Diplomasi
Hürmüz Boğazı’nda deniz ablukası sürüyor

Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği neredeyse tamamen dururken Bloomberg, deniz ablukasının zayıfladığına dair herhangi bir işaret bulunmadığını bildirdi. Bölgedeki geçiş rotaları, İran ve ABD güçleri arasında geçen hafta yaşanan sıcak temasın ardından boş kaldı. İran’ın süper tankerlere petrol yüklemeye devam etmesine rağmen, ABD donanması Umman Körfezi’nden çıkışları engellemeyi sürdürüyor.
Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişleri neredeyse tamamen durma noktasına geldi. Bloomberg’in haberine göre, ne İran ne de ABD tarafında deniz ablukasının gevşetileceğine dair herhangi bir belirti gözlemleniyor.
Gemi takip servislerinin verilerine göre, 26 Nisan Pazar sabahı itibarıyla Basra Körfezi’nden boğaz yoluyla yalnızca küçük bir kargo gemisi çıkış yaptı.
Tersi yönde ise sadece kimyasal madde ve petrol ürünleri taşıyan küçük bir tankerin geçtiği görüldü.
Haberde, İran botlarının gemilere ateş açması ve ABD ordusunun geçen hafta İran gemilerine müdahale etmesinden bu yana güzergahın boş kaldığı ifade edildi.
25 Nisan Cumartesi sabahından bu yana Basra Körfezi çıkışında yalnızca üç küçük petrol tankeri, bir küçük LNG tankeri, iki dökme yük gemisi ve iki küçük kıyı kargo gemisi tespit edildi.
Önceki gün Hürmüz Boğazı’ndan geçen iki tankerin ABD yaptırımları altında olduğu ve şu anda Umman açıklarında, Şinas yakınlarında demirlediği bildirildi.
23 Nisan Perşembe günü Dubai’den ayrılan üçüncü küçük ürün tankerinin ise pazar sabahı boğazdan çıkarken görüldüğü ancak varış noktasının bilinmediği kaydedildi.
İrak’ın Umm Kasr limanından nisan ortasında ayrılan LNG tankeri ile benzer bir rota izleyen bir dökme yük gemisinin Umman açıklarında demirlediği belirtildi. Diğer dökme yük gemisinin ise Umman Körfezi üzerinden doğuya doğru İran kıyıları boyunca ilerlediği aktarıldı.
Cumartesi gününden bu yana bölgede sadece kimyasal madde taşıyan bir tanker ile iki küçük kıyı kargo gemisi tespit edildi.
İran’ın Keşm Adası yakınlarından geçen tankerin varış noktasının Birleşik Arap Emirlikleri olduğu kaydedildi. Kargo gemilerinden birinin Umman’ın Hasab limanına gittiği, diğerinin ise İran kıyısı boyunca yoluna devam ettiği bildirildi.
Geçtiğimiz 24 saat boyunca transponderları açık şekilde boğazdan geçen gemilerin, Tahran tarafından onaylanan ve Larak ile Keşm adaları yakınındaki dar kuzey rotasını kullanmak zorunda kaldıkları belirtildi.
Bloomberg’in uydu görüntülerine dayandırdığı bilgilere göre İran, teslimat yapma imkanı olmamasına rağmen süper tankerlere milyonlarca varil petrol yüklemeye devam ediyor.
Pazar sabahı Hark Adası’ndaki terminalde iki dev petrol tankeri, yakınlarda ise demirlemiş halde en az 19 gemi görüldü.
ABD Donanması’nın İran bağlantılı gemilerin Umman Körfezi’nden çıkışını engellemesi nedeniyle, gemilerin Hark kıyılarında ve Pakistan sınırı yakınındaki Çabahar Limanı’nda birikmeye başladığı ifade edildi.
ABD güçleri dün Arabistan Denizi’nde yaptırım listesinde bulunan M/V Sevan adlı gemiye müdahale etti. Washington yönetimi ayrıca, İran’dan petrol aldığı gerekçesiyle Çin’in en büyük özel rafinerilerinden biri olan Hengli Petrochemical (Dalian) Refinery Co. şirketine yaptırım uygulayarak baskıyı artırıyor.
Çin, İran petrolünün en büyük ithalatçısı konumunda bulunuyor.
ABD ile İran arasındaki barış görüşmeleri, Başkan Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’in Tahran ile görüşmek üzere İslamabad’a yapacağı ziyareti iptal etmesiyle yeniden çıkmaza girdi.
Bloomberg, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın, ülkenin tehditler veya ablaka altında “dayatılmış müzakerelere” girmeyeceği yönündeki açıklamasını hatırlattı.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü












