Diplomasi
ABD, Rus varlıkları planına karşı AB ülkelerine baskı yapıyor

Dondurulmuş Rus varlıklarının Ukrayna’yı finanse etmek için kullanılması konusunda AB hükümetleri arasında yaşanan yüksek riskli anlaşmazlık, ABD baskısıyla yeni bir boyut kazandı.
POLITICO’ya konuşan transatlantik ilişkiler ve zirve hazırlıkları konusunda bilgi sahibi olan üst düzey bir AB yetkilisi, “Bizi zayıflatmak istiyorlar,” dedi.
Avrupa Konseyi 18 Aralık’ta toplanacak ve AB liderleri, özellikle Ukrayna’nın finansmanı konusunda somut sonuçlara ihtiyaç duyuyor.
Fakat bölünmüşlük artık iyice belirgileşti: Merkezdeki hükümetler, Beyaz Saray’ın politikayı etkilemeye çalıştığı bir dönemde AB’yi savunmaları gerektiğini söylüyor ama Viktor Orbán ve Andrej Babiš dahil kadar her zamankinden daha fazla Avrupalı lider Brüksel’in kabul gören görüşünü reddediyor.
Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, bir Alman televizyon kanalına verdiği röportajda, AB’nin Ukrayna’nın finansmanı konusunda bir anlaşmaya varamaması halinde “yıllarca ciddi şekilde zarar göreceğini” ileri sürdü.
Merz, “Ve dünyaya, tarihimizin bu kadar önemli bir anında, bir arada durup Avrupa kıtasındaki kendi siyasi düzenimizi savunmak için harekete geçemeyecek kadar aciz olduğumuzu göstereceğiz,” dedi.
Görüşmelere katılan dört AB yetkilisinin POLITICO’ya bildirdiğine göre, Trump yönetimi yetkilileri, en azından dost olarak gördükleri Avrupa hükümetlerini, Ukrayna’ya finansman sağlamak için 210 milyar avroluk Rus varlıklarını kullanma planını reddetmeye zorluyorlar.
AB liderleri ekim ayında Brüksel’de bir araya geldiklerinde, Belçika’nın karşı çıkması nedeniyle dondurulmuş nakit konusunda bir anlaşmaya varamadılar. İki ay sonra, AB’nin sorununun aslında Belçika değil, Trump olduğu açıkça ortaya çıktı.
Avrupa Komisyonu ve en etkili başkentler bu süre zarfında birbirleriyle müzakere ederek, Belçika Başbakanı Bart De Wever’i kendi taraflarına çekmeye çalıştılar. AB, Belçika’ya garantiler vermeye çalıştığı için tartışmalar geçen hafta daha da yoğunlaştı.
Fakat anlaşma sağlanma ihtimali salı günü boyunca daha da zora girdi. Konu hakkında bilgi veren bir kaynak, Brüksel’de zirveye hazırlanan AB dışişleri bakanlarının toplantısındaki havayı anlatırken “ağlamak istediğini” söyledi.
Ukrayna, gelecek yıl 71,7 milyar avroluk bütçe açığı ile karşı karşıya olduğu için acil olarak paraya ihtiyaç duyuyor. Nisan ayına kadar nakit akışı başlamazsa, kamu harcamalarını kısmak zorunda kalacak ve bu da, savaşın başlamasından neredeyse dört yıl sonra, moralini ve kendini savunmaya devam etme kabiliyetini olumsuz etkileyebilir.
Belçika hükümeti, Rus varlıklarının krediyi finanse etmek için kullanılmasına karşı çıkmasının nedeninin, paranın geri ödenmesi gerektiğinde kendi vergi mükelleflerini bu yükten korumak olduğunu söylüyor.
Diğer Avrupa ülkeleri için ise mesele daha geniş bir jeopolitik boyuta sahip. Trump yönetimi yetkililerinin Brüksel’i atlayarak başkentlerle gizli görüşmeler yapmasıyla ortaya çıkan Amerikan etki kampanyası, İtalya, Bulgaristan, Malta ve Çekya’nın da muhalif ülkeler grubuna katılmasına yol açtı.
Avrupalı yetkililer, başarısızlığın AB’nin dünyadaki itibarı için bir felaket olacağını, çünkü bunun vereceği mesajın çok önemli olduğunu savunuyorlar.
Avrupa Parlamentosu’ndaki (AP) en büyük siyasi grup olan Avrupa Halk Partisi’nin (EPP) lideri Manfred Weber, salı günü ilişkilerin kötüye giden durumuna ilişkin çarpıcı bir değerlendirmede bulundu.
Weber, AP’nin bu hafta oturum yaptığı Strazburg’da gazetecilere, “ABD artık açıkça özgür dünyanın lideri değil,” dedi ve Trump yönetiminin “kendilerinden uzaklaştığını” söyledi.
