Diplomasi
Trump gümrük vergisi savaşının ortasında Xi ile görüşmek için acele etmiyor

ABD Başkanı Donald Trump salı günü yaptığı açıklamada Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile konuşarak Çin’den ithal edilen tüm mallara uyguladığı %10’luk gümrük vergisinin dünyanın en büyük iki ekonomisi arasında yol açtığı yeni ticaret savaşını yatıştırmaya çalışmak için acele etmediğini söyledi.
Çin, Trump’ın gümrük vergilerine ölçülü bir yanıt olarak salı günü ABD ithalatına hedefli gümrük vergileri uyguladı ve aralarında Google’ın da bulunduğu bazı şirketlere olası yaptırımlar için uyarıda bulundu.
Trump Beyaz Saray’da Çin’in misilleme vergileri sorulduğunda “Sorun değil” dedi.
Xi ile Trump arasında yapılacak bir görüşme, pazartesi günü Meksika ve Kanada liderleriyle yapılan görüşmelerde olduğu gibi, gümrük vergilerinin potansiyel olarak hafifletilmesi ya da ertelenmesi açısından kilit önemde görülüyor.
Beyaz Saray sözcüsü Karoline Leavitt gazetecilere yaptığı açıklamada Trump-Xi görüşmesinin hala planlanması gerektiğini söyledi.
Leavitt, “Başkan Xi bu konuda konuşmak, belki de bir müzakere başlatmak için Başkan Trump’a ulaştı. Bu görüşmenin nasıl sonuçlanacağını göreceğiz,” dedi Leavitt Fox Business Network’e verdiği demeçte.
Trump’ın Çin’den ithal edilen tüm mallara %10 gümrük vergisi getirmesine Pekin’in verdiği sınırlı yanıt, Çinli politika yapıcıların dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki ticaret savaşını önlemek için Trump’la görüşme girişimlerinin altını çizdi.
Çin’in Washington Büyükelçiliği sözcüsü Liu Pengyu, Washington’un iki ülke arasında istikrarlı, sağlıklı ve sürdürülebilir ilişkiler sağlamak için Pekin ile birlikte çalışacağını umduğunu söyledi.
Geçtiğimiz ay korumacı politikalardaki artışın yatırımları vurabileceği ve tedarik zincirlerini bozabileceği uyarısında bulunan Uluslararası Para Fonu, “anlaşmazlıkları çözmek ve ticareti mümkün kılmak için yapıcı yollar bulmanın herkesin çıkarına olduğunu” söyledi.
İngiltere merkezli bir araştırma şirketi olan Capital Economics, salı günü saat 12:01’de yürürlüğe giren Trump tarifesine tabi 450 milyar dolar değerindeki Çin malına kıyasla, Çin’in ek gümrük vergilerinin yıllık yaklaşık 20 milyar dolarlık ithalata uygulanacağını tahmin ediyor.
Firmanın Çin Ekonomisi Başkanı Julian Evans-Pritchard bir notta, “Önlemler, en azından ABD’nin hamlelerine göre oldukça mütevazı ve ABD’ye bir mesaj göndermek için kalibre edildi” dedi.
Çin’in önlemleri
Trump’ın gümrük vergilerinin yürürlüğe girmesiyle birlikte açıklanan Çin’in yeni önlemleri, ABD kömürü ve LNG’ye %15, ham petrol, tarım ekipmanları ve az sayıda kamyonun yanı sıra ABD’den Çin’e gönderilen büyük motorlu sedanlara %10 vergi uygulanmasını içeriyor.
Çin, Alphabet’in Google’ı hakkında tekelcilik karşıtı bir soruşturma başlattığını açıkladı. Calvin Klein gibi markaların holding şirketi PVH Corp ve ABD’li biyoteknoloji şirketi Illumina’yı potansiyel yaptırım listesine aldı.
PVH yaptığı açıklamada Çin’in kararına şaşırdığını ve “derin hayal kırıklığına uğradığını” belirtirken, ilgili tüm yasa, yönetmelik ve standartlara sıkı bir şekilde uyduğunu da sözlerine ekledi.
Google soruşturma hakkında yorum yapmayı reddetti.
Çin, elektronik, askeri teçhizat ve güneş panelleri için kritik öneme sahip tungsten de dahil olmak üzere bazı metallere de ihracat kontrolü getirdiğini açıkladı.
Çin’in ABD’den ithal edilen elektrikli kamyonlara uygulayacağını açıkladığı %10’luk vergi, Tesla’nın Çin’de tanıtımını yaptığı niş bir teklif olan Elon Musk’ ın Cybertruck’ı için de geçerli olabilir. Tesla konuyla ilgili hemen bir yorum yapmadı.
Çin’in yeni gümrük vergileri pazartesi gününe kadar yürürlüğe girmeyecek ve bu da Washington ve Pekin’e bir anlaşmaya varmak için zaman tanıyor.
Ticaret Savaşı 2.0
Trump ilk başkanlık döneminde ABD’nin ticaret fazlası nedeniyle Çin ile iki yıl süren bir ticaret savaşı başlatmış, kısasa kısas tarifeler küresel tedarik zincirlerini altüst etmiş ve dünya ekonomisine zarar vermişti.
Oxford Economics, Çin’in ekonomik büyüme tahminini düşürürken yayınladığı bir notta, “Ticaret savaşı henüz erken aşamalarda, bu nedenle daha fazla gümrük vergisi olasılığı yüksek,” dedi.
Trump, Pekin’in ABD’ye ölümcül bir opioid olan fentanil akışını durdurmaması halinde Çin’e yönelik gümrük vergilerini daha da arttırabileceğini söyledi.
Çin, fentanili Amerika’nın sorunu olarak nitelendirdi ve Dünya Ticaret Örgütü’nde tarifelere itiraz edeceğini ve diğer karşı önlemleri alacağını söylerken görüşmeler için kapıyı açık bıraktı.
Amerika Birleşik Devletleri Çin için nispeten küçük bir ham petrol kaynağıdır ve geçen yıl yaklaşık 6 milyar dolar değerindeki ithalatının %1,7’sini oluşturmuştur. Çin’in LNG ithalatının %5’inden biraz fazlası ABD’den geliyor.
Hong Kong’daki Natixis’te kıdemli ekonomist olan Gary Ng, “İki ülke (ABD ve Çin) bazı konularda anlaşabilse bile, tarifelerin tekrarlayan bir araç olarak kullanıldığını görmek mümkün ve bu da bu yıl piyasadaki oynaklığın önemli bir kaynağı olabilir,” dedi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü












