Bizi Takip Edin

Rusya

Rusya’nın Çin, Hindistan ve Türkiye ile para transferi krizi: Baypas yolları kapanıyor

Yayınlanma

Tarihin en ağır yaptırımlarına maruz kalan Rusya’nın kendi kendine yeter hale gelme çabalarına rağmen dış dünya ile olan bağlar hala önemini koruyor.

Hammadde ihracatı bütçeyi doldurmaya yardımcı olsa da gıda, tüketim, sanayi ve savunma sanayii başta olmak üzere ekonominin tüm sektörleri ithal mallara ihtiyaç duyuyor. Özellikle savunmada, füzeler ve insansız hava araçlarında gereken Batı elektroniğinin ikamesi kısa vadede çözülecek bir mesele değil.

Bu bağlamda Rusya hükmeti, ülkenin gayri safi yurt içi hasılasının (GSYİH) yüzde 15’ini ve bütçe gelirlerinin büyük kısmını oluşturan hammadde ihracatının neredeyse tamamen yabancı teknolojilere bağımlı durumda olduğunu belirtti. Hükümet tarafından onaylanan 2050 yılına kadar Rusya’nın Doğal Kaynak Tabanının Geliştirilmesi Stratejisine göre, ülkede madencilik için ithal edilen sondaj ekipmanı ve analiz yazılımlarının payı şu anda yüzde 90’ı aşıyor.

Fakat yaptırımların sıkılaştırılması dış ticaret işlemlerini giderek zorlaştırıyor ve hem sermayedarlar hem de Merkez Bankası yöneticilerinin elini zorluyor.

Rusya Merkez Bankası Birinci Başkan Yardımcısı Vladimir Çistyuhin, bir ay evvel yaptığı açıklamada ‘dost’ ülkelerle bile ilişkilerde ortaya çıkmaya başlayan ödeme sorunlarını çözmek için her türlü aracın kullanılması gerektiği, modası geçmiş ya da ‘egzotik’ mekanizmalardan uzak durulması gerektiğini söylemişti:

“Dün bizde rağbet görmeyen şeyler, bilemiyorum, takaslar, bazı takas sistemleri, kripto kullanımı, her şey test edilmeli, her şey denenmeli.”

ABD’nin aralık ve haziran aylarında uygulamaya koyduğu yeni kısıtlamalar, Rusya ile ticaret yapan ülkelerdeki bankaları ikincil yaptırım riskiyle karşı karşıya bıraktı.

Bloomberg, sonuç olarak Çin ve Türkiye’deki bankaların ödemeleri giderek daha fazla geciktirdiğini ya da aksattığını, bunun da hem ithalat hem de ihracat işlemlerini imkansız olmasa da zorlaştırdığını yazdı.

Hindistan’da petrol için ödenen paranın geri çekilmesiyle ilgili sorunların sadece kısmen çözüldü ama geliştirilen üçüncü ülkeler üzerinden ödeme yapma çözümü maliyetleri artırdı.

Emtia ihracatçıları, pek çok durumda Çin ile işlemler yalnızca eski Sovyet ülkelerindeki acenteler aracılığıyla mümkün hale geldiğini söylüyor.

Bu tür işlemlerde yuan da dahil olmak üzere döviz Rusya’ya ulaşmıyor: Çinli müşteriler üçüncü ülkelerdeki aracılara yuan ödüyor ve bu aracılar da Rusya’daki ihracatçılara ruble aktarıyor. Fakat bu tür işlemler de karmaşık, zira pek çok aracı ülkenin döviz transferleri konusunda kendi kısıtlamaları olduğunu belirtiyor.

Bloomberg‘e konuşan bir kaynak Hong Kong üzerinden yapılan kripto para ödemelerinin giderek daha cazip hale geldiğini, ancak burada bile Rusların Özbekistan veya Kazakistan gibi ülkelerdeki aracıları kullanmak zorunda kaldıklarını ifade etti.

Ajansın üç kaynağına göre, Rus şirketleri ithalatçılarla takas anlaşmaları (30 yıl önce Rusya’da paranın dolaşımda olmadığı yıllarda popülerdi) ya da döviz takası yapmayı bile denedi.

