Asya
Xi’den iki toplantı sonrası Hunan ziyareti ve ‘yeni üretici güçler’ vurgusu

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, bu hafta Orta Çin’in Hunan eyaletine yaptığı inceleme gezisi sırasında, Hunan’ı Çin modernleşmesini ilerletmede ‘kendi rolünü oynamak’ için gerçekçi ve pragmatik bir yaklaşım izlemeye çağırdı ve ülkenin orta bölgesini daha yüksek bir başlangıç noktasında daha da enerjik hale getirmek için sağlam çabalar gösterilmesi çağrısında bulundu.
Bu, aynı zamanda Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi Genel Sekreteri ve Merkez Askeri Komisyonu Başkanı olan Xi’nin ulusal iki oturumdan sonra gerçekleştirdiği ilk yerel inceleme gezisi. Ekonomistler, gezinin Orta Çin’in ülkenin yüksek kaliteli kalkınma arayışındaki kritik rolünün yanı sıra Xi’nin toplantılarda vurguladığı “yeni üretici güçlerin” oluşturulmasındaki büyük potansiyelinin altını çizdiğini söyledi.
Çinli ekonomistler, Çin’in merkez bölgesinin yükselişi ve sürekli dışa açılmasının, denizaşırı pazarlara artan sayıda yüksek kaliteli ürün göndermesi ve bölgeye yatırım yapmak ve genişlemek için çok uluslu işletmeleri çekmesi nedeniyle ülke için daha büyük fırsatlar yaratabileceği görüşünde.
Xinhua Haber Ajansı’nın perşembe günü bildirdiğine göre Xi, pazartesiden perşembeye kadar süren inceleme turu sırasında Hunan’ı reform ve yeniliğe bağlı kalmaya ve Çin modernleşmesini ilerletmede kendi rolünü oynamak için gerçekçi ve pragmatik bir yaklaşım izlemeye çağırdı.
Çarşamba günü Xi, yeni dönemde merkezi bölgeye daha fazla enerji verilmesine ilişkin bir sempozyuma başkanlık ederek, merkez bölgenin ülkenin önemli tahıl üretim üssü, enerji ve hammadde üssü, modern ekipman üretim ve yüksek teknoloji sanayi üssü ve kapsamlı ulaşım merkezi olarak çok önemli bir rolü olduğunu belirtti.
Çin’in merkez bölgesi Shanxi, Anhui, Jiangxi, Henan, Hubei ve Hunan olmak üzere altı eyaletten oluşuyor ve ülkenin yüzölçümünün onda birini, nüfusun dörtte birinden fazlasını ve ülkenin toplam GSYH’sinin beşte birinden fazlasını oluşturuyor. Bölge, Çin’in modernleşme arayışında kritik bir rol oynuyor. Resmi verilere göre 2023 yılında merkez bölgenin toplam GSYH’si 26.99 trilyon yuan (3.75 trilyon dolar) olacak ve yüzde 4.9’luk büyüme oranıyla ülkenin yüzde 5.2’lik GSYH büyüme oranının biraz altında kalacak.
Xi sempozyumda, merkez bölgeye enerji verilmesine ilişkin beş yıl önce düzenlenen bir önceki sempozyumdan bu yana bölgenin kalkınmasının daha yüksek bir seviyeye ulaştığını söyledi. Ayrıca, orta bölgeye daha fazla enerji verilmesinin hala çözülmesi için pratik araştırma gerektiren birçok zorluk ve güçlükle karşı karşıya olduğunu belirtti.
Çin Devlet Başkanı özellikle bilimsel ve teknolojik inovasyonun öncülüğünde endüstriyel inovasyonu ilerletmek ve yeni üretici güçleri aktif bir şekilde yetiştirmek için daha fazla çaba gösterilmesi çağrısında bulundu. Ayrıca geleceğin endüstrileri için ileriye dönük planlar yapılması ve gelişmiş üretimle desteklenen endüstriyel sistemin daha hızlı bir şekilde modernize edilmesi çağrısında bulundu.
Ekonomistler, Çinli liderin açıklamalarının ve Hunan’daki inceleme turunun sadece merkezi bölgenin öneminin altını çizmekle kalmadığını, aynı zamanda ülkede yeni kaliteli üretici güçleri ve yüksek kaliteli kalkınmayı geliştirmek için geniş potansiyeline de işaret ettiğini vurguladı.
Pekin Üniversitesi ekonomistlerinden Cao Heping perşembe günü Global Times’a verdiği demeçte, “Çin’in koordineli bölgesel kalkınma stratejisi açısından bakıldığında, orta bölgenin yükselişi Çin’in modernleşmesi açısından büyük önem taşıyor. Gelişmiş imalat sanayilerini geliştirmek ve güçlendirmek için karşılaştırmalı avantajlarından tam olarak yararlanabilir ve yeni kaliteli üretici güçleri yetiştirmek ve geliştirmek için fırsatları değerlendirebilir” dedi.
Eşgüdümlü bölgesel kalkınma Çin’de ulusal bir strateji. Bu ayın başlarında iki toplantıda da kabul edilen 2024 Hükümet Çalışma Raporu da daha iyi koordine edilmiş bölgesel kalkınmayı sürdürme sözü verdi. Raporda Çin’in merkezi bölgenin hızlandırılmış yükselişine yönelik stratejileri kapsamlı bir şekilde uygulayacağı belirtildi. İki toplantıda, “yeni üretici güçler” kavramı öne çıktı.
Hunan’daki inceleme turu sırasında Xi, yeni üretici güçlerin gelişimini hızlandırmak ve yüksek standartlı açılımı teşvik etmek için yerel çabalar hakkında da bilgi edindi.
Üst düzey dışa açılma da merkez bölgenin kalkınması için en önemli öncelik olarak konuldu. Çarşamba günü düzenlenen sempozyumda Xi, bölgeyi daha rekabetçi bir iç açılım öncüsü haline gelme çabalarında koordineli bir şekilde derin reformları ve üst düzey açılımı teşvik etmeye çağırdı. Xi ayrıca inceleme gezisi sırasında Alman kimya devi BASF ile Çinli lityum pil malzemeleri üreticisi Ningbo Shanshan Corp. arasındaki ortak girişim (JV) olan BASF Shanshan Battery Materials Co’yu ziyaret ederek ülkenin dışa açılma ve yeni kaliteli üretici güçler geliştirme konusundaki kararlılığını bir kez daha teyit etti.
Bölgenin aynı zamanda özellikle yüksek teknoloji alanlarında artan yabancı yatırımları da çektiği kaydedildi. Hubei, 2023 yılında bir önceki yıla göre yüzde 11,39 artışla 19 milyar yuan’ın üzerinde yabancı yatırım gördü ve merkezi eyaletler arasında en üst sırada yer aldı. Resmi verilere göre, bilgi aktarımı, yazılım ve bilgi teknolojisi hizmetlerinin yüzde 45,66, yüksek teknolojili imalatın ise yüzde 76,35 oranında büyümesiyle yüksek teknoloji alanlarındaki yabancı yatırımlar hızlandı.
Asya
Starbucks, Çin’in Sincan bölgesinde ilk şubesini açtı

ABD’li kahve zinciri devi Starbucks, salı günü Çin’in kuzeybatısındaki Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde iki mağaza açarak, bu bölgeye ilk kez giriş yaptı ve ABD’den sonra ikinci en büyük pazarı olan Çin’deki en son genişleme hamlesini gerçekleştirdi.
Mağazalar, bölge başkenti Urumçi’de yer alıyor; bunlardan biri simgesel Büyük Çarşı’da, diğeri ise Urumçi Tianshan Uluslararası Havalimanı’nda bulunuyor.
Büyük Çarşı’daki amiral mağaza, bölgenin geleneksel silüetlerinden esinlenen kendine özgü bir tasarıma sahip olup, iç mekanlarında Atlas ipeği ve etnik müzik aletleri gibi Sincan unsurları yer alıyor. Her iki mağaza da yerel esintili menüler ve süt kabuğu aromalı tuzlu süt çayı gibi özel içecekler sunuyor.
Starbucks Çin CEO’su Molly Liu yazılı bir açıklamada, “Sincan’a girmek, sadece mağaza ağımızın daha da genişlemesini sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda bu canlı pazarla derin bir bağ kurmamızı ve oradaki müşterilerimizle samimi, kalıcı ilişkiler kurmamızı da sağlıyor,” dedi
Bölgesel Piyasa Düzenleme İdaresi yetkilisi Zhang Yu, Sincan’ın kentsel ticari canlılığın ve tüketici çekiciliğinin bir göstergesi olan “ilk mağaza ekonomisini”, iç talebi ve tüketimi artırmak için kilit bir araç haline getirdiğini belirtti.
Xinhua’ya konuşan Zhang, Sincan’ın ilk mağazalara yönelik destek politikalarını iyileştirmeye, onay süreçlerinin verimliliğini artırmaya ve iş ortamını optimize etmeye devam edeceğini de sözlerine ekledi.
Bu açılışlar, Starbucks’ın Çin’deki perakende faaliyetlerini yürütmek üzere Çinli risk sermayesi şirketi Boyu Capital ile kurduğu ortaklığın ardından gerçekleşti. Geçen yıl Kasım ayında imzalanan anlaşmaya göre, Boyu ve Starbucks bir ortak girişim kuracak; Boyu, Starbucks’ın Çin’deki perakende faaliyetlerinde yüzde 60’a kadar hisseye sahip olacak, Starbucks ise ortak girişimdeki kalan yüzde 40 hisseyi elinde tutacak ve Starbucks markasının sahibi olmaya devam ederek marka ile fikri mülkiyet haklarını yeni kuruluşa lisanslayacak.
Bu son genişleme, Starbucks’ın Kuzey Amerika işini yeniden yapılandırdığı bir dönemde gerçekleşiyor; şirket geçen hafta, bölgedeki performans göstermeyen 250 kahve dükkanını kapatma planlarını açıklamıştı.
Starbucks, Ocak 1999’da Pekin’de ilk mağazasını açarak Çin anakarasına giriş yaptı. Kahve kültürü kök salıp popülerlik kazandıkça, zincir Çin genelinde varlığını istikrarlı bir şekilde genişletti. 2026 mali yılı verilerine göre, 27 Eylül 2026 itibarıyla Starbucks, Çin anakarasında 8.342 mağaza işletiyordu; bu rakam, 2025 mali yılı sonuna kıyasla 331 artışa tekabül ediyor.
Çin anakarası, şu anda Starbucks’ın ABD’den sonra en büyük ikinci pazarı konumunda; şirketin 2026 mali yılı üçüncü çeyrek sonuçlarına göre, 28 Haziran 2026 itibarıyla ABD’de 16.933 mağaza işletmektedir.
Şirketin uzun süredir devam eden genişlemesi, yabancı markaların Çin’in büyüyen tüketici pazarında nasıl fırsatlar aradığını yansıtmaktadır.
Piyasa Düzenleme Devlet İdaresi, Çin’de 2026 yılının ilk yarısında 35.000 yeni yabancı sermayeli işletmenin kurulduğunu ve bu sayının bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 7 arttığını açıkladı. Ticaret Bakanlığı’nın ayrı verilerine göre, 2026 yılının ilk yarısında yaklaşık 4.800 yabancı sermayeli işletme Çin’deki yatırımlarını artırdı.
Asya
Güney Kore’den Ukrayna’ya Kuzey Koreli esirler için özür ültimatomu

Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung, iki Kuzey Koreli savaş esirinin Seul’e nakledildiğini açıklayan Ukrayna’nın gizlilik anlaşmasını ihlal ettiğini belirterek Kiev yönetimini resmi özür dilemeye çağırdı. Ukrayna tarafının anlaşmayı inkar ettiğini belirten Lee, olguların kabul edilmemesi halinde karşı adımlar atılacağını duyurdu.
Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung, Ukrayna’nın iki Kuzey Koreli savaş esirinin Seul’e teslim edildiğini kamuoyuna duyurarak gizlilik mutabakatını ihlal ettiğini belirtti.
Lee, Kiev yönetiminin olguları kabul etmemesi ve kamuoyu önünde özür dilememesi halinde ülkesinin karşı adımlar atacağını açıkladı.
X hesabı üzerinden açıklamada bulunan Lee, esirlerin iadesi sürecinde Ukrayna tarafının gizlilik talep ettiğini, Seul’ün de bilgilerin açıklanmaması yönünde anlaşmaya vardığını kaydetti. Lee, Ukrayna’nın bu mutabakatı tek taraflı olarak bozduğunu ifade etti.
“Ukrayna bizi yalancı durumuna düşürdü”
Gelişmeler karşısında nezaket çerçevesinde üzüntülerini ilettiklerini belirten Güney Kore Devlet Başkanı, Ukrayna tarafının varılan mutabakatı inkar ederek kendisini yalancı durumuna düşürdüğünü savundu.
Lee, Seul’ün anlaşmanın kabul edilmesini ve özür dilenmesini istemesi üzerine Kiev’in Kuzey ve Güney Kore arasında kaçınılmaz bir çatışma senaryosundan söz ettiğini ve “Kore Yarımadası’nda savaşı kışkırtmaya çalıştığını” öne sürdü.
Lee, açıklamasında “Ukrayna’nın eylemlerinden ciddi üzüntü duyuyoruz. Olguları kabul etmeyi ve kamuoyu önünde özür dilemeyi reddetmeyi sürdürürlerse yeni adımlar atacağız. Bu, Kore Cumhuriyeti vatandaşlarının ve devletinin onur meselesidir, görmezden gelemeyiz” ifadelerini kullandı.
<북한포로 송환 관련, 우크라이나측이 비공개 요구를 해 비공개를 합의했는데 일방적으로 공개했고,
대한민국 대통령이 최대한 예의를 갖춰 아쉽다고 했더니 합의사실 없다고 상대국 국가원수를 거짓말쟁이로 만들고,
합의사실을 인정하고 사과하라고 했더니 도리어 남북간 군사충돌 임박 운운하며…— 이재명 (@Jaemyung_Lee) October 2, 2026
Zelenskiy esir teslimini BM kürsüsünden duyurdu
Tartışma, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin 23 Eylül’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmayla başladı. Zelenskiy, Ukrayna’nın iki Kuzey Koreli askeri esiri Güney Kore’ye teslim ettiğini açıkladı. Lee Jae-myung bu açıklamaya sosyal medya üzerinden tepki göstererek, Ukrayna’yı gizlilik anlaşmasını çiğnemekle suçlamış ve durumu “utanç verici” olarak nitelendirmişti.
Buna karşılık Ukrayna Devlet Başkanlığı Danışmanı Dmitro Litvin, Seul ile Kiev arasında esir takasına ya da teslimine ilişkin herhangi bir gizlilik anlaşması bulunmadığını ileri sürdü. Reuters’ın aktardığına göre, bu açıklamanın ardından Güney Kore Dışişleri Bakanlığı 28 Eylül’de Ukrayna’nın Maslahatgüzarı Andriy Veşkin’i bakanlığa çağırarak diplomatik protesto iletti.
Moskova esir transferine ilişkin bilgisinin olmadığını belirtti
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Kuzey Koreli savaş esirlerinin teslimine dair ellerinde bir bilgi olmadığını açıkladı. Esir konusunun Rusya Savunma Bakanlığı ve istihbarat servislerinin yetkisinde olduğunu aktaran Peskov, istihbarat kanalları üzerinden temasların sürdüğünü kaydetti.
Rusya ile Kuzey Kore, Ukrayna ordusunun Ağustos 2024 başında sınır bölgelerine girdiği dönemde Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması imzalamıştı. Kuzey Kore birlikleri Kursk bölgesindeki çatışmalarda yer alırken Rusya Genelkurmay Başkanlığı, bölge topraklarının 2025 ilkbaharında Ukrayna ordusundan tamamen temizlendiğini duyurmuştu.
Asya
Çin akaryakıt ihracatını durdurdu: Küresel pazarda tedarik daralıyor

Çin, eriyen iç stoklarını takviye etmek için ekim ayı rafine akaryakıt ihracatını askıya alarak küresel arz sıkıntısını büyüttü. Ülkedeki motorin ve gaz yağı açığı 20 milyon varile ulaşırken, yakıt fiyatları yüzde 70 tırmanan ABD acil rezervlerden 40 milyon varil ham petrol çıkarıyor.
Çin, eriyen yerel rezervlerini yeniden doldurabilmek amacıyla ekim ayı boyunca yapılması planlanan rafine akaryakıt ihracatını askıya aldı.
ABD’nin İran ile girdiği savaşın küresel enerji arzını sarstığı günlerde hayata geçen uygulama, dünya genelindeki yakıt tedarik açığını daha da derinleştirme riski taşıyor.
Yetkililer, ülkedeki bir haftalık ulusal tatilin başında büyük rafinerilere Hong Kong ve Makao hariç hiçbir dış pazara sevkiyat izni verilmeyeceğini bildirdi.
Reuters’a konuşan sektör kaynakları, 7 Ekim sonrasında yurt dışına yakıt çıkışına yeniden onay verilip verilmeyeceğinin rafinerilerin üretim hızına ve iç depolardaki doluluk oranına göre netleşeceğini aktardı.
Batı Asya’dan ham petrol akışının savaş nedeniyle kesintiye uğraması üzerine Pekin yönetimi ilk olarak mart ayında ihracata sınırlama getirmiş, temmuz ayında ise motorin, benzin ve jet yakıtı satışlarını aylık izin şartına bağlamıştı.
Oxford Enerji Araştırmaları Enstitüsü bünyesindeki Çin enerji araştırmaları biriminin yöneticisi Michal Meidan, hükümetin temel hedefinin iç pazardaki arzı güvenceye almak olduğunu vurgulayarak, “Uluslararası piyasalar ikinci planda kalıyor” değerlendirmesini yaptı.
İhracat vizesi için ticari rezervlerin savaş öncesindeki seviyelere ulaşması şart koşuluyor.
Enerji veri analitiği kuruluşu Kpler’in verilerine dikkat çeken analist Zameer Yusof, mevcut motorin ve gaz yağı envanterinin savaş öncesi döneme göre 20 milyon varil geride kaldığını, benzin açığının ise yaklaşık 9 milyon varil düzeyinde seyrettiğini kaydetti.
Pekin’in muslukları kapatması, Washington ile Avrupalı müttefikleri arasındaki enerji gerilimini de su yüzüne çıkardı.
Washington yönetimi, acil durum rezervlerini piyasaya sürmemeleri halinde Almanya ve Fransa’ya sağladığı motorin sevkiyatını durdurma uyarısı yaptı. Avrupalı bir yetkili, ABD’nin Avrupa Birliği’nden altı aylık süre zarfında 120 milyon varil motorini dolaşıma sokmasını talep ettiğini ifade etti.
Gelişmeleri değerlendiren ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Batı Asya kaynaklı motorin kaybının telafi edilmeye çalışıldığını ancak Çin’den gelen ihracat kanalının da kapandığını kaydetti.
İran savaşının patlak vermesinden bu yana ABD iç pazarında motorin fiyatları yüzde 70, benzin fiyatları ise yüzde 50 civarında yükseldi.
Yaklaşan Kongre ara seçimleri öncesinde artan yakıt maliyetlerini dizginlemeye odaklanan Beyaz Saray, kendi acil durum kaynaklarını devreye sokuyor.
ABD Enerji Bakanlığı, enerji firmalarına ödünç verilmek üzere Stratejik Petrol Rezervinden 40 milyon varil ham petrolün daha kullanıma açılacağını duyurdu.
Daha önce 1982’den bu yana en düşük düzeyine gerileyen ABD rezervleri, bu son tahsisatla birlikte yasalarda tanımlanan asgari güvenlik sınırının altına inecek.
Asya2 hafta önceJaponya Merkez Bankası faizleri 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkardı, yen değer kaybetti
Asya2 hafta önceGüney Kore lideri Lee, ABD baskısına rağmen Ortadoğu’da savaşa dahil olmayacaklarını söyledi
Diplomasi5 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Asya2 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak
Diplomasi1 hafta öncePalantir nasıl Ukraynalıları kobay faresine dönüştürdü?
Diplomasi1 hafta önceEast-West Forum İstanbul’da kapılarını açıyor
Asya2 hafta önceSoftBank, OpenAI yatırımı için 11 milyar dolar borçlanacak
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Avrupa Rusya konusunda tehlikeli bir fanteziye kapıldı









