Amerika
Nvidia ve AMD, Çin’deki çip satış gelirlerinin %15’ini ABD hükümetine verecek

Nvidia ve AMD, yarı iletkenler için ihracat lisansı almak üzere Trump yönetimi ile yapılan olağan dışı bir anlaşma kapsamında, Çin’deki çip satışlarından elde edilen gelirlerin yüzde 15’ini ABD hükümetine vermeyi kabul etti.
ABD’li bir yetkili de dahil olmak üzere konuyla ilgili bilgisi olan kişilerin Financial Times’a aktardığına göre, iki çip üreticisi, geçen hafta verilen Çin pazarı için ihracat lisanslarını alabilmek için bu mali anlaşmayı kabul etti.
ABD’li yetkili, Nvidia’nın Çin’deki H20 çip satışlarından elde ettiği gelirlerin yüzde 15’ini paylaşmayı kabul ettiğini, AMD’nin ise MI308 çip gelirlerinden aynı oranı sağlayacağını söyledi. Anlaşmaya yakın iki kişi, Trump yönetiminin bu paranın nasıl kullanılacağına henüz karar vermediğini belirtti.
Nvidia CEO’su Jensen Huang, Başkan Donald Trump ile görüşmesinden iki gün sonra, ticaret bakanlığının H20 ihracat lisanslarını vermeye başladığını bildirmişti. ABD’li yetkili, yönetimin AMD’nin Çin çipi için de lisans vermeye başladığını söyledi.
Bu karşılıklı anlaşma, daha önce benzeri görülmemiş bir durum. İhracat kontrol uzmanlarına göre, hiçbir ABD şirketi ihracat lisansı almak için gelirlerinin bir kısmını ödemeyi kabul etmemişti. Ancak anlaşma, Trump yönetiminin, başkanın şirketleri, Amerika’ya istihdam ve gelir sağlamak amacıyla gümrük vergileri getirilmesini önlemek için örneğin yurt içi yatırımlar gibi önlemler almaya çağırdığı bir modele uyuyor.
AMD, yorum talebine yanıt vermedi. Nvidia, anlaşmayı kabul ettiğini yalanlamadı. Şirket, “ABD hükümetinin dünya pazarlarına katılımımız için belirlediği kurallara uyuyoruz” dedi.
Bernstein analistleri, bu yılın başlarında kontrollerin başlamasından önce Nvidia’nın verdiği bilgilere dayanarak, şirketin 2025 yılında Çin’e yaklaşık 1,5 milyon H20 çipi satarak yaklaşık 23 milyar dolar gelir elde edeceğini tahmin ediyor.
Bu hamle, H20 çipi ile ilgili tartışmaların ardından geldi. Nvidia, Başkan Joe Biden’ın yapay zeka için kullanılan daha gelişmiş çiplere sıkı ihracat kontrolleri getirmesinin ardından H20’yi Çin pazarı için özel olarak tasarladı.
Nisan ayında Trump yönetimi, H20’nin Çin’e ihracatını yasaklayacağını açıkladı. Ancak Trump, haziran ayında Beyaz Saray’da Huang ile görüşmesinin ardından kararını geri aldı. Takip eden haftalarda, ihracat kontrollerini yürüten ticaret bakanlığı bünyesindeki Sanayi ve Güvenlik Bürosu’nun (BIS) herhangi bir lisans vermemesi Nvidia’yı endişelendirdi.
Konuya yakın kaynaklara göre Huang, çarşamba günü Trump ile bu konuyu görüştü ve BIS cuma günü lisans vermeyi başlattı.
H20 gelir anlaşması, Nvidia ve Trump yönetiminin çipi Çin’e satma kararı nedeniyle eleştirilere maruz kaldığı bir dönemde geldi. ABD’de bazı güvenlik uzmanları, H20’nin Çin ordusuna yardımcı olacağını ve ABD’nin yapay zeka alanındaki gücünü zayıflatacağını öne sürüyor.
Trump’ın ilk döneminde ulusal güvenlik danışman yardımcısı olan Çin uzmanı Matt Pottinger ve 19 diğer güvenlik uzmanı, Ticaret Bakanı Howard Lutnick’e yazdıkları mektupta ABD’nin H20 lisanslarını vermemesini istedi.
H20’nin “Çin’in öncü yapay zeka yeteneklerini hızla geliştiren bir araç” olduğunu ve nihayetinde Çin ordusu tarafından kullanılacağını iddia ettiler. Nvidia, bu iddiaların ‘yanlış’ olduğunu söyledi ve Çin’in H20’yi askeri amaçlarla kullanabileceği fikrini reddetti.
Cumartesi günü Nvidia, “Aylardır Çin’e H20 sevkiyatı yapmıyoruz, ancak ihracat kontrol kurallarının Amerika’nın Çin ve dünya pazarında rekabet etmesine izin vereceğini umuyoruz. Amerika, 5G’de yaşadığı hatayı tekrarlayıp telekomünikasyon liderliğini kaybedemez. Yarışırsak, Amerika’nın yapay zeka teknolojisi dünyadaki standart haline gelebilir” dedi.
Washington’da çiplerin ihracat kontrolü politikası üzerine tartışmalar, ABD ve Çin’in, Trump’ın Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile zirveye giden yolu açacağını umduğu ticaret görüşmeleri sürerken başladı. Daha önce, ABD Ticaret Bakanlığı’na Pekin’i kızdırmamak için Çin’e yönelik yeni ihracat kontrollerini dondurma talimatı verildiği iddia edilmişti.
Amerika
Microsoft’un veri merkezi yatırımı New York’un elektrik talebini aşacak

Microsoft, bulut ve yapay zeka hizmetlerindeki sunucu açığını kapatmak amacıyla veri merkezlerinin kapasitesini 2032’ye kadar üçe katlayıp 38 gigavatın üzerine çıkarmayı hedefliyor. Planlanan bu enerji miktarı, New York eyaletinin zirve dönemdeki elektrik tüketimini aşıyor.
Amerikan teknoloji şirketi Microsoft, veri merkezlerinin kapasitesini 2032 yılına kadar üç kattan fazla artırarak 38 gigavatın üzerine çıkarmayı planlıyor.
Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, hedeflenen bu kapasite, New York eyaletinin en yüksek tüketim dönemlerindeki elektrik ihtiyacını geride bırakıyor.
Kapasite artışı, Microsoft’un bulut hizmetleri ve yapay zeka operasyonlarında yaşadığı işlem gücü yetersizliğini aşmasını amaçlıyor.
Şirketin dünya genelindeki veri merkezi ağının mevcut elektrik kapasitesi yaklaşık 12 gigavat seviyesinde seyrediyor.
Gelecekteki kapasitenin yaklaşık üçte birinin yapay zeka donanımlarına ayrılması hedefleniyor. Bu alandaki güncel tüketim ise 2 gigavat civarında kalıyor.
Sunucu kapasitesindeki yetersizlik, Microsoft’u ABD ve Avrupa’daki bazı merkezlerinde yeni bulut aboneliklerini sınırlandırmak zorunda bıraktı. Bu durum nedeniyle müşterilerin bir bölümü rakiplerle sözleşme imzaladı.
Tesis inşasını hızlandıran şirket, Atlanta bölgesi dahil yeni merkezler kuruyor. Son mali yılda sermaye harcamaları 145 milyar dolara ulaşan şirketin harcamalarında, analistlerin değerlendirmelerine göre yükseliş sürecek.
Tesislerin inşasının yıllar alması, talep ve teknolojideki değişimlerin sürmesi sebebiyle mevcut planlar revizyona uğrayabilir.
Microsoft, programın ayrıntılarına dair henüz açıklama yapmadı.
Daha önce şirket içi değerlendirmelerde, yapay zeka merkezleri inşasının elektrik, su tüketimi ve karbon emisyonları nedeniyle çalışanlar arasında kaygı yarattığı kabul edilmişti.
Microsoft, su verimliliğini artırdığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarını güçlendirdiğini savunuyor.
Amerika
“Teknoloji devleri gençlerin tepki odağında petrolün yerini aldı”

ABD’li kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin petrol şirketlerinin yerini alarak kamuoyunun bir numaralı hedefi haline geldiğini söyledi. Van’t Hof, yüksek gelir ve kariyer arayışındaki gençlerin enerji sektörüne ilgisinin arttığını savundu. Bloomberg verileri ise sektörde üretimin rekor kırmasına karşın son on yılda 250 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını gösteriyor.
ABD merkezli kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin tepe yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin kamuoyu nezdinde petrol şirketlerinin yerini alarak “bir numaralı halk düşmanı” haline geldiğini söyledi.
Financial Times gazetesine konuşan Van’t Hof, iyi gelir ve güçlü kariyer fırsatları arayan gençlerin artık petrol sektörünü dışlanan bir alan olarak görmediğini vurguladı.
Teknoloji şirketlerinin, özellikle veri merkezlerinin inşası nedeniyle yoğun bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kaldığını belirten Van’t Hof, enerji sektörüne yönelik yaklaşımın ise dönüştüğünü savundu.
The New York Times gazetesinin daha önce yer verdiği haberde, veri merkezlerine yönelik endişelerin çevreye dönük tehditler ve sohbet robotlarına olan bağımlılıkla bağlantılı olduğu aktarılmıştı.
Van’t Hof, toplumun enerjinin gündelik hayattaki vazgeçilmez rolünü artık çok daha iyi kavradığına dikkat çekti.
Gelişmeleri değerlendiren Diamondback yöneticisi, şu ifadeleri kullandı:
“Birkaç yıl öncesine kadar neredeyse her gün petrol sektörünün öldüğüne dair makaleler çıkıyordu. Ancak bugün insanların bunun saygın, iyi ödeme yapan, ayrıca yapay zeka ile enerjinin kesiştiği bir alan olduğunu anladığını düşünüyorum.”
Söz konusu dönüşümün istihdam piyasasına da yansıdığını kaydeden Van’t Hof, sektöre genç yetenek akışı yaşandığını ve staj başvurularında artış görüldüğünü dile getirdi.
Van’t Hof, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü: “Enerji sektörü havalı olabilir mi? Evet, sanırım öyle. Artık asıl bilişimciler kötü adam olarak görülüyor.”
Teksas merkezli olan ve kayaç petrolü çıkaran Diamondback, 56 milyar dolarlık ciroya sahip. Şirket, ABD’nin güneyindeki geniş petrol ve doğalgaz bölgesi Permian Havzası’nın en büyük bağımsız petrol üreticisi konumunu elinde tutuyor.
Öte yandan Bloomberg, Temmuz ayında geçtiği haberde ABD petrol ve doğalgaz sektörünün son on yılda istihdamını yaklaşık yüzde 40 oranında azalttığını duyurmuştu.
Bu oran 250 bin kişilik iş kaybına denk gelirken, söz konusu pozisyonların büyük kısmının geri dönmeyeceği kaydedildi.
İstihdamdaki bu sert düşüşe rağmen, aynı dönemde ham petrol üretimi yüzde 50 artış kaydetti.
Bloomberg’in aktardığına göre 2014 yılındaki fiyat çöküşünün ardından yatırımcılar şirketlerden daha yüksek verimlilik ve kâr talep etmeye başladı.
Bu baskı; işten çıkarmaları, şirket birleşmelerini, ileri teknolojilerin kullanımını, otomasyonu ve robotik sistemleri beraberinde getirdi.
Ajansın hesaplamalarına göre sektörde 2023 yılının başından bu yana gerçekleşen birleşme ve devralma işlemlerinin toplam hacmi 500 milyar doları aştı ve önceki üç yıllık dönemin toplamını yüzde 20’den fazla geride bıraktı.
Güncel verilerle ABD’deki ham petrol üretimi günlük 13,8 milyon varille rekor seviyeye ulaşsa da sektördeki istihdam son üç yılın en düşük seviyesinde seyrediyor.
Ülkedeki enerji şirketleri, 2014 yılında çalışan sondaj kulelerinin üçte birinden daha azıyla faaliyet gösteriyor; ancak sahadaki her bir kule artık o döneme kıyasla yaklaşık dört kat daha fazla petrol üretiyor.
Amerika
ABD, ismi açıklanmayan “büyük” bir bankaya yaptırım uygulayacak

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulayacağını söyledi.
Yeni yaptırım, yine İran’a karşı iktisadi abluka kapsamında ilan edilecek.
“Real America’s Voice” programına konuk olduğu sırada ne finans kurumunun adını ne de bulunduğu ülkeyi belirten Bessent, bu adımın pazartesi günü (14 Eylül) atılacağını ifade etti.
Bessent, bu adımın başlangıçta cuma günü gerçekleştirilmesinin planlandığını fakat 11 Eylül 2001 saldırılarının 25. yıldönümü anma törenleri nedeniyle ertelendiğini belirtti.
Bessent şöyle konuştu:
“Herkes bu rejimle ilişkisini kesene kadar bu sürece devam edeceğiz. Bunu o kadar kârsız hale getireceğiz ki, şirketinizin ya da kendinizin, kişisel mali durumunuzun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını göze almak istiyorsanız, buyurun deneyin. Ama peşinize düşeceğiz.”
ABD, Türkiye’deki bir bankaya “İran bağlantılı” olduğu iddiasıyla yaptırım uyguladı
ABD, Şubat ayında çatışmanın başlamasından bu yana İran’a karşı petrol ihracatı, nakliye ağları, silah tedarik kanalları, finansal aracılar, dijital varlık borsaları ve havacılık bağlantılarını hedef alan bir dizi ekonomik önlem uyguladı.
Trump yönetimi, geçen ay Bessent’in “Ekonomik Dışlama Operasyonu” olarak adlandırdığı girişimle kampanyasını tırmandırdı.
ABD, yaklaşık 60 kuruluş, kişi ve gemiye yaptırımlar uyguladı ve deniz taşımacılığı, havacılık, teknoloji, altın ve dijital varlıklar gibi sektörlerde İran’la iş yapanlara yönelik ikincil yaptırımların kapsamını genişletti.
Beyaz Saray geçen hafta İstanbul merkezli Golden Global Bank’ı, Çin’in İran petrolü karşılığında ödediği büyük meblağları Devrim Muhafızları’na aktardığı gerekçesiyle yaptırım kapsamına almıştı.
İran üzerindeki baskı giderek artmasına rağmen, ABD Başkanı Donald Trump savaşın Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinden sonraya kadar sona ermeyeceğini öngördü.
Avrupa6 gün önceAvrupa savunma sanayii Ukrayna’ya yetişemiyor
Avrupa5 gün önceKoçbaşı olarak AfD
Görüş2 hafta önceBişkek’te “Yeni Düzen” gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini görmek için toplanıyor
Avrupa6 gün önceCDU, AfD’yi durdurmak için yeni göç planı hazırlıyor
Asya2 hafta önceHindistan’ın 2047 gelişmiş ekonomi hedefi zora girdi
Asya2 hafta önceABD’nin baskısıyla karşı karşıya kalan Japonya Merkez Bankası kritik bir karar aşamasında
Asya5 gün önceÇin’in HQ-17AE kısa menzilli hava savunma sistemi Pakistan’ın İHA savunmasını güçlendirecek
Asya2 hafta önceÇin insansı robot pazarında liderliği hedefliyor









