Amerika
ABD, Arjantin hükümetini kurtarma planını başlattı

ABD Hazine Bakanlığı, Arjantin ile 20 milyar dolarlık bir swap anlaşması imzalayıp perşembe günü açık piyasada peso satın alarak kurtarma planının düğmesine bastı.
Böylece Başkan Donald Trump’ın sallantıda olan ülkeyi destekleme sözünü yerine getirmiş oldu ve peso ile dolar cinsinden Arjantin tahvillerinin değerinde keskin bir artış yaşandı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, X’te bu önlemleri açıklarken, “ABD Hazine Bakanlığı, piyasalara istikrar sağlamak için gerekli olan her türlü olağanüstü önlemi derhal almaya hazır,” dedi.
Arjantin’in 2035 tahvili 4,5 sent yükselerek 60,5 sentten işlem görürken, peso/dolar paritesi 1,418’den kapandı ve önceki gün %3 düşüşün ardından %0,8 artış kaydetti.
Yerel hisse senetleri perşembe günü %5,3 yükseldi. Geçen ay, Bessent’in ilk destek sözü vermesinden birkaç gün önce 2025’in en düşük seviyesine ulaşmışlardı. ABD borsalarında işlem gören Arjantin hisse senetleri %13 değer kazandı.
Bessent, Arjantin Maliye Bakanı Luis Caputo ile dört gün süren görüşmelerin sonunda yaptığı açıklamada, Arjantin’e 20 milyar dolarlık kredi programı uygulayan Uluslararası Para Fonu (IMF) yetkililerinin de görüşmelere katıldığını belirtti.
IMF Genel Müdürü Kristalina Georgieva, X’te yaptığı bir paylaşımda ABD’nin bu hamlesini alkışlayarak, IMF’nin “ülkenin güçlü iktisadi programını, mali disiplini ve rezerv birikimini kolaylaştırmak için sağlam bir döviz rejimini desteklediğini” söyledi.
ABD Hazine Bakanlığı sözcüsü, satın alınan peso miktarı ve 20 milyar dolarlık döviz takas hattının nasıl yapılandırılacağı dahil olmak üzere daha fazla ayrıntı vermeyi reddetti.
Bessent daha önce, bakanlığın 221 milyar dolarlık Döviz İstikrar Fonu (ESF) ve Özel Çekme Hakları olarak bilinen IMF rezerv varlıklarının çoğunluk hisselerinden Arjantin’e destek vereceğini taahhüt etmişti.
Fox News’e konuşan Bessent, bu eylemin bir kurtarma operasyonu olmadığını savunarak, Buenos Aires’e hiçbir para transferi yapılmadığını ve ESF’nin “hiç para kaybetmediğini, bu durumda da para kaybetmeyeceğini” söyledi.
Bessent, bu yardımın ABD’ye stratejik faydalar sağladığını da ekledi. Bu faydalar arasında Arjantin lideri Javier Milei’nin “Çin’i Arjantin’den çıkarma” taahhüdü ve ABD şirketlerinin nadir toprak elementleri ve uranyum kaynaklarını geliştirmesine izin verme konusundaki açık tutumu yer alıyor.
Bessent, Milei’nin reformlarının, “Batı Yarımkürenin refahını sağlamlaştırmaya yardımcı olarak ABD için sistemik öneme sahip” bir başarı olduğunu söyledi.
Haftaya Washington’da düzenlenecek IMF ve Dünya Bankası yıllık toplantıları sırasında Trump ile görüşmesi planlanan Milei, X’te yayınladığı bir mesajda Bessent ve Başkan Donald Trump’a teşekkür etti.
Milei, “En yakın müttefikler olarak birlikte, ekonomik özgürlük ve refahın hakim olduğu bir yarımküre oluşturacağız. Halkımıza fırsatlar sunmak için her gün çok çalışacağız,” diye yazdı.
New York Times’ın haberine göre, büyük küresel yatırımcılar da kurtarma paketinin ayrıntılarını bekliyorlar. Eleştirmenler, Amerikan çiftçilerin zor durumda olduğu ve ABD hükümetinin kapalı olduğu bir dönemde bu paketin zengin fon yöneticilerine fayda sağlayacağını söylüyorlar.
BlackRock, Fidelity ve Pimco gibi yatırım şirketlerinin fonları, Stanley Druckenmiller ve Robert Citrone gibi yatırımcılar gibi Arjantin’e yoğun bir şekilde yatırım yapıyor. Bu iki isim de Bessent’in George Soros’un yatırımcısı olduğu dönemde onunla birlikte çalışmıştı.
Uluslararası yatırımcılar uzun zamandır Arjantin’i, özellikle ard arda gelen liderlerin üstlendiği devlet borcu ile ilgili olarak, kâr elde etmek için bir yer olarak görüyor.
Çoğu durumda, yatırımcılar orijinal tahvil sahipleri değil ama ülkenin orijinal kredi verenlerinden indirimli olarak satın aldılar ve rehinlerin sonunda geri ödeneceği veya yeniden müzakere edileceği üzerine bahis oynuyorlar.
Bu görüş, meyvelerini vermeye başlamış görünüyor. Bu yaz, bir Fidelity fonu, ülkenin borcundan elde ettiği kazançların, Venezuela ve Ukrayna dahil olmak üzere diğer gelişmekte olan piyasa ülkelerindeki yatırımlardan kaynaklanan kayıpları telafi etmeye yardımcı olduğunu belirtmişti.
Özellikle, Bessent ile yakın bağları olan zengin Amerikalılar büyük kazançlar elde edecek gibi görünüyor.
Druckenmiller, Soros Fund Management’ta Bessent’in mentoru idi. Bessent’in yönettiği Duquesne aile ofisi, Arjantin’in borsada işlem gören en büyük ikinci fonu olan Arjantin hisse senetleri havuzunun ikinci en büyük yatırımcısıydı.
Discovery Capital Management’ın kurucusu Citrone, Latin Amerika’yı dünyadaki en büyük yatırımı haline getirdi ve Arjantin, fonun bölgedeki en büyük yatırımı.
Citrone, 2013 yılında Soros’un altında Bessent ile çalışırken, onları Japon yeni karşısında şu anda ünlü olan bahislerini yapmaya ikna ettiğini ve Bessent’in kazandığı bonusun çoğundan kendisinin sorumlu olduğunu söylemişti.
Citrone, mayıs ayında Goldman Sachs’ın podcast’inde verdiği röportajda, “O zamanlar George ve Scott Bessent’i bu konuda büyük bir adım atmaya ikna ettim. Scott, o dönemde Soros’ta kazandığı bonusun yüzde 75’inden benim sorumlu olduğumu şaka yollu söylüyor,” demişti.
Citrone’nin Bessent’i Arjantin pesosunu desteklemeye ikna etmede herhangi bir rol oynayıp oynamadığı belli değil.
Fakat anlaşma hakkında bilgi sahibi iki kişi, Citrone’nin geçen ay Hazine Bakanlığının açıklamasından önce Bessent ile yakın temas halinde olduğunu ve Arjantin’in para biriminin çökmesi halinde Milei’nin siyasi kaderinin de çökeceğini savunduğunu söyledi.
Citrone, Bessent’e, Milei’nin yaklaşan seçimleri kaybetmesi halinde Arjantin’in daha fazla iktisadi yardım için Çin’e yöneleceğini söyledi.
Citrone ayrıca Bessent’e, böyle bir sonucun ABD’nin Latin Amerika’daki en sadık müttefiklerinden birini kaybetmesi anlamına geleceğini de vurguladı.
NYT haberine göre, Citrone ve Muhafazakâr Siyasi Eylem Konferansı’nın (CPAC) liderleri, IMF ve Bessent’i Arjantin’i kurtarmak için lobi faaliyetlerinde de etkili olmuş olabilirler.
Nisan ayında IMF, 20 milyar dolarlık kurtarma anlaşmasıyla Arjantin ekonomisini destekledi. 48 aylık kredi, 1950’lerden bu yana Arjantin’in fondan aldığı 23. ekonomik destek paketi oldu.
Trump yönetiminin bir danışmanı ve Arjantin medyasının haberlerine göre, nisan ayında IMF anlaşması açıklandıktan sadece birkaç gün sonra, Citrone, CPAC’nin lobi kolu olarak bilinen Tactic Global’in liderlerinden birine ait bir uçakla Buenos Aires’e uçarak Milei ile görüştü.
Uçak, Tactic’in kurucularından biri olan Leonardo Scatturice’ye aitti. Scatturice, Milei hükümeti tarafından dağıtılan kârlı devlet ihalelerinden büyük bir servet kazanmıştı.
Citrone, ülkenin başkentine ayrı bir uçakla gelen Bessent’ten sadece birkaç saat önce Mile ile görüşmüştü.
Amerika
Çin’e 300 milyon dolarlık Nvidia çipi kaçırmakla suçlanan iş insanı gözaltında

ABD’de federal savcılar, Çin’e 300 milyon dolar değerinde yapay zeka çipi içeren sunucu kaçırmakla suçlanan Amerikalı iş insanı Greg Louie’yi gözaltına aldı. Şüphelinin 2023 ve 2024 yıllarında gerekli hükümet lisansını almadan Malezya ile Singapur üzerinden transit sevkiyat yaptığı belirtiliyor.
ABD’de federal savcılar, California’da yaşayan iş insanı Greg Louie’yi Nvidia üretimi yapay zeka çiplerini barındıran 300 milyon dolarlık sunucuları Çin’e yasa dışı yollarla ihraç etmek suçlamasıyla gözaltına aldı.
Bloomberg’ün haberine göre, Earthmade Computer Inc. adlı özel şirketin sahibi olan Louie, iş yerine geldiği sırada yakalandı.
Amerikalı iş insanına İhracat Kontrolü Reform Yasası’nı ihlal etmek amacıyla komplo kurmak, kaçakçılık ve kara para aklamak amacıyla komplo kurmak suçlamaları yöneltildi.
Soruşturma dosyasında, Louie’nin 2023 ile 2024 yılları arasında kimliği henüz tespit edilemeyen kişilerle ortak hareket ederek ileri teknoloji Nvidia çipleriyle donatılmış sunucuları Çinli müşterilere sevk ettiği kaydedildi.
Söz konusu sevkiyatların gerçekleşmesi için ABD hükümetinden özel lisans alınması şartı aranıyordu, ancak şüphelinin resmi makamlara herhangi bir lisans başvurusu yapmadığı tespit edildi.
Donanımların Malezya ve Singapur üzerinden transit geçirildiği, bu ülkelerden de yasa dışı biçimde yeniden ihraç edilerek Çin’e ulaştırıldığı belirlendi.
Washington yönetimi son yıllarda Pekin’in gelişmiş yapay zeka donanımlarına erişimini engellemeye çalışırken, Çin kendi üretim kapasitesini artırma ve yaptırımları aşacak alternatif güzergahlar bulma arayışını sürdürüyor.
ABD hükümeti, 2022 yılında Nvidia ürünlerinin Çin ve Rusya’ya ihracatına lisans zorunluluğu getirmişti. Kısıtlamalar, özellikle yapay zeka operasyonlarında kullanılan A100 ve H100 serisi grafik işlem birimlerini (GPU) hedef alıyor.
Öte yandan Washington yönetimi ocak ayında Nvidia’ya, H200 dahil güçlü yapay zeka çiplerini Çin’e satabilmesi için izin verdi. Şirketin bu satışları gerçekleştirebilmesi için elinde yeterli miktarda ürün tedariki sağladığını belgelemesi gerekiyor.
The Information gazetesi daha önce Pekin yönetiminin, ByteDance ve Alibaba gibi ülkenin önde gelen teknoloji devlerinin belirli Nvidia GPU’larını satın almasına onay vermeyi değerlendirdiğini yazmıştı.
Eylül ayı başında The New York Times gazetesi de ABD’nin yaptırım listesinde yer alan Çin merkezli teknoloji şirketi Inspur’un kısıtlamalara rağmen Nvidia çipleri dahil ileri Amerikan teknolojilerini sattığını öne sürdü.
Gazetenin haberinde, söz konusu ağda Inspur’un ABD’deki iştiraki Aivres şirketinin kilit rol üstlendiği kaydedildi.
Amerika
Mahkemeden 110 milyar dolarlık Paramount ve Warner Bros. birleşmesine onay

ABD federal mahkemesi, Paramount’un Warner Bros.’u 110 milyar dolara devralmasına yönelik uzlaşmayı onaylayarak birleşmenin önünü açtı. Şirket, varılan mutabakat uyarınca beş yıl boyunca yılda en az 30 film vizyona sokacak ve yerli yapımlara yıllık 300 milyon dolar ek yatırım yapacak.
ABD’de federal mahkeme, medya şirketi Paramount’un Warner Bros. Discovery’yi 110 milyar dolara devralmasına onay verdi.
ABD Bölge Yargıcı Araceli Martinez-Olguin, tarihin en büyük medya birleşmelerinden birini engellemek amacıyla Kaliforniya öncülüğündeki 12 eyaletin açtığı davada tarafların 21 Eylül’de vardığı uzlaşmayı onayladı.
Eyaletler, birleşmenin sinema ve televizyon alanında nihai tüketiciler için fiyatları artırabilecek bir tekel yaratacağını savunuyordu.
Yargıç Martinez-Olguin ise uzlaşmayı “makul, fiili ve hukuki bir çözüm” olarak nitelendirdi.
Onaylanan uzlaşma şartlarına göre şirket, beş yıl boyunca ABD sinemalarında her yıl en az 30 film vizyona sokmak ve ülke içindeki yapımlara yılda 300 milyon dolar ek kaynak aktarmak zorunda kalacak.
Şartların yerine getirilmemesi durumunda Paramount, Miramax film stüdyosunu satma yaptırımıyla karşılaşabilecek.
Anlaşma ayrıca kablolu yayın müzakerelerinin iki şirketin kanalları için ayrı ayrı yürütülmesini ve Paramount bünyesindeki CBS News ile Warner Bros.’a ait CNN’i denetleyecek bağımsız bir gazeteciler kurulu oluşturulmasını zorunlu kılıyor.
Kaliforniya Adalet Bakanlığı temsilcisi, varılan uzlaşmanın rekabet konusundaki endişeleri giderdiğini, tüketici tercihlerini güvenceye aldığını ve Kaliforniyalı çalışanların geleceğini gözettiğini açıkladı.
Şirketler ayrıca Amerika Yazarlar Birliği (WGA) ile yürütülen antitröst davasında da anlaşmaya vardı.
Bu kapsamda sendikanın sağlık fonuna 17,5 milyon dolar ödenecek ve CBS News bünyesindeki WGA istihdam seviyesi beş yıl boyunca korunacak.
Paramount, birleşmenin tamamlanmasıyla birlikte oyuncak üreticisi Mattel’in CEO’su Ynon Kreiz’in şirkette Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO David Ellison ile ortak CEO görevini üstleneceğini duyurdu. Satın alma sürecinin 6 Ekim Salı günü tamamlanması bekleniyor.
Yaklaşık 110 milyar dolarlık devralma işlemi, Paramount Pictures, CBS, Paramount+, HBO ve CNN gibi dev medya varlıklarını tek çatı altında toplayacak.
Süreç, Paramount’un Netflix ile girdiği rekabeti kazanmasının ardından şekillendi.
Warner Bros. daha önce stüdyo operasyonları, HBO ve HBO Max yayın platformu için Netflix ile 82,7 milyar dolarlık satış üzerinde anlaşmış, ancak Netflix’in teklif artırmaması üzerine Warner Bros. Discovery şubat ayında Paramount’un teklifini kabul etmişti.
Paramount ise süreçte rakibi Netflix’i “yakıp yıkma taktiği” izlemekle suçlamıştı.
Mahkemece onaylanan uzlaşmaya bazı eyalet başsavcıları tepki gösterdi. Süreçte özellikle Massachusetts, New York, Connecticut ve Minnesota eyaletlerinin savcıları uzlaşma şartlarına itiraz etti.
Connecticut Başsavcısı William Tong, ofisinin CNN ile CBS News birimlerinin tamamen elden çıkarılarak yapıdan ayrılmasını talep ettiğini, bağımsız bir denetim kurulu kurulmasının önemine rağmen tam ayrışmayı sağlayamadıklarını belirtti.
Söz konusu birleşme temmuz ayından bu yana federal mahkeme kararıyla askıya alınmış durumdaydı.
Paramount daha sonra yasal süreç tamamlanana veya birleşme anlaşmasının vadesi olan Haziran 2027’ye kadar devralmayı tamamlamamayı taahhüt etmişti.
Amerika
ABD’den gizlenen nükleer testleri yakalamak için yer altında deney

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi, yer altında gizlenen düşük kapasiteli nükleer patlamaları tespit etmek amacıyla Nevada sahasında kimyasal patlayıcılarla deney gerçekleştirdi. Ölçümlerde sismometreler, sesötesi sensörler ve radyoaktif izleyiciler kullanılırken kurum yönetimi nükleer tespit kapasitesinde geride kalmayacaklarını açıkladı.
ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA), düşük kapasiteli nükleer patlamaların tespit edilmesine yönelik bir deneme gerçekleştirdiğini duyurdu.
Kurumun basın servisinden yapılan açıklamaya göre çalışma, Nevada Ulusal Güvenlik Sahası’ndaki P Tüneli’nde kimyasal patlayıcılar ve radyoaktif izleyiciler kullanılarak yapıldı.
Denemeden elde edilen verilerin, ABD’nin nükleer patlamaları tespit etme kapasitesini güçlendirme çalışmaları kapsamında bilimsel modellerin sınanması ve algoritmaların hassaslaştırılması amacıyla kullanılacağı kaydedildi.
NNSA, deneyin özellikle sismik etkisi zayıflatılmış patlamaların tespit edilmesine odaklandığını bildirdi.
Klasik yer altı nükleer denemelerinde patlayıcı düzenek kayayla doğrudan temas edecek biçimde derin kuyulara yerleştiriliyor ve patlama dalgası çevreye tam olarak ulaşıyor.
Öte yandan sismik etkisi azaltılmış yöntemde düzenek geniş bir yer altı odasında patlatılıyor; bu uygulama patlamanın yarattığı sismik izi önemli ölçüde düşürüyor.
Deney sırasındaki ölçümler ivmeölçerler, sismometreler, elektromanyetik ve sesötesi sensörler, radyoaktif izleyici örnekleyicileri ile meteoroloji aygıtlarını kapsayan gelişmiş algılayıcı sistemleriyle yürütüldü.
NNSA Başkanı Brandon Williams, nükleer faaliyetlerin saptanmasının nükleer uzmanlık gerektirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu tür deneyler Amerika’nın tespit kabiliyetinde rakipsiz kalmasını sağlıyor. Başkan Donald Trump yönetimi, Birleşik Devletler’in güç konumundan hareket edeceğini açıkça ortaya koydu. Amerikan inovasyonundan kaçış yok. Bu deneyle net bir mesaj veriyoruz: Bu yönetim döneminde Amerika’nın geride kalmasına asla izin verilmeyecektir.”
Nevada’daki deneme planını mayıs ayı ortasında duyuran Williams, yabancı ülkelerdeki nükleer testleri tespit edecek sensörlerin bu sonbaharda test edileceğini belirtmişti.
Williams o dönemde, hasım ülkelerin Kapsamlı Nükleer Testlerin Yasaklanması Antlaşması’nı (CTBT) arkadan dolanarak yürüttüğü nükleer denemeleri saptamak ve sismik sensörlerin verimini artırmak amacıyla merkezi olmayan testler uyguladıklarını dile getirmişti.
ABD’de nükleer test tartışması, Donald Trump’ın geçen yıl nükleer silah denemelerine “eşit şartlarda” yeniden başlayacaklarını açıklamasının ardından hareketlendi.
ABD’nin deneme yapmayan tek ülke olarak kalmasını istemediğini savunan Trump, Rusya, Çin, Kuzey Kore ve Pakistan’ın nükleer testler gerçekleştirdiğini öne sürdü.
Washington yönetimi şubat ayında da Rusya ve Çin ile eşit şartlar temelinde nükleer denemelere dönmeye hazır olduğunu bildirdi.
Birleşmiş Milletler ise mayıs ayı başında yaptığı değerlendirmede, Rusya ve ABD’nin nükleer testlere yeniden başlamasının dünya genelindeki diğer ülkeleri de aynı yönde adım atmaya sevk edeceği uyarısında bulundu.
Asya2 hafta önceJaponya Merkez Bankası faizleri 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkardı, yen değer kaybetti
Asya2 hafta önceGüney Kore lideri Lee, ABD baskısına rağmen Ortadoğu’da savaşa dahil olmayacaklarını söyledi
Diplomasi5 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Ortadoğu2 hafta önceEnsarullah lideri: Suudi Arabistan’ın Mekke iddiası ‘asrın yalanı’
Asya2 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak
Diplomasi1 hafta öncePalantir nasıl Ukraynalıları kobay faresine dönüştürdü?
Diplomasi1 hafta önceEast-West Forum İstanbul’da kapılarını açıyor
Asya2 hafta önceSoftBank, OpenAI yatırımı için 11 milyar dolar borçlanacak









