Diplomasi
Macron, Filistin devletini tanıyacağını ilan etti

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, eylül ayında Filistin devletini resmen tanıyacağını açıkladı.
Böylece Fransa, G7 ülkeleri arasında Filistin’i tanıyan ilk ülke olacak.
Macron, X’te yaptığı paylaşımda, resmi açıklamanın New York’ta yapılacak BM Genel Kurulu oturumunda yapılacağını belirtti.
Macron, “Bugün acil olarak Gazze’deki savaşın sona ermesi ve sivil halkın kurtarılması gerekiyor. Barış mümkün. Acil ateşkes, tüm rehinelerin serbest bırakılması ve Gazze halkına büyük çaplı insani yardım sağlanması gerekiyor,” diye yazdı.
Macron, “Orta Doğu’da adil ve kalıcı bir barışa olan tarihi taahhüdüne sadık kalarak” bu kararı verdiğini söyledi.
Fransız lider ayrıca Hamas’ın silahsızlandırılmasını garanti altına almak, Gazze’nin güvenliğini sağlamak ve yeniden inşa etmekten de söz etti.
Macron, “Son olarak, Filistin Devletini kurmalı, yaşayabilirliğini sağlamalı ve demilitarize edilmesini kabul ederek ve İsrail’i tam olarak tanıyarak Orta Doğu’daki herkesin güvenliğine katkıda bulunmasını sağlamalıyız. Başka bir alternatif yok,” dedi.
Macron, Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas’a da kararını teyit eden bir mektup iletti.
Filistinli yetkililer Macron’un kararını memnuniyetle karşılarken, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, bu adımın “terörü ödüllendirdiğini” söyledi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Macron’un açıklamasını “kesinlikle reddetti” ve kararı “pervasız” olarak nitelendirdi.
AFP’ye göre, Abbas’ın yardımcısı Hüseyin el-Şeyh, Macron’un açıklamasına yanıt olarak, “Bu tutum, Fransa’nın uluslararası hukuka bağlılığını ve Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkı ve bağımsız devlet kurma hakkına verdiği desteği yansıtıyor,” dedi.
Bu arada Netanyahu, X’te bir paylaşımda, “7 Ekim katliamının ardından Tel Aviv’in yanında bir Filistin devletini tanıma kararı alan Cumhurbaşkanı Macron’u şiddetle kınıyoruz. Bu koşullarda bir Filistin devleti, İsrail’i yok etmek için bir sıçrama tahtası olacaktır, onun yanında barış içinde yaşamak için değil. Açık konuşalım: Filistinliler İsrail’in yanında bir devlet istemiyor, İsrail’in yerine bir devlet istiyor,” iddiasında bulundu.
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz da bu hamleyi “utanç verici ve terörizme teslimiyet” olarak nitelendirdi. Katz, İsrail’in “güvenliğimize zarar verecek, varlığımızı tehlikeye atacak bir Filistin varlığının kurulmasına izin vermeyeceğini” de sözlerine ekledi.
Reuters‘a konuşan diplomatlar, Macron’un Filistin devletinin tanınması için yaptığı girişimler nedeniyle İngiltere ve Kanada gibi müttefiklerinden dirençle karşılaştığını söylüyor. Yaklaşık 40 dışişleri bakanı önümüzdeki hafta New York’ta olacak.
İsrailli yetkililer, bazılarının “ikili ilişkiler için nükleer bomba” olarak nitelendirdiği bu gelişmeyi önlemek için aylardır lobi faaliyetleri yürütüyor.
Konuya yakın kaynaklar, İsrail’in Fransa’ya yönelik uyarılarının istihbarat paylaşımının azaltılmasından Paris’in bölgesel girişimlerinin “karmaşıklaştırılmasına” kadar uzandığını, hatta Batı Şeria’nın bazı bölgelerinin ilhak edilebileceğine dair imalarda bulunulduğunu belirtiyor.
Hamas, Fransa’nın kararını “doğru yönde atılmış olumlu bir adım” olarak nitelendirerek, tüm dünya ülkelerini “Fransa örneğini izlemeye” çağırdı.
Şu anda, Filistin Devleti BM’nin 193 üye ülkesinden 140’tan fazlası tarafından tanınıyor.
İspanya ve İrlanda da dahil olmak üzere birkaç Avrupa Birliği ülkesi de bu ülkeler arasında yer alıyor.
Fakat İsrail’in ana destekçisi ABD ve İngiltere de dahil olmak üzere müttefikleri Filistin devletini tanımadı.
Perşembe günü yaptığı açıklamada, Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, “öldürmeyi durdurmak için acilen neler yapabileceğimizi” görüşmek üzere cuma günü Fransa ve Almanya liderleriyle “acil bir görüşme” yapacağını söyledi.
Starmer, devlet olmanın “Filistin halkının vazgeçilmez hakkı” olduğunu belirterek, ateşkesin “Filistin devletinin tanınması ve iki devletli çözüme giden yolu açacağını” ekledi.
Starmer’ın açıklaması, İngiltere’nin Fransa’nın izinden gitmesi yönünde kendi milletvekilleri de dahil olmak üzere artan baskı altında olduğu bir dönemde geldi.
Cuma günü, İngiltere’nin dış politikasını denetleyen dışişleri komitesinin milletvekillerinin çoğunluğu, Filistin devletinin derhal tanınması çağrısında bulunarak, bu adımın “tanınacak bir devlet varken” atılması gerektiğini ekledi.
Komite raporunda, “Vazgeçilemez bir hak şart koşularak verilmemelidir” denildi.
Öte yandan Bloomberg’e konuşan kaynaklara göre bazı bakanlar, Starmer’ın Filistin devletinin kurulmasını destekleme sözünü yerine getirmemesi nedeniyle hayal kırıklığına uğramış durumda.
Sağlık Bakanı Wes Streeting, Adalet Bakanı Shabana Mahmood, Kuzey İrlanda Bakanı Hilary Benn ve Kültür Bakanı Lisa Nandy’nin, Starmer ve Dışişleri Bakanı David Lammy’ye bu konuda daha hızlı hareket etmeleri için baskı yaptıkları belirtildi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü











