Bizi Takip Edin

Avrupa

Starmer: ABD ve Çin arasında seçim yapmaya zorlanamayız

Yayınlanma

Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, bu hafta Pekin’e yapacağı ziyaret öncesinde İngiliz şirketleri için “önemli fırsatlar” olduğunu duyururken, Birleşik Krallık’ın ABD ve Çin arasında seçim yapmak zorunda kalmayacağını söyledi.

Çin’e gitmeden önce Bloomberg’e verdiği röportajda Starmer, Birleşik Krallık’ın en yakın müttefikleriyle ilişkilerini feda ederek Çin ile daha güçlü bağlar kurmaya çalıştığı yönündeki iddiaları reddetti.

Starmer’ın Çin ziyareti (sekiz yıldır bir İngiliz başbakanın yaptığı ilk ziyaret) Kanadalı mevkidaşı Mark Carney’nin ABD Başkanı Donald Trump’tan yeni gümrük vergisi tehditleri alması üzerine Pekin ile el sıkışmasının hemen ardından geliyor.

Starmer şunları kaydetti:

“Sık sık ülkeler arasında seçim yapmam isteniyor. Ben bunu yapmıyorum. ABD ile ticaret anlaşması yaparken, herkesin bana ABD ve Avrupa arasında bir seçim yapmam gerektiğini söylediğini hatırlıyorum ve ben de ‘Bu seçimi yapmayacağım’ demiştim.”

Uzun zamandır beklenen Çin gezisi, ülkesindeki kamuoyu yoklamalarında geride kalan ve bu yıl liderlik mücadelesiyle karşı karşıya kalan Starmer için bir nebze rahatlama sağlayabilir.

Starmer’ın Pekin ziyareti, Hong Kong, Covid-19 ve casusluk konusundaki çatışmalar nedeniyle gerginleşen ilişkileri yeniden düzeltme yönündeki İşçi Partisi’nin seçim vaadinin bir parçası.

Starmer hükümeti, son aylarda iki taraf arasındaki anlaşmazlıkları gidermeye çalıştı ve özellikle geçen hafta Çin’in Londra’da büyük bir elçilik kurma planını onaylayarak ziyaretin önünü açtı.

Starmer, ülkesinin Trump’ı kızdırmadan veya ABD ile ilişkileri bozmadan Başkan Xi Jinping ile görüşebileceğini vurgulayarak, iki ülkeye yaklaşımında taviz vermek zorunda olduğu fikrini reddetti.

ABD ile İngiltere arasında ‘sessiz savaş’

Ayrıca, geçen hafta Davos’ta orta güçteki ülkeleri, “büyük güçlerin rekabetinin yeni dönemi” olarak adlandırdığı dönemde hayatta kalmak için bir araya gelmeye çağıran Carney ile aynı tür bir mesaj vermek istemediğini de açıkça belirtti.

Starmer, “ABD ile çok yakın ilişkilerimiz var … ve güvenlik ve savunmanın yanı sıra bu ilişkileri de sürdüreceğiz,” diyerek, Krallık’ın her iki dünyadan da en iyisini elde edebileceğini savundu.

Başbakan, “Aynı şekilde, dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olan ve iş fırsatları sunan Çin’i görmezden gelmek ve kafanızı kuma gömmek de mantıklı olmaz,” dedi.

Birleşik Krallık’ın AB’den ayrılmasına karşı olmasına rağmen Brexit’i geri almayacağına söz vererek iktidara gelen Starmer, aynı anda birden fazla ticaret bloğu ile ilişkileri genişletmeye çalıştı.

Bu sayede Londra, hızla büyüyen eski sömürgesi Hindistan ile tarihi bir ticaret anlaşması imzaladı ve AB ile bürokratik engelleri azalttı, fakat Starmer ve Trump’ın mayıs ayında duyurduğu ABD ile çerçeve anlaşması uzun süren müzakereler nedeniyle tıkanmış durumda.

2010’larda eski Başbakan David Cameron Çin ile “altın çağ” vaat etmiş ama bu on yılın sonlarına doğru ilişkiler bozulmuştu. 

Birleşik Krallık’ın 2024 yılında Çin ile 93 milyar dolarlık ticareti vardı, buna karşılık ABD ile 141 milyar dolarlık ticareti vardı.

Starmer, ulusal güvenlik veya insan hakları konusunda devam eden anlaşmazlıkları, örneğin Çin’in yabancı güçlerle işbirliği yaptığı iddiasıyla İngiliz vatandaşı eski gazete patronu Jimmy Lai’yi hapse atması gibi konuları önemsiz göstermeyi tercih etti.

Starmer, bu hafta Çin Devlet Başkanı Xi Jinping dahil Çinli liderlerle görüşeceği zaman bu tür endişeleri dile getireceğini söylüyor, fakat iktisadi ilişkilere açıkça öncelik veriyor. Başbakan, Pekin ve Şanghay ziyaretinde şirketler, üniversiteler ve kültür kurumlarından yaklaşık 60 lideri beraberinde götürüyor.

Starmer, heyet hakkında, “Onlar mevcut fırsatları anlıyorlar. Bu, ulusal güvenlikten ödün vermek anlamına gelmiyor, tam tersine,” diye konuştu.

Trump’ın Grönland konusunda İngiltere ve diğer Avrupa ülkelerine gümrük vergileriyle tehdit etmesiyle başlayan ve daha sonra yumuşayan ABD ile geçen haftaki çalkantılı diplomatik gelişmeleri değerlendiren Starmer, başkanla “olgun” bir ilişkisi olduğunu söyledi.

Cuma günü Starmer, ABD başkanının 2001’deki Afganistan işgalinde NATO birliklerinin rolünü küçümseyen ve onların “cepheden biraz uzak kaldıklarını” söylediği yorumlarını “korkunç” olarak kınamıştı.

ABD başkanı daha sonra bir sosyal medya paylaşımında, Starmer’ın istediği özürden kaçınsa da, İngiliz ordusunu övdü.

Starmer, “Geçen hafta bir dizi zorluk yaşandı. Bunlara İngiliz pragmatizmi, İngiliz sağduyusu ve İngiliz ilke ve değerlerine bağlılığımızla yaklaştık, bunun sonucunda hafta sonu hafta başından daha iyi geçti,” dedi.

Yine de başbakan, Trump yönetiminin kıtadan uzaklaşmasıyla Birleşik Krallık’ın Avrupa ile daha yakın askeri bağlar kurması gerektiğini belirtti ve savunma harcamalarının artırılmasını isteyenleri dinleyeceğinin sinyalini verdi.

“Avrupa’nın kendi savunma ve güvenliği konusunda daha güçlü olması gerektiğini düşünüyorum,” diyen Starmer, kıtanın orduları arasında daha yakın bir işbirliği çağrısında bulundu. 

Starmer, hafta sonu Trump ile Ukrayna hakkında telefonda görüştüğünü ve hem Kiev’in hem de Avrupa’nın güvenliğini sağlamak için Amerika’nın desteğine ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Ukrayna’nın, Britanya ile ABD arasında çok yakın bir ilişki sürdürmek gerektiğinin “çok iyi bir örneği” olduğunu savunan İngiliz lider, Kiev’in müttefiklerinin ABD ile güvenlik garantilerini ilerleterek ”bu yıl ilerleme kaydettiğini“ vurguladı, fakat Rusya ile toprak konusunda müzakerelerin ”zorluk” olmaya devam ettiğini söyledi.

Avrupa

Viktor Orbán’ın kardeşi gözaltına alındı

Yayınlanma

Macaristan Başbakanı Péter Magyar, eski Başbakan Viktor Orbán’ın kardeşi Áron Orbán’ın insan kaçakçılığı şüphesiyle gözaltına alındığını açıkladı. İddialara göre Áron Orbán’ın şirketi, 50 Vietnam vatandaşının iki günlük ilk yardım kursu üzerinden Schengen vizesi almasına aracılık etmekle suçlanıyor.

