Amerika
ABD, Filipinler’in Tayvan’a bakan adalarına liman inşa edecek

Yerel vali ve diğer iki yetkilinin Reuters’e verdiği bilgiye göre, ABD ordusu Filipinler’in en ücra kuzey adalarında ‘sivil’ bir liman geliştirmek için görüşmeler yürütüyor ve bu hamle Tayvan’a bakan stratejik konumdaki adalara Amerikan erişimini artıracak.
Tayvan’a 200 kilometreden daha az mesafedeki Batanes adalarında önerilen limana ABD’nin askeri müdahalesi, Çin’le sürtüşmelerin arttığı ve Washington’un Filipinler’le uzun süredir devam eden savunma anlaşması angajmanını yoğunlaştırmaya çalıştığı bir dönemde gerilimi tırmandırabilir.
Bu adalar ile Tayvan arasındaki Bashi Kanalı, Batı Pasifik ile tartışmalı Güney Çin Denizi arasında hareket eden gemiler için bir ‘tıkama noktası’ ve Çin’in Tayvan’la birleşmek için müdahale etmesi durumunda kilit bir su yolu olarak kabul ediliyor. Tayvan savunma bakanlığı, Çin ordusunun kanaldan düzenli olarak gemi ve uçak gönderdiğini söyledi.
Batanes adalarının valisi Marilou Cayco, gönderdiği bir mesajda, muson mevsimindeki dalgalı denizlerde başkent Manila’dan gelen yüklerin boşaltılmasına yardımcı olması amaçlanan “alternatif bir liman” inşası için ABD’den fon istediğini söyledi.
Vali, yerel yetkililerin yüksek dalgaların mevcut limanı sık sık erişilmez hale getirdiğini söylediği Basco adasında bir liman inşa edilmesinin planlandığını ve ekim ayında bir karar verilebileceğini söyledi.
ABD askerleri kısa süre önce Batanes’i ziyaret etti
Filipinler geçtiğimiz yıl ABD güçlerinin görünüşte insani yardım için erişebildiği askeri üslerinin sayısını neredeyse iki katına çıkardı. Ayrıca herhangi bir zamanda ortak eğitim tatbikatları için ülkeye girip çıkan binlerce ABD askeri bulunuyor. Çin, ABD’nin bu hamlelerinin bölgesel gerilimleri “körüklediğini” söyledi.
Manila’daki Çin Büyükelçiliği, Basco’da önerilen limanla ilgili yorum talebine hemen yanıt vermedi.
Medyaya konuşma yetkileri olmadığı için isimlerinin açıklanmasını istemeyen diğer iki Filipinli yetkili, ABD askerlerinin liman konusunu görüşmek üzere kısa süre önce Batanes’i ziyaret ettiğini söyledi.
Üst düzey bir askeri yetkili, Filipin silahlı kuvvetlerinin radar ve bölgedeki izleme kabiliyetlerini geliştirmekle ilgilendiğini söyledi.
Cayco ziyareti doğrulayarak, önerilen alternatif limanı “değerlendirmek için” geldiklerini söyledi.
Bu hamle, Washington’un Asya-Pasifik bölgesinde Çin’e karşı koymak için eski kolonisi ve anlaşma müttefiki Filipinler de dahil olmak üzere Asya ülkeleriyle daha yakın ilişkiler kurmaya çalıştığı bir dönemde geldi.
ABD’nin Manila Büyükelçiliği sözcüsü Kanishka Gangopadhyay, ABD Büyükelçiliği ve ABD Pasifik Ordusu (USARPAC) uzmanlarının “eyaletteki mühendislik, tıbbi ve tarımsal kalkınma projelerini nasıl destekleyebileceğini görüşmek için onların talepleri üzerine” vali ve yerel hükümetle temaslarda bulunduğunu söyledi. Limandan ise söz etmedi.
Çin’le ilişkiler
Önceki Devlet Başkanı Rodrigo Duterte’nin aksine, Çin ile Filipinler arasındaki ilişkiler mevcut başkan Ferdinand Marcos Jr. döneminde gerginleşti.
Marcos, Washington ile daha yakın ilişkiler arayışına girerek Tayvan’a yakın dört askeri üsse daha erişim izni verdi ve Güney Çin Denizi’nde ABD donanması ile ortak devriye gezileceğini duyurdu.
Marcos, Geliştirilmiş Savunma İşbirliği Anlaşması (EDCA) kapsamındaki üslerin “Çin’in Tayvan’a saldırması halinde faydalı olabileceğini” öne sürdü.
Manila’daki güvenlik yetkilileri, Tayvan’a coğrafi yakınlığı ve demokratik olarak yönetilen adadaki 150,000’den fazla Filipinlinin varlığı göz önüne alındığında, Tayvan Boğazı’ndaki herhangi bir askeri çatışmanın kaçınılmaz olarak Filipinler’i etkileyeceğini düşünüyor. Ülkede kamuoyu ise, bu Filipinler’in olası bir çatışmadan etkilenmemesi için tarafsız kalması gerektiğini düşünüyor.
Batanes ayrıca bu yıl Balikatan olarak bilinen ve 17,000’den fazla Filipinli ve Amerikalı askerin katıldığı ortak askeri tatbikat sırasında eğitim alanlarından biri olarak görev yaptı.
Tatbikat sırasında Cayco, 18,000 kişinin yaşadığı ada eyaletinde liman ve havaalanı inşa etmek için yatırım arayışında olduğunu söyledi. Yerel hükümet yetkililerine göre eyalet, Tayvan’da çatışma çıkması halinde kaçan Filipinlileri barındırabilir. Bölge sakinleri ise artan gerilimden endişe duyuyor.
Filipinler ve Çin son aylarda Güney Çin Denizi’ndeki ihtilaflı sular nedeniyle de çatışmış, Çin gemileri bir karakola malzeme göndermeye çalışan Filipinli bir gemiye tazyikli su sıkmıştı. Bunun üzerine ABD Savunma Bakanı Austin, EDCA kapsamında herhangi bir müdahale olduğu takdirde Filipinler’i savunma sözü vermişti.
Vali Cayco ayrıca ABD’nin önerilen limana erişiminin ne olacağı konusunda henüz bir görüşme yapılmadığını, ancak askerlerin Balikatan gibi düzenli askeri tatbikatlar için bölgedeki tüm limanları kullanabileceğini söyledi.
Amerika
Hackerlar, Meta AI’ı “kandırarak” kullanıcı hesaplarını ele geçirdiler
Bilgisayar korsanlarının, Meta’nın yapay zeka destek ekibini (Meta AI) ünlü hesapları ele geçirmelerine yardım etmeleri için “kandırdığı” ortaya çıktı.
Henüz kaç hesabın etkilendiği belli değil ama mağdurlar arasında Barack Obama’nın Beyaz Saray hesabı, ABD Uzay Kuvvetleri’nin başçavuşu ve güvenlik araştırmacısı olan eski bir Meta çalışanı da bulunuyor gibi görünüyor.
Hackerların sosyal medya paylaşımlarının da gösterdiği gibi, Meta’nın sohbet robotunu kandırmak şaşırtıcı derecede kolaydı.
404 Media’ya göre, hackerlar ilk olarak bir VPN kullanarak kendilerini hedef hesap sahibinin bulunduğu coğrafi bölgedeymiş gibi gösterdiler ve böylece otomatik hesap korumalarını atlattılar.
Ardından, Meta AI Destek Asistanı’ndan hesaba yeni bir e-posta adresi eklemesini istediler ve botun bir kod göndermesini sağladılar.
Kodu ele geçiren hacker, şifre sıfırlama talebinde bulunabildi; bot da bunu yeni e-posta adresine göndererek hesabın kontrolünü devretti.
Fakat bot artık hackerlara kapılarını ardına kadar açmayacak. Dün bir Meta sözcüsü, sorunun “çözüldüğünü ve etkilenen hesapları güvence altına aldıklarını” söyledi.
Botun yaptığı bu hata, önemli iş fonksiyonlarını yapay zeka ajanlarına devretme gibi giderek yaygınlaşan uygulamanın risklerini ortaya koyuyor.
Instagram, birçok kullanıcının hesabının ele geçirilmesine yol açan güvenlik sorununu çözdüğünü açıkladı.
Hafta sonu boyunca, Reddit’teki birçok kullanıcı Instagram hesaplarının ele geçirildiğini iddia etti ve X’teki bir dizi kullanıcı da benzer hesap ele geçirme olaylarına karşı uyarıda bulundu.
Güvenlik araştırmacısı Jane Wong, kendi Instagram hesabının da ele geçirildiğini söyledi.
Wong, “Şifrem benden habersiz değiştirildi ve dün boyunca farklı şifre sıfırlama girişimleri aldım. Oldukça endişe verici,” dedi.
Amerika
Trump, yapay zeka kararnamesini imzaladı

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zeka şirketlerinden, modellerin tam olarak piyasaya sürülmeden önce yeteneklerini değerlendirmek üzere federal hükümete modeller sunmalarını talep eden bir başkanlık emri imzaladı.
Emirde, şirketlerden gönüllülük esasına dayalı olarak, bir modelin “gelişmiş siber yeteneklerini” değerlendirmek ve modelin “kapsam dahilindeki öncü model” olarak kabul edilip edilmeyeceğini belirlemek üzere bir karşılaştırmalı değerlendirme sürecine katılmaları isteniyor.
Ardından, şirketlerin bu modelleri daha geniş bir kitleye sunmayı planladıkları tarihten en fazla 30 gün önce bu modellere erişim talep ediyor ve hükümetin erken erişim hakkı alacak “güvenilir ortakları” seçmesine olanak tanıyor.
Kararnamede şöyle deniyor.
“Bu bölümdeki hiçbir hüküm, sınır modeli dahil olmak üzere yeni yapay zeka modellerinin geliştirilmesi, yayınlanması, piyasaya sürülmesi veya dağıtımı için zorunlu bir hükümet lisanslama, ön onay veya izin şartı oluşturulmasına yetki verdiği şeklinde yorumlanamaz.”
Trump, o dönemde gazetecilere verdiği demeçte, önde gelen teknoloji şirketlerinin CEO’larıyla imza törenini “kararnamenin bazı yönlerini beğenmediği”için ertelediğini söylemişti.
Somut ayrıntılar açısından yetersiz olan salı günkü kararname, ABD’deki yapay zeka geliştirme çalışmaları için kritik bir anda yayınlandı.
Pazartesi günü Anthropic, Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna halka arz için gizli başvuruda bulunduğunu açıkladı. Rakip OpenAI da bu yıl içinde olası bir halka arz için hazırlıklarını sürdürüyor.
SpaceX, kendi AI laboratuvarı SpaceXAI’nin sahibi olarak, her ikisini de halka arz konusunda geride bırakmaya hazırlanıyor. Şirketin değerini 1 trilyon doların çok üzerine çıkarabilecek halka arzın önümüzdeki hafta gerçekleşmesi bekleniyor.
AI patlaması sırasında servetlerin hızla arttığı teknoloji sektörü, Beyaz Saray’ın AI konusundaki tutumunda merkezi bir rol oynadı.
Musk’ın uzun süredir müttefiki olan risk sermayedarı David Sacks, bu yılın başlarında görevine son verilene kadar ilk kripto ve yapay zeka sorumlusu olarak görev yaptı.
Fakat Sacks’ın, Musk ve Meta CEO’su Mark Zuckerberg ile birlikte geçen ay Trump yönetimini arayarak, başkanın imzalamaya hazırlandığı önceki yapay zeka başkanlık kararnamesine karşı lobi yaptığı bildirildi.
Salı günkü kararname, Anthropic’in yazılımdaki zayıflıkları ve güvenlik açıklarını tespit etmede üstün bir model olan Claude Mythos Preview’u duyurarak bu yılın başlarında hükümet yetkililerini ve Wall Street’i şaşırtmasının ardından geldi.
Şirket, Project Glasswing adlı siber güvenlik girişiminin bir parçası olarak bu modelin kullanıma sunulmasını seçkin bir grup şirketle sınırladı ve bu girişimi salı günü genişletti.
Mythos’un piyasaya sürülmesi, Anthropic ile Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles ve Hazine Bakanı Scott Bessent dahil olmak üzere Trump yönetiminin üst düzey üyeleri arasında birkaç yüksek profilli toplantı düzenlenmesine yol açtı.
Trump’ın yapay zeka kararnamesi, yönergeler ve diğer kılavuzların geliştirilmesi için çeşitli zaman dilimlerini özetliyor ve özellikle Savunma Bakanlığı’ndan bilgi sistemlerinin siber savunmasına öncelik vermesini istiyor.
Savunma Bakanlığı, Mythos’u piyasaya sürmeden kısa bir süre önce bu girişimi bir tedarik zinciri riski olarak nitelendirerek, Anthropic’in öncü modellerinden aktif olarak uzaklaşmaya çalıştı.
Bu tanımlama, Anthropic’in ABD ulusal güvenliğini tehdit ettiği anlamına geliyor ve savunma müteahhitlerinin kurumla yaptıkları çalışmalarda şirketin teknolojisini kullanmalarını yasaklıyor.
Anthropic, bu tanımlamayı geri aldırmak için Trump yönetimine dava açtı ve bu dava halen devam ediyor.
Amerika
SpaceX 75 milyar dolarlık rekor halka arza hazırlanıyor

Elon Musk’ın sahibi olduğu havacılık ve uzay şirketi SpaceX, hisse başına 135 dolar sabit fiyat belirleyerek gerçekleştireceği halka arzla rekor düzeyde 75 milyar dolar toplamayı planlıyor. Reuters’ın haberine göre şirket, bu adımla piyasa değerini 1,75 trilyon dolara ulaştırmayı hedefliyor.
Milyarder Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX şirketi, hisse başına 135 dolar sabit fiyat belirleyerek gerçekleştireceği halka arzla rekor düzeyde 75 milyar dolar toplamayı planlıyor. Reuters ajansının konuya aşina bir kaynağa dayandırdığı haberine göre şirket, bu süreçte 555,6 milyon adet hisse satmayı amaçlıyor ve toplam piyasa değerinin 1,75 trilyon dolara ulaşmasını bekliyor.
Bu halka arzın borsa tarihindeki en büyük işlem olabileceği ve ardından yapay zeka devleri OpenAI ile Anthropic’in de izlemesi beklenen büyük ölçekli yeni bir halka arz dalgasına öncülük edebileceği belirtiliyor.
Sabit fiyatlı halka arz, bir şirketin talep toplama süreci başlamadan önce hisse başına kesin değeri önceden duyurduğu bir fiyatlandırma yöntemi. Bu fiyat, şirketin analistleri ve yetkilendirilmiş aracı kurumlar tarafından finansal göstergeler, piyasa koşulları ve rakip analizleri temel alınarak hesaplanıyor. Yatırımcılar bu arza katılırken doğrudan belirlenen bu fiyat üzerinden talep iletiyor; talebin arzı aşması durumunda hisseler, genellikle bireysel küçük yatırımcılara öncelik verilerek katılımcılar arasında dağıtılıyor.
Reuters, yatırımcı sunumları yapılmadan ve talep toplama defteri oluşturulmadan önce sabit bir fiyat belirlenmesinin piyasa teamülleri açısından sıra dışı bir adım olduğunu aktardı.
Şirketler genellikle talebe göre fiyatı ayarlayabilmek amacıyla belirli bir fiyat aralığı ilan etmeyi tercih ediyor.
ABD merkezli hukuk firması Wilson Sonsini Goodrich & Rosati’nin kıdemli ortağı Weiheng Chen konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Musk, kendi takipçi kitlesinde işe yarayan ‘ister al ister bırak’ yaklaşımını uyguluyor. Piyasa koşulları ve sektörde karşılaştırılabilecek başka bir şirketin bulunmaması göz önüne alındığında bu makul bir adım” dedi.
SpaceX’in yatırımcı turları kapsamındaki tanıtım faaliyetleri (roadshow) 4 Haziran Perşembe günü başlayacak.
Halka arzın tamamen birincil piyasa halka arzı olarak yapılandırılması, yani elde edilecek tüm gelirlerin doğrudan şirkete aktarılması ve mevcut hissedarların kendi paylarını satamaması bekleniyor. Kurucu Elon Musk’ın da halka arzın ardından 366 gün boyunca SpaceX hisselerini elinde tutma zorunluluğu bulunuyor.
Şirket halka arz gelirini yapay zeka ve Starlink yatırımlarında kullanacak
Halka arzdan elde edilecek fonlar, şirketin yapay zeka bilgi işlem kaynaklarının genişletilmesinde ve Starlink uydu ağının büyütülmesinde kullanılacak.
SpaceX, bu yılın başlarında Elon Musk’ın yapay zeka girişimi xAI ile bir ortaklık kurmuş, bu süreçte roket şirketine 1 trilyon dolar, Grok adlı sohbet robotunun geliştiricisine ise 250 milyar dolar değer biçilmişti.
Finansal tablolara göre SpaceX, bir önceki yıl elde ettiği 791 milyon dolarlık kârın ardından, 2025 yılında 4,94 milyar dolar net zarar bildirdi.
Nasdaq borsasında “SPCX” koduyla işlem görmeyi hedefleyen SpaceX’in borsaya ilk adımını 12 Haziran’da atması bekleniyor. Goldman Sachs, Morgan Stanley, BofA Securities, Citigroup ve J.P. Morgan süreçte ortak lider aracı kurumlar (joint bookrunners) olarak görev alıyor.
Bank of America’nın Asya-Pasifik bölgesindeki eski küresel sermaye piyasaları eş başkanı Craig Coben sürece ilişkin olarak, “Tarihin en çok beklenen halka arzı konumundaysanız, yatırımcılardan kendi sürecinize uyum sağlamalarını isteyebilirsiniz; tersini yapmak zorunda kalmazsınız” değerlendirmesinde bulundu.
Dünya Basını2 hafta önceProf. Mearsheimer: Trump, İran savaşını sonlandırmak için Çin’den yardım istedi
Dünya Basını2 hafta önceİktisat tarihçisi Chance: Batı, Çin’i kendi sistemine entegre ederek liberal bir demokrasiye dönüştüreceğini sandı
Asya2 hafta önceRusya ve Çin liderleri Pekin’de stratejik ortaklığı görüştü
Diplomasi2 hafta önceXi ve Putin ‘çok kutuplu bir dünya ve yeni tip uluslararası ilişkiler’ çağrısı yaptı
Amerika2 hafta önceBolivyalı işçi ve köylüler başkent La Paz’ı kuşattı
Asya2 hafta önceLai, Tayvan’ın “özgürlüğünden vazgeçmeyeceğini” söyledi, yeni İHA bütçeleri sözü verdi
Asya2 hafta önceRusya ve Çin arasındaki ticaret hacmi 240 milyar dolara ulaştı
Asya2 hafta önceİran’daki savaş yuan için küresel ticarette fırsat penceresi açtı









