Bizi Takip Edin

Amerika

Trump: Rusya, az ödeme yapan NATO üyelerine istediğini yapabilir

Yayınlanma

Eski ABD Başkanı Donald Trump, NATO müttefiklerini, ittifak üyelerinin savunma harcama hedeflerini karşılayamaması durumunda Rusya’yı ‘ne isterse’ yapmaya teşvik edeceği konusunda uyardığını söyledi.

Trump bu açıklamaları Güney Carolina’daki bir mitingde yaptı. Uzun süredir NATO’yu ve yeterli savunma harcaması yapmayan NATO üyelerini eleştiren eski ABD başkanı, destekçilerine, “Ben gelene kadar NATO çökmüştü,” dedi ve görev süresi boyunca Avrupalı müttefiklerine ‘herkesin ödeme yapacağı’ konusunda ısrar ettiğini söyledi.

Trump, NATO üyesi bir ülkenin başkanının kendisine bir Rus saldırısı durumunda ABD’nin kendisini savunup savunmayacağını sorduğunu hatırlattı. Trump buna yanıt olarak, “Seni korumam. Aslında, onları [Rusları] ne isterlerse yapmaya teşvik ederdim. Ödemek zorundasın. Faturalarını ödemek zorundasın,” dediğini aktardı.

Stoltenberg’den tepki

Trump’ın açıklamaları üzerine yorum yapan NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, ittifakın askeri tehditler karşısında ‘tüm müttefikleri savunmaya hazır ve muktedir’ olduğunu söyledi.

NATO şefi, “Müttefiklerin birbirlerini savunmayacaklarına dair herhangi bir öneri, ABD de dahil olmak üzere tüm güvenliğimizi baltalıyor ve Amerikan ve Avrupalı askerleri daha fazla risk altına sokuyor. Başkanlık seçimlerini kim kazanırsa kazansın, ABD’nin güçlü ve kararlı bir NATO müttefiki olarak kalacağını umuyorum,” dedi.

Stoltenberg ayrıca, üyelerinin ‘en az yarısının’ gayri safi yurtiçi hasılalarının yüzde 2’sini savunmaya harcama hedefine ulaşmasını beklediğini söyledi.

Stoltenberg, geçen ay Washington’a yaptığı bir gezi sırasında, ABD’yi ittifaka olan bağlılığını yeniden ifade etmeye çağırmış ve bölünmüş bir NATO’nun ‘ABD’nin gücünün azaldığı’ anlamına geleceğini söylemişti.

Avrupa tedirgin

Polonya Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, pazar günü Trump’ın yorumlarını eleştirdi ve “Hiçbir seçim kampanyası, ittifakın güvenliğiyle oynamak için bir bahane değildir,” dedi.

Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel, X’te yaptığı açıklamada, “NATO’nun güvenliği ve [karşılıklı savunma] dayanışması konusundaki pervasız açıklamalar yalnızca Putin’in çıkarına hizmet ediyor. Dünyaya daha fazla güvenlik veya barış getirmiyor,” dedi.

Savunma ile de ilgilenen Avrupa İç Pazardan Sorumlu Komisyon Üyesi Thierry Breton, Fransa’nın LCI televizyonuna verdiği röportajda, Trump’ın yorumlarıyla ilgili olarak, “Bunu daha önce duyduk (…) Güneşin altında yeni bir şey yok,” ifadelerini kullandı.

Almanya Dışişleri Bakanlığı, Trump’ın yorumlarının ardından X hesabından #StrongerTogether (Birlikte Daha Güçlü) etiketiyle ‘Birimiz hepimiz, hepimiz birimiz için’ mesajını yayınladı.

ABD’de Demokratlar kızgın, Cumhuriyetçiler bölündü

ABD’de ise Demokratlar ve bazı Cumhuriyetçiler, Donald Trump’ı kınadı.

Demokrat Hawaii Senatörü Brian Schatz, “Trump, Rusya’nın belirli koşullar altında bir Avrupa ülkesini almasına izin vereceğini söyledi ve sanırım Azarlama Sanayi Kompleksi bize Rusya, Trump, Trump, Rusya demememizi söyleyecek,” dedi.

Demokrat California Temsilcisi Temsilci Adam Schiff de X’teki bir gönderide Trump’ı eleştirdi ve “Müttefiklerimizi korumaktan ziyade kendini yüceltmek ve Putin’i memnun etmekle ilgileniyor. Reagan’ı hasta etmek için yeterli olurdu,” dedi.

Nikki Haley ve John Bolton gibi Cumhuriyetçiler Trump’ın sözlerini eleştirirken, CNN’e konuşan Cumhuriyetçi Florida Senatörü Marco Rubio, Trump’ın Rusya’yı NATO ülkelerine saldırmaya davet ettiğini düşünmediğini söyledi.

Rubio, Trump’ın sadece bir hikaye anlatarak bir noktaya değindiğini söyledi ve “[Trump] Geleneksel bir politikacı gibi konuşmuyor,” diye ekledi.

Amerika

SpaceX hisseleri bir günde yüzde 10 değer kaybetti

Yayınlanma

Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX’in hisseleri, şirketin tarihindeki ilk yatırım yapılabilir tahvil ihracını duyurmasının ardından bir günde yüzde 10 değer kaybetti. Şirketin piyasa değeri yaklaşık 225 milyar dolar gerilerken, en az 20 milyar dolarlık tahvil ihracıyla köprü kredinin kapatılması hedefleniyor.

Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX’in hisseleri bir günde yüzde 10 değer kaybederek 166,17 dolara geriledi.

The Wall Street Journal gazetesinin aktardığı gelişmeyle birlikte, şirketin piyasa kapitalizasyonu yaklaşık 225 milyar dolar azaldı.

Bloomberg’in haberine göre SpaceX, 22 Haziran’da tarihindeki ilk yatırım yapılabilir tahvil ihracını duyurdu. Şirketin, mevcut bir köprü krediyi kapatmak amacıyla en az 20 milyar dolar değerinde borç senedi ihraç etmesi bekleniyor.

Sürece yakın bir kaynağın aktardığı bilgilere göre, aralarında Goldman Sachs Group Inc. şirketinin de bulunduğu aracı bankalar, pazartesi günü yatırımcılarla telefon konferansları düzenleyecek. Bu görüşmelerin ardından, vadeleri 5 ila 30 yıl arasında değişen tahvillerin satışının gerçekleştirilmesi öngörülüyor.

SpaceX’in tahvil ihracına ilişkin hazırladığı ve Bloomberg tarafından incelenen memorandumda şirketin hedefleri şu ifadelerle yer aldı:

“Misyonumuz, evrenin gerçek doğasını anlamak, bilincin ışığını yıldızlara yaymak ve yaşamın birden fazla gezegende var olması için gerekli sistem ve teknolojileri yaratmaktır.”

Haziran ayında gerçekleştirdiği halka arz sürecinde 85 milyar dolardan fazla kaynak yaratan SpaceX’in piyasa değeri, halka arzın ardından 2,9 trilyon doları aşmıştı.

Bu yükselişle bir süreliğine Microsoft ve Amazon’u geride bırakarak dünyanın en değerli ilk dört halka açık şirketi arasına giren SpaceX’in piyasa değeri, o dönem ulaştığı haftalık zirve noktasına göre yaklaşık 550 milyar dolar gerilemiş oldu.

İngiliz iktisatçı Pettifor: Yapay zeka çöküşü kaçınılmaz bir krize yol açacak

Okumaya Devam Et

Amerika

Kolombiya Devlet Başkanı: İsrail seçimlere müdahale etti

Yayınlanma

Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, İsrail’in ulusal seçim kayıt sisteminin yazılımını ele geçirerek seçimlere müdahale ettiğini öne sürdü. Sunucuların IP adreslerinin değiştirildiğine dair kanıt bulunduğunu savunan Petro, oyların tüm sandıklarda yeniden sayılmasını talep etti.

Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, İsrail’in ulusal seçim kayıt sisteminin yazılımını ele geçirerek seçimlere müdahale ettiğini öne sürdü. Petro, X sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, sunucuların IP adreslerinin değiştirildiğine dair kanıt bulunduğunu ve bunun sisteme dışarıdan müdahale edildiğini gösterdiğini savundu.

Petro, yazılımın güvenlik açığına ilişkin ilk uyarıyı 2018 yılında yaptığını belirtti. Danıştay’ın o dönem aldığı karar uyarınca yazılımın kamuya açık bir sistemle değiştirilmesi gerektiğini hatırlatan Petro, uzman denetimi talep ettiğini ancak seçim kayıt yetkilisinin buna izin vermediğini söyledi.

Kolombiya Devlet Başkanı, “Bugün Ulusal Seçik Kaydı’na ait birkaç sunucunun IP adreslerinin değiştiğine dair kanıtımız var. Bu, yazılımın ele geçirildiği ve sandık verilerini başka birinin kaydettiği anlamına geliyor. Dünyada bunu yapabilecek tek ülke İsrail devletidir” ifadelerini kullandı.

Petro, seçim yazılımına yönelik uzman incelemesi yapılmasını ve tüm sandıklardaki oyların yeniden sayılmasını talep etti.

Halka sükunet ve soğukkanlılık çağrısında bulunan Petro, vatandaşların gerçek iradesini yansıtan titiz ve doğru bir sayım yapılmasını sağlamak gerektiğini vurguladı.

İlk sonuçlara göre Kolombiya’da sağcı aday De la Espriella başkan seçildi

BlackCore soruşturmaları

Seçimlere müdahale iddiaları daha önce İsrailli BlackCore şirketine yöneltilmişti. Reuters’ın Mayıs ayı sonunda bildirdiğine göre Paris Savcılığı, mart ayında yapılan yerel seçimlerde Boyun Eğmeyen Fransa partisinden üç adayın mağdur olduğu müdahale vakasına ilişkin soruşturma başlatmıştı.

Fransa’nın yabancı müdahaleyle mücadele birimi Viginum, söz konusu operasyonun arkasında kendisini “etki, siber teknoloji ve teknoloji alanında elit şirket” olarak tanımlayan İsrailli BlackCore’un bulunduğu sonucuna varmıştı.

Viginum, 12 Haziran’da yaptığı açıklamada BlackCore’un başka ülkelerdeki benzer operasyonlarla da bağlantılı olduğunu bildirdi. Birim, şirketin 2025 yılında İskoçya seçimleri ve New York belediye seçimleri sırasında da faaliyet gösterdiğini, ayrıca Angola ve Togo’da “dijital müdahale” operasyonları yürüttüğünü belirtti.

Okumaya Devam Et

Amerika

Küresel tahmin piyasaları devasa boyutlar kazandı

Yayınlanma

İnsanların gerçek dünyadaki olayların sonuçları üzerine bahis yapmalarına olanak tanıyan tahmin piyasaları, son birkaç yılda popülaritesinde patlama yaşadı.

Görünüşe göre pek çok kişi, seçimler, Kuala Lumpur’daki hava sıcaklığı ve Elon Musk’ın bir hafta içinde ne sıklıkla tweet atacağı gibi konularda bahis yapmak için can atıyor.

Kalshi, ABD tahmin piyasasının %90’ından fazlasını kontrol ediyor ve yıllık geliri 1,5 milyar doları aşıyor.

Pew Araştırma Merkezi’nin dijital varlık şirketi The Block’tan elde ettiği verileri analizine göre, Kalshi ve diğer büyük oyuncu Polymarket’e bakıldığında, bu iki şirketin toplam küresel işlem hacmi şu şekildeydi: Eylül 2025’te 4,5 milyar dolar; Nisan 2026’da 24 milyar dolar civarında.

Kalshi ve Polymarket’in milyonlarca kullanıcısı var fakat sadece çok küçük bir yüzde büyük kazanç elde ediyor.

Örneğin Wall Street Journal’ın yaptığı bir analizde şunlar ortaya çıktı:

  • Polymarket’in kârının yüzde 67’si, hesapların sadece %0,1’ine gidiyor.
  • Ortalama bir Polymarket kullanıcısı 1 ile 100 dolar arasında para kaybetmiş. En alt %10’luk dilimdeki kullanıcılar ise kişi başına yaklaşık 4.000 dolar zarar etmiş.
  • Şirketin açıklamasına göre, para kazanan her bir Kalshi kullanıcısına karşılık 2,9 kâr etmeyen kullanıcı düşüyor.

Bu kadar yüksek bir hacmi görmezden gelmek zor. Wall Street Journal’a göre, yatırımcıların ilgisi Kalshi’nin değerlemesini aralık ayındaki 11 milyar dolardan yaklaşık altı ay sonra 22 milyar dolara çıkardı.

The Information’a göre ise, 2024 yılında 350 milyon dolar değerinde olduğu bildirilen Polymarket, son zamanlarda 15 milyar dolarlık bir değerlemeyle fon toplamak üzere görüşmeler yapıyordu.

Morning Consult’un bir araştırmasına göre, ortalama tahmin piyasası kullanıcısı genç kesime ağırlık veriyor ve kullanıcıların %71’i erkek. Pew’e göre spor, kripto para ve siyaset en popüler konular.

Yatırım şirketi Bernstein, tahmin piyasasındaki işlem hacminin 2030 yılına kadar yıllık 1 trilyon dolar seviyesine ulaşacağını öngörüyor

Öte yandan tahmin piyasalarında hâlâ “içeriden bilgi ticareti” (inside trading) en önemli kapı olarak görülüyor. 

Örneğin bir ABD Ordusu Özel Kuvvetler askeri, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu yakalama planlarına ilişkin gizli bilgilerini kullanarak Polymarket işlemlerinden 400 bin dolar kazandığı iddiasıyla yargılanacak.

Bir Google çalışanı ise, şirketin iç verilerine erişim hakkını kullanarak Google’da en çok aranan terimlere bahis oynadığı iddiasıyla yakın zamanda dolandırıcılık suçlamasıyla karşı karşıya kaldı.

Kalshi, işverenin videolarıyla ilgili bahisler yaptığı gerekçesiyle bir MrBeast editörüne 20 bin dolar para cezası kesti.

Ne var ki uzmanları ve kamuoyunu şüpheye düşüren şüpheli işlemler her zaman soruşturmaya yol açmıyor.

Örneğin Bloomberg, birbiriyle bağlantılı gibi görünen yeni açılmış birçok Polymarket hesabından yapılan ve zamanlaması dikkat çeken birkaç İran savaşı bahsinin 1 milyon dolar kâr sağladığını bildirdi.

Hem Kalshi hem de Polymarket, içeriden bilgi ticareti yaptıkları gerekçesiyle kullanıcılara para cezası verdi ve hesaplarını dondurdu.

Kalshi ise yakında hassas işlemler yapabilmek için kullanıcıların işveren bilgilerini paylaşmalarını zorunlu kılacak.

Gelgelelim eleştirmenler bunun yeterli olmadığını söylüyor. Bir grup Demokrat senatör, tahmin piyasalarını düzenlemekten sorumlu federal kurum olan Emtia Vadeli İşlemler Komisyonunu (CFTC), izin verilen bahis türlerini sınırlayarak içeriden bilgi ticaretiyle mücadele etmeye çağırdı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English