Diplomasi
8 yıl sonra bir ilk: ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan Çin’de

ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan, salı günü üç günlük bir ziyaret için Pekin’e inerek, sekiz yılın ardından Çin’i ziyaret eden ilk ulusal güvenlik danışmanı oldu.
South China Morning Post’a (SCMP) göre Sullivan’ın Çin ziyaretinin, ABD Başkanı Joe Biden ile Çinli mevkidaşı Xi Jinping arasında yeni bir zirve için zemin hazırladığı düşünülüyor.
Sullivan’ın gelişini teyit eden devlet televizyonu CCTV, ziyaretinin iki liderin kasım ayında San Francisco’da yaptıkları görüşmede varılan mutabakatın hayata geçirilmesi için “önemli bir adım” olduğunu söyledi.
Sullivan Pekin havaalanında Çin Dışişleri Bakanlığı Kuzey Amerika ve Okyanusya İşleri Dairesi Genel Müdürü Yang Tao ve ABD’nin Çin Büyükelçisi Nicholas Burns tarafından karşılandı.
Tayvan, Güney Çin Denizi ve fentanil krizi masada
CCTV’ye bağlı bir haber blogger’ı tarafından Weibo’da yayınlanan bir videoya göre Yang, ABD’li yetkili uçaktan indikten sonra Sullivan’la el sıkıştı ve kısa bir süre konuştu.
Sullivan seyahati sırasında Çinli mevkidaşı Wang Yi ile görüşmelerde bulunacak ve bu görüşme geçen yıldan bu yana ikili arasındaki beşinci görüşme olacak.
İkilinin Tayvan’dan Güney Çin Denizi’ne ve ABD’deki fentanil krizine kadar birçok çetrefilli ikili meseleyi ele alması bekleniyor. Çin’in Ukrayna savaşı için çift kullanımlı malların transferi yoluyla Rusya’nın savunma sanayisine verdiği iddia edilen desteğin de gündemde olması bekleniyor.
ABD Ulusal Güvenlik Konseyi sözcüsü John Kirby pazartesi günü yaptığı açıklamada iki yetkili arasındaki görüşmelerin ikili ilişkilerin ele alınmasında büyük değer taşıdığını söyledi.
Kirby, “Bu ziyaret Wang ile Sayın Sullivan arasındaki beşinci toplantıdır. Ulusal güvenlik danışmanı ve direktör arasındaki kanal, iki ülke arasındaki rekabet ve gerilimin sorumlu bir şekilde yönetilmesinde önemli bir rol oynamıştır,” dedi.
Pekin, yeni yaptırımları gündeme getirecek
Çin dışişleri bakanlığı Wang’ın Çin’in Amerika’nın “keyfi önlemleri” olarak gördüğü konuyu gündeme getirmesinin beklendiğini söyledi. Washington, Çin’in yüksek teknoloji gelişimini ve üretimde “aşırı kapasite” iddialarını hedef alarak çeşitli Çinli şirketlere ve ürünlere gümrük vergileri, ihracat kontrolleri ve tek taraflı yaptırımlar uygulamıştı.
Cuma günü ABD ayrıca Rusya’nın Ukrayna’daki savaşını “destekledikleri” iddiasıyla onlarca Çinli kuruluş ve kişiye yaptırım uyguladı.
Reuters’a göre, Sullivan’ın gelişi üzerine Çin’in Avrasya İşleri Özel Temsilcisi Li Hui, Ukrayna savaşı nedeniyle Çinli kuruluşlara uygulanan yaptırımların “yasadışı ve tek taraflı” olduğunu ve ABD’ye açık bir gönderme yaparak “gerçeklere dayanmadığını” söyledi.
Biden yönetimi Sullivan’ın gezisinin seçimlerle “çok yakından” ilişkilendirilmemesi gerektiğini söylerken, analistler kasım ayındaki anketin toplantı gündemindeki en önemli konulardan biri olacağını belirtti.
FT: Sullivan ve Yi, gizli diplomasi yürütüyor
25 Ağustos’ta yayınlanan bir haberde Financial Times, Sullivan ile Yi’nin aylardır gizli arka kapı diplomasisi yürüterek ABD ile Çin arasındaki gerilimi azaltmaya çalıştığını ileri sürmüştü.
Habere göre 10 Mayıs 2023’te Viyana’da düzenlenen ilk görüşme, bu toplantıların başlangıcıydı.
FT’ye göre gizli kanal, gerginliklerle dolu bir dönemde rakip süper güçler arasındaki ilişkilerin yönetilmesinde hayati bir rol oynadı.
Gerginliğin hayli arttığı bir dönemde arka kapı diplomasisi, yetkililerin her iki ülkenin de “yanlış hesaplama” riskini azaltmaya yardımcı olduğunu söylediği bir “amortisör” oldu.
Habere göre Viyana’nın seçilmesinin nedeni Washington ve Pekin’e eşit uzaklıkta olması ve yetkililerin fazla dikkat çekmeden buluşabilecekleri bir şehir olmasıydı.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü











