerini, karşılıklı anlayışlarını ve karşılıklı güvenlerini artırdığı ve iki tarafın pragmatik işbirliğinde üst düzey standardizasyon ve sistematizasyonu teşvik ettiği belirtildi.

PLA Donanması, 2012’den bu yana Ortak Deniz tatbikatları serisinin iki ülkenin deniz işbirliğinin ana platformu haline geldiğini ve iki donanmanın güvenlik tehditleri ve zorluklarıyla ortaklaşa mücadele etme kabiliyetlerini artırmaya devam ederken, denizde ortak askeri operasyon seviyesini her açıdan geliştirdiğini söyledi.

Deniz kuvvetleri komutanı, tatbikatın iki taraf arasındaki koordinasyon mekanizmasını optimize ettiğini ve gemileri arasındaki birlikte çalışabilirliği artırdığını, Çin ve Rusya’nın deniz ve bölgesel barış ve istikrarı ortaklaşa koruma konusundaki kesin kararlılığını gösterdiğini söyledi.

Adının açıklanmasını istemeyen Çinli bir askeri uzman perşembe günü Global Times’a verdiği demeçte Çin-Rusya ortak tatbikatının yüksek düzeyde fiili muharebe oryantasyonu sergilediğini söyledi.

Söz konusu uzman, hava ve füze savunma eğitimini ele alarak, gemi savar füzelerin modern savaşta savaş gemilerine yönelik en büyük tehditlerden biri olması nedeniyle tatbikatta canlı silah ve füze atışlarıyla önleme yapıldığını söyledi.

Tatbikatın taktik düzeyde de ayrıntılarla dolu olduğu kaydedildi.. Uzman, örneğin komuta merkezinin dost ateşi ve farklı hedeflerin farklı gemilere dağıtılmasını göz önünde bulundurduğunu ve bunların yalnızca gerçek uygulamalarda ortaya çıkan somut zorluklar olduğunu söyledi.

Çinli askeri uzman Zhang Junshe de perşembe günü Global Times’a verdiği demeçte tatbikatın muharip yönüne dikkat çekerek her iki donanmanın da tatbikata güçlü ve kapsamlı muharebe kabiliyetlerine sahip yeni ve ana muharebe gemilerinden bazılarını gönderdiğini söyledi.

Zhang, eğitim kurslarının düzeninin de savaş odaklı olduğunu ve deniz savaşındaki gerçek ihtiyaçlara göre seçildiğini söyledi.

Bir başka gelişme de Çin ve Rusya’nın temmuz başından temmuz ortasına kadar Asya-Pasifik bölgesinde dördüncü ortak deniz devriyesini gerçekleştirmeleri oldu.

CCTV’nin salı günü bildirdiğine göre, Çin-Rusya ortak donanma birliği ortak devriyeye Jeju Adası’nın güneyindeki sularda başladı, Osumi Boğazı’ndan geçiş yaptı ve Balintang Kanalı üzerinden Güney Çin Denizi’ne girmeden önce Batı Pasifik’ten güneye doğru yelken açtı.

PLA Donanması tarafından yayınlanan ve Ortak Deniz-2024 tatbikatının veda törenini gösteren fotoğraflarda, tatbikata katılan yedi gemiden daha fazla olmak üzere toplam dokuz Çin ve Rus savaş gemisi yer aldı.

Gözlemciler, ortak devriyedeki savaş gemilerinin ortak tatbikattaki savaş gemileriyle birleşmiş olmasının muhtemel olduğunu söyledi.

Batı medyası Çin-Rusya deniz işbirliğini Güney Çin Denizi’ndeki son gerginliklerle ilişkilendirdi ve tatbikatın “NATO’ya karşı gelmekle” bağlantılı olduğu yorumları yapıldı.

Çinli uzmanlar bu iddiaları reddederek Ortak Deniz Serisi tatbikatlarının 2012’den bu yana Çin ve Rusya’ya yakın birçok farklı suda birçok kez düzenlendiğini ve tatbikatın savaş odaklı olmasına rağmen üçüncü bir tarafı hedef almadığını söyledi.

Okumaya Devam Et

ASYA

Çin’in üçüncü plenumu beş yıllık çeşitli reform hedeflerine odaklandı

Yayınlanma

Çin Komünist Partisi perşembe günü on yılda iki kez gerçekleştirdiği kritik politika toplantısını tamamlayarak, artan belirsizlikler karşısında büyüme ve güvenlik arasında hassas bir denge kurmaya çalışan bir bildiri yayınladı.

Ağırbaşlı bir üslupla kaleme alınan bildiride, Halk Cumhuriyeti’nin 80. kuruluş yıldönümünü kutlayacağı önümüzdeki beş yıl içinde tamamlanması gereken çok çeşitli reform hedefleri sıralandı.

Toplantının tam metni önümüzdeki hafta yayınlanacak, ancak bu hali de ÇKP Merkez Komitesi’nin önümüzdeki yıllara ilişkin düşünce ve politika yönelimleri hakkında fikir veriyor.

Bildiri, üçüncü plenum olarak bilinen ve parti liderlerinin uzun vadeli stratejilerini belirlemeleri için önemli bir etkinlik olan dört günlük oturumun sonunda yayınlandı.

Başkan Xi Jinping’in üçüncü dönemindeki bu plenum, Çin’in içeride ve dışarıda karşı karşıya olduğu karmaşık ve zorlu ortamı yansıtırken, yeni dönem için bu zorlukları aşma stratejilerine odaklanıldı.

Ülkenin ekonomik büyümesi önemli ölçüde yavaşladı ve finans ve emlak piyasalarındaki çöküşler halkın güvenini ciddi bir şekilde sarstı.

Dışarıda ise Çin’in ABD ile rekabeti şiddetlenmeye, Avrupa ve Japonya gibi büyük ticaret ortaklarıyla bağları yıpranmaya devam ediyor.

Öte yandan bildiride köklü ve ani değişiklikler yerine, ekonomik yeniden yapılandırmayı tamamlama vurgusu yer aldı. Bununla birlikte, bildiri mevcut zorlukları kabul etti.

Uzun vadeli hedeflerin yanı sıra bildiri, Çin’in “bu yılki büyüme hedeflerini tamamlamak için tereddütsüz çaba göstermesi” gerektiğini vurguladı.

Pekin daha önce 2024 yılı için “yüzde 5 civarında” bir büyüme hedefi belirlemişti ancak beklenenden zayıf gelen ilk yarı verileri Goldman Sachs gibi yatırım bankalarının bu hedefi sorgulamasına yol açtı.

Bildiride parti üyelerinden “parti liderliğinin ekonomik kararlarını sadakatle takip etmeleri, iç tüketimi canlandırmak için aktif adımlar atmaları ve ihracat ve ithalatı artırmak için yeni bir ivme oluşturmaları” istendi.

Çin Baş Ekonomist Forumu Genel Müdürü Lian Ping, bu yılki büyüme hedeflerine yapılan atfın bildiriye kasıtlı olarak bir toparlanma çağrısı olarak dahil edildiğini söyledi.

South China Morning Post’a konuşan Lian, “Bu kısmın daha sonra yayınlanacak tam bildiride yer almayacağına inanıyorum.

Liderlik bu fırsatı [bu yılın] ikinci çeyreğindeki hayal kırıklığı yaratan performansı ele almak için kullanmak istiyor” dedi.

Öte yandan bildirinin çoğu bölümü uzun vadeye odaklandı.

Komite, Çin’in ekonomi, kırsal arazi, vergilendirme, çevre koruma, ulusal güvenlik, yolsuzlukla mücadele ve kültürel kalkınma dahil olmak üzere tüm alanlarda reformları derinleştirmeye devam edeceği sözünü verdi.

Açıklamada “reform” kelimesi 53 kez yer aldı. Uzmanlara göre bu vurgu yönetişimin iyileştirilmesi ve verimliliğin artırılması hedefi bağlamında da yapılıyor.

Lian, bildirinin vergi reformu gibi uzun süredir gecikmiş bazı konuları ele aldığını görmekten memnuniyet duyduğunu söyledi.

“Ve tüm bu reformların 2029 yılına kadar tamamlanması için net bir son tarih vermesi çok önemli. Önceki üçüncü genel kurullara kıyasla bu ferahlatıcı bir gelişme” dedi ve şöyle devam etti: “Geçmişte bazı reform tedbirlerinden bahsediliyor ve sonra bunlar gerçekleştirilemeyince sessizce rafa kaldırılıyordu. Bu kez bunları gerçekleştirme konusunda daha kararlı görünüyorlar.”

Çin, bilim ve teknolojide ‘kaliteli işgücü’ yaratmak için 2029’a kadar süre belirledi

Çin’in bilim ve teknoloji gelişimini hızlandırma çabası reformların merkezinde yer alıyor ve bu alan ülkenin ekonomik dönüşümü için kritik önemde görülüyor.

Bildiride ayrıca ülkenin arz yönlü reformu derinleştirmesi, dijital ekonomiyi reel ekonomiye daha iyi entegre etmesi, modern altyapıyı yükseltmesi ve endüstriyel tedarik zincirinde esneklik oluşturması çağrısında bulunuldu.

Bu hedeflere ulaşmak için beşeri sermaye ve yeteneklerin geliştirilmesi vurgusu yapıldı: “Bilim ve eğitim yoluyla ulusu gençleştirme ve yetenek havuzlarımızı güçlendirme stratejisini eksiksiz ve sadakatle uygulamalıyız. Eğitim ve inovasyon el ele gitmelidir.”

Piyasa düzeninin korunması vurgusu

Ekonomi cephesinde ise “piyasanın rolünü daha iyi oynama” sözü verildi ancak sıkça kullanılan piyasanın ekonomide belirleyici güç olduğu ifadesi bu sefer yer almadı. Bunun yerine bildiri, Pekin’in mali sistemindeki risklere ilişkin endişelerini yansıtacak şekilde piyasa düzeninin korunması ve piyasa aksaklıklarının düzeltilmesi ihtiyacını vurguladı.

Bildiride “devlet dışı sektörün” gelişimine “kesintisiz destek ve rehberlik” sözü verilirken, hükümetin ekonomideki “tüm mülkiyet biçimlerinin” adil ve yasal bir şekilde “eşit şartlarda” rekabet edebilmesini sağlaması gerektiği ifade edildi ve Çin’in baskı altındaki özel sektörüne atıfta bulunuldu.

Riski kontrol etme ihtiyacı, Çin’in “karmaşık ve hızla değişen iç ve dış zorluklarla” karşı karşıya olduğu bir dönemde ortaya çıktı.

“Emlak sektörü ve yerel borçlar gibi kritik alanlardaki riskleri önlemek ve çözmek için doğru tedbirleri uygulamalıyız. Finans kuruluşlarının güvenlik kurallarına sıkı sıkıya uymalarını sağlamalıyız” denildi.

“Hükümet başta sel felaketleri olmak üzere doğal afetlerin izlenmesi ve önlenmesini iyileştirmelidir. Sosyal istikrarı etkin bir şekilde korumak için bir sosyal güvenlik ağı kurmalıyız” ifadeleri kullanıldı.

İdeolojik risklerin önlenmesi

Raporda ayrıca Çin’in “kamuoyunun yönlendirilmesini güçlendirmesi ve ideolojik riskleri önlemesi ve etkisiz hale getirmesi” gerektiği de belirtildi.

Başta ordu olmak üzere yolsuzlukla mücadeleye devam etme sözü verildi. Genel kurul, eski savunma bakanı Li Shangfu ve diğer iki generalin yolsuzluk davalarına ilişkin raporları aldı ve onayladı.

Partinin ordu üzerinde mutlak bir liderlik sağlaması ve Halk Kurtuluş Ordusu’nun 100. yıl hedeflerine ulaşabilmesi için gerekli reformları gerçekleştirmesi gerektiği belirtildi.

Çin Bilimler Akademisi’ne bağlı Çin İnovasyon ve Kalkınma Stratejisi Enstitüsü’nde kıdemli araştırmacı olan Xie Maosong bildiriyi “kararlı ama sabırlı” olarak nitelendirdi.

Xi birçok kez reformun kolay kısmının sona erdiğini” ve şimdi “keşfedilmemiş sularda olduğumuzu” söyledi.

Macquarie Capital’in baş Çin ekonomisti Larry Hu, bildirinin finans piyasaları için herhangi bir sürpriz içermediğini söyledi.

Hu bir araştırma notunda, “Somut bir hedeften ziyade, ‘Çin modernizasyonu’ Çin’in önümüzdeki yıllarda karşılaşacağı ekonomik, sosyal, çevresel ve jeopolitik zorlukların başarıyla üstesinden gelmeye yönelik bir beklentidir,” dedi, ancak piyasa üzerinde bir etkisi olmayacağını belirtti.

Okumaya Devam Et

ASYA

Vietnam Komünist Partisi Genel Sekreteri Nguyen Phu Trong 80 yaşında hayatını kaybetti

Yayınlanma

Devlet medyası cuma günü yaptığı açıklamada, Vietnam Komünist Partisi Genel Sekreteri Nguyen Phu Trong’un hayatını kaybettiğini duyurdu. 13 yıl boyunca ülkenin en güçlü pozisyonunda kalan Trong’un cuma günü öğleden sonra erken saatlerde “bir hastalık döneminin ardından”, “yaşlılık ve ciddi hastalık nedeniyle” öldüğü bildirildi. Trong 80 yaşındaydı.

Vietnam Devlet Başkanı To Lam, partinin yaşlanan liderinin tıbbi tedaviye odaklanması gerektiğini duyurduğu perşembe günü Trong’un görevlerini devraldı.

Sovyet eğitimli Trong parti genel sekreteri olarak ülkedeki en güçlü figürdü ve 2011’den beri bu görevdeydi.

Trong, 2021 yılında parti genel sekreterliğini iki dönemle sınırlayan kuralın kaldırılmasının ardından üçüncü kez bu göreve gelerek siyasi nüfuzunu ortaya koydu.

Ancak basına göre son dönemde kamuya açık etkinliklerde “sağlıksız” görünüyordu ve birkaç üst düzey toplantıyı da kaçırmıştı.

Partinin, 2026’daki bir sonraki Kongre’den sonra görev süresi dolana kadar Lam’ın parti genel sekreterliğine vekalet edip etmeyeceğine ya da kendi içinden yeni bir aday seçip seçmeyeceğine karar vermesi gerekiyor.

Trong 2017’de yolsuzluğa karşı mücadele kampanyasına öncülük ederek “kızgın fırın” olarak bilinen, kabine bakanları, bir parlamento başkanı ve iki eyalet başkanı da dahil olmak üzere yüzlerce yetkilinin yolsuzluktan soruşturulduğu ve birçoğunun istifa ettirildiği bir süreci başlattı.

Güçlü iç güvenlik teşkilatının eski şefi Lam da, bu kampanyanın önemli bir savunucusuydu ve selefinin görevi kötüye kullanma suçlamaları nedeniyle istifa etmesinin ardından mayıs ayında cumhurbaşkanı seçilmişti.

2026’da Komünist Parti Ulusal Kongresi düzenlenecek. Her beş yılda bir düzenlenen kongre, Vietnam’ın gelecekteki liderliğini şekillendirmede önemli görülüyor. 2026’daki kongrenin, Trong’un yerine kimin geçeceğine odaklanması bekleniyordu.

Şimdi kongreye kadar nasıl bir görevlendirme yapılacağı merak ediliyor.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English