Diplomasi
7 Avrupa ülkesinden açıklama: Ukrayna masasında biz de olmalıyız
Aralarında Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa’nın da bulunduğu Avrupalı güçler, Ukrayna’nın kaderine ilişkin gelecekte yapılacak müzakerelerin bir parçası olmaları gerektiğini belirterek, kalıcı barışın ancak güvenlik garantileri içeren adil bir anlaşma ile sağlanabileceğini savundular.
Yedi Avrupa ülkesi ve Avrupa Komisyonu, Paris’teki dışişleri bakanları toplantısının ardından yaptıkları ortak açıklamada, Ukrayna ve Avrupa’nın her türlü müzakerenin bir parçası olması gerektiğini belirterek, “Ortak hedefimiz Ukrayna’yı güçlü bir konuma getirmek olmalıdır,” dedi.
“Ukrayna’ya güçlü güvenlik garantileri sağlanmalıdır. Ukrayna’da adil ve kalıcı bir barış, güçlü bir transatlantik güvenlik için gerekli bir koşuldur,” denilen açıklamada, Avrupalı güçlerin “Amerikalı müttefikleriyle bundan sonra izlenecek yolu görüşmeyi dört gözle bekledikleri” ifade edildi.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot çarşamba günü Fransa, Birleşik Krallık, Almanya, Polonya, İtalya, İspanya, Ukrayna ve Avrupa Komisyonundan bakanların katıldığı toplantıda “Avrupalıların katılımı olmadan Ukrayna’da adil ve kalıcı bir barış olamaz,” dedi.
Almanya’dan Annalena Baerbock ve İspanya’dan Jose Manuel Albares Bueno da toplantıda Ukrayna ile ilgili hiçbir kararın “Ukrayna olmadan” alınamayacağını belirterek AB ülkelerini bu konuda birlik olmaya çağırdı.
Albares Bueno, “Ukrayna için barış istiyoruz ama haksız bir savaşın adil bir barışla sona ermesini istiyoruz,” diye ekledi.
Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski ise toplantıda “ABD ile işbirliğinin sürdürülmesinin” tartışma konusu olduğunu söyledi. Sikorski, “Kıtamızın güvenliği için yakın transatlantik işbirliğinden daha iyi bir garanti yoktur,” dedi.
Görüşme, ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştüğünü ve ikilinin Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesi için derhal müzakerelere başlamaya hazır olduklarını açıklamasının ardından gerçekleşti.
Bu hızlı gelişmeler Avrupa’yı endişelendiriyor. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, çarşamba günü Brüksel’de savunma bakanlarından oluşan bir Ukrayna temas grubuyla görüştükten sonra perşembe günü Brüksel’de NATO bakanlarıyla bir araya gelecek.
Hegseth, Ukrayna’nın 2014 öncesi sınırlarına dönmesinin gerçekçi olmadığını ve ABD’nin Kiev’in NATO üyeliğini savaşın çözümünün bir parçası olarak görmediğini söyledi.
Hegseth’in yorumlarının ardından Trump ve Putin arasında bir telefon görüşmesi gerçekleşti ve Trump ekiplerinin müzakerelere derhal başlama konusunda mutabık kaldıklarını söyledi.
Diplomatlar, Avrupalı güçlerin bu telefon görüşmesinden önceden haberdar edilmediğini ve Hegseth’in tutumunun açıklığı karşısında şaşırdıklarını söyledi.
Ukrayna’nın NATO üyeliğini reddeden Hegseth, bunun yerine barışın ABD’den gelmeyeceğini vurguladığı “yetenekli Avrupalı ve Avrupalı olmayan birlikler” tarafından güvence altına alınması gerektiğini söyledi.
Hegseth, Ukrayna’da konuşlandırılacak herhangi bir İngiliz ya da Avrupa birliğinin NATO misyonunun bir parçası ya da ittifakın 5. madde garantisi kapsamında olmayacağını, yani aslında katılımcı devletlerin yardımına bağımlı olacaklarını sözlerine ekledi.
Beyaz Saray Basın Sekreteri Karoline Leavitt, herhangi bir Avrupa ülkesinin barış görüşmelerine dahil olup olmayacağı sorusuna, “Şu anda size okuyabileceğim herhangi bir Avrupa ülkesi yok,” yanıtını verdi.
Britanya Savunma Bakanı John Healey, Londra’nın Hegseth’in “Avrupa ülkelerine adım atma çağrısını duyduğunu” söyledi ve bunu desteklediklerini açıkladı.
Times’ın haberine göre, günün erken saatlerinde Hegseth ile yaptığı ikili görüşmenin ardından Healey, ülkesinin bu yıl Ukrayna’ya askeri yardım için 4,5 milyar sterlin harcayacağını açıkladı.
Bu hafta başında Zelenskiy, Guardian’a verdiği demeçte Avrupa’nın ABD’nin katılımı olmadan Kiev’e sağlam güvenlik garantileri sunamayacağını söylemiş ve “Amerika olmadan güvenlik garantileri gerçek değil,” dedi.
Zelenskiy, ateşkes sonrasında Ukrayna’da konuşlanacak çok uluslu bir caydırıcı gücün 100.000 ila 150.000 kişi arasında olması gerektiğini, fakat bu sayının işgal altındaki Ukrayna’da bulunan 600.000’den fazla Rus askerinden çok daha az olacağını söyledi.
Guardian’a konuşan üst düzey bir Avrupalı diplomat, “Avrupa şu anda böyle bir gücü sahaya süremez. Fakat ABD’yi de [asker göndermeye] zorlayamayız. Dolayısıyla bunu kabul etmeli ve ne yapabileceğimize karar vermeliyiz,” ifadelerini kullandı.
Bir başka üst düzey Avrupalı diplomat ise ABD’nin Hegseth tarafından özetlenen pozisyonunu erken bir teslimiyet olarak nitelendirdi ve müzakere edilecek ne kaldığını sordu.
Bu kişi ayrıca Ukrayna’nın taviz vermeye hazır olmasının Rusya’yı önümüzdeki müzakerelerde daha fazlasını talep etmeye teşvik edeceğini savundu.
Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Rusya’da asimetrik İHA saldırılarının makroekonomik sonuçları
BP, Birtanya’daki Kuzey Denizi faaliyetlerini satışa çıkardı
Ukrayna saldırıları Rusya’yı benzin ithalatına itti
AB yetkilisi: Tüm Avrupa alevler içinde kalabilir
New York eyaleti Kalshi platformuna 36 milyar dolarlık dava açtı
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa5 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’
