Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Donald Trump, iki saati aşan bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. İki lider, Ukrayna’daki savaşı sona erdirme yollarını ele almak üzere Macaristan’ın başkenti Budapeşte’de bir zirve düzenlenmesi konusunda anlaştı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump, 16 Ekim akşamı telefon görüşmesi yaptı.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt görüşmenin yaklaşık iki saat sürdüğünü açıklarken, Putin’in yardımcısı Yuri Uşakov ise sürenin neredeyse iki buçuk saat olduğunu bildirdi.

Liderler Budapeşte’de buluşacak

Görüşmenin en önemli sonucunu, ABD Başkanı Trump kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden duyurdu.

Trump, Putin ile Macaristan’ın başkenti Budapeşte’de yeni bir buluşma düzenleme konusunda anlaştıklarını açıkladı ancak zirve için henüz kesin bir tarih belirlenmediğini belirtti.

Bu duyuru, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’nin 17 Ekim’de Trump’la görüşmek üzere Washington’a yapacağı ziyaretin hemen öncesinde geldi.

Trump, Putin’le yaptığı görüşmenin ayrıntıları hakkında Ukraynalı mevkidaşına bilgi vereceğini de söyledi.

Trump, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

“Üst düzey danışmanlarımızın gelecek hafta bir araya gelmesi konusunda anlaştık. ABD tarafından ilk görüşmelere Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve birkaç isim daha katılacak. Ardından Devlet Başkanı Putin ve ben, Macaristan’ın başkenti Budapeşte’de üzerinde mutabık kalınan bir yerde buluşarak Rusya ile Ukrayna arasındaki bu yüz karası savaşa son verip veremeyeceğimizi değerlendireceğiz.”

Macaristan Başbakanı Viktor Orbán ise X hesabından yaptığı paylaşımda gelişmeyi “barış isteyenler için iyi haber” olarak nitelendirdi ve “Budapeşte hazır” diye yazdı.

Kremlin hazırlıkların başlayacağını doğruladı

Putin’in yardımcısı Yuri Uşakov, iki ülke temsilcilerinin liderlerin yeni görüşmesine hazırlanmak için derhal çalışmaya başlayacaklarını belirtti.

Uşakov, görüşmenin “örneğin Budapeşte’de” düzenlenebileceğini söyledi ve bu şehri ilk olarak ABD tarafının önerdiğini, Putin’in de öneriyi “derhal desteklediğini” ifade etti.

Ayrıca Uşakov, hazırlıkların Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio arasındaki bir görüşmeyle başlayacağını açıkladı.

Uşakov, “Temsilciler çalışmalarını sürdürdükçe, zirvenin ne zaman düzenlenebileceği de netleşecek” diye konuştu.

Uşakov’a göre Putin, görüşmede Ukrayna ihtilafının barışçıl çözümüne olan ilgisini yinelerken, Rus güçlerinin “cephe hattının tamamında stratejik inisiyatifi tamamen elinde tuttuğunu” vurguladı.

Öte yandan Karoline Leavitt, basın mensuplarının sorularını yanıtlarken Trump’ın gelecekte Zelenskiy ile Putin arasında bir görüşme yapılmasını istediğini, ancak şu aşamada Washington ile Moskova arasındaki temasların yeniden tesis edilmesine odaklandıklarını söyledi.

Gündemdeki diğer konular

Trump, Putin’le yaptığı görüşmenin gündeminde, ihtilaf sona erdiğinde iki ülke arasındaki ticaretin geleceği ve ABD arabuluculuğunda Orta Doğu’da kaydedilen ilerlemenin de yer aldığını bildirdi.

Bu anlaşma kapsamında İsrail ile Hamas karşılıklı esir takası gerçekleştirmişti. Trump’a göre Putin, “insanların bu bölgedeki barışı yüzyıllardır hayal ettiğini” söyleyerek kendisini bu başarıdan ötürü tebrik etti.

Trump, “Orta Doğu’daki başarının Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı bitirmeye yönelik müzakerelere katkı sağlayacağına gerçekten inanıyorum” dedi.

Bunun yanı sıra Trump, Putin’in eşi Melania Trump’a, Ukrayna’daki çatışmalar nedeniyle ailelerinden ayrılan çocuklara yönelik insani çalışmaları dolayısıyla teşekkür ettiğini de aktardı.

Uşakov ise konuya ilişkin, “ABD başkanının barış çabalarındaki en zorlu meselenin Rusya-Ukrayna ihtilafı olduğu düşüncesi, açıklamalarının adeta tamamına hâkimdi. Ve elbette bu bağlamda sekiz başka bölgesel çatışmayı çözmedeki başarılarını hatırlattı” ifadelerini kullandı.

Uzmanlar ne diyor?

Amerikan medyası, Trump’ın açıklamalarını ve görüşmenin süresini, tarafların Ukrayna savaşının çözümüne yönelik somut müzakereler yürüttüğüne dair işaretler olarak yorumladı.

Yüksek Ekonomi Okulu (VŞE) Avrupa ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi Başkan Yardımcısı Dmitriy Suslov, Vedomosti gazetesine verdiği demeçte ABD ile Rusya arasındaki Ukrayna temaslarının aktif olduğunu ve Trump’ın olumlu tonunun “Anchorage ruhunun hâlâ canlı olduğunu” gösterdiğini söyledi.

Suslov, görüşmenin Trump’ın Zelenskiy ile yapacağı temasın gündemini de netleştirdiğini belirterek, “Tomahawk füzeleri yarın Ukrayna’ya gönderilmeyecek. Ana konu, Başkan Trump’ın Putin’le yaptığı görüşmenin sonuçları olacak” dedi.

Russia in Global Affairs dergisinin genel yayın yönetmeni Fyodor Lukyanov da Tomahawk sevkiyatının 17 Ekim’de onaylanmayacağı görüşünü paylaştı.

Siyaset bilimci Vladimir Vasiliyev de, Trump’ın bu konuyu ancak planlanan ABD-Rusya zirvesi sonrası gündeme getireceğini söyledi.

Vasiliyev, “Putin’in telefon görüşmesi sırasında Amerikalı mevkidaşına, böyle bir karar alınması hâlinde müzakerelerin ‘Anchorage ruhu’nun gömüleceğini açıkça hissettirdiğini düşünüyorum” diye ekledi.

Buluşma yeri olarak neden Budapeşte seçildi?

Suslov, Macaristan’ın toplantı yeri olarak seçilmesinin Trump açısından siyasi bakımdan elverişli olduğunu belirtti ve ekledi:

“Eğer Budapeşte üzerinde gerçekten mutabık kalındıysa, bu Moskova’dan Washington’a sembolik bir jest anlamına gelir. Orbán’ın nispeten yapıcı söylemine rağmen Macaristan, AB’nin tüm yaptırım paketlerine onay verdi ve NATO üyesi olmaya devam ediyor.”

Vasiliyev ise Budapeşte seçimini Rus diplomasisi açısından sembolik bir zafer olarak tanımladı. Vasiliyev, bu seçimin İstanbul’a kıyasla Moskova için daha uygun olduğunu ve Avrupa Birliği’yle ihtilaf içindeki Macaristan’a destek niteliği taşıdığını söyledi.

Ayrıca, zirvenin Macar başkentinde düzenlenmesinin “Rusya’yı sembolik olarak yeniden Avrupa’ya getireceğini” belirtti.

İki lider en son 18 Ağustos’ta, Alaska’daki ilk ikili zirveden üç gün sonra telefonda konuşmuştu. O dönemde Putin ve Trump, Rusya ile Ukrayna heyetleri arasındaki doğrudan müzakerelerin üst düzeyde sürdürülmesine desteklerini dile getirmişti.

Ancak o tarihten bu yana taraflar arasında yeni bir görüşme turu gerçekleşmedi.