Bizi Takip Edin

Avrupa

Wolfgang Streeck: Oyun zamanı sona erdi, durum ciddi

Yayınlanma

Alman sosyolog Wolfgang Streeck, Almanya için Alternatif’in (AfD) yükseliş koşullarını ile kapitalist kriz arasında bağı inceleyerek, solu oyunu bırakıp büyümeye” çağırdı.

New Left Review (NLR) için yazan Streeck, “çoklu kriz” (polycrisis) içinde olmanın ne anlama geldiğini sorarak başlıyor. Ona göre, giderek “daha az demokratik” hale gelen bir kapitalizm altında, zengin dünyanın ülkeleri, “az çok fark edilmeden ortaya çıkan benzer bir krizler demeti” ile karşı karşıya.

Streeck’e göre bunların altında, artık nihayet ön plana çıkan bir mali kriz yatıyor. Bu bağlamda, “çağdaş kapitalizmin evrimiyle toplumun üstüne binen artan talepleri”, bunları karşılamak için gereken kaynakları temin etme konusunda “demokratik siyasetin” azalan kapasitesiyle çatışıyor.

Streeck’e göre bunun sonuçlarından biri de “mevcut düzene eleştirel yaklaşan ve savaş sonrasının artık eskiyen iktidar partilerini iktidardan indirme tehdidi oluşturan yeni model muhalefet partilerinin” dikkat çekici bir şekilde yükselişi.

Almanya’da bu sorunların neredeyse tamamının “gizli bir kemer sıkma” politikasından kaynaklandığını öne süren Streeck, bu politikalar nedeniyle kamu yatırımlarına kaynak tahsis edilmediğine işaret ediyor: “Durgun [iktisadi] büyüme; bu durum altında her türlü yapısal değişim sıfır toplamlı bir nitelik kazanır; demiryolları, köprüler ve yollar dahil olmak üzere kamu altyapısının bozulması; artan konut sıkıntısı ve yükselen kentsel kiralar; hem şehirlerin hem de kırsal alanların iklim değişikliğinin sonuçlarına uyum sağlayamaması; doğum oranlarındaki keskin düşüşle birlikte yaşlanan nüfusu dengeleyecek bir göç politikasının eksikliği; eğitim sisteminin, özellikle de ilkokulların çürümesi; yerel yönetimlerin borçluluğu ve gerekli yatırımları yapma ve temel hizmetleri sağlama konusundaki azalan kapasiteleri; gelir ve servet eşitsizliğinin artması; bu durumdan en çok etkilenenlerin ise kronik olarak düşük gelirli aileler, özellikle de tek başına çocuk yetiştiren annelerin başını çektiği aileler olması; ve son olarak, kısmen finansmanı giderek zorlaşan devlet tarafından sağlanan temel hizmetlerdeki kesintilere duyulan korkudan kaynaklanan, geleceğe dair yaygın endişe.”

Koçbaşı olarak AfD

Yazara göre 1970’lerden bu yana, kapitalizmin genel giderleri ile kapitalist firmaların bu giderleri karşılamak için katkıda bulunmaya istekli oldukları (ya da zorlanabilecekleri) miktar arasında giderek genişleyen bir uçurum ortaya çıktı. Silsile şu şekilde işliyor: Bu maliyetler, kapitalist üretimin gerekli ön koşullarından ve sonuçlarından kaynaklanıyor; Ar-Ge ve insan sermayesinin oluşturulmasından çevresel tahribatın giderilmesine kadar. Fakat aynı zamanda, üretilen artı değerin küçük bir sermaye sahibi sınıfının eline geçtiği bir üretim biçiminin meşruiyetini sağlama ihtiyacından da kaynaklanıyor. Sosyal ücretin her türlü biçimi, yani, sosyal güvenlik ve sağlık sigortası gibi işçilerin piyasa ücretine devletin yaptığı ek ödemeler, bu meşruiyeti pekiştirmeye hizmet eder. Kapitalist gelişme ilerledikçe ve işçiler ile aileleri arasında yeni ihtiyaçlar ortaya çıktıkça, bu harcamalar (örneğin kreşler veya yaşlı bakımı gibi) artar. Fakat aynı zamanda, hem emekçi sınıflardan hem de onlardan kâr eden sınıflardan vergi alma imkânı sınırlarına ulaşır.

Streeck, neoliberal dönemde, bu sıfır toplamlı oyunu sürdürebilmek, yani hem kapitalistlerin hem de işçilerin yola devam edebilmesini sağlamak için devletlerin deregüle edilmiş küresel finansal piyasalardan borçlanma yoluna gittiğini yazıyor. Fakat devletlerin borç seviyesi yükseldikçe, “piyasaların” değerlendirmesine göre devlet “kredi itibarını” kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldı; yani, mevcut gelirleriyle faiz ödemelerini karşılayabileceği konusunda şüpheler var  ve faizin kendisi bile borçlanılarak karşılanmak zorunda kalınıyor.

Almanya’da bu durum, “piyasaların dikkatli gözetimi altında” yürütülen ve emekli maaşları, hastalık izni ve işçi haklarındaki kısıtlamaları da içeren “reform” tartışması aracılığıyla ortaya çıkıyor.

Bunun yanı sıra NATO müttefiklerini ve silah sanayisini yatıştırmak için ve belki de sanayisizleşmeyi yavaşlatmaya yönelik son çare olarak borç musluğu da açılıyor.

Streeck’e göre artık yavaş ilerleyen bir kriz olmaktan çıkan fiskal kriz ve buna eşlik eden altyapı ve sosyal refah krizlerini öngörülebilir bir gelecekte kontrol altına alma umudu kalmadığından geleneksel merkez partiler, “neşe ve iyimserlik yayma” yönündeki geleneksel yaklaşımlarından vazgeçtiler. 

Aynı durum, hükümetin politikalarından memnun olmayanların bir sonraki seçimde başka bir partiye oy verebileceği şeklindeki alışılmış demokratik söylem için de geçerli; bunun yeni “anti-sistemik” muhalefete yarar sağlama riski çok büyük görünüyor.

Wolfgang Streeck: Kapitalizm evcilleştirilmelidir

Streeck şöyle yazıyor:

“Bu durum, ana partilerin birbirleriyle çatışmaktan kaçındıkları bir parti kartelinin oluşmasına zemin hazırlıyor. Almanya’da bu senaryo özellikle olası görünüyor: ne de olsa CDU ve SPD, uzun süren ‘gölge kemer sıkma’ yılları boyunca neredeyse kesintisiz olarak iktidardaydı ve çoğunlukla koalisyon halindeydiler.”

Dolayısıyla sorun artık borç krizi veya artan kiralar ve yıkıcı yaşam maliyetleri, daralan kamu hizmetleri ya da nüfusun giderek daha büyük kesimlerinin gıda bankalarına bağımlı hale gelmesi olmaktan çıkarak “popülizm”, AfD ve neofaşizm haline geliyor.

Streeck, bunu kullanarak “merkez” partilerin, veya “biz demokratların” bir kez daha safları sıklaştırmasının zorunlu kılındığına işaret ediyor. Bu politikanın mantıksal uzantısı da, piyasaların halk üzerindeki artan gücüne karşı mücadele etmek yerine, “sağa karşı” savaşmaya, “demokrasimiz” için son bir direniş göstermeye çağrılmak oluyor: “Bunun uğruna da, sübvanse edilen sermaye piyasalarının talep ettiği açık kemer sıkma politikasının ilk olarak kime uygulanacağı ve kimin daha sonraya saklanacağı konusundaki önemsiz çekişmelerimizi bir kenara bırakmamız isteniyor.”

Streeck şöyle devam ediyor:

“İlk bakışta –iktidardaki siyasi sınıfın bakış açısıyla– bu durumun kesinlikle bir çekiciliği var. AfD’ye karşı tüm aklı başında insanların düzenlediği gösteriler, artan yaşam maliyetine karşı yapılan gösterilerden daha tercih edilebilir; ‘güvenlik duvarları’, eski dairelerin duvarlarını yalıtmaktan çok daha ucuza mal olur; Anayasa Koruma Dairesi’nin raporları, tüm çocukların kabul edilip birlikte yetiştirilebileceği kreş ve okullardan çok daha ucuzdur. Dahası, ‘militan demokrasi’ adına, seçmenlerin en az üçte biri tarafından desteklenen bir partinin Anayasa Mahkemesi tarafından yasaklanması fikrini gündeme getirmek, akşam haberlerinde devleti yönetenlerin günlük çabaları hakkında heyecan verici bir haberin yer almasını garanti eder.”

Wolfgang Streeck: Trump’ta yeni bir şey yok, sadece örtbas çabası sona erdi

Ne var ki Streeck, tüm bunların ne şu anda ne de uzun vadede işe yarayacağını düşünüyor. Şu andaki yönetici/siyasi sınıfın, “AfD sorunu arkasına saklamak istediği” gerçek sorunları çözmeye yönelik hiçbir adım atmadığına işaret eden sosyolog, “Parti yasaklansa bile trenler yine de zamanında gitmeyecek, sıcaktan kaynaklanan ölümlerin sayısı azalmayacak, şehirler daha yaşanabilir hale gelmeyecek, kiralar düşmeyecek ve emekli maaşları ile işler daha güvenli hale gelmeyecek,” diyor.

AfD’nin siyasi ya da fiziksel olarak hapse atılmak yerine hükümete girmesi durumunda da durumun değişmeyeceğine işaret eden Streeck, bununla birlikte hakim siyasi aklın, AfD’ye “çoklu kriz” karşısında başarısız olma şansı vermekten korktuğunu savunuyor.

Streeck, AfD’nin bir sonraki gösteride ya da partizan televizyon haberlerinin bir sonraki gösteriminde küçülmeyeceğine inanıyor. Ona göre, “devlet ve demokrasi güçleri”, kendi yönetimleri altında yaşanan krizlerden dikkatleri başka yöne çekmek amacıyla “demokrasi karşı popülizm” gibi ikincil bir savaş alanında kendilerini yordukları sürece, AfD işini kolayca halledecek.

İç düşmana bir de dış düşman (Rusya) eklendiğini de hatırlatan Streeck, “komplo teorileri” ile bu ikisi mümkün olduğunca birbirine karıştırıldığının altını çiziyor.

Yazar, bir “refah” devletini “garnizon” devletine dönüştürme ve AfD’yi “Kremlin’in beşinci kolu” olarak damgalama çabası, borç batağındaki bir hükümetin savunma harcamalarındaki bu artışı GSYİH’nin en az yüzde 5’ine çıkarmak için nasıl finanse etmeyi planladığı sorusunu gündeme getirdiğini hatırlatıyor: “Yerel halkla ya da küresel finans piyasalarıyla, ya da her ikisiyle birden nihai bir kopuş riskini göze alarak, daha da fazla kemer sıkma politikasına mı, yoksa daha da fazla borçlanmaya mı başvuracak?”

Wolfgang Streeck: Kapitalizmin kendisini savaş yoluyla yeniden organize etmesinden korkuyorum

Solun, “PR uzmanlarının” aksine bazı sorular sorması gerektiğini savunan Alman yazar, şunlara işaret ediyor:

“Sermayenin, topluma ve doğaya yüklediği maliyetlerin faturasını nasıl ödetebiliriz? Vergi kaçakçılığını ve vergi kaçırmayı nasıl önleyebiliriz? Ülkemizdeki insanlara kaliteli iş imkânları sunan şirketleri, emekçilere hiç saygı göstermeyen küresel ticaret sisteminden nasıl koruyacağız? Göç yoluyla ve daha iyi aile politikaları aracılığıyla nüfusumuzdaki düşüşü nasıl durdurabiliriz? Bizimki gibi bir geçiş sürecindeki toplumda, herkesin iyi bir yaşam sürmesi için vazgeçilmez olan kamu hizmetlerini sunabilmeleri için yerel yönetimlerimizin borç yükünü nasıl hafifleteceğiz? Ve ‘demokrasimiz’, herkes için bir demokrasi haline gelip vatandaşlarına kendi hayatlarının kontrolünü ele alma fırsatı verebilsin diye nasıl yeniden yapılandırılmalı; böylece vatandaşlar, kasası boş olan ve uzun bir süre daha öyle kalacak bir devlete yardım dilenmek zorunda kalmasınlar?”

Streeck, “Oyun oynama zamanı bitti; durum ciddi ve acilen büyümemiz gerekiyor,” diyerek yazısını bitiriyor.

Avrupa

CDU gençlik örgütünden AfD’ye yeşil ışık

Yayınlanma

Almanya’da CDU’nun gençlik örgütü Junge Union’dan (Genç Birlik) Clara von Nathusius, AfD ile görüşmelere açık olunması gerektiğini söyledi.

Gençlik örgütünün (JU) federal saymanı von Nathusius, Şansölye Friedrich Merz’in liderliğinde CDU’ya yönelik seçmen desteğinin yeniden canlanma ihtimalini görmediğini de vurguladı.

Sayman, ARD kanalındaki “Bericht aus Berlin” programında, “Çok büyük bir güvenilirlik sorunumuz var. Bu sadece Friedrich Merz’in suçu değil, ama o da bunun bir parçası,” dedi.

Von Nathusius, “Ve bu yüzden maalesef bu şansölyeyle artık hiçbir seçimi kazanamayacağımıza inanıyorum,” diye ekledi.

Konuyu açıklığa kavuşturması istendiğinde von Nathusius, bunun “tekrar aday olmamak” anlamına geldiğini açıkladı.

CDU’nun Saksonya-Anhalt’taki seçim fiyaskosunun ardından, parti içinde Şansölye Merz’e yönelik eleştiriler artıyor.

Koçbaşı olarak AfD

6 Eylül’de yapılan eyalet seçimlerinde AfD, yüzde 44’ün biraz altında bir oy oranıyla eyalette açık ara en fazla oyu aldı. CDU ise neredeyse 20 puanlık bir düşüşle yüzde 17,2’ye geriledi.

Birlik’in gençlik örgütü üyesi olan siyasetçi, bu felaket sonucuna karşılık nasıl bir tepki görmek istediğini de izah etti. “Her şeyden önce, sadece dürüstlük dilerdim,” diyen von Nathusius, Merz’in hükümet politikasını açıkladığı konuşmasında “Birlik olarak biz”in neyi savunduğunu belirtmesini istediğini vurguladı.

JU saymanı, “sosyal piyasa ekonomisini”, “göç sorunuyla mücadeleyi” ve “nihayet aileleri destekleyen politikalara geri dönmeyi” kilit noktalar olarak gösterdi.

Von Nathusius’a göre AfD karşıtı “güvenlik duvarı” (Brandmauer) başarısız bir proje. Saksonya-Anhalt’taki CDU’nun AfD ile ön görüşmelere girip girmemesi gerektiği sorulduğunda, “Bence davet edilirsek, önce herkesle konuşmalıyız,” dedi. Ardından, görüşmelerden ne çıkacağını görmek gerekeceğini ekledi.

Sayman ayrıca CDU’nun uyumsuzluk kararlarının, partinin sadece neye karşı olduğunu değil, neyi savunduğunu da vatandaşlara bir kez daha açıkça göstermek amacıyla mevcut haliyle kaldırılması gerektiğini savundu.

Von Nathusius, “CDU’nun neyi savunduğuna dair net standartlarımız olduğuna inanıyorum. Ve bu standartlar federal ve eyalet düzeylerinde farklılık gösteriyor,” dedi.

Okumaya Devam Et

Avrupa

Tarihçi Doç. Dr. Amar: Berlin yönetimi ulusal çıkar nihilizmine sürüklendi

Yayınlanma

Koç Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Tarik Cyril Amar, Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinin ardından geleneksel partilerin uyguladığı tecrit stratejisinin tamamen çöktüğünü vurguladı. Berlin yönetiminin Rusya ile tırmandırdığı vekalet savaşı yüzünden Almanya’yı ekonomik ve stratejik bir felakete sürüklediğini belirten tarihçi Amar, Avrupa’nın Washington’a bağımlı kalmadan Rusya ile rasyonel bir güvenlik mimarisi kurması gerektiğini ifade etti.

Koç Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi, 20. yüzyıl tarihçisi, yazar ve siyaset analisti Doç. Dr. Tarik Cyril Amar, Almanya merkezli 99 ZU EINS kanalında gazeteci Daniel’in sunduğu Odak Noktaları programında Almanya’nın iç siyaseti, Saksonya-Anhalt eyalet seçimleri, tırmanan militarizm ve küresel jeopolitik dengeler üzerine değerlendirmeler yaptı.

Almanya’da aşırı sağcı Almanya için Alternatif partisinin Saksonya-Anhalt eyaletinde elde ettiği seçim başarısını değerlendiren Amar, ana akım partilerin yıllardır uyguladığı tecrit stratejisinin çöktüğünü belirtti.

Tarihçi Amar, siyasi yelpazedeki geleneksel yapıların çaresizlik içinde kaldığını vurguladı.

“Güvenlik duvarı bir zombiydi, kafasından vuruldu”

Geleneksel partilerin AfD ile işbirliğini reddetmek için kurduğu tecrit hattını yorumlayan Amar, “Güvenlik duvarı zaten yaşayan bir ölüden farksızdı, ancak bu seçimle birlikte adeta kafasından vuruldu. Bu stratejinin hiçbir şekilde işlemediği ampirik olarak kanıtlandı. Güvenlik duvarı uygulaması AfD’ye olağanüstü derecede alan açtı ve bu anlamsız tutum sürdükçe parti güçlenmeye devam edecek” ifadelerini kullandı.

Bir siyasi hareketin yasaklanmaması durumunda sistem dışına itilmesinin ters tepeceğini dile getiren Amar, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bir partiyi yasaklamıyorsanız, ki ben yasaklanmasına da karşıyım, ‘seçimlere katılabilirsiniz ama koalisyon pazarlıklarında yer alamazsınız’ diyemezsiniz. Bu iki temel nedenden ötürü felaket getirir. İlk olarak AfD kendisini sistemin mağduru olarak sunma şansı yakalıyor. Seçmenleri de yerleşik düzene karşı mücadele ettikleri yönünde güçlü bir duyguya kapılıyor. İkinci ve çok daha temel neden ise federal sistemimizin koalisyon mantığıyla ilgilidir. İnsanlara ‘oy verebilirsiniz ama meclisteki sandalye sayınız ne olursa olsun koalisyon kuramazsınız’ dediğiniz anda, o yurttaşları ikinci sınıf seçmen konumuna düşürürsünüz. Başka bir partiye verilen oyun sağladığı yürütmeyi belirleme gücünü onların elinden alırsınız.”

Hristiyan Demokrat Birlik lideri Friedrich Merz’in seçim sonrası tutumunu Stalingrad Muharebesi’ndeki teslim oluş sürecine benzeten Amar, “Merz pes etmeyeceğini söylüyor. Bu durum bana 1943 yılının Şubat sabahında karargah kapısı çalınana kadar direneceğini söyleyen Mareşal Paulus’u hatırlatıyor. Merz şimdiden Saksonya-Anhalt için Anayasa ve federal sadakat ilkelerini hatırlatmaya başladı. Bu ilkeler teorik olarak doğrudur fakat Magdeburg’da bu ilkelere saldıran olmadı. Merz aslında yargıyı ve anayasal araçları siyasi bir sopa gibi kullanarak merkeziyetçi bir baskı kurmak istiyor. İki milyon nüfuslu bir eyaleti vesayet altına almaya kalkışmak, Alice Weidel, Tino Chrupalla ve Björn Höcke’nin kapalı kapılar ardında kutlama yapmasına yol açar” dedi.

Sahra Wagenknecht İttifakı üyesi olduğunu ancak parti adına konuşmadığını hatırlatan Amar, AfD ile Sahra Wagenknecht İttifakı arasında aritmetik olarak mümkün görünen bir koalisyon ihtimalinin siyaseten tamamen geçersiz olduğunu, iki hareketin yan yana gelmesinin tabanlar nezdinde kabul görmeyeceğini dile getirdi.

“Merkez siyaset ucuz enerji ve barış rotasına dönmeli”

Berlin’deki karar vericilerin AfD’nin yükselişini durdurmak için atması gereken adımların aslında son derece net olduğunu belirten Amar, hükümetin savaş çizgisini terk etmesi gerektiğini söyledi.

Alman halkının derin bir savaş korkusu taşıdığını ifade eden Amar, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Berlin yönetiminin AfD’nin zeminini kaydırması zor değil. Öncelikle vekalet savaşı siyasetinden vazgeçmeleri gerekir. İnsanlar savaştan gerçekten korkuyor. Rusya ile yürütülen çatışma rotasından çıkıldığı takdirde ülkeye yeniden ucuz enerji getirme imkanı doğar. Bu iki unsur birbirine doğrudan bağlıdır. Aynı zamanda geleneksel partilerin göç alanında AfD ile yarışmayı bırakması şart. Çünkü merkez partiler ne kadar sertleşirse sertleşsin, AfD daima çok daha radikal ve acımasız önerilerle onların önüne geçecektir. Merkez siyasetçilerin yapması gereken asıl hamle, kemer sıkma politikalarını çöpe atarak halkın ekonomik refahını yeniden güvenceye almaktır. Rusya ile barış ve ekonomik işbirliği istemek Vladimir Putin sempatizanlığı anlamına gelmez; rasyonel bir devlet aklının gereğidir.”

Almanya’nın askeri kapasitesi ve jeopolitik gücü konusundaki yanılsamalara dikkat çeken Amar, Berlin’deki elitlerin Rusya’nın askeri ve nükleer kapasitesini hafife aldığını kaydetti.

“1941 yılındaki dev yanılgı tekrar ediyor”

Almanya’nın geçmişteki hatalı askeri değerlendirmeleriyle günümüz arasındaki benzerlikleri aktaran Amar, tarihsel paralelliklerin ürkütücü boyutlara ulaştığını ifade etti.

Tarihçi Doç. Dr. Amar, Alman karar alıcılarının içine düştüğü zihinsel karmaşayı şu sözlerle açıkladı:

“Almanya’nın Sovyetler Birliği ile açık bir savaşa giriştiği 1941 yılının Haziran ayında da benzer bir kibir hakimdi. Alman tarafı Sovyetleri killi ayaklar üzerindeki dev olarak nitelendiriyor, güçlü bir darbe indirildiğinde tüm sistemin çökeceğini zannediyordu. Bu yanılsamayı besleyen temel etken, Sovyetler Birliği’nin hemen öncesinde Finlandiya’ya karşı yürüttüğü Kış Savaşı’nda sergilediği zayıf performanstı. Moskova o savaşı kazandı ancak ağır kayıplar verdi. Bugün Almanya’da Ukrayna cephesine bakıp benzer bir kibre kapılanlar var. Rus ordusunun Ukrayna’da yavaş ilerlemesini izleyerek onların gerçek gücünü küçümsüyorlar. Bu durum bir tür akıl tutulmasıdır. Bir yandan Rusya’nın tüm Avrupa’yı işgal edebilecek güçte olduğunu söyleyip diğer yandan onların ilkel ve çaresiz olduğunu öne sürüyorlar. Rusya’nın doğrudan bir NATO çatışmasında neleri seferber edebileceğini tamamen göz ardı ediyorlar.”

Nükleer dengeler konusunda Batı başkentlerinde tehlikeli bir cehaletin hüküm sürdüğünü belirten Amar, Moskova’nın nükleer silahlarını asla kullanmayacağı varsayımının ve Fransa ile İngiltere’nin nükleer cephaneliğinin NATO için yeterli bir denge unsuru oluşturacağı inancının stratejik bir fanteziden ibaret olduğunu söyledi.

“1990 yılında yaşanan birleşme değil, fiili bir ilhaktı”

Doğu Almanya’da aşırı sağın yükselişini geçmişin otoriter mirasına bağlayan sosyolojik tezleri sert bir dille eleştiren Amar, bu yaklaşımın tamamen temelsiz olduğunu ifade etti.

Eski Doğu Almanya topraklarında yaşayan yurttaşların Batı sistemine yönelik şüpheciliğini sağlıklı bir tepki olarak yorumlayan Amar, şu ifadeleri kullandı:

“Doğu eyaletlerindeki insanların geçmişteki otoriter rejim alışkanlıkları yüzünden demokrasiyi beceremediği yönündeki iddia tam bir zırvalıktır. Olay tam tersidir. Doğu’daki yurttaşlar, Batı Almanya’da nesiller boyu zihinlere kazınan geleneksel parti düzenine yönelik aşırı hürmetten yoksundur. Biz Batı’da gözümüzü kapatıp aynı partilere oy vermeye şartlandırılarak büyütüldük. Doğu’da bu körü körüne itaat mekanizması bulunmuyor ve bu durum aslında demokratik açıdan sağlıklıdır. 1990 yılındaki süreç, aklı başında herkesin bildiği üzere gerçek bir birleşme değildi; fiili bir ilhaktı. Batı Almanya, Doğu’yu yuttu. O dönem iki devletin de feshini öngören yeni bir anayasa meclisi toplanabilirdi ancak Soğuk Savaş’ın asimetrik sonuçları sebebiyle Batı sistemi Doğu’ya zorla genişletildi. İnsanlar uzun yıllar süren derin ekonomik yıkımlar yaşadı. Bu mağduriyet geçmişteki rejimin değil, kurulan bu yeni düzenin eseriydi.”

Saksonya-Anhalt eyaletinde göçmen nüfusun büyük kentlerdeki gibi yoğun olmadığını, kayıtlı yabancı nüfusun çoğunluğunu Ukraynalılar, Suriyeliler ve Polonyalıların oluşturduğunu belirten Amar, sağ siyasetin reel sorunlardan ziyade geleceğe dair pompalanan korkular üzerinden kitleleri mobilize ettiğine dikkat çekti.

“AfD artık bir protesto hareketi değil, kitle partisidir”

AfD’nin sadece toplumun dışına itilmiş yoksul kesimlerin partisi olduğu yönündeki tezin geçerliliğini yitirdiğini ifade eden Amar, hareketin sınıfsal profilini ayrıntılarıyla anlattı.

Partinin tabanını tüm toplumsal katmanlara yaydığını belirten Amar, sözlerini şöyle sürdürdü:

“AfD’yi sadece kaybedenlerin partisi olarak görmek büyük bir yanılgıdır. Saksonya-Anhalt seçim sonuçları incelendiğinde hareketin toplumun her kesiminden oy aldığı görülür. En yaşlı seçmen grubu hariç tüm yaş gruplarında ve meslek kollarında birinci çıktılar. İşçilerin yüzde 66 gibi ezici bir bölümü bu partiye yöneldi. Sadece yüksek gelirli, lüks semtlerde oturup vicdanını rahatlatmak adına Yeşiller partisine oy veren tuzu kuru akademisyen elitler arasında zayıflar. Dolayısıyla AfD artık klasik anlamda bir halk partisi niteliği kazandı. Bu vasıf artık ne Hristiyan Demokratlarda ne de Sosyal Demokratlarda var. AfD geçici bir öfkeyi temsil eden protesto hareketi evresini çoktan geride bıraktı; köklü bir kemik seçmen kitlesi inşa etti. Orta sınıf ve zanaatkarlar da statü kaybı korkusuyla bu yapıya sığınıyor. Kapitalizmin kriz üretmediği yanılsaması sadece refah dönemlerinde büyüyenlerin inandığı bir yalandır. İnsanlar ekonomik çöküş tehlikesini iliklerine kadar hissediyor.”

AfD’nin piyasa odaklı, sert bir kapitalist programa sahip olduğunu ve halkın ekonomik sorunlarına gerçek bir çözüm sunamayacağını vurgulayan Amar, partinin güvenlik ve göç üzerinden kurduğu söylemin seçmen korkularını istismar ettiğini belirtti.

“AfD iktidara yaklaştıkça batı sistemine boyun eğer”

AfD’nin dış politika ve güvenlik konularındaki savaş karşıtı söylemlerine güvenilemeyeceğini ifade eden Amar, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni örneğini hatırlattı.

AfD liderliğinin iktidara yaklaştığı anda uluslararası güvenlik mimarisine entegre olacağını dile getiren Amar, şunları kaydetti:

“AfD’nin savaşa karşı olduğu ve Rusya ile barış istediği yönündeki açıklamaları kayıtlarda yer alıyor ancak bu çizginin iktidar basamaklarında korunabileceğine inanmıyorum. Batı ve NATO sistemi, yeni yükselen siyasi hareketleri ehlileştirme konusunda son derece acımasız mekanizmalara sahiptir. Giorgia Meloni İtalya’da bu gerçeği gördü ve sistem dışına itilmemek adına Ukrayna ile NATO politikalarına tam uyum sağladı. AfD de iktidara ortak olduğunda benzer şekilde boyun eğecektir. Alice Weidel gibi figürler sisteme uyum sağlamakta zorluk çekmez. Tino Chrupalla gibi isimler samimi olsa dahi marjinalleştirilir. Üstelik Almanya’da devasa bir askeri-sanayi kompleksi kuruluyor. Önümüzdeki yıllarda bu sektöre en az 500 milyar avro aktarılacak. Rheinmetall ve teknoloji şirketleriyle masaya oturacak bir AfD hükümetinin silahlanma yarışını durduracağını düşünmek hayalperestliktir. Zorunlu askerliği ve baskıcı devlet mekanizmalarını savunan bir hareket, militaristleşmeyi geriye saramaz.”

Sahra Wagenknecht İttifakı’nın savaş karşıtı tutumunda samimi olduğunu ifade eden Amar, Almanya’nın yeniden silahlanma politikalarıyla kendi sonunu hazırladığını belirtti.

“Berlin yönetimi ulusal çıkar nihilizmine sürüklendi”

Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve koalisyon ortaklarının Rusya politikasını rasyonel temellerden kopmuş bir intihar çizgisi olarak nitelendiren Amar, hükümetin Alman halkının çıkarlarını feda ettiğini vurguladı.

Doç. Dr. Amar, Berlin’in benimsediği stratejik körlüğü şu sözlerle eleştirdi:

“Berlin yönetiminin Ukrayna krizinde izlediği tutum, Almanya’nın tanımlanabilir hiçbir ulusal çıkarıyla bağdaşmıyor. Karar vericiler tam anlamıyla bir ulusal çıkar nihilizmine sürüklendi. Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmanın kökleri karmaşıktır. Moskova 2022 yılının Şubat ayında büyük bir saldırı başlattı ancak bu krizin fitili Batı ittifakı tarafından ateşlendi. 2022 yılının ilk aylarında barış masası kurulmuşken Batı bu anlaşmayı engelledi. Berlin kendi bağımsız duruşunu geliştirmek yerine tamamen Washington’ın güdümüne girdi. Rusya’yı canavarlaştırıp rasyonel gerekçelerini dinlemeyi reddettiler. Ukrayna’da beş yıl yaşamış ve akıcı şekilde Ukraynaca konuşan bir tarihçi olarak biliyorum ki o ülke tepeden tırnağa yolsuzluk batağındadır. Kendi halkının iliğini sömüren bir yönetime Almanya bugüne kadar resmi verilere göre en az 100 milyar avro para akıttı. Gerçek rakamın çok daha yüksek olduğunu tahmin ediyorum. Rusya ile açık bir savaş riskini göze alarak ülkeyi felakete sürüklüyorlar. Yurttaşların ‘Bu hükümet bizi temsil etmiyor’ hissi sonuna kadar haklı bir tespittir.”

Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock’un Rusya ile doğrudan savaş halinde olunduğuna dair beyanlarını hatırlatan Amar, diplomasinin tamamen dışlanmasının kabul edilemez bir sorumsuzluk olduğunu kaydetti.

“İstanbul görüşmelerini Boris Johnson baltaladı”

Krizin diplomasi yoluyla çözülebileceği kritik kavşakların Batılı liderler eliyle sabote edildiğini belirten Amar, 2014 yılından bu yana kaçırılan fırsatları sıraladı.

Çözümün defalarca masadan döndüğünü ifade eden Amar, tarihi süreci şöyle özetledi:

“İlk büyük kırılma 2014 yılının Şubat ayında Kiev’de yaşandı. Viktor Yanukoviç yönetimi ile muhalifler arasında imzalanan geçiş anlaşması ertesi gün çiğnendi. Batı o dönem Rusya ile birlikte hareket edip anlaşmanın arkasında dursaydı, Kırım dahi Ukrayna sınırları içinde kalmaya devam edecekti. İkinci büyük fırsat 2015 yılındaki Minsk 2 mutabakatıydı. Ukrayna yönetimi Batı’nın teşvikiyle bu metni adım adım sabote etti. Yıllar sonra Angela Merkel ve François Hollande, Minsk anlaşmalarını sadece Ukrayna’ya zaman kazandırmak amacıyla imzaladıklarını açıkça itiraf etti. Üçüncü fırsat 2021 yılının sonunda Rusya’nın sunduğu kapsamlı güvenlik mimarisi taslaklarıydı. Batı bu talepleri kibirle geri çevirdi. Nihayet 2022 yılı baharında önce Belarus’ta ardından İstanbul’da taraflar barışa çok yaklaştı. Ancak dönemin Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson tüm Batı adına Kiev’e giderek Volodimir Zelenskiy’e ‘Anlaşmayı imzalama, savaşa devam et’ talimatını verdi. Sonuçta yüz binlerce Ukraynalı yaşamını yitirdi, ülke harabeye döndü ve bugün gelinen nokta 2022’de elde edilebilecek şartların fersah fersah gerisinde kaldı.”

İstanbul’da kaçırılan barış fırsatının faturasının hem Ukrayna halkına hem de ekonomik yıkımla yüzleşen Avrupa kıtasına kesildiğini vurgulayan Amar, Batı’nın krizden çıkış yollarını kasten tıkadığını kaydetti.

“Bu kez Rosenberg için değil, batı için savaşa gidiyorlar”

Almanya’da yükselen militarizmin geçmişteki Prusya veya Nazi dönemi kalıplarından farklı bir karaktere büründüğünü ifade eden Doç. Dr. Amar, bunu Yeni Alman Militarizmi olarak kavramsallaştırdığını belirtti.

Toplumun zihinsel bir dönüşüme zorlandığını vurgulayan Amar, şu değerlendirmeleri yaptı:

“Eski Alman militarizmi son derece içe dönük, nasyonalist ve dünyadan yalıtılmış bir yapıdaydı. Almanlar bütün dünyaya karşı tek başına savaşıyordu. Bugün karşı karşıya kaldığımız yeni Alman militarizmi ise çok daha sinsi, kibirli ve tehlikelidir. Çünkü bu militarizm, Batılılaşmış, sözde erdemli ve aydınlanmış olma iddiasıyla pazarlanıyor. Kendilerini Batı değerler topluluğunun öncüsü sayıyorlar. Artık Alfred Rosenberg’in ırkçı safsataları veya Adolf Hitler’in Kavgam kitabındaki doğu imparatorluğu hayalleri için savaşa gitmiyorlar; liberal tarihçiler Timothy Snyder ve Anne Applebaum’un söylemleri uğruna cepheye koşuyorlar. Kendilerini ahlaken o kadar üstün görüyorlar ki, bu kez NATO ile birlikte Rusya’yı yenebilecekleri yanılsamasına kapılıyorlar. Hristiyan Demokrat politikacı Roderich Kiesewetter’in ‘Rusya tıpkı Almanya’nın 1945’te öğrendiği gibi kaybetmeyi öğrenmeli’ sözü bu hastalıklı zihniyetin özetidir. İkinci Dünya Savaşı’nda 27 milyon insanını kaybetmiş bir halka bu kibri sergilemek cehaletin zirvesidir. Rusya’yı geçmişte kendilerinin oturduğu dışlanmış medeniyetsiz düşman rolüne sokarak rahatlamaya çalışıyorlar.”

Tarihçi Sönke Neitzel gibi isimlerin televizyon ekranlarında fedakarlık ve vatan uğruna can verme kavramlarını yeniden meşrulaştırmaya çalıştığını söyleyen Amar, askeri yetkililerin toplumu savaşa hazırlamak amacıyla okullara ve medyaya yoğun biçimde müdahale ettiğini kaydetti.

“Amerikan imparatorluğu içeriden paslanıyor ve çöküyor”

Küresel jeopolitikte ABD hegemonyasının geri döndürülemez bir zayıflama sürecine girdiğini belirten Amar, Washington’ın bu gerilemeyi şiddet ve ekonomik terörle perdelemeye çalıştığını kaydetti.

ABD’nin müttefiklerini dahi hedef alan ekonomik yaptırımlarına dikkat çeken Amar, şunları aktardı:

“Amerika Birleşik Devletleri sistemi derin bir yapısal kriz içindedir. Washington yönetimi hem hasmı olan İran’a hem de en sadık müşterisi konumundaki Kanada’ya aynı ekonomik savaş aygıtlarıyla saldırıyor. Donald Trump yönetimi Kanada’yı aşağılayıcı gümrük tarifeleriyle tehdit ederken, Hazine Bakanı Scott Bessent İran’ı ekonomik abluka yoluyla boğma politikasını yürütüyor. Yaptırımların rejimleri değil, doğrudan halkları hedef aldığı apaçık bir gerçektir; amaç insanları çaresiz bırakıp isyana kışkırtmaktır. İran iki kez askeri saldırıları püskürterek savunma zaferi kazandı. Amerikan hegemonyasının sahada tıkandığı görülüyor. Uçak gemilerinde yaşanan lojistik ve insani skandallar bu çürümenin en somut göstergesidir. Aylarca denizde kalan USS Abraham Lincoln gemisinde hijyen, kanalizasyon ve gıda sistemleri çöktü. Uçak gemileri Amerikan askeri gücünün dünyaya dehşet saçan en temel sembolüdür. Bu sembolün içeriden çürümesi, imparatorluğun paslandığını açıkça belgeliyor.”

Sovyetler Birliği’nin çöküş sürecini Mihail Gorbaçov liderliğinde insani ve barışçıl bir uzlaşıyla yönettiğini hatırlatan Amar, ABD’nin gerileyişini kabullenmek yerine yıkıcı savaşlara sarılacağı ve bunun dünya için çok daha tehlikeli sonuçlar doğuracağı uyarısında bulundu.

Avrupa’nın 450 milyonluk nüfusu ve modern ekonomisiyle bağımsız bir savunma kapasitesi geliştirebileceğini dile getiren Amar, kıtanın kurtuluşunun Washington’a bağımlılığı bitirmekten, Rusya ve Çin ile rasyonel komşuluk ilişkileri kurmaktan geçtiğini ifade etti.

“Yöneticilerin çılgın savaşlarına katılmamak meşru haktır”

Gençlik yıllarında Batı Almanya ordusunda bizzat görev aldığını hatırlatan Amar, mevcut şartlar altında zorunlu askerlik veya orduya katılım çağrılarına kesinlikle itaat edilmemesi gerektiğini söyledi.

Bireysel direniş ve sivil itaatsizliğin meşru bir hak olduğunu vurgulayan Amar, sözlerini şöyle tamamladı:

“Gençken orduda görev yaptım, pasifist değilim ancak bugünkü tabloda hiçbir askeri çağrıya icabet etmem. İnsanların kendilerini Friedrich Merz, Carsten Breuer veya Johann Wadephul gibi isimlerin çılgın savaş heveslerine teslim etmesi akıl kârı değildir. Askeri birliğe kaydolup emir beklemek, yukarıdaki fanatiklere savaşa hazır bir piyon daha sunulduğu mesajını verir. Bir yurttaş olarak, yöneticiler ülkeyi anlamsız bir yıkıma sürüklüyorsa orada dur demek ve emirlere itaatsizlik etmek ahlaki bir görevdir. Almanya ayrıca İsrail’in Gazze’deki eylemlerine sağladığı destek nedeniyle Uluslararası Adalet Divanı önünde suç ortaklığı davasıyla karşı karşıyadır. Bu gerçekler ışığında halkın militarist histeriye teslim olmaması hayati önem taşır.”

Doç. Dr. Tarik Cyril Amar, Berlin’deki elitlerin akıl dışı gerilim politikalarına karşı barış ve egemenlik zemininde bir direncin örgütlenmesi gerektiğini ifade ederek mülakatını sonlandırdı.

Okumaya Devam Et

Avrupa

Saksonya-Anhalt hezimeti sonrası Merz’e parti içinden uyarı

Yayınlanma

Bavyera Başbakanı Markus Söder, aşırı sağcı AfD’nin Saksonya-Anhalt eyaletindeki tarihi zaferinin ardından Almanya’nın derin bir kriz içinde olduğunu söyledi. İktidardaki CDU’nun oylarının yüzde 17,2’ye gerilemesi Başbakan Friedrich Merz üzerindeki siyasi baskıyı artırırken, parti tabanından hükümetin siyasi çizgisini değiştirmesi yönünde çağrılar yükseliyor.

Bavyera Eyaleti Başbakanı Markus Söder, Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin elde ettiği zaferin ardından ülkenin genel bir kriz içinde olduğunu söyledi.

Bild gazetesine mülakat veren Söder, iktidardaki koalisyonun yaşadığı hezimetin yalnızca hükümet ortaklarını değil, tüm Almanya’yı kapsayan bir buhrana işaret ettiğini dile getirdi.

Hristiyan Demokrat Birlik’in (CDU) sandıktaki kaybı sonrasında Başbakan Friedrich Merz’in siyasi geleceğinin “kurtarılıp kurtarılamayacağı” yönündeki soruyu yanıtlayan Söder, meselenin hükümetin ötesine geçtiğini belirterek, “Burada konu bir koalisyon krizi değil, Almanya krizidir” değerlendirmesini yaptı.

Başbakan Merz’in görevden ayrılabileceğine yönelik söylentilere de değinen Söder, başında olduğu Hristiyan Sosyal Birlik’in (CSU) böyle bir süreci tetiklemeyeceğini kaydetti.

CDU cephesinden bu yönde bir adım gelip gelmeyeceği sorusunu ise yanıtsız bırakan Bavyera Başbakanı, pes etmenin Merz’in karakterine uymayacağını vurguladı.

Söder ayrıca federal hükümetin 2029 yılına kadar görevde kalmasını umduğunu sözlerine ekledi.

AfD Saksonya-Anhalt’ta tarihi zafer elde etti

AfD, 7 Eylül’de Saksonya-Anhalt Eyalet Parlamentosu için yapılan seçimlerde oyların yüzde 43,8’ini alarak birinci parti çıktı. İktidardaki CDU ise yüzde 17,2 oy oranında kalarak 1998 yılındaki tarihi dip noktasının dahi gerisine düştü.

Seçim sonucunun netleşmesiyle CDU Genel Sekreteri Franziska Hoppermann, sağ partiyle herhangi bir işbirliği ihtimalini dışladı. Hoppermann, aşırılık yanlılarıyla ve özellikle aşırı sağcılarla hiçbir koşulda ortak çalışma yürütmeyeceklerini açıkladı.

Avrupa Parlamentosu’nda AB bütçesinin harcanmasını denetleyen Bütçe Kontrol Komitesi (CONT) üyesi olan Yeşiller Partili parlamenter Daniel Freund ise, AfD’nin iktidara gelmesi sebebiyle Avrupa Komisyonu’nun Saksonya-Anhalt eyaletine sağlanan fonları kesebileceğini kaydetti.

Parti içinden Merz yönetimine açık mektup

Berlin yakınlarındaki Grossbeeren CDU teşkilatı, 10 Eylül’de 33 parti üyesinin imzasıyla Başbakan Merz’e açık bir mektup göndererek mevcut siyasi çizginin gözden geçirilmesini istedi.

Mektupta, Saksonya-Anhalt seçimlerinde AfD’nin kazandığı zafer ile CDU’nun uğradığı hezimetin bir tesadüf olmadığı vurgulandı.

Seçmenlerin partiye ve güncel meseleleri çözme yeteneğine duyduğu güveni yitirdiğini savunan teşkilat mensupları, Merz’in vadettiği reformların sahada somut bir karşılık yaratmadığına dikkat çekti. İtirazlara rağmen mektup metninde başbakanın istifası talep edilmedi.

Gelişmelerin ardından Bloomberg, konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, parti tabanındaki hoşnutsuzluğa ve Saksonya-Anhalt yenilgisinin yarattığı siyasi baskıya rağmen Merz’in başbakanlık koltuğunu korumakta kararlı olduğunu yazdı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English