Diplomasi
AB ve Arap dışişleri bakanları Gazze’yi görüşecek

AB dışişleri bakanları, Suudi Arabistan, Mısır, Ürdün, Katar ve BAE’den altı mevkidaşı ile 27 Mayıs Pazartesi (bugün) Brüksel’de bir ay içinde ikinci kez bir araya gelerek Gazze işgalini sona erdirme çabalarını ele alacak.
AB’nin Ortadoğu Barış Süreci Özel Temsilcisi Sven Koopmans Euractiv’e yaptığı açıklamada, “[Görüşmeler] Gazze’deki durumun her zamankinden daha feci olduğu ve çatışmaların sona erdirilmesi için uluslararası baskının yeni bir zirveye ulaştığı, savaşın kritik bir anında gerçekleşiyor,” dedi.
ABD ve Arap barış planlarına ek olarak AB de kısa bir süre önce Ortadoğu barış sürecine yönelik çabaları canlandırmak için bir plan sundu.
“Ateşkes sonrası duruma ve iki devletli çözümün uygulanmasına yönelik inandırıcı adımlara hazırlanmamız gerekiyor,” diyen Koopmans, görüşmelerin “Arap-Avrupa işbirliğinin önemini göstereceğini” sözlerine ekledi.
Koopmans, “Barış için işbirliğimizi ve insani yardım akışını artırmak üzere bir araya gelmemiz hayati önem taşıyor; Filistin Yönetimini desteklemek ve İsrail ile Hamas’a yönelik mesajlarımız konusunda birlikte çalışmamız gerekiyor,” dedi.
AB yetkililerine göre toplantıya İsrail de çağrıldı ama Tel Aviv davete icabet etmedi.
Borrell: İki devletli çözüm İsrail’in güvenliği için uzun vadeli tek garanti
AB’nin baş diplomatı Josep Borrell pazar günü erken saatlerde yaptığı açıklamada, “İki devletli çözüm İsrail’in verdiği acı verici bir taviz değildir; İsrail için bir güvenlik tehdidi de değildir. Aksine, İsrail’in güvenliği ve refahı için uzun vadeli tek garantidir,” dedi.
Mevcut İsrail hükümetinin buna ikna olmadığını bildiğini belirten Borrell, “Aynı topraklar için savaşan iki halka barış ve güvenlik getirmek amacıyla hayal edebileceğimiz tek çözümü zorlamak için bu fikri kamuoyuna kabul ettirmek için çalışmalıyız,” diye ekledi.
Pazar günü Brüksel’de düzenlenen Filistin konulu Uluslararası Ortaklar Toplantısı, İsrail’in yokluğunda iki yılda bir düzenlenen “İrtibat Komitesi”nin yerini alan tek seferlik bir etkinlikti.
Borrell’in ev sahipliğinde ve Norveç’in başkanlığında Brüksel’de düzenlenen toplantı büyük donörler, Arap ülkeleri, Birleşmiş Milletler, IMF, Avustralya, Britanya, Kanada ve Japonya temsilcilerini bir araya getirdi.
Görüşmeler, iki AB üyesi İrlanda ve İspanya’nın yanı sıra Norveç’in geçen hafta salı gününden itibaren Filistin Devletini tanıyacaklarını açıklamaları ve İsrail’in bu ülkelerdeki elçilerini geri çekme tehdidinde bulunmasının ardından gerçekleşti.
Norveç ve Suudi Arabistan’ın organizasyonu ile Brüksel’de düzenlenecek “Filistin’in Tanınması Meselesi Dahil İki Devletli Çözümün Uygulanması” konulu toplantıda Türkiye’yi Dışişleri Bakanı Hakan Fidan temsil edecek.
Filistin Başbakanı Mustafa’dan “eşi benzeri görülmemiş toprak gaspı” hatırlatması
Borrell pazar günü Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa ile görüşmeden önce gazetecilere yaptığı açıklamada “işlevsel bir Filistin Yönetiminin İsrail’in de çıkarına olduğunu çünkü barış yapmak için zayıf değil güçlü bir Filistin Yönetimine ihtiyacımız olduğunu” söyledi.
Mustafa ayrıca “İsrail’in eşi benzeri görülmemiş yerleşim yeri genişletmelerini ve toprak gaspını” da eleştirdi.
Etkinlik çerçevesinde Brüksel’de İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares ile birlikte gazetecilere konuşan Mustafa, “Üç Avrupa ülkesinin bu tanımada diğer 143 ülkeye katılmasından dolayı tabii ki minnettarız ve çok memnunuz, ama Avrupa’daki her ülkenin de aynı şeyi yapmasını istiyoruz,” dedi.
Mustafa, tanınmanın Ortadoğu barış sürecini canlı tutmak için hayati önem taşıdığını vurguladı.
Mustafa ayrıca uluslararası ortaklara Filistin Yönetimi’nin Gazze halkının desteklenmesine ilişkin üç temel önceliğini de açıkladı: temel ihtiyaçların ve hizmetlerin yeniden sağlanması, devlet kurumlarının inşası ve mali durumun istikrara kavuşturulması.
ABD, Refah sınır kapısının yeniden açılması için bir AB kurumu ile görüşüyor
AB misyonunun Gazze’deki rolü: EUBAM muamması
AB dışişleri bakanlarının Arap mevkidaşlarıyla görüşmenin ötesinde birliğin Gazze’de daha fazla nasıl bir rol oynayabileceğini de ele almaları bekleniyor.
Bazı AB diplomatlarına göre Washington Brüksel’e, Mısır’dan insani yardım geçiş noktasını izlemek üzere Avrupa Birliği Sınır Yardım Misyonu (EUBAM) Refah’ı yeniden aktif hale getirmesini önerdi.
AB misyonu, Hamas’ın Gazze’nin kontrolünü tamamen ele geçirdiği ve bölgede faaliyet göstermesini imkansız hale getirdiği 2007 yılından bu yana atıl durumda.
Üst düzey bir AB yetkilisi, “Hikayenin çok başlangıç aşamasındayız,” dedi ve “nasıl yapılabileceğini görmek için” sahadaki paydaşlarla görüşmelerin devam ettiğini sözlerine ekledi.
“Pazartesi günü AB dışişleri bakanlarının potansiyel olarak ‘misyonun konuşlandırılmasına izin verebilecek bir tür operasyonel sonuçlar’ çıkarmasının” beklendiğini de sözlerine ekleyen yetkili, ancak bunun “savaş koşulları” altında gerçekleşemeyeceği uyarısında bulundu.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü











