Diplomasi
ABD, Rusya’nın nükleer uzay silahı geliştirme riskini ve muhtemel etkilerini hesapladı
ABD ve müttefikleri, Rusya’nın uyduları hedef alan nükleer bir silah geliştirme ihtimalini “gerçek bir tehdit” olarak değerlendirerek geniş kapsamlı simülasyonlar gerçekleştirdi. Uzmanlar ve askeri yetkililer, yörüngede gerçekleşecek bir nükleer patlamanın alçak dünya yörüngesindeki uyduların yüzde 80’ini devre dışı bırakabileceği, küresel çapta iletişim kaosuna yol açabileceği ve uzayı uzun süre kullanılamaz hale getirebileceği iddiasında bulunuyor.
Rusya’nın nükleer kapasiteli bir uydu savar silahı kullanma ihtimali, Amerika Birleşik Devletleri tarafından ciddi ve somut bir tehdit olarak değerlendiriliyor.
ABD ve müttefik ülkelerin askeri unsurları, uzay sektöründe faaliyet gösteren şirket temsilcileriyle birlikte, böyle bir silahın kullanılması durumunda nasıl hareket edileceğini anlamak amacıyla ilk karargah eğitimlerini gerçekleştirdi.
Yapılan değerlendirmelere göre, bu tür bir silahın devreye sokulması, alçak dünya yörüngesinde faaliyet gösteren uyduların yüzde 80’ine kadar olan kısmının doğrudan imhasına veya kademeli olarak devre dışı kalmasına yol açabilir.
Rusya’nın uydulara saldırmak üzere geliştirdiği nükleer silahlar, mart ayında tamamlanan “Apollo Insight” tatbikatlarının temel gündemini oluşturdu.
Uzmanlaşmış yayın kuruluşu Defense One’ın aktardığına göre, ABD Uzay Komutanlığı Başkanı General Stephen Whiting, Uzay Sempozyumu katılımcılarına tatbikata ilişkin ayrıntıları paylaştı.
Uzay Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, etkinliğin “yörüngedeki kitle imha silahlarına” odaklandığı belirtilerek, “Gerçekte görmeyi istemediğimiz bir olay olsa da Rusya’nın bu tür bir silahı fırlatma planlarına dair raporlar, bizi buna hazırlanmaya zorladı” ifadelerine yer verildi.
Gizli formatta icra edilen tatbikatlara Uzay Komutanlığı personelinin yanı sıra NASA, Enerji Bakanlığı ve ABD’nin diğer ilgili kurumlarından yetkililer ile İngiltere, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda temsilcileri katıldı.
Ayrıca 60’tan fazla şirketin temsilcileri de “en kötü durum senaryosunu” tartışmak ve bu durumun önlenmesine yönelik sektörel çözümleri değerlendirmek üzere süreçte yer aldı.
Apollo Insight tatbikatı küresel kaos riskini ele aldı
General Whiting, The Times gazetesine verdiği mülakatta, uydulara yönelik bir saldırının küresel bir kaos yaratacağını ifade etti.
Whiting’e göre, Rusya’nın bu tür bir silah geliştirme çabaları, Ukrayna’daki savaşın başlangıcından bu yana uzayda izlediği saldırgan politikanın sertleşme eğilimiyle örtüşüyor.
Bu kapsamda, özellikle uydu haberleşmesi ve GPS sistemlerine yönelik “sürekli baskılama” faaliyetlerinin sivil yolcu uçaklarını riske atacak kadar büyük ölçekli bir boyuta ulaştığı kaydedildi.
Rusya’nın gelişmiş bir uzay gücü olmaya devam ettiğini ve uzay karşıtı silahlara yatırım sürdürdüğünü belirten Whiting, “Alçak dünya yörüngesindeki tüm ülkelerin uydularını tehlikeye atacak nükleer bir uydu savar silahını yörüngeye yerleştirme olasılığını değerlendiriyorlar ve böyle bir gelişmeye izin veremeyiz” dedi.
Whiting, Kremlin’in motivasyonunu şu sözlerle açıkladı:
“Amerika Birleşik Devletleri ve NATO’ya bakıyorlar ve konvansiyonel silahlar alanındaki üstünlüğümüzü görüyorlar. ABD ve NATO’nun pozisyonlarını zayıflatmanın, örneğin uzay kabiliyetlerimizi etkisiz hale getirmenin, savaş alanındaki şanslarını eşitlemeye yardımcı olacağını düşünüyorlar. İstihbarat kaynaklarımız ve yöntemlerimiz hakkında konuşmayacağım ancak bu raporun bizde ciddi endişe yarattığı aşikardır.”
Rusya’nın nükleer uydu savar silahı geliştirdiğine dair bilgiler ilk kez 2024 yılında kamuoyuna yansıdı. Bu durum, dönemin ABD Başkanı Joe Biden’ın Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan tarafından da doğrulandı.
Savaş Bakanlığı Uzay Politikasından Sorumlu Müsteşar Yardımcısı John Plumb ise Kongre’de yaptığı konuşmada, olası bir patlamanın, yapay uyduların çoğunun bulunduğu 160 km ile 2000 km arasındaki alçak dünya yörüngesini bir yıl boyunca kullanılamaz hale getirebileceğini bildirdi.
Nükleer patlama 10 bin uyduyu etkisiz hale getirebilir
Bazı uzmanlar, bu tür bir silahın birincil hedefinin, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’ne haberleşme desteği sağlayan Starlink uydu takımı olabileceğini değerlendiriyor.
Yılın başında Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX şirketi, Rus askeri unsurlarının yasa dışı olarak kullandığı Starlink terminallerini devre dışı bırakmıştı.
Whiting ve ABD Uzay Komutanlığı karargah tatbikatlarının sonuçlarını tam olarak açıklamadı; ancak Defense One, açık kaynaklarda bu tür bir silahın yörüngedeki uydulara verebileceği zararların ayrıntılı olarak tarif edildiğine dikkat çekti.
Güvenli ve barışçıl uzay keşfini savunan kar amacı gütmeyen kuruluş Secure World Foundation’ın son raporunda, saldırının iki aşamalı bir yıkıma yol açacağı belirtiliyor: İlk dalga nükleer patlamanın görüş alanındaki uyduları doğrudan etkileyecek; ikinci dalga ise yüksek düzeydeki radyasyona maruz kalan uyduları hedef alacak.
Raporda, “Bazı etkiler günler, haftalar hatta aylar boyunca hissedilecek; zira artan radyasyon seviyeleri korumasız uyduları kademeli olarak devre dışı bırakacak ve bu durum yıllarca sürebilir, tüm ülkelerin uzay kullanımını tehlikeye atabilir” değerlendirmesi yapıldı.
Böyle bir saldırının toplamda 10 bin kadar uyduyu saf dışı bırakabileceği öngörülüyor. Bu durum, askeri istihbarat ve hedefleme sistemlerine indirilecek yıkıcı darbenin yanı sıra; internet, mobil iletişim ve GPS gibi hizmetleri sağlayan küresel sivil uydu iletişiminin büyük kısmının kesilmesine neden olacak.
Uzmanlar, nükleer silahların uydulara karşı kullanılmasının, uluslararası uzay hukukunun temelini oluşturan 1967 tarihli Dış Uzay Antlaşması’nın açık bir ihlali olacağını ifade ediyor.
Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Rusya’da asimetrik İHA saldırılarının makroekonomik sonuçları
BP, Birtanya’daki Kuzey Denizi faaliyetlerini satışa çıkardı
Ukrayna saldırıları Rusya’yı benzin ithalatına itti
AB yetkilisi: Tüm Avrupa alevler içinde kalabilir
New York eyaleti Kalshi platformuna 36 milyar dolarlık dava açtı
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’