Rusya ile Çin arasındaki ticaret hacmi, savaş öncesine kıyasla yüzde 60 artarak 240 milyar dolara (2023’te yüzde 26,3’lük bir artış da dahil olmak üzere) ulaştı.

Ancak burada sınıra ulaşılmış gibi görünüyor: Rusya’da yaptırımlar ve savunma sanayii işletmelerinin patlama yaptığı Rusya ekonomisinin kendi kısıtları, Çin’in ülkeye ihracatı artırmasını engelleyecek. 2024’ün ilk yarısında Çin’in Rusya’ya ihracatı, 2023’ün aynı dönemine kıyasla yüzde 1 oranında düştü.

Konunun Türkiye ve Hindistan boyutu

Çin ile karşılıklı anlaşmalardaki sorun ticaretin ölçeği nedeniyle en akut durumda, fakat Rus şirketleri Türkiye’de de benzer zorluklarla karşılaşıyor.

Bazı bankalar Rusya ile faaliyetlerini durdurmuş olsalar da ticaret ağırlıklı olarak ruble üzerinden yapılıyor: TÜİK verilerine göre, sonuç olarak Ocak-Haziran 2024 dönemi sonunda Türkiye’den Rusya’ya yapılan mal ihracatı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 28,3 azalarak 4,16 milyar dolara geriledi.

Hindistan ile anlaşmalarda yaşanan zorluklar hala büyük ölçüde ülkeden çekilemeyen konvertibl olmayan bir para birimine sahip olmasından kaynaklanıyor.

Hindistan’daki banka hesaplarında Rus petrolü için rupi cinsinden 8 milyar dolarlık ödeme birikmiş durumda. Ruslar bu rupileri Hint malları satın almak ve yerel yatırımlar yapmak için kullanmaya teşvik edilse de bu o kadar kolay değil.

Yaptırımlardan ve uzlaşma zorluklarından korkan Hintli şirketler cirolarını artırma konusunda isteksiz ve Rusya’nın Hindistan’dan satın alabileceği ürün miktarı çok fazla değil. 2023 yılında sadece 5 milyar dolar değerinde ürün satın alınırken, 67,1 milyar dolar değerinde mal (özellikle hammadde) tedarik edildi.

Baypas yolları kapanıyor

Özellikle savaşın ilk yılında Rusya için paralel ithalat düzenleyerek iyi para kazanan Orta Asya ülkelerinde bile ödeme reddi oranı temmuz ayında yüzde 30’a yükseldi ve ortalama işlem süresi yüzde 15 artarak iki haftaya çıktı.

Ülkelerin kendi para birimleriyle yapılan ödemelerde bile sorunlar ortaya çıkmaya başladı. ABD’nin aralık ayında uygulamaya koyduğu ikincil yaptırımları haziran ayında genişletmesiyle durum daha da karmaşık bir hal aldı.

Artık üçüncü ülkelerdeki bankalar sadece Rusya’nın savunma sanayii şirketlerine değil, önde gelen Rus bankaları ve onların yabancı iştirakleri de dahil olmak üzere tüm alt yaptırımlara tabi kuruluşlara ödeme yapamıyor. Başka bir deyişle kara listeye alınan şirket sayısı 1200’den 4 bin 500’ün üzerine çıktı.

Rusya şimdiye kadar kısıtlamaları aşmanın yollarını bulmayı başardı, fakat şimdi Batılı ülkeler kendi yaptırımlarını uygulamak ve boşlukları kapatmak için daha sert bir yaklaşım benimsedi.

Sekiz AB maliye bakanı, ‘özellikle enerji, finans ve teknoloji gibi stratejik öneme sahip sektörlerde yaptırımların güçlendirilmesi ve mevcut yaptırımların uygulanmasının iyileştirilmesi’ çağrısında bulundu:

“Doğu Asya ve Orta Doğu’daki diğer büyük yaptırım delme mekanizmaları üzerinde daha fazla baskı kurulması önemli.”

Savaştan önce kripto para kullanımına karşı çıkan Rusya Merkez Bankası, şimdi bu para birimlerinde uluslararası ödeme fikrini destekliyor. Merkez Bankası’nın birinci başkan yardımcısı Olga Skorobogatova, bunların bir ön deneme yapılmadan başlatılabileceğini ifade etti.

Çistyuhin, “Dış ticaret ürünleri için normal yerleşim yerleri yoksa, ihracata ve ithalata bağımlı ülkemiz için her şey demektir, ölüm demektir,” diye yakındı.

ABD Hazine Bakanı Janet Yellen ise geçen ay Batılı ülkelerin yaptırımlarının ağırlaşmasıyla beraber geleneksel ödemelerin zorlaştığını ve Washington yönetiminin Rusya’nın kripto para ile ödeme yapma girişimlerini izlediğini dile getirmişti:

“Kripto para ve Stablecoin kullanımını oldukça yakından izliyoruz. Rusya’nın bunu çok aktif bir şekilde yaptığını düşünmüyoruz, ancak yaptırımlarımız giderek sertleştikçe, bu bir endişe kaynağı haline geliyor.”

Rusya parlamentosu, sınır ötesi ödemelerde kripto para kullanımını onayladı

Rusya

RAND raporu: Avrupa 2030’a kadar olası Rusya savaşına hazır değil

Yayınlanma

Pentagon’un fonladığı düşünce kuruluşu RAND Corporation, Vladimir Putin’in olası vefatının ardından Rusya ile NATO’nun 2030’a kadar askeri bir çatışmaya sürüklenebileceği bir senaryo hazırladı. Raporda, ittifakın özellikle İngiltere ve Avrupa kanadında personel, mühimmat ve sanayi altyapısı bakımından uzun süreli bir yıpratma savaşına hazır olmadığı belirtildi.

ABD Savaş Bakanlığı’nın (Pentagon) fonladığı düşünce kuruluşu RAND Corporation tarafından yayımlanan raporda, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ölümünün ardından Moskova’da yaşanabilecek olası bir iktidar mücadelesinin, 2030 yılına kadar Rusya ile NATO arasında askeri bir çatışmaya dönüşebileceği varsayımsal senaryosu ele alındı.

“Ready for War 2030 – A Scenario” (2030’da Savaşa Hazır Olmak: Bir Senaryo) başlıklı raporda, Avrupa’nın 2030’a kadar Rusya ile benzer ölçekte bir askeri çatışma riskiyle karşı karşıya kalabileceği, ancak NATO’nun hazırlık düzeyinin bu ölçekteki bir yüzleşme için yetersiz kaldığı savunuldu.

İngiltere ve Avrupalı müttefiklerin en zayıf noktasının gelişmiş askeri teknolojiye aşırı bağımlılık olduğuna dikkat çekilen çalışmada; personel, mühimmat stoku ve sanayi kapasitesi eksikliğinin uzun süreli bir savaşı sürdürmeyi imkansız kılabileceği aktarıldı.

Raporda ayrıca, Avrupalı NATO üyelerinin ABD’nin güvenlik şemsiyesini kesin bir garanti olarak görmemesi gerektiği belirtilerek, savunmanın sadece ordunun değil tüm toplumun ortak sorumluluğu sayıldığı Finlandiya ve İsveç’teki “Topyekun Savunma” modeline dönülmesi önerildi.

Hazırlanan varsayımsal zaman çizelgesine göre Putin’in 2027 yılının ilk aylarında hayatını kaybetmesi, ardından güvenlik bürokrasisinin öne çıkarak bir Federal Güvenlik Servisi (FSB) generalinin devlet başkanlığına gelmesi öngörülüyor.

Senaryoda, yeni yönetimin iç siyasi istikrarı sağlamak amacıyla Nisan 2027’de Ukrayna ile ateşkes imzalayacağı, ardından askeri kapasitesini yeniden inşa ederek NATO ülkelerine yönelik hibrit operasyonlar başlatacağı iddia ediliyor.

ABD’nin 2029’da Güney Amerika kaynaklı büyük bir krizle meşgul olması nedeniyle Avrupa’ya takviye gönderme kabiliyetinin zayıflayacağı varsayılan çalışmada, Rusya’nın 2030 başında siber saldırı ve sabotajlarını yoğunlaştıracağı kaydediliyor.

Metinde kurgulanan takvime göre Rusya, Mayıs 2030’da Estonya’daki etnik gerilimleri öne sürerek Narva bölgesine sınırlı bir askeri müdahale gerçekleştiriyor ve bunun üzerine NATO 5. Madde’yi yürürlüğe koyuyor.

Senaryoda çatışmaların tam ölçekli savaşa dönüşmesiyle Rusya’nın İngiltere’deki askeri üsleri, limanları, enerji altyapısını ve iletişim ağlarını hedef alacağı, harekatın Kuzey Kutup Bölgesi ile Kuzey Atlantik’e yayılacağı kurgulanıyor.

Aynı varsayıma göre Kasım 2030’da geçici bir ateşkes sağlansa da Rusya’nın Narva ve Ida-Viru bölgesindeki kontrolünü sürdürmesi, Ocak 2031’e gelindiğinde ise barış müzakerelerinin tıkanarak ittifakın caydırıcılığının sarsılması ihtimal dahilinde gösteriliyor.

Raporda, Rusya’nın temel amacının tüm Avrupa’yı işgal etmek değil, ittifakın üyelerini savunma iradesinden yoksun olduğunu göstererek 5. Madde’nin güvenilirliğini çökertmek olabileceği iddia edildi.

Analizde siber savaş, uzay harekatı, altyapı güvenliği, kamuoyu dayanıklılığı, savunma sanayisi ve nükleer tırmanma dahil olmak üzere 12 temel zafiyet alanı sıralandı.

İngiltere silahlı kuvvetlerinin Nisan 2026 itibarıyla eğitimli personel hedeflerinde 8 bin 459 kişilik açık vereceği belirtilen raporda, bu açığın Kara Kuvvetlerinde 2 bin 241, Kraliyet Donanmasında 2 bin 268, Kraliyet Hava Kuvvetlerinde ise 3 bin 950 askere ulaştığı aktarıldı.

Mevcut açığın hedeflenen gücün yüzde 6’sına denk geldiğine dikkat çekilirken, Baltık bölgesinde oluşturulabilecek çok uluslu bir gücün 80 bin askere ihtiyaç duyabileceği ifade edildi.

İngiltere’de gıda perakende pazarının yaklaşık yüzde 30’unu elinde tutan Tesco gibi tekil dağıtım ağlarının ve deniz altı iletişim kablolarının hedef alınması halinde toplumda hızla kaos oluşabileceği uyarısı yapıldı.

Çalışmada ayrıca NATO müttefiklerinin krizlere karşı genel toplumsal dayanıklılığı artırmak için gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 1,5’ini bu alana ayırması gerektiği tartışmaya açıldı.

Düşünce kuruluşu, konvansiyonel savaştan önce tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi, sivil sanayinin savunma planlamasına dahil edilmesi ve insansız hava araçları gibi düşük maliyetli askeri kapasitelerin artırılması çağrısında bulundu.

Okumaya Devam Et

Rusya

Rusya Merkez Bankası yıl sonunda yüzde 1 büyüme bekliyor

Yayınlanma

Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina, Ukrayna ordusunun işletmelere yönelik saldırılarına rağmen ülke ekonomisinin yıl sonunda yüzde 1 büyümesini beklediklerini bildirdi. Nabiullina, hacmi 19 trilyon rubleye yaklaşan sübvansiyonlu kredilerin bütçeye yük getirdiğini ve piyasa faizlerini yukarıda tuttuğunu belirtti.

Rusya Merkez Bankası, ülke ekonomisinin yıl sonunda yüzde 1 civarında büyümesini, ilerleyen dönemde ise büyüme temposunun kademeli biçimde artmasını bekliyor.

Duma genel kurulunda konuşan Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina; konut erişilebilirliği, indirimli kredi uygulamaları, politika faizi ve rublenin kuru hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Nabiullina, ekonominin yılın ikinci yarısında yükseliş eğilimine girdiğini belirtti.

Merkez Bankası Başkanı, “Saldırılar neticesinde bazı sektörlerde üretim kapasitelerinin devre dışı kalmasına rağmen gayrisafi yurt içi hasılanın yıl sonunda yüzde 1 sınırında büyümesini bekliyoruz” ifadesini kullandı.

Bu faktörün devreye girmemesi halinde ekonomik büyümenin bu yıl daha yüksek seviyede gerçekleşebileceğini dile getiren Nabiullina, büyümeyi destekleyen ana unsurları sıraladı.

Büyümeyi; savunma sanayisi sektörleri başta olmak üzere makine imalatı, vatandaşların gelirleri ve tüketim harcamaları, perakende ticaret ile iç talebe odaklanan sektörler destekliyor.

Son verilerin ekonomik büyüme hızının zamanla artacağını gösterdiğini kaydeden Nabiullina, sürecin önemli ölçüde Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin saldırılarından zarar gören tesislerin onarım süresine bağlı olduğuna dikkati çekti.

Merkez Bankası, üretim tesislerinin ve altyapının korunmasına yönelik finansman sağlanmasını teşvik etmek amacıyla bankacılık düzenlemelerinde hedef odaklı esnekliklere gitti.

Vatandaşların erişilebilir konut kredisine değil erişilebilir konuta ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Nabiullina, konut erişiminin yalnızca kredi faizine değil metrekare fiyatına da doğrudan bağlı olduğunu ifade etti.

İndirimli kredi programlarının yararlanıcılara uygun maliyet sunduğunu ancak bu avantajın konut fiyatlarındaki yükselişle eridiğini aktaran Nabiullina, indirim kapsamı dışındaki vatandaşların konuta ulaşmasının zorlaştığını dile getirdi.

Merkez Bankası Başkanı, piyasa koşullarında erişilebilir konut kredisinin yolunun düşük enflasyondan geçtiğini, indirimli modellerin ise daha hedef odaklı kurgulanması gerektiğini bildirdi.

Rusya’da son 12 ayda sağlanan konut kredisi hacmi 5,4 trilyon rubleye ulaştı.

İndirimli oranlarla kullandırılan toplam kredi hacminin 19 trilyon rubleye yaklaştığını ve ekonomideki tüm ruble kredilerinin yüzde 14’ünü oluşturduğunu aktaran Nabiullina, bu yapıda en büyük payı konut finansmanının aldığını ancak son 5 yılda şirketlere sağlanan sübvansiyonlu kredilerin de ciddi boyutta arttığını belirtti.

İndirimli kredi uygulamalarını genişletmeyi bir çıkmaz olarak niteleyen Nabiullina, bu durumun bütçeye yük getirdiğini, piyasa faizlerinin toplumun tamamı yerine yalnızca belirli kesimler için erişilebilir kalmasına yol açtığını kaydetti.

Merkez Bankası Başkanı, piyasa koşullarındaki kredileri daha sert frenlemek zorunda kalan yüksek politika faizinin arkasındaki temel sebeplerden birinin sübvansiyonlu kredilerin ulaştığı yüksek hacim olduğunu savundu.

Nabiullina, bütçe açığı büyüdükçe politika faizinin izleyeceği patikanın da daha yukarıdan geçeceğini ifade etti.

Yaz aylarında benzin fiyatlarındaki tırmanış nedeniyle genel fiyat düşüşlerinin durduğunu ve hükümetin açıksız bütçe hedefini daha ileri bir tarihe ertelediğini belirten Nabiullina, bu gelişmeler doğrultusunda Merkez Bankasının daha temkinli hareket ettiğini açıkladı.

Kredilerde yüksek faiz döneminin sancılı geçtiğini dile getiren Nabiullina, bunun vatandaşların gelecekteki refahını artırmak için zorunlu bir adım olduğunu savundu.

Merkez Bankası Başkanı faiz görünümüne ilişkin olarak, “En basit ifadeyle politika faizi üç yıldır yüksek seviyede bulunuyor ve bir süre daha yüksek kalmaya devam edecek” değerlendirmesinde bulundu.

Ruble kurundaki mevcut dalgalanma aralığının aşırı görünmediğini belirten Nabiullina, diğer şartlar sabit kaldığında enflasyon ne kadar düşük olursa kurun da o kadar istikrarlı seyredeceği genel kuralını hatırlattı.

Merkez Bankasının gelecek yıl yüzde 4 enflasyon hedefine ulaşmayı planladığını kaydeden Nabiullina, yalnızca enflasyonu düşük ülkelerin makul faiz oranlarına, istikrarlı para birimine ve geleceğe yönelik yeterli yatırım hacmine kavuşabileceğini vurguladı.

Okumaya Devam Et

Rusya

Brezilyalı tüccarlar Rus motorininin fiyatını pahalı buldu

Yayınlanma

ABD’nin almaktan vazgeçtiği Rus motorinini yüksek fiyatı nedeniyle Brezilyalı ithalatçılar da kabul etmedi. Açıkta bekleyen dört tankerdeki 1,1 milyon varillik yakıtın akıbeti belirsizliğini korurken Amerikan pazarında motorin fiyatları yükselişe geçti.

ABD’nin, Başkan Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki mutabakat kapsamında sevk edilen Rus yakıtını almayı reddetmesinin ardından Brezilyalı alıcılar da bu sevkiyatları almaktan kaçınıyor.

Bloomberg’in Güney Amerikalı tüccarların değerlendirmelerine dayandırdığı haberine göre, Rus tarafının sunduğu fiyatlar avantaj sağlamazken ABD menşeli motorin daha düşük maliyetle temin edilebiliyor.

Brezilya Akaryakıt İthalatçıları Birliği (Abicom) Başkanı Sergio Araujo, ülkedeki alıcılara dört parti yakıt teklif edildiğini açıkladı.

Kuzey Amerika’dan Güney Amerika’ya doğru seyrini sürdüren Leruo, Cerrado, Primorye ve Athina adlı dört tankerde toplamda yaklaşık 1,1 milyon varil (yaklaşık 145 bin ila 150 bin ton) Rus motorini yer alıyor.

Tarafların uzlaşmaya varması ve Brezilyalı alıcıların yakıtı kabul etmesi halinde bu tek alım, Güney Amerika ülkesinin ekim ayında Rusya’dan ithal ettiği toplam motorin miktarını neredeyse ikiye katlayacak boyuta ulaşıyor.

Brezilya, yıllık bazdaki yaklaşık 45 milyon varillik alımıyla 2026 yılı itibarıyla dünyanın en büyük ikinci motorin ithalatçısı konumunda.

Rus ve Brezilyalı uzmanlar iki ülke ilişkilerini analiz etti

İç tüketiminin yaklaşık üçte birini dış alımla karşılayan ülkede motorin talebi, Güney Yarımküre’de tarımsal faaliyetler için hava koşullarının en elverişli dönemi sayılan yıl sonlarında en yüksek seviyeye çıkıyor.

Tarım üreticileri bu dönemde motorinle çalışan traktörleri sahaya sürerken kamyonlar da gübre taşımacılığı için yoğun yakıt tüketiyor.

Trump’ın 9 Ekim’de duyurduğu mutabakat çerçevesinde Rusya’nın ABD ve küresel piyasalara ekimde 300 bin tondan fazla, kasımda 500 bin ton ve hemen akabinde 1 milyon ton yakıt sevk etmesi öngörülüyordu.

Buna karşın petrol ürünleriyle Rusya’dan yola çıkan ve ABD limanlarına yönelen gemilerin tamamı daha sonra rotalarını değiştirdi.

Amerikan şirketleri, hukuki riskler ve yaptırımlar sebebiyle Rus yakıtını satın almaya yanaşmadı.

Söz konusu mutabakatın hayata geçememesi üzerine ABD’de bir galon (yaklaşık 3,8 litre) motorinin fiyatı ekim başında 6,28 dolarken ay sonunda 6,35 dolara yükseldi.

Donald Trump’ın adımları Kongre’deki her iki partinin temsilcileri tarafından eleştirildi, görevdeki başkanın kamuoyu desteğini düşürdü ve nihayetinde Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde Kongre’de kayıp yaşamasının nedenleri arasında yer aldı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English