Amerika
Trump, Charlie Kirk’ü anma etkinliğinde konuştu

ABD Başkanı Donald Trump pazar günü Charlie Kirk’ü “şehit” olarak övdü ve onun öldürülmesinin “tüm ülke için bir tehdit” olduğunu öne sürdü.
Trump, Turning Point USA’in Kirk’ü anmak için düzenlediği ve Hristiyan şehitlik temalarıyla vatanseverliği harmanlayan etkinliğin son konuşmacısıydı.
Başkanın 45 dakikalık konuşması, diğer kabine üyeleri ve üst düzey yönetim yetkililerinin konuşmalarının ardından geldi.
Trump, “Bu, Tanrının bize verdiği en kutsal özgürlüklerimize ve haklarımıza yönelik bir saldırıydı. Silah ona doğrultulmuştu, ama mermi hepimize sıkılmıştı,” dedi.
Başkan, katili “radikalleşmiş soğukkanlı bir canavar” olarak nitelendirdi ve siyasi şiddetin çoğunun “radikal sol” tarafından körüklendiğini söyledi; Adalet Bakanlığının “siyasi şiddeti finanse eden ve gerçekleştirenleri” bulacağına söz verdi.
Trump, Demokratların 2020 seçimlerinde “köpekler gibi hile yaptığını” iddia etti.
Başkan bir noktada Kirk’ün siyasi rakiplerini “sol” olarak nitelendirdiğini belirterek, kendisinin “radikal sol” veya “radikal solcu deliler” terimlerini tercih ettiğini ekledi.
70.000’den fazla kırmızı, beyaz ve mavi giysili Amerikalı, Arizona Cardinals futbol takımının evi olan State Farm Stadyumuna ve Phoenix banliyölerindeki Desert Diamond Arena’da buluştu.
Başkanın konuşması “birlik” vaaz etmese de POLITICO’ya göre bazı noktalarda dengeli bir tutum sergilemeye çalıştığı görülüyordu: Ülkeyi saran sorunların parti sınırlarını aştığını kabul eden Trump, nihayetinde suçu “solculara” atıyordu.
Trump, “Amerikan siyasetinde hiçbir taraf, rahatsız veya yanlış yönlendirilmiş insanları tekelinde tutmuyor, fakat siyasi topluluğumuzun bir kısmı, gerçeği, iyiliği ve erdemleri tekelinde tuttuğuna inanıyor ve bununla birlikte iktidarı, düşünceyi ve ifadeyi de tekelinde tuttuğuna karar veriyor. Artık bu böyle olmayacak. Eğer ifade şiddetse, o zaman bazıları şiddetin ifadeyi durdurmak için haklı olduğu sonucuna varacaktır. Ve biz bunun haklı görülmesine izin vermeyeceğiz,” dedi.
Etkinlikte konuşan Cumhuriyetçi liderlerin konuşmaları, Kirk’ün ölümüyle daha da alevlenen meseleleri ve temaları yansıtıyordu: Hıristiyan inancı, ara seçimler, ifade özgürlüğü ve muhafazakârların yenilgiye uğratmaya yemin ettikleri “sol” ideolojinin yarattığı tehdit.
Katılımcılar, arenadaki seçmen kayıt masalarını ziyaret ettiler. Masaların üzerinde “Charlie, oy kullanmak için kayıt olmanızı istiyor” yazılı tabelalar vardı.
Popüler Hıristiyan müzisyenler Phil Wickham, Brandon Lake, Chris Tomlin, Kari Jobe Carnes ve Cody Carnes arenada ibadete ön ayak oldular.
Kirk’ün eşi Erika, başkanın konuşmasından önce podyuma çıkmadan önce sessiz bir dua etti. Duygusal bir konuşma yapan Erika, kocasının öldüğü günü ve o günden bu yana gördüklerini anlattı.
Konuşmasının büyük bir bölümünü Kirk’ün “Amerikan ailesini canlandırma” çalışmalarına ve “kayıp” genç erkeklere odaklanmasına ayırdı.
