Amerika
Trump’tan tüm dünyaya gümrük vergileri

ABD Başkanı Donald Trump, dünya genelinden ithal edilen mallara uygulanan ortalama gümrük vergilerini artıran bir dizi yeni gümrük vergisi açıkladı.
Birçok ticaret ortağının temel gümrük vergileri, Trump’ın nisan ayında uyguladığı vergilerle aynı şekilde %10 olarak kaldı. Bu durum, başkanın vergilerin iki katına çıkabileceğini söylemesinin ardından yatırımcıların en kötü korkularını hafifletmiş oldu.
Fakat bazı Kanada mallarına uygulanan gümrük vergilerini %35’e çıkarma kararı, zaten gergin olan ilişkilere yeni bir gerginlik katma tehdidi oluştururken, İsviçre ve Yeni Zelanda gibi ülkeler de oranlarda artış gördü.
Bloomberg’e göre, oranlar açıklanan şekilde uygulanırsa, ortalama ABD gümrük vergisi oranı %15,2’ye çıkacak. Bu oran, önceki %13,3’ün ve Trump’ın göreve gelmeden önceki 2024 yılındaki %2,3’lük oranın önemli ölçüde üzerinde.
Gümrük ve Sınır Koruma İdaresinin vergileri tahsil etmek için gerekli değişiklikleri yapabilmesi için, tarifelerin çoğu 7 Ağustos gece yarısından sonra yürürlüğe girecek.
rump, çok sayıda ticaret ortağına daha yüksek gümrük vergileri uygulamaya koymak için belirlediği 1 Ağustos son tarihinden sadece birkaç saat önce yönergeyi imzaladı.
Avrupa Birliği, Japonya ve Güney Kore dahil olmak üzere büyük sanayileşmiş ekonomiler, ürünlerine %15 gümrük vergisi kabul ederken, Meksika, Kanada ve Çin’den gelen ürünlere uygulanan vergiler daha da yüksek.
Avrupa mallarına uygulanması planlanan %15’lik gümrük vergisini 7 Ağustos’a kadar ertelendi ve müzakerecilerin AB-ABD anlaşmasını sonuçlandırmak için çalışırken kısa bir süreli erteleme sağladı.
Brüksel, Washington’a yeni AB-ABD ticaret anlaşmasının uygulanmasına başlanması çağrısında bulunarak, en büyük ticaret ortağı olan ABD’den 1 Ağustos’tan itibaren Avrupa’nın zor durumdaki ihracatçılarına “acil gümrük vergisi indirimi” sağlanmasını istedi.
Trump’ın önümüzdeki haftalarda ilaç, yarı iletken, kritik mineraller ve diğer önemli sanayi ürünlerinin ithalatına ayrı gümrük vergileri uygulayacağı tahmin ediliyor, bu da şirketler ve yatırımcılar için belirsizliğin devam edeceği anlamına geliyor.
Trump’ın yeni oranları açıklamasının ardından hisse senetleri baskı altında kaldı. MSCI All Country World Endeksi %0,2 geriledi. S&P 500 kontratları %0,2, Avrupa kontratları ise %0,6 değer kaybetti. Asya borsaları %0,7 düşüşle altıncı gün üst üste geriledi ve bu yılın en uzun kayıp serisini kaydetti.
Tayvan doları ve Kore wonu döviz piyasalarında düşüşe öncülük ederken, İsviçre frangı, ülkedeki ürünlere %39’luk bir vergi getirilmesinin ardından hafif düşüş yaşadı. İsviçre, oranların yükseltildiği birkaç ülkeden biri oldu. Kanada doları ise yüksek oranlara rağmen sabit kaldı.
Bu açıklama, Trump’ın ticaret açığını azaltmak ve Amerikan imalat sektörünü canlandırmak için planının merkezinde yer alan ülke bazlı gümrük vergilerini nasıl belirleyeceği konusunda aylarca süren bekleyişi, en azından şimdilik sona erdirdi.
Trump, ilk olarak nisan ayında duyurduğu sözde karşılıklı gümrük vergilerini, önce piyasaların paniğe kapılması, ardından yabancı hükümetlerin daha iyi koşullar elde etmek için pazarlık yapması üzerine, müzakerelere zaman tanımak için iki kez ertelemişti.
Perşembe günkü karar kapalı kapılar ardında imzalandı. Sonuç olarak, yaklaşık 40 ülkeden yapılan ithalat %15’lik yeni gümrük vergisine tabi olacak ve bir düzine kadar ekonominin ürünleri, anlaşmaya varılması veya Trump’ın tek taraflı olarak ithalat vergilerini belirleyen bir mektup göndermesi nedeniyle daha yüksek gümrük vergilerine tabi olacak. İkinci grup, ABD ile en yüksek mal ticareti fazlasına sahip ülkeler.
