Bulgaristan hükümeti, ülkenin tek nükleer güç santrali olan Kozloduy’un bakımı ve güvenliği için gerekli bazı ekipmanların Rusya’dan ithal edilmesine geçici izin verdi. Enerji Bakanı İva Petrova, nükleer güvenliği sağlamak amacıyla yaptırımlardan istisna tanındığını açıkladı.

Bulgaristan hükümeti, yaptırımlara rağmen ülkenin tek nükleer güç santrali olan Kozloduy için Rusya’dan gerekli ekipmanların satın alınmasına geçici olarak izin verdi.

Karar, kabine toplantısının ardından Bulgaristan Enerji Bakanı İva Petrova tarafından açıklandı.

Ülke medyasından Dnevnik’in aktardığına göre, daha önce Rusya’ya yönelik yaptırımlar kapsamında yasaklanan bazı ürünlerin ithalatına bu kararla yeşil ışık yakıldı.

24 Chasa gazetesinin ayrıntılarını paylaştığı karara göre, nükleer santral yönetimi, onarım çalışmaları için ihtiyaç duyulan Rus menşeli demir ve çelik ürünlerinin ithalatı kapsamında belirli yüklenicilerle devlet sözleşmeleri imzalayabilecek.

Yaptırımlardan muafiyet hakkı, ilgili sözleşmelerin geçerlilik süresiyle sınırlandırıldı.

Bakan Petrova, yaptırımların geçici olarak esnetilmesinin nükleer güvenliği sağlamak, santralin arızasız çalışmasını sürdürmek ve Kozloduy’un beşinci ile altıncı bloklarının yüksek işletme standartlarına uymasını garanti altına almak için gerekli olduğunu ifade etti.

Haberde aktarılan bilgilere göre, santralin sorunsuz çalışması, ekipman geliştiricileri, inşaatçıları ve üreticilerinden gelecek düzenli parça ve bileşen tedarikine dayanıyor.

Tesis bünyesindeki sistem ve ekipmanların büyük kısmının Rus menşeli olması sebebiyle, teknik gereksinimler doğrultusunda beşinci ve altıncı bloklara mal tedarikine yönelik bir dizi sözleşmenin Rus yüklenicilerle imzalandığı veya imzalanması gerektiği belirtildi.

Kozloduy Nükleer Güç Santrali, Bulgaristan’ın tek nükleer santrali ve ülkedeki en büyük elektrik üreticisi konumunda bulunuyor. Tesis, Bulgaristan’ın yıllık ulusal elektrik üretiminin üçte birinden fazlasını tek başına karşılıyor.

Başkent Sofya’ya yaklaşık 200 kilometre mesafede bulunan ve 1974 yılında işletmeye alınan santralde başlangıçta altı enerji bloğu faaliyet gösteriyordu.

İlk dört bloğun faaliyeti, Bulgaristan’ın Avrupa Birliği’ne katılım sürecinde, 2000’li yıllarda durdurulmuştu. Modernize edilen beşinci ve altıncı bloklar ise aktif olarak çalışmaya devam ediyor.

Bulgaristan hükümeti benzer bir ithalat iznini Mart 2023’te de vermişti. Dönemin Enerji Bakanı Rosen Hristov, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, henüz alternatif tedarikçi bulunamayan acil yedek parça, hizmet ve malzemelerin söz konusu olduğunu belirterek, yeni yüklenici arayışlarının sürdüğünü kaydetmişti.

Ermenistan’da Samvel Karapetyan liderliğindeki Güçlü Ermenistan ittifakı, Erivan’daki 12/13 numaralı seçim merkezinde oy verme sonuçlarının geçersiz sayılmasını talep etti. Talebin gerekçesi olarak, Ulusal Demokratik Kutup Partisi’ne ait oy pusulalarının seçim merkezinde bulunmaması gösterildi. Ermenistan Merkezi Seçim Komisyonu Başkanı Vaagn Ovakimyan, konuyla ilgili kararın 14 Haziran’da açıklanacağını söyledi.

Ermenistan’da Rus iş insanı Samvel Karapetyan’ın liderliğini yaptığı Güçlü Ermenistan ittifakı, Erivan’daki 12/13 numaralı seçim merkezinde oy verme sonuçlarının geçersiz sayılması talebiyle başvuruda bulundu.

Ermenistan Merkezi Seçim Komisyonu (MSK) Başkanı Vaagn Ovakimyan, Armenia Today’in aktardığı açıklamasında, Güçlü Ermenistan’ın söz konusu seçim merkezi için sonuçların geçersiz ilan edilmesini talep ettiğini söyledi.

Ovakimyan, seçim merkezinde 8 numarayla yarışan partilerden birine ait oy pusulalarının bulunmadığının, bir seçmenin bu pusulaları talep etmesi üzerine ortaya çıktığını belirtti.

Ovakimyan, “Tüm yanıtlar 14 Haziran’daki kararda yer alacak” diye konuştu.

Ermenistan MSK’sı, 8 numarayı Ulusal Demokratik Kutup Partisi’ne vermişti. Tartışmanın merkezindeki 12/13 numaralı seçim merkezi Erivan’da bulunuyor.

Daha önce 8 Haziran’da Bağımsız Gözlemci misyonunun temsilcisi Daniel İoannisyan da, 12/13 numaralı seçim merkezindeki sonuçların geçersiz sayılması ya da burada yeniden oylama yapılması talebinde bulunacaklarını açıklamıştı.

Aysor’un aktardığına göre İoannisyan, bu talebin gerekçesinin Ulusal Demokratik Kutup Partisi’ne ait oy pusulalarının seçim merkezinde bulunmaması olduğunu söylemişti.

Ermenistan’da 7 Haziran’da Ulusal Meclis seçimleri düzenlendi. Oyların yüzde 100’ünün sayılmasının ardından açıklanan ön sonuçlara göre iktidardaki Sivil Sözleşme Partisi oyların yüzde 49,81’ini aldı. Başbakan Nikol Paşinyan daha önce partisinin seçimleri kazandığını açıklamıştı.

Seçimlerde ikinci sırayı yüzde 23,29 oyla Güçlü Ermenistan ittifakı alırken, Ermenistan İttifakı yüzde 9,94 oyla üçüncü oldu. Müreffeh Ermenistan Partisi ise yüzde 3,996 oy alarak seçim barajını aşamadı. Parlamento seçimlerine katılım oranı yüzde 58,97 olarak açıklandı.

Ermenistan MSK’sı, 555 sandık kurulu için oyların yeniden sayılmasına yönelik başvuru yapıldığını da bildirdi.

AGİT gözlemcileri Ermenistan seçimlerindeki ihlalleri açıkladı

Güçlü Ermenistan lideri Karapetyan, mevcut yönetimin hedeflediği ölçüde bir seçim zaferi elde edemediğini söyledi. Karapetyan ayrıca yetkililerin Güçlü Ermenistan’a karşı “özel operasyonlar” yürüttüğünü öne sürdü. Karapetyan’ın açıklamasına göre, ittifakın 100’den fazla destekçisi gözaltına alındı.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova ise Ermeni makamlarını serbest seçimlere ilişkin demokratik usulleri ağır biçimde ihlal etmekle suçladı.

Zaharova, seçim kampanyasının ve oy verme sürecinin muhalefete yönelik sert baskılar altında gerçekleştiğini savundu.

Parlamento seçimlerine ilişkin Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’nın (AGİT) gözlem misyonu tarafından yayımlanan ön raporda da Paşinyan’ın seçim kampanyası sırasında muhalefet güçlerini tehdit ettiği belirtildi.

Güney Kore, ticaret, ekonomi ve savunma konularını ele alacak olan bir zirvede AB temsicileri ile bir araya geliyor.

AB, küresel çalkantıların arttığı bir dönemde uluslararası müttefikler ararken Asya-Pasifik’te kendisine önemli bir ortak bulmuş görünüyor.

Brüksel ve Seul teknoloji, savunma ve sanayi alanlarındaki bağları güçlendirmek üzere bugün (10 Haziran) üst düzey bir toplantı düzenliyor.

Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı António Costa ile iki saatten fazla sürecek bir görüşme gerçekleştirecek.

Bu, son üç yıldır düzenlenen ilk zirve niteliğinde. Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nde analist olan Alexander Lipke, POLITICO’ya verdiği demeçte, “Zirve, AB için riskleri azaltmada hayati öneme sahip bir ortak olan Güney Kore ile ekonomik güvenlik işbirliğini derinleştirmek için önemli bir fırsat sunuyor,” dedi.

Temel hedeflerden biri, ticaret, yatırım ve ekonomik güvenlik alanlarında daha iyi işbirliği yapmak için yeni bir rekabet gücü ortaklığı başlatmak olacak. Bu tür devam eden diyaloglar sadece Japonya ve Hindistan ile var.

İki taraf ayrıca geçen yıl müzakere edilen bir dijital ticaret anlaşmasını imzalayacak.

Fakat görüşmelerin büyük bir kısmı savunma konusuna odaklanacak. Güney Koreli silah üreticileri, hızla yeniden silahlanan Avrupa için giderek daha önemli hale geldi. İki taraf Kasım 2024’te bir güvenlik ve savunma ortaklığı imzaladı.

Güney Koreli şirketler, Rusya’yı caydırmak için hazır silah satın almaya yarışan Avrupa orduları için önemli tedarikçiler haline geldi ama aynı zamanda köklü AB silah üreticileriyle de rekabet edebilirler.

Kore silahlarının en büyük alıcısı, 362 adet K9A1 Thunder kundağı motorlu obüs, 360 adet K2 Black Panther tankı, 288 adet K239 Chunmoo roketatar ve 48 adet FA-50 hafif savaş uçağı için milyarlarca dolarlık anlaşmalar imzalayan Polonya oldu.

Polonya, 2022 ile 2024 yılları arasında Güney Kore’nin silah ihracatının neredeyse yarısını oluşturdu; teslimat hızı, ABD’li rakiplerin karşılayamadığı önemli bir faktördü.

Romanya da o zamandan beri 54 adet K9 obüs ve 36 adet K10 mühimmat ikmal aracı satın alarak bir başka büyük müşteri haline geldi. Anlaşma, Hanwha Aerospace’in Romanya’da üretim tesisleri kurmasını da içeriyordu.

Koreli firmalar ayrıca büyük ölçüde K9 obüsleri için Estonya, Norveç ve Finlandiya’ya da satışlar gerçekleştirdi.

Paris merkezli Stratejik Araştırma Vakfı’nda araştırmacı olan Kévin Martin, “2014’te Rusya’nın Kırım’ı ilhak etmesinin ardından, Baltık ve Doğu Avrupa ülkeleri yetenek ihtiyaçlarını yeniden değerlendiren ilk ülkeler oldu,” dedi.

Martin, K9’un piyasadaki taleplerini karşılayan az sayıdaki topçu sisteminden biri olduğunu belirtti.

Güney Kore menşeli teçhizatın cazip olmasının nedenleri arasında hızlı teslimat, Avrupa ülkelerinin operasyonel gereksinimlerini karşılama ve NATO standartlarına uygunluk yer alıyor.

Ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump’ın ülkesinin Avrupa kıtasıyla olan geleneksel güvenlik ilişkilerini sorgulaması nedeniyle, Avrupa’da ABD’ye aşırı bağımlılık konusundaki endişelerin artması sayesinde Güney Kore pazar payını artırıyor.

Güney Kore, 150 milyar avroluk yeni “Avrupa için Güvenlik Eylemi” (SAFE) silah kredisi programından faydalanabilir. 

Ne var ki bloğun kendi sanayisini destekleme baskısı nedeniyle, üçüncü ülke şirketleri program tarafından finanse edilen silah sistemlerinin nihai değerinin yalnızca yüzde 35’ini oluşturabilir.

Bir AB yetkilisi, “Üye devletler SAFE fonlarını nasıl harcayacaklarına büyük ölçüde karar verdiler ve şu anda bu fonlar için alım süreçlerini başlatıyorlar,” dedi.

Güney Kore, daha fazla katılım imkanı sağlayacak özel bir anlaşmaya ilgi duyuyordu ama bu konuda bir anlaşma sağlanamadı.

AB Savunma Komiseri Andrius Kubilius da salı günü Güney Kore’nin gelecekte bir Avrupa Savunma Birliğine katılma olasılığını gündeme getirdi.

Birlik, kıtanın savunma ve askeri sanayi komplekslerini daha sıkı bir şekilde entegre etmek için henüz emekleme aşamasında olan bir fikir.

Kubilius, POLITICO’ya verdiği demeçte, böyle bir yapıya katılımın “teorik olarak” Güney Kore’nin yanı sıra Birleşik Krallık, Norveç ve Ukrayna gibi diğer ülkelere ve muhtemelen Kanada ve Türkiye’ye de açık olabileceğini söyledi.

Savunma birliği önerisinin ne zaman sunulacağının henüz belirsiz olduğunu ama bunun temmuz ayı başında Ankara’da yapılacak NATO zirvesinden sonra olabileceğini belirtti.

Seul’ün çelik meselesini gündeme getireceği de vurgulanıyor. Financial Times’ta (FT) yer alan habere göre, Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung, Leyen ve Costa ile yapacağı görüşmede daha iyi bir anlaşma sağlaması yönünde iç baskı altında.

Brüksel ile Seul, Avrupa’nın zor durumdaki çelik endüstrisini kurtarma çabalarının bir parçası olarak, düşük gümrük vergili çelik ithalat kotalarını yarıya indirme ve geri kalan ithalatlara uygulanan vergileri yüzde 50’ye çıkarma yönündeki AB kararı konusunda anlaşmazlık yaşıyor.

Kore Uluslararası Ticaret Birliği’nin ticaret araştırma başkanı Cho Sung-dae, “Kore, sadece çelik meselesiyle sınırlı kalmayıp çeşitli görüşmelerde AB ile tutarlı ve aktif bir şekilde işbirliği yapmıştır, ancak bu çabalar dikkate alınmamıştır,” dedi.

Bir AB yetkilisi, Brüksel’in Lee’nin gelişinden önce çelik konusunda bir anlaşmaya varmayı umduğunu, ancak bunun mümkün olmadığının ortaya çıktığını söyledi.

Bu önlemler öncelikle Çin çelik ihracatının etkisini sınırlamayı amaçlıyor ama AB ticaret kuralları gereği bu önlemlerin tüm ülkelere uygulanması gerekiyor.

Yüzde 50’lik oran, ABD’nin uyguladığı gümrük vergisi düzeyine denk geliyor.

Bir AB yetkilisi, Güney Kore’nin Ukrayna’ya destek sunan “güvenilir bir ortak” olmaya devam ettiğini vurguladı. Yetkili, bu Asya ülkesinin batarya üretimi ve kritik minerallere yönelik yatırımlar konusunda hayati bir müttefik olmaya devam ettiğini belirtti.

Güney Kore, AB ile bir savunma ve güvenlik ortaklığı anlaşması imzalamış ve Horizon araştırma programına katılmıştır.