Estonya Başbakanı Kristen Michal, AB’nin kredi anlaşmasını sağlayamaması durumunda ne olacağı sorulduğunda POLITICO’ya, “Bunu ifade edecek doğru kelimeyi bile bulamıyorum. [Kiev], Avrupa’nın ne olursa olsun Ukrayna’yı desteklediğini, kötü bir anlaşmayı kabul etmek zorunda olmadıklarını bilmeli,” dedi.
Beyaz Saray ve Kremlin arasında müzakere edilen ve sızdırılan barış planı taslağına göre, Washington, Rusya’nın dondurulmuş varlıklarının bir kısmını ABD liderliğindeki yeniden inşa çabalarını finanse etmek için kullanmak istiyor.
Beyaz Saray, Brüksel’in müdahale suçlamalarını reddetti. Beyaz Saray basın sekreter yardımcısı Anna Kelly, “Bu görüşmelere katılmayan anonim kaynaklardan gelen spekülatif iddialar ciddiye alınmamalı. ABD’nin tek amacı bu çatışmaya barış getirmektir… Hem Ukraynalılar hem de Ruslar dondurulmuş varlıklar konusunda net bir tutum sergilemiştir ve bizim tek görevimiz, nihayetinde bir anlaşmaya varılmasını sağlayacak bir diyalogu kolaylaştırmaktır,” dedi.
Salı günü zayıflayan müzakerelerde AB yetkilileri ve liderleri giderek en sert seçeneği gündeme getirmeye başladı: tazminat kredisini nitelikli çoğunluk oylamasıyla kabul etmek, başka bir deyişle bazı ülkelerin itirazlarını görmezden gelip yine de ilerlemek.
Fakat bazı yetkililer, bunun zaten parçalanmış olan bloğu daha da parçalayacağını ve muhtemelen gerçek bir krize sürükleyeceğini söyledi.
Diğer bir alternatif ise, bazı ülkelerin sınırlı ikili krediler sunması. Letonya Başbakanı Evika Siliņa salı günü POLITICO’ya verdiği demeçte şunlar söyledi:
“Belçika’nın anlaşmaya dahil olması önemli, ama bakalım. Eğer bu [nitelikli çoğunluk oyu] tek [seçenek] olacaksa, neden olmasın? AB’nin gücünü ve güçlü kararlar alma yeteneğini göstermesi önemlidir, çünkü zaten oldukça uzun süredir çalışıyoruz ve Ukrayna’ya finansal kaynaklarla yardım edeceğimize söz verdik ve dondurulmuş varlıklar gerçekten iyi bir kaynak.”
Siliņa, “Belçika için, onların ikinci Macaristan olmasını istemediğimi düşündüğünü” de ekledi. Diplomatlar, Belçika’nın varlık anlaşması konusundaki direnişi nedeniyle AB’nin karar alma sürecinde dışlanma riskiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyarıda bulundu.
Diplomasi
Hindistan, Rusya’dan petrol alımında rekor kırdı

Kpler verilerine göre Hindistan’ın Rusya’dan petrol ve kömür ithalatı, Ortadoğu’daki savaş ve sevkiyat aksaklıkları nedeniyle haziran ayında rekor seviyelere ulaştı. Rusya’dan yapılan günlük petrol sevkiyatının haziranda 2,55 milyon varile çıkması beklenirken, Moskova Avustralya’yı geride bırakarak Hindistan’ın ikinci en büyük kömür tedarikçisi konumuna yükseliyor.
Hindistan, İran’da yaşanan gerilim nedeniyle tedarik zincirinde meydana gelen aksamalar ve yükselen fiyatlar karşısında Rusya’dan petrol ve kömür ithalatını artırıyor.
Reuters haber ajansının uluslararası analiz şirketi Kpler verilerine dayandırdığı habere göre, Rusya’dan Hindistan’a yapılan sevkiyatlar haziran ayında rekor düzeylere ulaştı.
Kpler tahminlerine göre, Rusya’nın Hindistan’a petrol sevkiyatı haziran ayında günlük 2,55 milyon varille rekor düzeye yükselecek.
Bu miktar, mayıs ayındaki günlük 2,13 milyon varillik sevkiyatı ve Mayıs 2023’teki günlük 2,16 milyon varillik düzeyi geride bırakıyor.
Rusya’nın Hindistan’ın haziran ayındaki toplam ithalatı içindeki payı ise yüzde 50’nin hemen altında gerçekleşecek. Bu oran, Ortadoğu’daki çatışmanın başladığı 28 Şubat öncesindeki üç aylık dönemde ortalama yüzde 23 seviyesindeydi.
Hindistan’ın Rus petrolüne yönelmesi, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasının ardından piyasadaki arzı artırmak amacıyla ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin alımlara yönelik yaptırımları geçici olarak kaldırmasını izledi.
Ancak yaptırımlardan muafiyet süresi 17 Haziran’da sona erdi ve ABD Hazine Bakanlığı tarafından uzatılmadı.
Reuters, bu durumun Rus petrolü alımlarında azalmaya yol açabileceğini, ancak sürecin gidişatının Hindistan rafinerilerinin ve yetkililerinin Ortadoğu ülkelerinden sevkiyatlara dönme konusundaki istekliliğine bağlı olacağını belirtiyor.
Kpler öngörülerine göre, Suudi Arabistan’dan yapılan ithalatın haziran ayında günlük 349 bin varil seviyesinde kalması bekleniyor. Bu miktar, savaş öncesindeki üç aylık dönemde günlük ortalama 832 bin varil düzeyindeydi.
İthalat artışı Rus kömüründe de gözleniyor. Haziran ayında tüm kalitelerde Rus kömürü ithalatının, mayıs ayındaki 3,27 milyon tona kıyasla 3,16 milyon ton olarak gerçekleşmesi bekleniyor.
Her iki ay da geçen yılın mayıs ayında kaydedilen 3,76 milyon tonluk zirvenin ardından sırasıyla tarihin en yüksek ikinci ve üçüncü değerleri olarak kayda geçecek.
Rusya’nın haziran ayında Avustralya’yı geride bırakarak, Çin’den sonra dünyanın en büyük ikinci kömür ithalatçısı olan Hindistan’a en çok kömür sağlayan ikinci ülke konumuna geleceği tahmin ediliyor.
Ajansın değerlendirmesine göre Rusya, Hindistan’ın temel kömür tedarikçisi olma rolünü korumaya devam edecek; ancak Rus petrolünün gelecekteki alımları, ABD’nin Moskova’ya yönelik yaptırım politikasını olası sıkılaştırma adımlarına bağlı olacak.
Yeni Delhi petrol sevkiyatının yaptırımlardan etkilenmeyeceğini açıkladı
Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, haziran ayı ortasında yaptığı açıklamada, ülkesinin 2022 yılından bu yana küresel fiyatları dizginlemek amacıyla ABD’nin talebi doğrultusunda Rus petrolü alımlarını artırdığını belirtmişti.
Jaishankar, Rus hammaddesine yönelik Amerikan kısıtlamalarını eleştirerek, bu önlemlere büyük ilkeler süsü verilmemesi çağrısında bulunmuştu.
Hindistan Petrol ve Doğalgaz Bakanlığı Temsilcisi Sujata Sharma da mayıs ayında yaptığı açıklamada, Rusya’dan sevkiyatların devam ettiğini ve ABD’nin yaptırım muafiyetlerine ilişkin kararlarından bağımsız olarak süreceğini kaydetmişti.
Hindistan rafinerileri, 2025 yılında ABD baskısı ve Hindistan mallarına yönelik yüzde 25’lik gümrük tarifesi tehdidi nedeniyle Rusya’dan yaptıkları ithalatı azaltarak Suudi Arabistan ve Irak’a yönelmişti.
Ancak Reuters’ın verilerine göre, Ortadoğu’daki savaşın ve Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın ardından Hindistan firmaları mart ayı başında Rus petrolü alımlarını yeniden artırdı.
Rusya’nın Yeni Delhi Büyükelçisi Denis Alipov nisan ayı sonunda yaptığı açıklamada, Hindistan’ın kabul etmeye hazır olduğu miktarda hammaddeyi tedarik etmeye hazır olduklarını duyurmuştu.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da daha sonra yaptığı açıklamada, Moskova’nın Hindistan’a enerji taşıyıcıları sevkiyatına ilişkin anlaşmalara bağlı kaldığını doğrulamıştı.
Diplomasi
Honduras uyuşturucu çeteleriyle mücadele için Ukrayna’dan İHA alacak

Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, organize suçla mücadele ve sınır güvenliğini sağlamak amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladıklarını açıkladı. Geçen hafta Kiev’i ziyaret eden Asfura, Ukrayna’nın yüksek teknolojik ekipmanlarıyla uyuşturucu kaçakçılığına karşı destek sağlayabileceğini belirtti.
Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, AFP’ye verdiği mülakatta, ülkesinin sınırlarını korumak ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele etmek amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladığını duyurdu.
Asfura, yüksek teknolojik ekipmanlar aracılığıyla organize suçla daha etkin mücadele etmeyi hedeflediklerini belirterek, “Sınırlarımızı korumak, sınırlarımızda etkin güvenliği sağlamak ve yüksek teknolojik ekipmanlarla organize suçla mücadele etmek için insansız hava araçlarından bahsediyoruz” ifadesini kullandı.
Honduras lideri, Ukrayna’nın sınırların daha da güçlendirilmesi ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele süreçlerinde ülkesine yardımcı olabileceğini kaydetti.
Geçen hafta Ukrayna’nın başkenti Kiev’e resmi bir ziyarette bulunan Asfura ile bir araya gelen Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Honduraslı mevkidaşına Ukrayna’nın bu alandaki deneyimlerinden yararlanmayı teklif etti.
Ukrayna lideri Zelenskiy, haziran ayında Baltık ülkeleri üzerindeki insansız hava aracı sorununa çözüm olarak “drone anlaşması” önerisinde bulunmuş ve Ukrayna’nın İHA koruması konusundaki uzman ekiplerini her an bu bölgeye göndermeye hazır olduğunu ifade etmişti.
Rusya Güvenlik Konseyi Sekreter Yardımcısı Aleksey Şevtsov ise ilkbahar aylarında yaptığı açıklamada, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının Polonya ve Baltık ülkelerinin hava sahasından engelsiz şekilde geçtiğini ifade etmişti.
Uyuşturucu kartelleri Ukrayna’yı drone okulu olarak kullanıyor
Diplomasi
Ermenistan’da en büyük kumarhane olan Shangri La kapatıldı

Ermenistan Ekonomi Bakanlığı, muhalefet lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansını usulsüzlük gerekçesiyle iptal etti. Kararın, ülkede gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından muhalefetin sonuçlara itiraz ettiği ve Anayasa Mahkemesinin süreci incelediği bir dönemde alınması dikkati çekti.
Ermenistan Ekonomi Bakanı Gevorg Papoyan, muhalefetteki Müreffeh Ermenistan Partisi’nin lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansının iptal edilmesine yönelik kararı imzaladı.
Sputnik Ermenistan’ın aktardığı gelişmeye göre iptal kararı, başkent Erivan yakınlarında bulunan ve ülkenin en büyük kumarhanesi olan Shangri La’yı kapsıyor.
Bakan Papoyan, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, lisans iptaline gerekçe olarak Mart 2026’da gerçekleştirilen denetimlerde tespit edilen usulsüzlükleri gösterdi.
Yapılan incelemelerde, şirketin sunduğu finansal raporlar ile oyun makinelerinin sayaçlarındaki fiili veriler arasında tutarsızlıklar belirlendi. Papoyan, kumarhane yönetimi tarafından sunulan verilerin tahrif edildiğini ve yanlış bilgiler içerdiğini kaydetti.
Tüketicilerin ve kamu yararının korunması amacıyla hemen yürürlüğe girdiği belirtilen karara karşı, Ermenistan mevzuatı uyarınca iki ay içinde idari yoldan veya Ermenistan İdari Mahkemesinde dava açılarak itiraz edilebilecek.
Onira Club şirketine kumarhane işletme lisansı, ilk olarak 1 Ocak 2014 tarihinde Ermenistan Maliye Bakanlığı tarafından verilmişti.
Şirketin lisansı daha önce 2020 yılında, üçüncü çeyreğe ait devlet harcının dörtte birinin ödenmemesi gerekçesiyle de iptal edilmiş, ancak şirket daha sonra gerekli izinleri yeniden alarak faaliyetine devam etmişti.
Eski Ermenistan Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’a yurt dışına çıkış yasağı
Seçim sonuçlarına yönelik itirazlar sürüyor
Söz konusu lisans iptali kararı, ülkede parlamento seçimlerinin ardından yaşanan siyasi hareketliliğin ortasında geldi. Ermenistan’da 7 Haziran’da yapılan parlamento seçimlerinin ardından, aralarında Samvel Karapetyan liderliğindeki Güçlü Ermenistan Bloku, eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’ın Ermenistan İttifakı ve Gagik Carukyan’ın Müreffeh Ermenistan Partisi’nin de bulunduğu yedi siyasi oluşum, 19 Haziran’da seçim sonuçlarının yeniden incelenmesi talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurdu. Ermenistan Anayasa Mahkemesi, bu başvuruları 21 Haziran’da görüşmeye başladı.
Seçimlerden Başbakan Nikol Paşinyan’ın liderliğindeki Sivil Sözleşme Partisi birinci çıkarken, muhalefet partileri oy verme sürecinde organize usulsüzlükler yapıldığını savunuyor.
Güçlü Ermenistan Bloku, Ermenistan Merkezi Seçim Komisyonunun 14 Haziran tarihli kararının iptal edilmesini ve seçimlerin ikinci turunun düzenlenmesini talep ediyor.
Amerika6 gün öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Asya7 gün önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Dünya Basını2 hafta önceİran’ın Yeni Büyük Stratejisi
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4