Bunların bazıları bekleniyordu. Örneğin Trump’ın bu hafta sosyal medyada duyurduğu Hindistan ihracatına %25’lik vergi. Diğerleri arasında Tayvan ürünlerine %20 ve Güney Afrika mallarına %30’luk vergiler yer alıyor.
Son anda anlaşmaya vardığı söylenen Tayland ve Kamboçya, Endonezya ve Filipinler gibi komşu ülkelere uygulanan oranlarla aynı olan %19’luk bir vergi aldı. Vietnam mallarına %20 gümrük vergisi uygulanacak.
Bloomberg’e göre Trump’ın kararının bazı ortakları şaşırttığına dair işaretler vardı. Tayvan kabinesi yaptığı açıklamada, uygulanan oranın geçici olduğunu ve takvim çakışmaları nedeniyle ertelenen görüşmelerin ardından ABD’nin uyguladığı verginin düşürülmesinin beklendiğini belirtti.
ABD’li üst düzey bir yetkili, hangi ürünlerin aktarılacağına veya başka bir ülke üzerinden yönlendirileceğine ve dolayısıyla en az %40 oranında gümrük vergisine tabi tutulacağına karar vermek için “menşe kuralları” da dahil olmak üzere diğer ayrıntıların henüz netleşmediğini söyledi. Yetkiliye göre, karar önümüzdeki haftalarda verilecek.
Eski ABD ticaret müzakerecisi Wendy Cutler, “ABD gümrük yetkilileri, özellikle şu anda dünya çapında uygulanan farklı gümrük tarifeleri nedeniyle, başkanlık kararnamesini uygulamada zorluklarla karşılaşacak. Uygulama öncesindeki yedi günlük süre yardımcı olacak, ancak ithalatçılar en azından başlangıçta sorunlar beklemeli,” dedi.
Trump, ayrı bir kararla, ABD’nin en büyük ticaret ortaklarından biri olan Kanada’nın ihracatına uygulanan gümrük vergilerini %25’ten artırma tehdidini yerine getirdi. Bu değişiklik, ilk döneminde müzakere ettiği Kuzey Amerika ticaret anlaşması kapsamındaki malları hariç tutuyor.
Daha düşük olan %10 ve %15 oranlarının, Trump’ın birebir müzakereye pek ilgi göstermediği çoğunlukla küçük ve orta ölçekli ekonomilere uygulanması bekleniyor. Trump, geçtiğimiz günlerde, tek tek anlaşma yapabilecek kadar çok ülke olduğunu belirtmişti.
Bununla birlikte, bazı küçük ülkeler en yüksek oranlarla vuruldu. Bunlar arasında Suriye %41, Laos ve Myanmar ise %40 ile yer aldı. Nisan ayında Trump’ın %50 gümrük vergisi uygulama tehdidiyle sarsılan küçük Afrika ülkesi Lesotho ise %15 oranla kurtuldu.
Türkiye’den ABD’ye giden tüm ürünlere de %15 oranında gümrük vergisi getirildi.
Üst düzey ABD’li yetkili, revize edilmiş otomobil gümrük vergilerinin ne zaman uygulanacağına dair henüz bir tarih belirlenmediğini söyledi. Trump’ın AB, Japonya ve Güney Kore ile yaptığı anlaşmalar, bu ülkelerin araç ihracatına uygulanan gümrük vergilerini genel oran olan %25’ten %15’e düşürecek.
Bu haftaki son tarihten büyük bir istisna, ABD ile gümrük vergisi ateşkesinin 12 Ağustos’ta sona ermesi nedeniyle Çin. Trump yönetimi, ateşkesin uzatılmasının muhtemel olduğunu işaret etti. Henüz kesin bir karar alınmadı, fakat bir yetkili, Stockholm’de yapılan son ABD-Çin görüşmelerinin olumlu geçtiğini söyledi.
Amerika
Microsoft’un veri merkezi yatırımı New York’un elektrik talebini aşacak

Microsoft, bulut ve yapay zeka hizmetlerindeki sunucu açığını kapatmak amacıyla veri merkezlerinin kapasitesini 2032’ye kadar üçe katlayıp 38 gigavatın üzerine çıkarmayı hedefliyor. Planlanan bu enerji miktarı, New York eyaletinin zirve dönemdeki elektrik tüketimini aşıyor.
Amerikan teknoloji şirketi Microsoft, veri merkezlerinin kapasitesini 2032 yılına kadar üç kattan fazla artırarak 38 gigavatın üzerine çıkarmayı planlıyor.
Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, hedeflenen bu kapasite, New York eyaletinin en yüksek tüketim dönemlerindeki elektrik ihtiyacını geride bırakıyor.
Kapasite artışı, Microsoft’un bulut hizmetleri ve yapay zeka operasyonlarında yaşadığı işlem gücü yetersizliğini aşmasını amaçlıyor.
Şirketin dünya genelindeki veri merkezi ağının mevcut elektrik kapasitesi yaklaşık 12 gigavat seviyesinde seyrediyor.
Gelecekteki kapasitenin yaklaşık üçte birinin yapay zeka donanımlarına ayrılması hedefleniyor. Bu alandaki güncel tüketim ise 2 gigavat civarında kalıyor.
Sunucu kapasitesindeki yetersizlik, Microsoft’u ABD ve Avrupa’daki bazı merkezlerinde yeni bulut aboneliklerini sınırlandırmak zorunda bıraktı. Bu durum nedeniyle müşterilerin bir bölümü rakiplerle sözleşme imzaladı.
Tesis inşasını hızlandıran şirket, Atlanta bölgesi dahil yeni merkezler kuruyor. Son mali yılda sermaye harcamaları 145 milyar dolara ulaşan şirketin harcamalarında, analistlerin değerlendirmelerine göre yükseliş sürecek.
Tesislerin inşasının yıllar alması, talep ve teknolojideki değişimlerin sürmesi sebebiyle mevcut planlar revizyona uğrayabilir.
Microsoft, programın ayrıntılarına dair henüz açıklama yapmadı.
Daha önce şirket içi değerlendirmelerde, yapay zeka merkezleri inşasının elektrik, su tüketimi ve karbon emisyonları nedeniyle çalışanlar arasında kaygı yarattığı kabul edilmişti.
Microsoft, su verimliliğini artırdığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarını güçlendirdiğini savunuyor.
Amerika
“Teknoloji devleri gençlerin tepki odağında petrolün yerini aldı”

ABD’li kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin petrol şirketlerinin yerini alarak kamuoyunun bir numaralı hedefi haline geldiğini söyledi. Van’t Hof, yüksek gelir ve kariyer arayışındaki gençlerin enerji sektörüne ilgisinin arttığını savundu. Bloomberg verileri ise sektörde üretimin rekor kırmasına karşın son on yılda 250 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını gösteriyor.
ABD merkezli kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin tepe yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin kamuoyu nezdinde petrol şirketlerinin yerini alarak “bir numaralı halk düşmanı” haline geldiğini söyledi.
Financial Times gazetesine konuşan Van’t Hof, iyi gelir ve güçlü kariyer fırsatları arayan gençlerin artık petrol sektörünü dışlanan bir alan olarak görmediğini vurguladı.
Teknoloji şirketlerinin, özellikle veri merkezlerinin inşası nedeniyle yoğun bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kaldığını belirten Van’t Hof, enerji sektörüne yönelik yaklaşımın ise dönüştüğünü savundu.
The New York Times gazetesinin daha önce yer verdiği haberde, veri merkezlerine yönelik endişelerin çevreye dönük tehditler ve sohbet robotlarına olan bağımlılıkla bağlantılı olduğu aktarılmıştı.
Van’t Hof, toplumun enerjinin gündelik hayattaki vazgeçilmez rolünü artık çok daha iyi kavradığına dikkat çekti.
Gelişmeleri değerlendiren Diamondback yöneticisi, şu ifadeleri kullandı:
“Birkaç yıl öncesine kadar neredeyse her gün petrol sektörünün öldüğüne dair makaleler çıkıyordu. Ancak bugün insanların bunun saygın, iyi ödeme yapan, ayrıca yapay zeka ile enerjinin kesiştiği bir alan olduğunu anladığını düşünüyorum.”
Söz konusu dönüşümün istihdam piyasasına da yansıdığını kaydeden Van’t Hof, sektöre genç yetenek akışı yaşandığını ve staj başvurularında artış görüldüğünü dile getirdi.
Van’t Hof, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü: “Enerji sektörü havalı olabilir mi? Evet, sanırım öyle. Artık asıl bilişimciler kötü adam olarak görülüyor.”
Teksas merkezli olan ve kayaç petrolü çıkaran Diamondback, 56 milyar dolarlık ciroya sahip. Şirket, ABD’nin güneyindeki geniş petrol ve doğalgaz bölgesi Permian Havzası’nın en büyük bağımsız petrol üreticisi konumunu elinde tutuyor.
Öte yandan Bloomberg, Temmuz ayında geçtiği haberde ABD petrol ve doğalgaz sektörünün son on yılda istihdamını yaklaşık yüzde 40 oranında azalttığını duyurmuştu.
Bu oran 250 bin kişilik iş kaybına denk gelirken, söz konusu pozisyonların büyük kısmının geri dönmeyeceği kaydedildi.
İstihdamdaki bu sert düşüşe rağmen, aynı dönemde ham petrol üretimi yüzde 50 artış kaydetti.
Bloomberg’in aktardığına göre 2014 yılındaki fiyat çöküşünün ardından yatırımcılar şirketlerden daha yüksek verimlilik ve kâr talep etmeye başladı.
Bu baskı; işten çıkarmaları, şirket birleşmelerini, ileri teknolojilerin kullanımını, otomasyonu ve robotik sistemleri beraberinde getirdi.
Ajansın hesaplamalarına göre sektörde 2023 yılının başından bu yana gerçekleşen birleşme ve devralma işlemlerinin toplam hacmi 500 milyar doları aştı ve önceki üç yıllık dönemin toplamını yüzde 20’den fazla geride bıraktı.
Güncel verilerle ABD’deki ham petrol üretimi günlük 13,8 milyon varille rekor seviyeye ulaşsa da sektördeki istihdam son üç yılın en düşük seviyesinde seyrediyor.
Ülkedeki enerji şirketleri, 2014 yılında çalışan sondaj kulelerinin üçte birinden daha azıyla faaliyet gösteriyor; ancak sahadaki her bir kule artık o döneme kıyasla yaklaşık dört kat daha fazla petrol üretiyor.
Amerika
ABD, ismi açıklanmayan “büyük” bir bankaya yaptırım uygulayacak

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulayacağını söyledi.
Yeni yaptırım, yine İran’a karşı iktisadi abluka kapsamında ilan edilecek.
“Real America’s Voice” programına konuk olduğu sırada ne finans kurumunun adını ne de bulunduğu ülkeyi belirten Bessent, bu adımın pazartesi günü (14 Eylül) atılacağını ifade etti.
Bessent, bu adımın başlangıçta cuma günü gerçekleştirilmesinin planlandığını fakat 11 Eylül 2001 saldırılarının 25. yıldönümü anma törenleri nedeniyle ertelendiğini belirtti.
Bessent şöyle konuştu:
“Herkes bu rejimle ilişkisini kesene kadar bu sürece devam edeceğiz. Bunu o kadar kârsız hale getireceğiz ki, şirketinizin ya da kendinizin, kişisel mali durumunuzun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını göze almak istiyorsanız, buyurun deneyin. Ama peşinize düşeceğiz.”
ABD, Türkiye’deki bir bankaya “İran bağlantılı” olduğu iddiasıyla yaptırım uyguladı
ABD, Şubat ayında çatışmanın başlamasından bu yana İran’a karşı petrol ihracatı, nakliye ağları, silah tedarik kanalları, finansal aracılar, dijital varlık borsaları ve havacılık bağlantılarını hedef alan bir dizi ekonomik önlem uyguladı.
Trump yönetimi, geçen ay Bessent’in “Ekonomik Dışlama Operasyonu” olarak adlandırdığı girişimle kampanyasını tırmandırdı.
ABD, yaklaşık 60 kuruluş, kişi ve gemiye yaptırımlar uyguladı ve deniz taşımacılığı, havacılık, teknoloji, altın ve dijital varlıklar gibi sektörlerde İran’la iş yapanlara yönelik ikincil yaptırımların kapsamını genişletti.
Beyaz Saray geçen hafta İstanbul merkezli Golden Global Bank’ı, Çin’in İran petrolü karşılığında ödediği büyük meblağları Devrim Muhafızları’na aktardığı gerekçesiyle yaptırım kapsamına almıştı.
İran üzerindeki baskı giderek artmasına rağmen, ABD Başkanı Donald Trump savaşın Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinden sonraya kadar sona ermeyeceğini öngördü.
Avrupa4 gün önceAvrupa savunma sanayii Ukrayna’ya yetişemiyor
Avrupa4 gün önceKoçbaşı olarak AfD
Görüş2 hafta önceBişkek’te “Yeni Düzen” gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini görmek için toplanıyor
Dünya Basını2 hafta önce“Yapay zeka devasa bir aldatmaca”
Avrupa4 gün önceCDU, AfD’yi durdurmak için yeni göç planı hazırlıyor
Asya2 hafta önceHindistan’ın 2047 gelişmiş ekonomi hedefi zora girdi
Asya2 hafta önceABD’nin baskısıyla karşı karşıya kalan Japonya Merkez Bankası kritik bir karar aşamasında
Asya3 gün önceÇin’in HQ-17AE kısa menzilli hava savunma sistemi Pakistan’ın İHA savunmasını güçlendirecek









