Amerika
Trump’tan 100 milyar dolarlık yapay zeka yatırım planı

SoftBank, OpenAI ve Oracle yapay zeka altyapısını finanse etmek için 100 milyar dolarlık bir ortak girişim kuruyor ve bu girişim Başkan Donald Trump ile birlikte, yeni teknolojinin gelişimini hızlandırmayı amaçlıyor.
Trump salı günü Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada, “Ülkemize daha önce hiç kimsenin görmediği seviyelerde muazzam bir yatırımla başlıyoruz” dedi.
Başkana SoftBank’tan Masayoshi Son, OpenAI’dan Sam Altman ve Oracle’dan Larry Ellison da katıldı. “Stargate” adındaki girişimin başkanlığını yapacak Son, ortak girişimin 100 milyar doları “hemen” kullanacağını ve OpenAI için veri merkezleri ve fiziksel kampüsler de dahil olmak üzere yeni altyapı inşa etmek için “en az” 500 milyar dolara çıkma hedefine sahip olduğunu söyledi.
SoftBank, ilk sermayenin SoftBank, OpenAI, Oracle ve Abu Dabi devlet yatırımcısı MGX’den geleceğini ve ilk bilgi işlem sisteminin Teksas’ta kurulmaya başlanacağını söyledi.
Stargate, yeni yapay zeka modellerini eğitmek ve çalıştırmak için kapasiteyi artırmayı hedefliyor.
SoftBank ve OpenAI girişimin lider ortakları olurken, SoftBank’ın finansmandan sorumlu olacağı ve OpenAI’nin operasyonları denetleyeceği belirtildi.
Arm Holdings, Microsoft ve Nvidia ile birlikte Oracle ve OpenAI’ın da teknoloji sağlayacağı belirtildi.
Trump, Stargate’in “yapay zeka alanındaki yeni nesil gelişmelere güç sağlayacak fiziksel ve sanal altyapıyı kuracağını ve bunun devasa veri merkezlerinin inşasını da içereceğini” sözlerine ekledi.
Başkan, Stargate’in “neredeyse anında” 100.000 istihdam yaratacağını ve “teknolojinin geleceğini” Amerika’da tutacağını söyledi.
Enerjiye kolay erişim için başkanlık emirleri kullanılacak
Trump, izin sürecini hızlandırarak ve diğer düzenlemeleri hafifleterek özel sektör yatırımlarını teşvik etme vaatleriyle, ABD’nin yapay zeka alanındaki liderliğini sağlamak için geniş kapsamlı bir yaklaşımın sinyallerini verdi.
Bu çabalar, Trump’ın yönetimine katılan teknoloji sektörü liderleri tarafından yönlendirilecek; bunlar arasında yeni gelen yapay zeka-kripto devi David Sacks ve başkanın en yakın danışmanlarından biri olarak ortaya çıkan Elon Musk da yer alıyor.
SoftBank hisseleri çarşamba günü Tokyo’da %9,7’lik bir artışla ağustos ayından bu yana en büyük gün içi yükselişini gerçekleştirerek Nvidia, Oracle ve Arm hisselerindeki rallilere katıldı.
S&P 500’deki 400’den fazla hisse, Trump’ın yeni yapay zeka yatırım hamlesini açıklayacağı beklentisiyle salı günü ABD ticareti sırasında yükseldi ve gösterge neredeyse %1 arttı.
Başkan, enerjiye daha kolay erişim de dahil olmak üzere inşaat projelerini kolaylaştırmaya yardımcı olmak için acil durum bildirgelerini ve başkanlık emirlerini kullanacağını söyledi.
Dubai’den 20 milyar dolarlık yatırım gelecek
Trump ve yöneticiler konuşmaları sırasında, ABD’nin ekonomik büyümesini destekleyecek sağlık ve diğer alanlardaki potansiyel yapay zeka uygulamalarını vurguladılar.
Oracle’dan Ellison, “Yapay zeka hepimiz için, her Amerikalı için inanılmaz umutlar vaat ediyor,” dedi.
Göreve gelmeden iki hafta önce Trump, Dubai merkezli milyarder Hussain Sajwani’nin ABD genelinde yeni veri merkezleri için 20 milyar dolarlık bir yatırım yapacağını duyurdu.
Pazartesi günü, yemin etmesinden kısa bir süre sonra, Joe Biden tarafından konulan yapay zeka koruma önlemlerini iptal etti ve veri merkezlerinden gelen enerji talebindeki artışı karşılamak için ABD’nin enerji gelişimini artırmaya yönelik bir dizi önlemi imzaladı.
Fakat şirketler tarafından “Stargate” olarak adlandırılan girişimin önceki planlara kıyasla dramatik bir artış anlamına gelip gelmediği konusunda şüpheler devam ediyor.
Para nereden gelecek?
Örneğin Son’un geçen ayki açıklamaları SoftBank’ın bu girişimi finanse etmek için gerekli sermayeyi nereden bulacağı konusunda soru işaretleri yaratmıştı.
Bloomberg daha önce SoftBank’ın bir proje finansman planında hiper ölçekleyicilerden yararlanabileceğini ve on milyarlarca doları yüz milyarlarca dolara çıkarabileceğini bildirmişti.
Japon teknoloji yatırımcısının eylül ayı sonunda bilançosunda 3,8 trilyon Yen (25 milyar dolar) nakit ve eşdeğerleri bulunuyordu.
Bloomberg’e konuşan Astris Advisory analisti Kirk Boodry, SoftBank’ın bu projedeki payı için 25 milyar ila 30 milyar dolar arasında bir meblağ ortaya koyması gerekebileceğini söyledi.
Boodry yatırımcılara gönderdiği bir notta, “Sınırlı ortakları (Vision Fund’da yaptıkları gibi muhtemelen Orta Doğu parası) çekebileceklerini ve varlık satışlarının da büyük olasılıkla gündemde olacağını düşünüyoruz. SoftBank bunu karşılayabilir,” iddiasında bulundu.
OpenAI’dan Altman, yapay zekanın gelişimini desteklemek üzere çip, enerji ve veri merkezi kapasitesinin artırılmasını desteklemek için hükümet ve endüstri liderleri arasında küresel bir koalisyon oluşturmaya çalışarak aylar geçirdi.
Şirket ayrıca Biden yönetimine, tüm şehirler kadar güç kullanan devasa veri merkezlerine duyulan ihtiyaç konusunda sunum yaptı.
Trump 300 milyar dolardan fazla yeşil altyapı finansmanını durdurdu
Pazartesi günü göreve başlamasından birkaç saat sonra Trump, Biden’ın politikalarını iptal eden ve aralarında imalatçılara ve altyapı geliştiricilerine yapılan federal ödemeleri durduran bir kararnamenin de bulunduğu çok sayıda kararnameyi imzaladı.
Financial Times’ın (FT) Enerji Bakanlığının (DoE) kredi portföyü üzerinde yaptığı analize göre, etkilenen fonlar Biden’ın imza attığı iki yasa (Enflasyonu Düşürme Yasası ve iki partili altyapı yasası) kapsamında sağlandı ve halihazırda kabul edilmiş yaklaşık 50 milyar dolarlık Enerji Bakanlığı kredisini ve incelenmekte olan 280 milyar dolar değerinde başka bir kredi talebini içeriyor.
Trump yönetimi “Amerikan Enerjisini Serbest Bırakın” başlıklı bir icra emrinde, “Tüm kurumlar, yasalar aracılığıyla tahsis edilen fonların ödemesini derhal durduracaktır,” dedi.
Şu anda tehlikede olan ödemeler arasında Michigan merkezli DTE Energy’ye verilen 9 milyar dolarlık şartlı kredi ve Oregon merkezli PacifiCorp’a verilen 3,5 milyar dolarlık başka bir kredi de yer alıyor.
2021 altyapı yasası ülkenin ulaşım sistemini iyileştirmek için 1,2 milyar dolar teklif ederken, IRA vergi indirimleri, hibeler ve krediler için 370 milyar dolar teklif ediyordu.
Her iki program da, şirketlere 400 milyar dolar dağıtmaktan sorumlu olan Enerji Bakanlığı Kredi Programları Ofisini büyük ölçüde genişletmişti.
Yatırımcılar, Trump’ın bu hamlesiyle çoğu altyapı yasasından olmak üzere 300 milyar dolar değerinde gelecekteki federal fonların da dondurulmasından korktuklarını söylediler.
Amerika
Microsoft’un veri merkezi yatırımı New York’un elektrik talebini aşacak

Microsoft, bulut ve yapay zeka hizmetlerindeki sunucu açığını kapatmak amacıyla veri merkezlerinin kapasitesini 2032’ye kadar üçe katlayıp 38 gigavatın üzerine çıkarmayı hedefliyor. Planlanan bu enerji miktarı, New York eyaletinin zirve dönemdeki elektrik tüketimini aşıyor.
Amerikan teknoloji şirketi Microsoft, veri merkezlerinin kapasitesini 2032 yılına kadar üç kattan fazla artırarak 38 gigavatın üzerine çıkarmayı planlıyor.
Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, hedeflenen bu kapasite, New York eyaletinin en yüksek tüketim dönemlerindeki elektrik ihtiyacını geride bırakıyor.
Kapasite artışı, Microsoft’un bulut hizmetleri ve yapay zeka operasyonlarında yaşadığı işlem gücü yetersizliğini aşmasını amaçlıyor.
Şirketin dünya genelindeki veri merkezi ağının mevcut elektrik kapasitesi yaklaşık 12 gigavat seviyesinde seyrediyor.
Gelecekteki kapasitenin yaklaşık üçte birinin yapay zeka donanımlarına ayrılması hedefleniyor. Bu alandaki güncel tüketim ise 2 gigavat civarında kalıyor.
Sunucu kapasitesindeki yetersizlik, Microsoft’u ABD ve Avrupa’daki bazı merkezlerinde yeni bulut aboneliklerini sınırlandırmak zorunda bıraktı. Bu durum nedeniyle müşterilerin bir bölümü rakiplerle sözleşme imzaladı.
Tesis inşasını hızlandıran şirket, Atlanta bölgesi dahil yeni merkezler kuruyor. Son mali yılda sermaye harcamaları 145 milyar dolara ulaşan şirketin harcamalarında, analistlerin değerlendirmelerine göre yükseliş sürecek.
Tesislerin inşasının yıllar alması, talep ve teknolojideki değişimlerin sürmesi sebebiyle mevcut planlar revizyona uğrayabilir.
Microsoft, programın ayrıntılarına dair henüz açıklama yapmadı.
Daha önce şirket içi değerlendirmelerde, yapay zeka merkezleri inşasının elektrik, su tüketimi ve karbon emisyonları nedeniyle çalışanlar arasında kaygı yarattığı kabul edilmişti.
Microsoft, su verimliliğini artırdığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarını güçlendirdiğini savunuyor.
Amerika
“Teknoloji devleri gençlerin tepki odağında petrolün yerini aldı”

ABD’li kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin petrol şirketlerinin yerini alarak kamuoyunun bir numaralı hedefi haline geldiğini söyledi. Van’t Hof, yüksek gelir ve kariyer arayışındaki gençlerin enerji sektörüne ilgisinin arttığını savundu. Bloomberg verileri ise sektörde üretimin rekor kırmasına karşın son on yılda 250 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını gösteriyor.
ABD merkezli kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin tepe yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin kamuoyu nezdinde petrol şirketlerinin yerini alarak “bir numaralı halk düşmanı” haline geldiğini söyledi.
Financial Times gazetesine konuşan Van’t Hof, iyi gelir ve güçlü kariyer fırsatları arayan gençlerin artık petrol sektörünü dışlanan bir alan olarak görmediğini vurguladı.
Teknoloji şirketlerinin, özellikle veri merkezlerinin inşası nedeniyle yoğun bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kaldığını belirten Van’t Hof, enerji sektörüne yönelik yaklaşımın ise dönüştüğünü savundu.
The New York Times gazetesinin daha önce yer verdiği haberde, veri merkezlerine yönelik endişelerin çevreye dönük tehditler ve sohbet robotlarına olan bağımlılıkla bağlantılı olduğu aktarılmıştı.
Van’t Hof, toplumun enerjinin gündelik hayattaki vazgeçilmez rolünü artık çok daha iyi kavradığına dikkat çekti.
Gelişmeleri değerlendiren Diamondback yöneticisi, şu ifadeleri kullandı:
“Birkaç yıl öncesine kadar neredeyse her gün petrol sektörünün öldüğüne dair makaleler çıkıyordu. Ancak bugün insanların bunun saygın, iyi ödeme yapan, ayrıca yapay zeka ile enerjinin kesiştiği bir alan olduğunu anladığını düşünüyorum.”
Söz konusu dönüşümün istihdam piyasasına da yansıdığını kaydeden Van’t Hof, sektöre genç yetenek akışı yaşandığını ve staj başvurularında artış görüldüğünü dile getirdi.
Van’t Hof, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü: “Enerji sektörü havalı olabilir mi? Evet, sanırım öyle. Artık asıl bilişimciler kötü adam olarak görülüyor.”
Teksas merkezli olan ve kayaç petrolü çıkaran Diamondback, 56 milyar dolarlık ciroya sahip. Şirket, ABD’nin güneyindeki geniş petrol ve doğalgaz bölgesi Permian Havzası’nın en büyük bağımsız petrol üreticisi konumunu elinde tutuyor.
Öte yandan Bloomberg, Temmuz ayında geçtiği haberde ABD petrol ve doğalgaz sektörünün son on yılda istihdamını yaklaşık yüzde 40 oranında azalttığını duyurmuştu.
Bu oran 250 bin kişilik iş kaybına denk gelirken, söz konusu pozisyonların büyük kısmının geri dönmeyeceği kaydedildi.
İstihdamdaki bu sert düşüşe rağmen, aynı dönemde ham petrol üretimi yüzde 50 artış kaydetti.
Bloomberg’in aktardığına göre 2014 yılındaki fiyat çöküşünün ardından yatırımcılar şirketlerden daha yüksek verimlilik ve kâr talep etmeye başladı.
Bu baskı; işten çıkarmaları, şirket birleşmelerini, ileri teknolojilerin kullanımını, otomasyonu ve robotik sistemleri beraberinde getirdi.
Ajansın hesaplamalarına göre sektörde 2023 yılının başından bu yana gerçekleşen birleşme ve devralma işlemlerinin toplam hacmi 500 milyar doları aştı ve önceki üç yıllık dönemin toplamını yüzde 20’den fazla geride bıraktı.
Güncel verilerle ABD’deki ham petrol üretimi günlük 13,8 milyon varille rekor seviyeye ulaşsa da sektördeki istihdam son üç yılın en düşük seviyesinde seyrediyor.
Ülkedeki enerji şirketleri, 2014 yılında çalışan sondaj kulelerinin üçte birinden daha azıyla faaliyet gösteriyor; ancak sahadaki her bir kule artık o döneme kıyasla yaklaşık dört kat daha fazla petrol üretiyor.
Amerika
ABD, ismi açıklanmayan “büyük” bir bankaya yaptırım uygulayacak

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulayacağını söyledi.
Yeni yaptırım, yine İran’a karşı iktisadi abluka kapsamında ilan edilecek.
“Real America’s Voice” programına konuk olduğu sırada ne finans kurumunun adını ne de bulunduğu ülkeyi belirten Bessent, bu adımın pazartesi günü (14 Eylül) atılacağını ifade etti.
Bessent, bu adımın başlangıçta cuma günü gerçekleştirilmesinin planlandığını fakat 11 Eylül 2001 saldırılarının 25. yıldönümü anma törenleri nedeniyle ertelendiğini belirtti.
Bessent şöyle konuştu:
“Herkes bu rejimle ilişkisini kesene kadar bu sürece devam edeceğiz. Bunu o kadar kârsız hale getireceğiz ki, şirketinizin ya da kendinizin, kişisel mali durumunuzun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını göze almak istiyorsanız, buyurun deneyin. Ama peşinize düşeceğiz.”
ABD, Türkiye’deki bir bankaya “İran bağlantılı” olduğu iddiasıyla yaptırım uyguladı
ABD, Şubat ayında çatışmanın başlamasından bu yana İran’a karşı petrol ihracatı, nakliye ağları, silah tedarik kanalları, finansal aracılar, dijital varlık borsaları ve havacılık bağlantılarını hedef alan bir dizi ekonomik önlem uyguladı.
Trump yönetimi, geçen ay Bessent’in “Ekonomik Dışlama Operasyonu” olarak adlandırdığı girişimle kampanyasını tırmandırdı.
ABD, yaklaşık 60 kuruluş, kişi ve gemiye yaptırımlar uyguladı ve deniz taşımacılığı, havacılık, teknoloji, altın ve dijital varlıklar gibi sektörlerde İran’la iş yapanlara yönelik ikincil yaptırımların kapsamını genişletti.
Beyaz Saray geçen hafta İstanbul merkezli Golden Global Bank’ı, Çin’in İran petrolü karşılığında ödediği büyük meblağları Devrim Muhafızları’na aktardığı gerekçesiyle yaptırım kapsamına almıştı.
İran üzerindeki baskı giderek artmasına rağmen, ABD Başkanı Donald Trump savaşın Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinden sonraya kadar sona ermeyeceğini öngördü.
Avrupa5 gün önceAvrupa savunma sanayii Ukrayna’ya yetişemiyor
Avrupa4 gün önceKoçbaşı olarak AfD
Görüş2 hafta önceBişkek’te “Yeni Düzen” gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini görmek için toplanıyor
Avrupa5 gün önceCDU, AfD’yi durdurmak için yeni göç planı hazırlıyor
Asya2 hafta önceHindistan’ın 2047 gelişmiş ekonomi hedefi zora girdi
Asya2 hafta önceABD’nin baskısıyla karşı karşıya kalan Japonya Merkez Bankası kritik bir karar aşamasında
Asya4 gün önceÇin’in HQ-17AE kısa menzilli hava savunma sistemi Pakistan’ın İHA savunmasını güçlendirecek
Asya2 hafta önceÇin insansı robot pazarında liderliği hedefliyor