Macaristan Başbakanı Péter Magyar, eski Başbakan Viktor Orbán’ın kardeşi Áron Orbán’ın insan kaçakçılığı şüphesiyle gözaltına alındığını duyurdu.

Magyar, X hesabından yaptığı paylaşımda, basında yer alan bilgilere göre eski Başbakan Viktor Orbán’ın kardeşi Áron Orbán’ın insan kaçakçılığı şüphesiyle gözaltına alındığını belirtti.

Magyar, Ulusal Varlık Kurtarma ve Bilgi Koruma Dairesi ile Ulusal Soruşturma Bürosunun tahkikatı sürdürdüğünü kaydetti.

Macar gazetesi Kontroll, daha önce polis tarafından düzenlenen bir operasyonda, aralarında muhtemelen Orbán’ın kardeşinin de bulunduğu birkaç kişinin gözaltına alındığını aktardı.

Telex ise kendi kaynaklarının da operasyonun yapıldığını bildirdiğini ancak Áron Orbán’ın gözaltına alındığını teyit edemediğini yazdı.

Kontroll’ün aktardığına göre gözaltı operasyonu, Ulusal Varlık Kurtarma ve Koruma Dairesi (NVVH) ile Ulusal Soruşturma Bürosu (NNI) tarafından yürütüldü.

Operasyon kapsamında toplam birkaç kişi gözaltına alınırken, emniyet güçleri Budapeşte’de ve diğer şehirlerde aramalar gerçekleştirdi.

İddialara göre girişimci Áron Orbán’ın şirketi, Vietnam vatandaşlarını bir Macar üniversitesindeki iki günlük ilk yardım kursuna kaydettirdi ve bu işlem söz konusu kişilerin Schengen vizesi almasını kolaylaştırmış olabilir.

Áron Orbán’ın ayrıca vize başvurularının incelenme sürecinin hızlandırılması talebiyle yetkili makamlara başvurduğu ileri sürüldü.

Népszava gazetesinin 2024 sonbaharında yayımladığı habere göre, eski başbakanın kardeşinin şirketi 50 Vietnam vatandaşının bu kursu tamamlamasına yardımcı oldu.

Gelişmelerin ardından eski Başbakan Viktor Orbán, hükümetin sorumlu tutulmasını talep etti.

Orbán, Facebook hesabından yaptığı açıklamada, “Bu kirli oyunun amacı, siyasi bir rakibi tasfiye etmek ve tek parti sistemi inşa etmektir” ifadesini kullandı.

Eski Başbakan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Hedef benim, kardeşim ise yalnızca bir araç.”

Hükümeti 2010 yılından bu yana yöneten Orbán, Nisan 2026’da yapılan parlamento seçimlerini kaybetmişti.

Seçimde Tisza Partisi parlamentodaki 199 sandalyenin 141’ini kazanmış, Magyar ise 9 Mayıs’ta Başbakanlık görevine başlamıştı.

Orbán daha önce Magyar hükümetine karşı “ulusal direniş” başlattıklarını ilan etmişti.

Orbán, partisi Fidesz’in egemen bir Macaristan’ı savunduğunu, Magyar’ın Tisza Partisi’nin amacının ise Brüksel’e bağımlı bir ülke yaratmak olduğunu iddia etti.

Seçim zaferinin ardından Magyar, önceki hükümet temsilcilerini varlıkları yurt dışına kaçırmak, yolsuzluk yapmak ve bütçeyi zimmete geçirmekle suçladı.

Magyar ayrıca istihbarat servisleri üzerindeki denetimi nedeniyle Orbán’ı sorumlu tutma sözü verdi.

Macaristan Dürüstlük İdaresi Başkanı Ferenc Pál Bíró da Orbán hükümeti döneminde yapılan şüpheli kamu ihalelerinin soruşturulması çağrısında bulundu.

Yolsuzlukla mücadele kurumunun verilerine göre adı açıklanmayan üç şirket, kamu ihale sözleşmelerinin büyük bölümünü yapay olarak şişirilmiş fiyatlarla aldı.

Okumaya Devam Et

Avrupa

Berlin Sol Parti, Vanessa Emde’nin istifasını istedi

Yayınlanma

Sol Parti’nin Berlin eyalet yürütme kurulu kısa süre önce Vanessa Emde’den milletvekilliğinden istifa etmesini talep etti.

Neukölln’den Sol Parti milletvekili Vanessa Emde, partisinin Temsilciler Meclisi’ndeki koltuğundan çekilmesi yönündeki talebini reddetti.

Emre bir basın açıklamasında, görev süresini tamamlamaya devam edeceğini belirtti.

Bu gelişme, Emde ile Sol Parti Berlin yönetimi arasında haftalardır süren bir anlaşmazlığın ortasında yaşandı.

Sol Parti’nin eyalet başkanları Kerstin Wolter ve Maximilian Schirmer, pazar günü ilgili komitelerin bundan sonraki adımları görüşeceğini duyurdu.

dpa’nın elde ettiği bir açıklamaya göre, “Eyalet yürütme kurulu ve Sol Parti milletvekili grubu bu konuda yakın işbirliği içinde hareket edecek.”

İkili, Emde’nin milletvekilliğinden istifa etme niyetinde olmadığını medya haberlerinden öğrendiklerini belirtti.

Berlin’de Sol Parti, SPD-Yeşiller koalisyonu için “İsrail’in var olma hakkı”nın altını çizdi

Eyalet başkanları şöyle devam ettiler:

“Eleştirilerimizin arkasında duruyoruz: Tekrarlanan davranışlarıyla, ortak sorumluluğumuzun üstüne kişisel çıkarlarını koyuyor. Böylece, işbirliği için gerekli olan güveni yok etti.”

Artık Emde’ye güvenmediklerini açıklayan Wolter ve Schirmer, Emde’den “koltuğunu iade etmesini” istediler.

Emde ise bu talebi kesin bir dille reddetti ve “Demokratik yollarla kazanılan koltuklar müzakere konusu olamaz. Elbette görev sürem boyunca görevime devam edeceğim!” diye yazdı.

Temsilciye yöneltilen başlıca suçlama, İsrail’in var olma hakkını reddettiği iddiası. 13 Ekim’de yapılan kurucu grup toplantısında Emde, Sol Parti’nin tüm temsilcileri gibi, antisemitizme karşı bildirgeyi imzalamıştı.

Fakat kısa bir süre sonra bu bildirgeden uzaklaştı ve Instagram’da yayınladığı bir videoda kendi imzasını reddetti. Bu hamle, parti içi çatışmayı daha da şiddetlendirdi.

Sol Parti’nin parlamento liderliği, Ekim ortasında şu açıklamayı yapmıştı: “Partiyle işbirliği yapmayan bir milletvekiliyle bir grup oluşturduğumuzu kabul etmeliyiz.”

Sol Parti’den “antisemitizm” suçlamalarına tepki

Emde, partinin mevcut kararlarına atıfta bulunuyor. Ona göre, bir koalisyon ancak büyük konut şirketlerinin kamulaştırılmasına ilişkin referandum tutarlı bir şekilde uygulanırsa ve Filistin’le dayanışma sürdürülürse bir seçenek olabilir.

Ayrıca Emde, sosyal harcamalardaki kesintileri reddediyor. Eylemlerinin dayanağı olarak iki kararı öne sürüyor: Kudüs Deklarasyonu (JDA) hakkındaki parti kongresi kararı ve Filistinlilere karşı işlenen “İsrail suçlarının” soykırım olarak nitelendirilmesi ve kınanmasına ilişkin karar.

Emde, “İşte bu yüzden seçildim ve kendimi buna adadım,” diye açıkladı.

Emde, 20 Eylül’de Neukölln seçim bölgesinden doğrudan bir sandalye kazanarak Temsilciler Meclisi’ne yeni seçilmişti.

İstifa etmesi yönündeki çağrılara rağmen, Sol Parti’nin meclis grubuna kabul edildi.

Kısa bir süre önce Emde, Sol Parti kongresinin kapsamında düzenlenen bir mitingde Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) yanlısı bir aktiviste destek vermişti. 

Okumaya Devam Et

Avrupa

Kuzey Avrupa ülkeleri Rus denizaltılarına karşı deniz ittifakı kuruyor

Yayınlanma

İngiltere ve dokuz Kuzey Avrupa ülkesi, Birleşik Sefer Görev Gücü (JEF) çatısı altında Rus denizaltılarını caydırmaya yönelik bir deniz ittifakı kurmak için anlaşmaya vardı. Uçak gemisi HMS Prince of Wales güvertesinde imzalanması planlanan mutabakatla on müttefik ülke; ortak mühimmat, personel ve sistem kullanımıyla askeri koordinasyonu güçlendirmeyi amaçlıyor.

İngiltere ve dokuz Kuzey Avrupa ülkesi, Kuzey Atlantik, Kuzey Kutbu (Arktik) ve Baltık Denizi’nde Rus denizaltılarını caydırmayı da kapsayan deniz işbirliğini güçlendirmek amacıyla bir deniz ittifakı kurma konusunda anlaştı.

İngiltere Genelkurmay Başkanı Richard Knighton, Financial Times gazetesine verdiği mülakatta, kurulacak deniz ittifakının temel hedeflerinden birinin Kuzey Atlantik, Kuzey Kutbu ve Baltık Denizi’nde “Rus denizaltılarını caydırmak” olacağını açıkladı.

İlgili anlaşmanın, Londra liderliğindeki Birleşik Sefer Görev Gücü (JEF) çerçevesinde yapılması planlanıyor.

Knighton, İngiltere’nin Rusya kaynaklı tehdidin değerlendirilmesinde Avrupalı müttefiklerini “yakalaması” gerektiğini belirterek, “Bu durum benim hatırladığım en tehlikeli dönem” değerlendirmesini yaptı.

İttifak üyelerinin niyetine değinen askeri yetkili, “mutabakat zaptlarından, fikir alışverişlerinden ve toplantılardan deniz kuvvetlerimizin, hava kuvvetlerimizin ve kara birliklerimizin gerçek anlamda pratik etkileşim tedbirlerine” geçmeyi hedeflediklerini bildirdi.

İngiltere liderliğindeki on Kuzey Avrupa ülkesinden oluşan JEF koalisyonunda Danimarka, Estonya, Letonya, Litvanya, Hollanda, Norveç, Finlandiya, İzlanda ve İsveç yer alıyor.

Financial Times’ın aktardığı bilgilere göre anlaşmanın, salı günü İngiliz Kraliyet Donanmasına ait uçak gemisi HMS Prince of Wales güvertesinde imzalanması öngörülüyor.

Gazete, buzulların erimesi neticesinde yeni deniz yollarının açılması ve bölgeden kritik su altı iletişim kablolarının geçmesi nedeniyle Kuzey Atlantik ve Kuzey Kutbu’nun NATO güvenliği açısından taşıdığı önemin arttığını kaydediyor.

Knighton, söz konusu sahanın korunmasının aynı zamanda ABD’nin doğu kıyısının güvenliğini de sağladığını vurguladı.

Avrupa ülkelerinin, ABD Başkanı koltuğunda kimin oturacağından bağımsız olarak kendi savunma kapasitelerini geliştirmesi gerektiğini belirten Knighton, Amerikan odağının Avrupa’dan Hint-Pasifik bölgesine kaymasının Donald Trump’ın başkanlığından çok önce başladığını söyledi.

İngiliz milletvekilleri daha önce Kuzey Kutbu’ndaki askeri güçlerde “bariz boşluklar” bulunduğunu dile getirmişti.

Londra’nın Birleşik Krallık’taki JEF temelinde bir deniz ittifakı kurmayı hedeflediği bilgisi nisan ayı sonunda da basına yansımıştı.

O dönemde İngiliz donanma komutanı (First Sea Lord) Orgeneral Gwyn Jenkins, kurulacak yapının Kuzeybatı Avrupa, Kuzey Atlantik ve Uzak Kuzey’in savunmasını güçlendirmesi gerektiğini belirtmişti.

Jenkins’in planına göre İngiltere liderliğindeki çok uluslu deniz gücü ekipman, mühimmat ve personeli ikame etme, değiştirme ve birleştirme imkanına sahip olacak.

Söz konusu güçler ayrıca ortak sistem ve platformları, dijital ağları, lojistiği ve stokları müşterek kullanacak.

Müttefik donanmaların komutası ise Londra’daki Northwood karargahından icra edilecek.

Yıl sonuna kadar resmi bir ortaklık bildirisi imzalanmasını umduğunu dile getiren Jenkins, belgenin amacının birlikte tatbikat yapacak ve hızla muharebeye girebilecek bir kuvvet oluşturmak olduğunu kaydetmişti.

Jenkins, insanlı ve insansız platformların yanı sıra otonom ve jet motorlu insansız hava araçlarından meydana gelen hibrit bir donanmanın oluşturulmasının hedeflendiğini aktarmıştı.

Jenkins konuya ilişkin olarak, “Zaman kaybedemeyeceğimizi anlıyoruz, bu yüzden bu yılın sonuna kadar hepimizin resmi bir bildiri imzalamasını istiyorum” ifadelerini kullanmıştı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise ülkesinin kimseyi tehdit etmediğini, diğer nükleer güçler gibi stratejik potansiyelini geliştirdiğini kaydetmişti.

Bunun yanı sıra Rusya, Kuzey Kutbu’nu ekonominin gelişimi, egemenliğin korunması ve ulusal güvenliğin tesisi için stratejik önemde bir bölge olarak görüyor.

Bu konuya değinen Putin, Ortadoğu’daki çatışmalar dahil olmak üzere küresel taşımacılık zincirlerindeki aksamalar nedeniyle Kuzey Kutbu’nun öneminin arttığına işaret etmişti.

Rus lider, ülkesinin işbirliğine açık olduğunu fakat bölgedeki çıkarlarını koruyacağını vurgulamıştı.

Bu açıklamanın hemen sonrasında Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Aleksandr Gruşko, Moskova’nın Kuzey Kutbu’nda güvenliği sağlamak için askeri güç kullanımı dahil tüm vasıtaları devreye almaya hazır olduğunu kaydetmişti.

Gruşko, Rusya’nın Kutup Bölgesi’ndeki askeri faaliyetlerini savunma amaçlı olarak nitelemiş ve altyapı modernizasyonunun kuzey topraklarını geliştirme ihtiyacından kaynaklandığını dile getirmişti.

Gruşko, “Kuzey Kutbu’ndaki ilgili altyapı… hiç kimse için tehdit oluşturmamakta ve ekonomik faaliyetlerin desteklenmesi ile yerel halkın temel ihtiyaçlarının sağlanmasına yöneliktir” demişti.

Gruşko daha önce de Rusya’nın NATO’nun Kuzey Kutbu’ndaki varlığını artırmasına karşılık vereceği uyarısında bulunmuştu.

Rus yetkili, ittifakın Rusya’nın Kuzey Kutbu bölgesi ve Kuzey Deniz Yolu yakınlarındaki manevralarının Moskova nezdinde özel bir endişe yarattığını ifade etmişti.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English