Bizi Takip Edin

Amerika

ABD Adalet Bakanlığından Trump’ın yandaşları için milyarlık fon

Yayınlanma

ABD Adalet Bakanlığı, Biden yönetimi döneminde haksız yere hedef alındığını beyan eden Başkan Trump müttefiklerine yönelik 1,776 milyar dolarlık bir tazminat fonunu kullanıma açmaya hazırlanıyor. Geçici Adalet Bakanı Todd Blanche tarafından duyurulan “siyasallaşma karşıtı fon”, hak sahiplerine resmi özür ile maddi tazminat sağlama yetkisine sahip olacak.

ABD Adalet Bakanlığı, Biden yönetimi döneminde haksız yere hedef alındığını iddia eden Başkan Donald Trump müttefiklerinin erişimine sunulmak üzere 1,776 milyar dolarlık bir tazminat fonunu yakın dönemde işleme koyabilir.

Geçici Adalet Bakanı Todd Blanche pazartesi günü yaptığı açıklamada, talep sahiplerine resmi özür ile borçlu bulunulan maddi tazminatı sağlama yetkisine sahip olacak bir “siyasallaşma karşıtı fon” kurulduğunu duyurdu.

Blanche, fona başvuru yapabilmek için herhangi bir parti üyeliği şartı aranmadığını kaydetti. Açıklamaya göre fonda dağıtılmadan kalan tutarlar federal hükümete iade edilecek.

Adalet bakanlığı makamı, fondan kimlerin tazminat aldığını ve hangi yardım türünün tahsis edildiğini içeren raporları üçer aylık dönemler halinde teslim alacak.

Beş üyeden oluşacak fon komisyonunun atamaları Adalet Bakanlığı tarafından gerçekleştirilecek ve bu üyelerden biri Kongre liderliğiyle istişare edilerek seçilecek.

Başkanın komisyon üyelerini görevden alma yetkisi bulunurken, boşalan üyeliklere atamaları adalet bakanı yapacak. Komisyonun tazminat niteliği taşımaya yönelik yeterlilik kriterlerini nasıl belirleyeceği henüz netlik kazanmadı.

Yönetim, Trump’ın ikinci başkanlık döneminin sona ermesinden yaklaşık iki ay önce, 1 Aralık 2028 tarihi itibarıyla başvuru işlemlerini durduracak. Fonun faaliyet süresi ise 15 Aralık 2028 tarihinde sona erecek.

Blanche pazartesi günü yayımladığı yazılı açıklamada, devlet mekanizmasının hiçbir Amerikan vatandaşına karşı siyasallaştırılmaması gerektiğini belirterek, bakanlığın geçmişte yapılan hataları düzeltmeyi ve bunun tekrarlanmamasını güvence altına almayı amaçladığını ifade etti.

Blanche, varılan uzlaşmanın bir parçası olarak, hukukun suiistimal edilmesinden ve siyasallaşmadan zarar gören mağdurların seslerini duyurabilmeleri ile uğradıkları haksızlığın giderilmesini talep edebilmeleri adına yasal bir süreç inşa ettiklerini kaydetti.

Ancak geçici bakan, Trump’ın siyasi rakiplerinin de benzer şekilde haksız soruşturma veya kovuşturmaya uğradıklarına inanmaları durumunda bu tazminattan yararlanıp yararlanamayacağına dair bir değerlendirmede bulunmadı.

Bakanlık, fonun kapsamından kimlerin yararlanabileceğine dair bir tanımlama yapmadığı gibi, Trump tarafından affedilen veya cezaları hafifletilenler de dahil olmak üzere 6 Ocak 2021 tarihindeki Kongre baskınıyla bağlantılı suçlanan kişilere dair bir açıklamada bulunmadı.

Başkan Trump, baskına katılanların tazminat hakkı bulunup bulunmadığı yönündeki soru üzerine gazetecilere yaptığı açıklamada, kararın fon komisyonuna ait olduğunu söyledi.

Trump pazartesi günü konuya ilişkin, “Bu anlaşmayı ben yapmadım, bana dün haber verildi” ifadesini kullandı.

Söz konusu fonun kuruluşu, Trump’ın Gelir İdaresine (IRS) karşı açtığı ve sonradan geri çektiği 10 milyar dolarlık tazminat davasındaki uzlaşmanın bir parçası olarak gerçekleşti.

Trump, bir sözleşmeli personelin vergi beyannamesi bilgilerini medyaya sızdırmasının ardından ocak ayında kuruma dava açmıştı. Adalet Bakanlığı hukuki dayanak olarak, Obama yönetiminin federal hükümete yönelik geçmiş on yıllardaki ırkçılık iddialarını tazmin etmek amacıyla 760 milyon dolarlık bir fon oluşturduğu “Keepseagle v. Vilsack” davasını emsal gösterdi.

Bahsi geçen davanın avukatlarından Joseph Sellers ise CNN’e yaptığı açıklamada, o dönemki koşullar ile Adalet Bakanlığının mevcut duyurusunun bütünüyle farklı olduğunu ifade etti.

Keepseagle davasında tazminat ödemeleri yapıldıktan sonra 680 milyon dolarlık toplam payın 380 milyon dolarlık kısmı sahipsiz kalmıştı.

Müzakerelerin ardından, paranın hükümete iadesini zorunlu kılan bir hüküm bulunmadığı için kalan tutar, davanın tarafı olan Yerli Amerikalı besici ve çiftçi topluluklarına aktarılmıştı.

Sellers, “Asıl kritik mesele şudur; dava konusu süreçte çıkarları tehlikede olan topluluğun aynısına hizmet etmek zorundasınız” açıklamasında bulundu.

Demokratlar ve en az bir Cumhuriyetçi isim, Adalet Bakanlığının kurduğu bu yapıyı eleştirerek “örtülü ödenek” olarak nitelendirdi.

Hafta sonu gerçekleştirilen ön seçimleri kaybeden Cumhuriyetçi Senatör Bill Cassidy pazartesi günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bir dakika durun, seçim kampanyasından yeni döndüm. İnsanlar hukuki bir dayanağı olmayan bir örtülü ödenek oluşturulmasını değil, kendi geçimlerini sağlamayı düşünüyor” dedi.

Cassidy ayrıca, ABD’nin bir kanun devleti olduğunu vurgulayarak, bir uzlaşma gerekiyorsa Kongre’nin bir araya gelip buna karar vermesi gerektiğini sözlerine ekledi. Cumhuriyetçi Senatör John Kennedy ise konsepte açık olduğunu belirtmekle birlikte, kimlerin hak sahibi olacağı ve paranın kaynağının neresi olduğu sorularını yöneltti.

Temsilciler Meclisi üyesi 93 Demokrat vekilden oluşan bir grup, fonun engellenmesi talebiyle mahkemeye hukuki mütalaa sundu. Milletvekilleri, ABD Anayasası’nın 3. Maddesi gereğince mahkemenin bu uzlaşmayı reddetmesi gerektiğini savundu.

Demokrat vekiller, Trump’ın bir federal kurum olan IRS’e dava açtığı dönemde federal hükümetin başında bulunduğunu, bu nedenle uzlaşmanın düşmesi gerektiğini ileri sürdü. Aynı milletvekilleri, varılan uzlaşmanın ve kurulan fonun Amerikan tarihinde benzeri görülmemiş bir yolsuzluk şüphesi barındırdığını ifade etti.

Temsilciler Meclisi Yargı Komisyonunun kıdemli üyesi Demokrat Jamie Raskin ise fonu kınayarak yaptığı ayrı açıklamada, davanın vergi mükelleflerinin 1,7 milyar dolarını hazineden alıp Adalet Bakanlığı bünyesinde Trump için devasa bir örtülü ödeneğe dönüştürmeyi amaçlayan bir şebeke faaliyeti olduğunu iddia etti.

Raskin, bu paranın 6 Ocak 2021’de polis memurlarını darbeden isyancılara, yağmacılara, beyaz üstünlükçü milislere ve seçimleri gasp etme planının suç ortağı dalkavuklara dağıtılacağını ileri sürdü.

Amerika

Tesla ve SpaceX için 3,6 trilyon dolarlık birleşme planı

Yayınlanma

Tesla ve SpaceX yönetim kurulları, iki şirketi yaklaşık 3,6 trilyon dolarlık piyasa değeri altında bir araya getirebilecek birleşme planını incelemek üzere bağımsız komiteler kurdu. Yapay zeka yatırımları ve roket harcamaları nedeniyle birleşen yapının yıllık serbest nakit akışının en az eksi 54 milyar dolara inmesi bekleniyor.

Elektrikli araç üreticisi Tesla ile uzay taşımacılığı şirketi SpaceX’in olası birleşimi, piyasa değeri yaklaşık 3,6 trilyon dolara ulaşan yeni bir yapı ortaya çıkarabilir.

Financial Times, yatırımcılar, hukukçular ve analistlerin değerlendirmelerine dayandırdığı incelemesinde, her iki şirketin yönetim kurullarının bağımsız komiteler kurarak birleşme ihtimalini araştırmaya başladığını duyurdu.

Elon Musk, 20 Ekim’de yaptığı açıklamada birleşmeyi “iyi bir fikir” olarak nitelendirdi ancak koşulların henüz netleşmediğini ve anlaşmanın garanti olmadığını belirtti. Girişimci, çıkar çatışması sebebiyle görüşmelere doğrudan katılamayacağını bildirdi.

Hissedarlar açısından birleşmenin en belirgin avantajı, Musk’ın zaman ve kaynak paylaşımına dair soru işaretlerini giderebilmesi. İsmi açıklanmayan bir Tesla yatırımcısı, “Şu an vaktinin bir kısmını Tesla’da, bir kısmını da SpaceX’te geçiriyor ve hissedarlar gücünün veya parasının büyük bölümünün nereye gittiğini anlayamıyor” dedi.

Otomobil üreticisine yakın bir kaynak, iki şirketin Roadster spor modelinden malzeme, yakıt ve üretim teknolojilerine kadar uzanan mevcut işbirliğini hatırlattı. Aynı kaynak, birleşmenin işlem gücü ile yapay zekanın fiziksel cihazlardaki kullanımını entegre eden dikey bir yapı kuracağını kaydetti.

Tesla ile SpaceX arasındaki finansal ilişkiler şimdiden belirgin bir hacme ulaştı. SpaceX, Tesla’dan yaklaşık 1 milyar dolar değerinde Megapack batarya sistemleri ve Cybertruck araçları satın aldı.

Tesla, yapay zeka girişimi xAI’a yaptığı 2 milyar dolarlık yatırımın Şubat 2026’da SpaceX ile birleşmesi sonucunda uzay şirketinin doğrudan hissedarı haline geldi. Musk, xAI hamlesini yapay zeka, roket teknolojisi ve uydu iletişimini bir araya getirerek uzayda veri merkezleri kurma hedefiyle gerekçelendirmişti.

Visible Alpha tarafından derlenen analist tahminleri, Tesla ve SpaceX’in toplam gelirinin 2026 yılında 153 milyar dolara çıkacağını gösteriyor. Buna karşılık yapay zeka altyapısı, çip üretimi ve roket harcamaları sebebiyle iki yapının toplam serbest nakit akışının en az eksi 54 milyar dolar olması bekleniyor.

Financial Times, 3,6 trilyon dolarlık büyüklüğün kesinleşmiş anlaşma bedelini değil, şirketlerin mevcut piyasa değerini yansıttığını bildirdi. Olası birleşme aynı zamanda Musk’ın Tesla üzerindeki kontrolünü güçlendirebilir.

Girişimci, imtiyazlı hisseler sayesinde SpaceX’te yaklaşık yüzde 84 oy gücünü elinde tutarken bu oran Tesla’da yüzde 20 civarında kalıyor. Anlaşmanın kabul edilmesi için Tesla tarafında yalnızca oylamaya katılanların değil, tüm hisselerin çoğunluğunun desteği aranacak.

Hukuk uzmanları, birleşme müzakerelerinin bir tarafın diğerinin aleyhine avantaj sağlamadığına piyasayı ikna edecek biçimde yürütülmesi gerektiğini belirtiyor. Colorado Üniversitesi kurumsal hukuk profesörü Ann Lipton, her iki şirketin merkezini taşıdığı Teksas yasalarının yönetim kararlarına itirazı zorlaştırdığına işaret etti.

Lipton, çıkar çatışması iddiasının tek başına yetersiz kalacağını, hissedarların dolandırıcılık veya kasıtlı yasa ihlali gibi fiilleri ispat etmek zorunda olduğunu söyledi. Sürecin bir diğer zorlu ayağını ise küresel onaylar oluşturuyor.

Hukukçulara göre anlaşmanın AB, Birleşik Krallık ve Çin’deki düzenleyici kurumlardan onay alması gerekecek. Geçen yıl Tesla’ya 21 milyar dolarla toplam cirosunun yaklaşık yüzde 22’sini kazandıran Çin, şirketin en büyük otomobil fabrikasına Şanghay’da ev sahipliği yapıyor.

SpaceX’in ABD savunma ihalelerini üstlenmesi ve askeri Starshield uydularını üretmesi, Pekin hattında güvenlik çekincelerini artırıyor. JPMorgan analistleri, ulusal güvenlik kaygıları nedeniyle Çin onayının ciddi engellerle karşılaşabileceğini bildirdi.

Banka analistleri, Tesla’nın Çin operasyonlarını tamamen ayırmasını veya kontrolü yerel bir konsorsiyuma devrederek marka ile otonom sürüş lisans gelirleriyle yetinmesini olası seçenekler arasında gösterdi.

The Wall Street Journal temmuz ayında Tesla’nın Çin birimini satmayı değerlendirdiğini yazmış, ancak Musk bu iddiayı “kesinlikle sahte haber” diyerek yalanlamıştı.

Tesla’ya yakın bir kaynak, birleşmenin Donald Trump’ın 2029’da bitecek başkanlık görev süresinden önce tamamlanmasının önem taşıdığını ifade etti. Kaynak, “Bu anlaşma gerçekleşecek, ama herkesin düşündüğü kadar hızlı değil” dedi.

SpaceX’in halka arzının ardından haziran ayında tarihin ilk trilyoneri unvanını alan Musk, hisselerdeki dalgalanmalar nedeniyle bu eşiğin altına indi. Forbes verilerine göre 13 Ekim’de SpaceX hisselerinin değer kaybetmesiyle serveti 982,9 milyar dolara gerileyen girişimcinin güncel varlığı 925 milyar dolar seviyesinde.

Okumaya Devam Et

Amerika

ABD’de yolsuzluğu ihbar edene ödül verilecek

Yayınlanma

ABD Başkanı Donald Trump, kamudaki dolandırıcılıkları ihbar edenlere nakit ödeme sağlayacak 25 milyon dolarlık teşvik programını tanıttı. Mahkûmiyetle sonuçlanan bildirimlere yüzde 1 komisyon vadeden düzenlemede ilk ödeme 10 bin dolarla muhafazakâr YouTuber Nick Shirley’ye yapıldı.

ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, federal hükümeti dolandıranları ihbar edenlere nakit para ödenmesini öngören 25 milyon dolarlık bir ihbarcı programı açıkladı.

Oval Ofis’te duyurulan Dolandırıcılık İhbar Teşvik Programı kapsamında, mahkûmiyetle sonuçlanan başarılı bildirimlerde bulunanlara yüzde 1 oranında komisyon verilmesi planlanıyor.

Ödüllerin kimlere dağıtılacağı konusundaki tek yetkilinin kendisi olacağını belirten Trump, süreçte son sözü söyleyeceğini dile getirdi.

Trump, Oval Ofis’teki konuşmasında, “Biri birini ihbar ederse yüzde 1 komisyon alacak. Bu harika olacak çünkü bu ülkeden çalınan para trilyonları buluyor” ifadelerini kullandı.

İhbarların “America.gov/fraud” internet sitesi üzerinden toplanacağını aktaran Trump, süreci hızlandırmak adına aynı ödül için birden fazla talep gelmesi durumunda bağlayıcı hakem rolünü bizzat üstleneceğini bildirdi.

Trump, ödemelere ilişkin takdir yetkisini, “Başka bir deyişle o kişinin bunu hak edip etmediğine ben karar vereceğim ve oldukça cömert davranacağım” sözleriyle savundu.

İnternet sitesindeki yönergede, yapılan bildirimin cezai kovuşturmaya yol açması şartıyla ödülün en fazla 30 bin dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor.

Öte yandan Trump, Oval Ofis’te yaptığı konuşmada bir kişinin alabileceği tutarda herhangi bir tavan sınır olmadığını iddia etti.

İhbarcıların çok yüksek gelirler elde edebileceğini öne süren Trump, “İnsanlar başkalarını ihbar ederek milyonlarca dolar kazanacak” dedi.

Trump ayrıca ödemelerin ceza davası açılmasına bağlı kalmayacağını, çalınan paranın geri alınması durumunda yapılacağını savundu.

Program kapsamında verilen ilk ödül, Oval Ofis’te Trump ve Vance’in yanında yer alan muhafazakâr YouTuber Nick Shirley’ye gitti. Fox News, Shirley’ye bu kapsamda 10 bin dolar ödendiğini aktardı.

Shirley, Minnesota’daki çocuk bakım programlarında yürütülen usulsüzlük iddialarını araştırdığı bir video yayımlamasının ardından geçen yıl sağ çevrelerde tanınmıştı.

Yeni program, Başkan Yardımcısı Vance’in başkanlığını yürüttüğü dolandırıcılıkla mücadele görev gücünün çalışmalarına dayanıyor.

Vance, “Başkan bu durumun durması gerektiğini söyledi. Artık duruyor ve bunu durdurmamıza yardım etmek isterseniz, ABD Başkanı’nın yaptıkları sayesinde siz de bu ödülleri paylaşabilirsiniz” diye konuştu.

Trump, federal hükümet programlarındaki suistimalleri incelemek ve azaltmak amacıyla mart ayında Dolandırıcılığı Ortadan Kaldırma Görev Gücü’nü kurmuş, yapının başına da Vance’i getirmişti.

Okumaya Devam Et

Amerika

Anthropic halka arz öncesinde 80,7 milyar dolar zarar açıkladı

Yayınlanma

Yapay zeka devi Anthropic, 2026’nın ilk yarısında 80,7 milyar dolar net zarar açıklarken gelirini 16,3 milyar dolara taşıdı. Şirket, halka arz izahnamesinde modellerin şantaj benzeri davranışlar sergileyebileceği ve felaket boyutundaki risklerin sigortalanamayacağı uyarısını yaptı.

Yapay zeka modeli Claude’un geliştiricisi Anthropic, 30 Haziran’da sona eren 2026’nın ilk altı ayında 80,7 milyar dolar net zarar açıkladı.

The Wall Street Journal gazetesinin şirketin halka arz izahname taslağına dayandırdığı habere göre kaydedilen bu zarar, 2025 yılının tamamında gerçekleşen 42 milyar dolarlık kaybı neredeyse ikiye katladı.

Söz konusu devasa tutarın 72 milyar dolarlık büyük bölümü muhasebe kaynaklı defter değeri düşüşlerinden kaynaklandı.

Buna karşın şirketin gelirlerinde sert bir yükseliş görüldü; yılın ilk yarısındaki ciro, önceki yılın aynı dönemindeki 1,1 milyar dolardan 16,3 milyar dolara ulaştı.

Anthropic bu dönemde işlem gücü ve altyapı ihtiyaçları için yaklaşık 9 milyar dolar harcayarak, 2025’in tamamında yapılan 7,3 milyar dolarlık harcamayı altı ayda geride bıraktı.

Şirketin önümüzdeki 7 ila 10 yıl içinde bulut hizmetleri sözleşmeleri kapsamında yaklaşık 450 milyar dolar ödeme taahhüdü bulunuyor.

Bu yükümlülükler çerçevesinde Google Cloud ile 111 milyar dolar, Amazon Web Services ile 110 milyar dolar ve Microsoft ile 31 milyar dolarlık sözleşmeler planlanıyor.

Anthropic ayrıca yapay zeka odaklı daha küçük bulut sağlayıcıları Nscale ve Lambda üzerinden Nvidia çipleri kiralamak için sırasıyla 2033 ve 2034 yıllarına kadar 86 milyar dolara varan harcama yapacak.

Şirket gelecek yıllarda bilgi işlem kapasitesini artırmak amacıyla 750 milyar dolar daha harcayabilir.

Halka arz izahname taslağının yaklaşık üçte birlik kısmı ise doğrudan risk faktörlerine ayrıldı.

Belgede modellerin gerçek dünyada somut zararlara yol açma olasılığına dikkat çekilirken, yapay zekanın “kendini koruma” eğilimi sergileyebileceği ve “şantajı” andıran yanıtlar üretebileceği kaydedildi.

Anthropic, yapay zeka kaynaklı “felaket boyutundaki bir olayın” yaratacağı hasarın büyüklüğü nedeniyle bu tür riskleri sigortalamanın imkansız hale gelebileceği uyarısında bulundu.

Piyasa beklentilerine göre Anthropic’in halka arzı tarihin en büyük işlemlerinden biri olabilir ve SpaceX’in rekorunu geride bırakabilir.

Borsaya açılmanın ardından şirketin piyasa değerinin 2 trilyon dolara kadar ulaşabileceği öngörülüyor.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English