Diplomasi
Japonya Dışişleri Bakanından, Rubio’ya övgüler: ‘ABD bölgede barışı koruyacak’

Japonya Dışişleri Bakanı Takeshi Iwaya, ABD, Japonya, Hindistan ve Avustralya’dan oluşan QUAD Dörtlüsü’nün salı günkü dışişleri bakanları toplantısının ardından yaptığı açıklamada, ABD’nin Hint-Pasifik bölgesinde caydırıcılığını korumak için çalışacağını açıkça ortaya koyduğunu söyleyerek ABD’nin yeni dışişleri bakanı Marco Rubio’yu selamladı.
Iwaya ve Rubio, Donald Trump’ın pazartesi günü başkan olarak göreve başlamasının ardından çarşamba günü görüşmelerde bulundu.
Iwaya çarşamba günü Washington’da Nikkei’ye verdiği mülakatta, dörtlü toplantı sırasında Rubio’nun Hint-Pasifik bölgesinde barış ve istikrar için birleşmenin önemini vurguladığını söyledi.
Çin gündemi
Iwaya’ya göre Rubio dörtlü toplantıda Çin ile nasıl başa çıkılacağının bölgede önemli bir mesele olduğunu ancak grubun herhangi bir ülkeyi düşman haline getirmek için kurulmadığını söyledi.
Bakan, “Çerçeveye ilişkin açıklamasında Çin’den ismen bahsetmemesi ve onu düşmanlaştırmaması beni çok etkiledi” dedi. Son zamanlarda Japonya ve Çin, birbirlerinin ülkelerini ziyaret eden üst düzey yetkililerin sayısının artmasıyla ilişkilerini geliştiriyor. Bakan, Çin’e yönelik tutumlarında Japonya ve ABD arasında bir çatlak olacağını düşünmediğini ima etti.
Iwaya, “[Rubio’nun] daha önce Çin’e karşı sert bir tutum içinde olduğu izlenimine kapılmıştım, ancak konuştukça onun dengeli bir kişi olduğunu gördüm” dedi.
Iwaya, Rubio, “Japonya’yı çok iyi anlıyor,” dedi. “Japonya-ABD ittifakının önemli olduğuna dair sarsılmaz bir inancı olduğunu gösterdi” diye ekledi.
Salı günü yapılan ikili görüşmede Iwaya’nın, Japonya’nın Çin’e yönelik politikasını, yani Asyalı komşuların “ortak stratejik çıkarlara dayalı karşılıklı yarar sağlayan ilişkilerini” güçlendirmeleri gerektiğini Dışişleri Bakanı’na aktardığı kaydedildi.
ABD’nin Çin’e karşı daha sert bir politika izlemesini bekleyen Pekin, Japonya ile ilişkilerini yeniden inşa etmeye çalışıyor. Tokyo da Çin ile ekonomik bağlarına değer veriyor ve bu eğilimi memnuniyetle karşılıyor. Japonya’da iktidardaki Liberal Demokrat Parti’den bazı politikacılar Rubio’nun Çin’e yönelik şahin tutumunun Japonya Başbakanı Shigeru Ishiba ile uyuşmayacağından endişe ediyordu.
Iwaya toplantıdan, Japonya ve ABD arasındaki savunma işbirliğinin yönünün Trump yönetimi altında da korunacağına ikna olmuş olarak ayrıldı.
Iwaya, Tokyo’nun genişletilmiş caydırıcılığı güçlendirmek için Washington ile çalışmaya devam edeceğini, bu kapsamda ABD’nin nükleer şemsiyesi de dâhil olmak üzere tüm imkânlarıyla Japonya’yı savunduğunu söyledi. Müttefiklerin ayrıca Öz Savunma Kuvvetleri ile ABD ordusu arasında komuta ve kontrolü koordine edeceğini, savunma ekipmanları geliştireceğini ve Tayvan yakınlarındaki savunmayı genişleteceğini söyledi.
Savunma harcamaları baskısı
Trump dost ülkelerin savunma harcamalarını artırmalarını istiyor. Toplantı sırasında Iwaya, Japonya’nın bu harcamaları 2027 mali yılına kadar gayrisafi yurtiçi hasılanın %2’sine çıkarma çabalarını net bir şekilde ifade etti.
Pazartesi günü Iwaya, bir ABD başkanlık yemin törenine katılan ilk Japon dışişleri bakanı oldu, “Müttefikimiz ABD’nin yeni başkanının gözlerimin önünde doğuşuna tanıklık etmek, Japonya-ABD ittifakını sadece iki ülke için değil, bölge ve dünya için de bir ittifak haline getirme kararlılığımı güçlendirdi” dedi.
Iwaya, Rubio ve ABD’nin yeni ulusal güvenlik danışmanı Mike Waltz ile yemin töreninin ertesi günü bir araya gelmenin “yeni Japonya-ABD ittifakına iyi bir başlangıç yapmamızı sağladığını” söyledi.
Trump’ın “Önce Amerika” politikalarıyla ilgili olarak Iwaya, “Trump yönetimiyle ilgili en önemli şey her iki taraf için de bir kazan-kazan ilişkisi kurmaktır” dedi.
“ABD’nin uygun ve olumlu bir küresel liderlik sergilemeye devam etmesi tüm uluslararası toplum için kritik önem taşımaktadır” diye ekledi.
ABD’de Japon yatırımları
Savunma kabiliyetlerini güçlendiren Japonya, ABD’deki yatırımlarını artırmayı planlıyor.
Iwaya, SoftBank Group’un ABD genelinde yapay zekaya yatırım yapma planının yeni yönetim tarafından sıcak karşılandığını söyledi. “Japonya ve ABD için işbirliği yapmak ve en ileri teknolojik alanlarda avantaj sağlamak son derece önemli” diyen Bakan, ‘Japonya yatırımlarını ve teknolojik işbirliğini ilerletmeye devam edecek’ dedi.
Eski Başkan Joe Biden bu ay Nippon Steel’in U.S. Steel’i satın almak için yaptığı 14.9 milyar dolarlık teklifi engellemişti. Nikkei’ye Rubio’nun kendisini anladığını belirten Iwaya, Japon iş dünyasının ABD’deki Japon yatırımlarının güvenliğine ilişkin endişelerini Rubio’ya iletti ve bu endişeleri gidermesini istedi. Iwaya ayrıca bu endişeleri Trump’ın dikkatine sunmasını da istedi.
Dörtlü toplantı Rubio’nun dışişleri bakanı olarak ilk resmi göreviydi. Iwaya, Rubio’ya övgülere devam etti, “notlara dayanmadan kendi fikirlerine dayanarak toplantıyı ustalıkla yönettiğini” söyledi.
Iwaya, Rubio için “Ondan çok hoşlanıyorum. Açıkça fikir alışverişinde bulunabileceğiniz biri. Siyasetçi dostlar olarak aramızda bir sempati hissettim” değerlendirmesini yaptı.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