Erika Kirk, “Kocam Charlie, hayatını alan genç erkek gibi genç erkekleri kurtarmak istiyordu,” dedi ve Kirk’ü öldürmekle suçlanan Tyler Robinson’ı “affettiğini” söyledi.
“Nefrete cevap nefret değildir,” diye devam eden Kirk, “İncil’den bildiğimiz cevap sevgidir ve her zaman sevgidir. Düşmanlarımıza sevgi ve bizi zulmedenlere sevgi,” diye konuştu.
Eşi Erika, Turning Point USA’in yeni CEO’su olarak Kirk’ün çalışmalarını sürdüreceğine söz verdi. Bu çalışmalar, üniversite kampüslerinde tartışmaların devam etmesini de içerecek.
Kirk, katılımcılardan kocası gibi düşmanlarını sevmelerini istedi. Onun ardından konuşan Trump, “O rakiplerinden nefret etmiyordu. … İşte bu noktada onunla aynı fikirde değildim,” dedi ve ardından “Üzgünüm Erika” diye ekledi.
Toplantıya katılan Kirk’ün yakın arkadaşı Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 2028 başkanlık seçimlerinde muhtemel adaylar olarak sahneye çıkarak Kirk’ü anmak için bir konuşma yaptılar.
Vance konuşmasında, “Arkadaşımız Charlie Kirk’ü susturmaya çalıştılar, ama bu gece Charlie ile ve Charlie adına her zamankinden daha yüksek sesle konuşuyoruz. Charlie’yi bizden alan kötü katil, bugün bir cenaze töreni düzenlememizi bekliyordu, ama bunun yerine, dostlarım, Charlie Kirk ve onun efendisi İsa Mesih’i anmak için bir canlanma yaşadık,” dedi.
Beyaz Saray Genel Sekreter Yardımcısı Stephen Miller ise, Charlie’nin öldüğü gün “melekler ağladığını”, ama o gözyaşlarının “kalplerde ateşe dönüştüğünü” ve “bu ateşin, düşmanlarının kavrayamayacağı ve anlayamayacağı haklı bir öfkeyle yandığını” söyledi.
Miller ayrıca, “Uyandırdığınız canavarın ne olduğunu bilmiyorsunuz,” dedi.
Trump yönetiminin pek çok üst düzey üyesi etkinliğe katıldı, Beyaz Saray pazar sabahı Arizona’ya iki uçak gönderdi ve konuşmacı kadrosu devlet cenazesi düzeyindeydi.
Vance ve Rubio’nun yanı sıra, Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanı Robert F. Kennedy Jr., Savunma Bakanı Pete Hegseth, Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard, Beyaz Saray Genel Sekreteri Susie Wiles, Trump’ın üst düzey danışmanları Stephen Miller ve Sergio Gor da etkinlikte konuştu.
Konuşma yapmayan Elon Musk, anma töreni sırasında bir ara başkanın yanında otururken görüldü.
Amerika
Çin’e 300 milyon dolarlık Nvidia çipi kaçırmakla suçlanan iş insanı gözaltında

ABD’de federal savcılar, Çin’e 300 milyon dolar değerinde yapay zeka çipi içeren sunucu kaçırmakla suçlanan Amerikalı iş insanı Greg Louie’yi gözaltına aldı. Şüphelinin 2023 ve 2024 yıllarında gerekli hükümet lisansını almadan Malezya ile Singapur üzerinden transit sevkiyat yaptığı belirtiliyor.
ABD’de federal savcılar, California’da yaşayan iş insanı Greg Louie’yi Nvidia üretimi yapay zeka çiplerini barındıran 300 milyon dolarlık sunucuları Çin’e yasa dışı yollarla ihraç etmek suçlamasıyla gözaltına aldı.
Bloomberg’ün haberine göre, Earthmade Computer Inc. adlı özel şirketin sahibi olan Louie, iş yerine geldiği sırada yakalandı.
Amerikalı iş insanına İhracat Kontrolü Reform Yasası’nı ihlal etmek amacıyla komplo kurmak, kaçakçılık ve kara para aklamak amacıyla komplo kurmak suçlamaları yöneltildi.
Soruşturma dosyasında, Louie’nin 2023 ile 2024 yılları arasında kimliği henüz tespit edilemeyen kişilerle ortak hareket ederek ileri teknoloji Nvidia çipleriyle donatılmış sunucuları Çinli müşterilere sevk ettiği kaydedildi.
Söz konusu sevkiyatların gerçekleşmesi için ABD hükümetinden özel lisans alınması şartı aranıyordu, ancak şüphelinin resmi makamlara herhangi bir lisans başvurusu yapmadığı tespit edildi.
Donanımların Malezya ve Singapur üzerinden transit geçirildiği, bu ülkelerden de yasa dışı biçimde yeniden ihraç edilerek Çin’e ulaştırıldığı belirlendi.
Washington yönetimi son yıllarda Pekin’in gelişmiş yapay zeka donanımlarına erişimini engellemeye çalışırken, Çin kendi üretim kapasitesini artırma ve yaptırımları aşacak alternatif güzergahlar bulma arayışını sürdürüyor.
ABD hükümeti, 2022 yılında Nvidia ürünlerinin Çin ve Rusya’ya ihracatına lisans zorunluluğu getirmişti. Kısıtlamalar, özellikle yapay zeka operasyonlarında kullanılan A100 ve H100 serisi grafik işlem birimlerini (GPU) hedef alıyor.
Öte yandan Washington yönetimi ocak ayında Nvidia’ya, H200 dahil güçlü yapay zeka çiplerini Çin’e satabilmesi için izin verdi. Şirketin bu satışları gerçekleştirebilmesi için elinde yeterli miktarda ürün tedariki sağladığını belgelemesi gerekiyor.
The Information gazetesi daha önce Pekin yönetiminin, ByteDance ve Alibaba gibi ülkenin önde gelen teknoloji devlerinin belirli Nvidia GPU’larını satın almasına onay vermeyi değerlendirdiğini yazmıştı.
Eylül ayı başında The New York Times gazetesi de ABD’nin yaptırım listesinde yer alan Çin merkezli teknoloji şirketi Inspur’un kısıtlamalara rağmen Nvidia çipleri dahil ileri Amerikan teknolojilerini sattığını öne sürdü.
Gazetenin haberinde, söz konusu ağda Inspur’un ABD’deki iştiraki Aivres şirketinin kilit rol üstlendiği kaydedildi.
Amerika
Mahkemeden 110 milyar dolarlık Paramount ve Warner Bros. birleşmesine onay

ABD federal mahkemesi, Paramount’un Warner Bros.’u 110 milyar dolara devralmasına yönelik uzlaşmayı onaylayarak birleşmenin önünü açtı. Şirket, varılan mutabakat uyarınca beş yıl boyunca yılda en az 30 film vizyona sokacak ve yerli yapımlara yıllık 300 milyon dolar ek yatırım yapacak.
ABD’de federal mahkeme, medya şirketi Paramount’un Warner Bros. Discovery’yi 110 milyar dolara devralmasına onay verdi.
ABD Bölge Yargıcı Araceli Martinez-Olguin, tarihin en büyük medya birleşmelerinden birini engellemek amacıyla Kaliforniya öncülüğündeki 12 eyaletin açtığı davada tarafların 21 Eylül’de vardığı uzlaşmayı onayladı.
Eyaletler, birleşmenin sinema ve televizyon alanında nihai tüketiciler için fiyatları artırabilecek bir tekel yaratacağını savunuyordu.
Yargıç Martinez-Olguin ise uzlaşmayı “makul, fiili ve hukuki bir çözüm” olarak nitelendirdi.
Onaylanan uzlaşma şartlarına göre şirket, beş yıl boyunca ABD sinemalarında her yıl en az 30 film vizyona sokmak ve ülke içindeki yapımlara yılda 300 milyon dolar ek kaynak aktarmak zorunda kalacak.
Şartların yerine getirilmemesi durumunda Paramount, Miramax film stüdyosunu satma yaptırımıyla karşılaşabilecek.
Anlaşma ayrıca kablolu yayın müzakerelerinin iki şirketin kanalları için ayrı ayrı yürütülmesini ve Paramount bünyesindeki CBS News ile Warner Bros.’a ait CNN’i denetleyecek bağımsız bir gazeteciler kurulu oluşturulmasını zorunlu kılıyor.
Kaliforniya Adalet Bakanlığı temsilcisi, varılan uzlaşmanın rekabet konusundaki endişeleri giderdiğini, tüketici tercihlerini güvenceye aldığını ve Kaliforniyalı çalışanların geleceğini gözettiğini açıkladı.
Şirketler ayrıca Amerika Yazarlar Birliği (WGA) ile yürütülen antitröst davasında da anlaşmaya vardı.
Bu kapsamda sendikanın sağlık fonuna 17,5 milyon dolar ödenecek ve CBS News bünyesindeki WGA istihdam seviyesi beş yıl boyunca korunacak.
Paramount, birleşmenin tamamlanmasıyla birlikte oyuncak üreticisi Mattel’in CEO’su Ynon Kreiz’in şirkette Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO David Ellison ile ortak CEO görevini üstleneceğini duyurdu. Satın alma sürecinin 6 Ekim Salı günü tamamlanması bekleniyor.
Yaklaşık 110 milyar dolarlık devralma işlemi, Paramount Pictures, CBS, Paramount+, HBO ve CNN gibi dev medya varlıklarını tek çatı altında toplayacak.
Süreç, Paramount’un Netflix ile girdiği rekabeti kazanmasının ardından şekillendi.
Warner Bros. daha önce stüdyo operasyonları, HBO ve HBO Max yayın platformu için Netflix ile 82,7 milyar dolarlık satış üzerinde anlaşmış, ancak Netflix’in teklif artırmaması üzerine Warner Bros. Discovery şubat ayında Paramount’un teklifini kabul etmişti.
Paramount ise süreçte rakibi Netflix’i “yakıp yıkma taktiği” izlemekle suçlamıştı.
Mahkemece onaylanan uzlaşmaya bazı eyalet başsavcıları tepki gösterdi. Süreçte özellikle Massachusetts, New York, Connecticut ve Minnesota eyaletlerinin savcıları uzlaşma şartlarına itiraz etti.
Connecticut Başsavcısı William Tong, ofisinin CNN ile CBS News birimlerinin tamamen elden çıkarılarak yapıdan ayrılmasını talep ettiğini, bağımsız bir denetim kurulu kurulmasının önemine rağmen tam ayrışmayı sağlayamadıklarını belirtti.
Söz konusu birleşme temmuz ayından bu yana federal mahkeme kararıyla askıya alınmış durumdaydı.
Paramount daha sonra yasal süreç tamamlanana veya birleşme anlaşmasının vadesi olan Haziran 2027’ye kadar devralmayı tamamlamamayı taahhüt etmişti.
Amerika
ABD’den gizlenen nükleer testleri yakalamak için yer altında deney

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi, yer altında gizlenen düşük kapasiteli nükleer patlamaları tespit etmek amacıyla Nevada sahasında kimyasal patlayıcılarla deney gerçekleştirdi. Ölçümlerde sismometreler, sesötesi sensörler ve radyoaktif izleyiciler kullanılırken kurum yönetimi nükleer tespit kapasitesinde geride kalmayacaklarını açıkladı.
ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA), düşük kapasiteli nükleer patlamaların tespit edilmesine yönelik bir deneme gerçekleştirdiğini duyurdu.
Kurumun basın servisinden yapılan açıklamaya göre çalışma, Nevada Ulusal Güvenlik Sahası’ndaki P Tüneli’nde kimyasal patlayıcılar ve radyoaktif izleyiciler kullanılarak yapıldı.
Denemeden elde edilen verilerin, ABD’nin nükleer patlamaları tespit etme kapasitesini güçlendirme çalışmaları kapsamında bilimsel modellerin sınanması ve algoritmaların hassaslaştırılması amacıyla kullanılacağı kaydedildi.
NNSA, deneyin özellikle sismik etkisi zayıflatılmış patlamaların tespit edilmesine odaklandığını bildirdi.
Klasik yer altı nükleer denemelerinde patlayıcı düzenek kayayla doğrudan temas edecek biçimde derin kuyulara yerleştiriliyor ve patlama dalgası çevreye tam olarak ulaşıyor.
Öte yandan sismik etkisi azaltılmış yöntemde düzenek geniş bir yer altı odasında patlatılıyor; bu uygulama patlamanın yarattığı sismik izi önemli ölçüde düşürüyor.
Deney sırasındaki ölçümler ivmeölçerler, sismometreler, elektromanyetik ve sesötesi sensörler, radyoaktif izleyici örnekleyicileri ile meteoroloji aygıtlarını kapsayan gelişmiş algılayıcı sistemleriyle yürütüldü.
NNSA Başkanı Brandon Williams, nükleer faaliyetlerin saptanmasının nükleer uzmanlık gerektirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu tür deneyler Amerika’nın tespit kabiliyetinde rakipsiz kalmasını sağlıyor. Başkan Donald Trump yönetimi, Birleşik Devletler’in güç konumundan hareket edeceğini açıkça ortaya koydu. Amerikan inovasyonundan kaçış yok. Bu deneyle net bir mesaj veriyoruz: Bu yönetim döneminde Amerika’nın geride kalmasına asla izin verilmeyecektir.”
Nevada’daki deneme planını mayıs ayı ortasında duyuran Williams, yabancı ülkelerdeki nükleer testleri tespit edecek sensörlerin bu sonbaharda test edileceğini belirtmişti.
Williams o dönemde, hasım ülkelerin Kapsamlı Nükleer Testlerin Yasaklanması Antlaşması’nı (CTBT) arkadan dolanarak yürüttüğü nükleer denemeleri saptamak ve sismik sensörlerin verimini artırmak amacıyla merkezi olmayan testler uyguladıklarını dile getirmişti.
ABD’de nükleer test tartışması, Donald Trump’ın geçen yıl nükleer silah denemelerine “eşit şartlarda” yeniden başlayacaklarını açıklamasının ardından hareketlendi.
ABD’nin deneme yapmayan tek ülke olarak kalmasını istemediğini savunan Trump, Rusya, Çin, Kuzey Kore ve Pakistan’ın nükleer testler gerçekleştirdiğini öne sürdü.
Washington yönetimi şubat ayında da Rusya ve Çin ile eşit şartlar temelinde nükleer denemelere dönmeye hazır olduğunu bildirdi.
Birleşmiş Milletler ise mayıs ayı başında yaptığı değerlendirmede, Rusya ve ABD’nin nükleer testlere yeniden başlamasının dünya genelindeki diğer ülkeleri de aynı yönde adım atmaya sevk edeceği uyarısında bulundu.
Asya2 hafta önceÇin yapay zekâ, çipler ve akıllı fabrikalara büyük yatırım yapıyor
Asya2 hafta önceHindistan ve Vietnam, ‘Çin artı bir’ rekabetini ticari kazanıma dönüştürmeyi hedefliyor
Asya2 hafta önceJaponya Merkez Bankası faizleri 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkardı, yen değer kaybetti
Asya2 hafta önceGüney Kore lideri Lee, ABD baskısına rağmen Ortadoğu’da savaşa dahil olmayacaklarını söyledi
Asya2 hafta önceFed’in faiz artışının ardından Çin parasal gevşemeye devam edecek mi?
Diplomasi4 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Ortadoğu2 hafta önceEnsarullah lideri: Suudi Arabistan’ın Mekke iddiası ‘asrın yalanı’
Asya1 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak












