Avrupa Birliği, Gürcü yetkililer için vize muafiyetini kaldırırken, Amerika Birleşik Devletleri’nden gelen çelişkili sinyaller üzerine Gürcistan, doğu ülkeleriyle ilişkilerini artırmaya başladı.

Avrupa Birliği (AB), Gürcü yetkililer ve diplomatlar için vize muafiyetini kaldırdı ve ek kısıtlamalar hazırlıyor.

Yeni Amerikan yönetimi ise Kafkasya bölgesine yönelik tutumunu henüz belirlemediği için çelişkili sinyaller gönderiyor. Bu koşullar altında Gürcü yetkililer, doğu ülkeleriyle ilişkilerini daha aktif bir şekilde geliştirmeye başladılar.

Nitekim, iktidardaki partiden geniş bir heyet, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) yönetimiyle görüşmeler yaptı.

Avrupa Birliği Konseyi, Gürcü diplomatik ve hizmet pasaportu sahiplerine yönelik vize muafiyetini kaldırdı. Özel bir açıklamada, kararın resmi Gürcü heyet üyelerini, ulusal ve bölgesel hükümet ve parlamento temsilcilerini, Anayasa ve Yüksek Mahkeme yargıçlarını ve ülkenin Dışişleri Bakanlığı çalışanlarını kapsadığı belirtildi.

Brüksel, son dönemde Gürcü yetkililerin eylemlerinden, özellikle Tiflis’teki protestocuların dağıtılmasından ve yabancı etkinin şeffaflığı ile aile değerleri hakkındaki tartışmalı yasaların kabul edilmesinden duyduğu memnuniyetsizliği açıkladı.

AB Konseyi’nde yapılan açıklamada, “Avrupa Birliği üye ülkeleri, vize gerekliliklerinin uygulanmasına yönelik ulusal önlemler alabilirler,” ifadesi kullanıldı.

Macaristan ve Slovakya’nın vize uygulamasının geri getirilmesine karşı çıkması dikkat çekici. Ancak bu durum sonucu etkilemedi, çünkü bu durumda oybirliği ile destek gerekmiyordu, basit çoğunluk yeterliydi.

Oylamanın ardından Macaristan hükümet başkanı Viktor Orban, Budapeşte’nin bu kararı uygulamayacağını belirtti. Orban, “Brüksel’deki bürokratların ve Soros ağlarının Gürcistan hükümetine yönelik saldırılarına son verme zamanı geldi,” diye konuştu.

Gürcü yetkililer ise kararın büyük ölçüde sembolik bir anlam taşıdığını, çünkü tüm yetkililerin ve diplomatların sıradan vatandaşlık pasaportları olduğunu ve bu pasaportlarla hala AB’ye vizesiz girilebileceğini belirtiyorlar.

Gürcistan Başbakanı İrakli Kobahidze, “Bu teknik, sembolik bir mesele. Bizim için önemli olan, ülkede barışın, toplumun çıkarlarının ve halkımızın zarar görmemesidir. Vizeyle ya da vizesiz Avrupa Birliği’ne gidebiliriz, bunun önemli bir anlamı yok,” dedi.

Brüksel’in kararı, Gürcü muhalefet temsilcileri tarafından da coşkuyla karşılanmadı. Eski Cumhurbaşkanı Salome Zurabişvili, AB Konseyi’nin açıklamasında, geçen yılın sonunda Gürcistan’da yapılan parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinden bahsedilmediğine dikkat çekti.

Zurabişvili, “Eski yasaları unutun, yeni seçimlerin yapılmasını talep edin,” çağrısında bulundu.

Amerika’dan çelişkili sinyaller

Gürcistan ile AB arasındaki ilişkiler diğer alanlarda da zorlaşıyor. Ocak ayı sonunda Strazburg’da düzenlenen Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) kış oturumunda, bir dizi Avrupa Parlamentosu üyesi, Gürcistan’da demokratik düzenin ihlal edildiği gerekçesiyle Gürcistan heyetinin yetkilerinin askıya alınması konusunu gündeme getirdi. Bu konuda belirleyici oylamanın 29 Ocak’ta yapılması bekleniyor.

Tiflis’in ABD ile ilişkileri de zorlu olmaya devam ediyor. Bir yandan ABD Dışişleri Bakanlığı, diğer ülkelere yönelik tüm yardım programlarını üç ay süreyle dondurdu ve çok sayıda sivil toplum örgütüne (STK) ve sivil toplum kuruluşuna (STK) yapılan hükümet desteği kesildi.

Gürcü yetkililer uzun zamandır bu yapıların sadece ülkede durumu istikrarsızlaştırmakla kalmayıp aynı zamanda siyasi muhalefetin protestoları organize etmesine de yardımcı olduğunu iddia ediyor.

Başbakan Kobahidze bu bağlamda Washington’un kararını memnuniyetle karşıladığını ifade etti. Kobahidze, “Ülkemize gelen kaynakların amacı doğrultusunda kullanılmadığını, aslında devrimci süreçlerin ve egemenliğin sarsılmasının doğrudan finanse edildiğini uzun zamandır söylüyoruz. İşte bu yüzden şeffaflık yasasını kabul ettik. Bu yüzden eleştirildik ve şimdi kelimelerimiz fiilen doğrulanıyor,” diye belirtti.

Öte yandan, iktidar partisi henüz yeni Amerikan yönetimiyle doğrudan temas kuramadı. Nitekim, Gürcü Rüyası temsilcilerinden hiç kimse Donald Trump’ın göreve başlama törenine davet edilmedi.

Bununla birlikte, eski cumhurbaşkanı ve muhalif Salome Zurabişvili törene katıldı. Kutlamalar sırasında, o dönemde Dışişleri Bakanı adayı olan ve şimdi bu görevi üstlenen Marco Rubio ile de görüştü.

İktidardaki Gürcü partisi için ek bir endişe verici sinyal, bazı önde gelen Cumhuriyetçi yetkililerin etkinliği oldu. Örneğin, Kongre üyesi Joe Wilson yoğun bir faaliyet geliştirdi.

Ocak ayı ortasında, Demokrat meslektaşı Steve Cohen ile birlikte Kongre’ye Gürcistan hükümetini tanımama yasasını sundu. Daha sonra “tüm özgür ve demokratik hükümetleri” Gürcü yetkililerle görüşmeyi reddetmeye çağırdı ve eski Başbakan Bidzina İvanişvili’yi yeni yaptırımlarla tehdit etti.

Bu koşullar altında, Gürcü yetkililer diğer alanlarda aktifleşiyor, bölgedeki komşularıyla ve doğu ülkeleriyle daha yakın işbirliği yapıyor. Nitekim ocak ayı ortasında Başbakan Kobahidze, seçimlerden sonraki ilk yurt dışı ziyaretini Azerbaycan’a gerçekleştirerek Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile görüştü.

Görüşmelerin ardından Gürcistan hükümet başkanı, Bakü ve Tiflis arasındaki ilişkilerin istikrarlı bir şekilde geliştiğini ve diğer ülkeler için örnek teşkil edebileceğini söyledi.

Ocak ayı sonunda Tiflis temsilcileri, İsviçre’nin Davos kentindeki ekonomik forumu ilk kez atladı, bunun yerine Birleşik Arap Emirlikleri’ni ziyaret ederek Veliaht Prens Şeyh Muhammed bin Zayid el-Nahyan ile bir araya geldi.

Görüşmelerde, Arap geliştirici Emaar Group’un Gürcistan’a 6 milyar dolar yatırım yapmasını öngören bir mutabakat zaptı imzalandı. Bu, Tiflis, Batum ve Karadeniz kıyısındaki Gonio köyünde “çok fonksiyonlu bir altyapı” inşa edilmesini de içeriyor.

Uzmanlar ne düşünüyor?

Gürcü siyaset bilimci Zaal Andjaparidze, ülkenin doğuya yönelmesinden bahsetmek için henüz erken olduğunu düşünüyor.

İzvestiya gazetesine demeç veren Andjaparidze, “Şu anda Gürcistan hükümeti, Batı’nın izolasyonunu bir şekilde telafi etmek için her türlü uluslararası teması kuruyor. Küresel olarak, hala Trump’ın ekibiyle işbirliği yapmaya odaklanılıyor. Eğer Trump, Gürcü Rüyası hükümetiyle çalışmayı kabul ederse, Avrupalı ülkeler de ona katılacak, çünkü onlar Amerikan etkisinde hareket etmeye alışkınlar. Eğer bu olmazsa, Batı ile ilişkilerdeki kriz uzun süreli olacaktır,” değerlendirmesinde bulundu.

Rusya Bilimler Akademisi (RAS) Dünya Ekonomisi ve Uluslararası İlişkiler Enstitüsü (IMEMO) Kafkasya Başkanı Vadim Muhanov da Gürcistan’ın uzun zamandır çok yönlü bir politika izlediğini belirtiyor.

Muhanov, “Doğuya keskin bir dönüşten bahsetmezdim, aslında Tiflis uzun zamandır çok yönlü bir politika izliyor. İrakli Kobahidze’nin bir yıl önce başbakan olarak atanmadan önce Çin’e yaptığı çok günlük ziyareti hatırlamak yeterli. Bunlar hem belirli bir deneme süreci hem de Tiflis’in doğu yönüne duyduğu ciddi ilginin bir teyidiydi. Şu anda bu aynı zamanda, Gürcü yetkililerin alternatif ortaklarının olduğunu Avrupa’ya anlatmak için bir mesajdır,” diye konuştu.