Amerika
ABD’de 25 bin liman işçisi greve hazırlanıyor

ABD’de işletmeler, başkanlık seçimlerinden sadece birkaç hafta önce onlarca ABD limanında tedarik zincirlerini alt üst edebilecek ve fiyatları yükseltebilecek bir greve hazırlanıyor.
Uluslararası Liman İşçileri Birliği (ILA) 25 bin üyesinin, 30 Eylül’de sona erecek sözleşmelerinden önce taşıyıcıları ve deniz terminali işletmecilerini temsil eden ABD Denizcilik Birliği (USMX) ile yeni bir anlaşmaya varamamaları halinde iş bırakacağını açıkladı.
Sözleşme New York, Savannah, Houston, Miami ve New Orleans dahil olmak üzere Maine ve Teksas arasındaki tüm limanları kapsıyor.
Geçen hafta 177 ticaret grubundan oluşan bir koalisyon, bu limanların ülkenin liman hacminin yüzde 41’ini karşıladığını ve kapatılmalarının ABD ekonomisi üzerinde “yıkıcı bir etki” yaratacağı uyarısında bulundu.
Biden, grevleri engellemeyeceğini söyledi
Financial Times’ın haberine göre patron dünyası liderleri 2021’den bu yana sendika müzakerelerini takip ettiklerini fakat haziran ayında Mobile Limanındaki otomasyon nedeniyle görüşmelerin kesilmesiyle tedirgin olduklarını söylüyorlar.
Resmi müzakereler hiçbir zaman yeniden başlamadı.
Yöneticiler ve ekonomistler, Washington’un 2022’de bir demiryolu yük taşımacılığı grevini önlemek için yaptığı gibi müdahale edeceğini varsayıyordu, fakat Başkan Joe Biden geçen hafta limanlardaki işçi eylemlerini engellemeyeceğini söyledi.
Moody’s Analytics ekonomisti Adam Kamins, açıklamanın “alarm seviyesini dramatik bir şekilde yükselttiğini” söyledi.
Patronlardan “tedarik zincirleri bozulur” tehdidi
Tüketici Markaları Derneği (CBA) Başkan Yardımcısı Tom Madrecki, “Burada tehlike işareti belirmiş durumda. Çok fazla sabotaj var. Hepimiz grev istemiyoruz ama bence bir grev olabileceğine ve bunun ekonomi üzerinde gerçekten ciddi bir etkisi olacağına hazırlıklı olmalıyız,” dedi.
Patron dünyası grupları, tedarik zincirlerinde böylesine büyük bir kesintinin malzeme ithalatı, ürün ihracatı ve sevkiyatların depolanması maliyetlerini önemli ölçüde artıracağından ve bunun da tüketici fiyatlarını yükselteceğinden korkuyor.
Kızıldeniz’deki Yemen direnişinin saldırıları nedeniyle artan nakliye maliyetleri ve artan zaman çizelgeleriyle karşı karşıya kalan işletmeler şimdiden maliyet azaltıcı planlar benimsedi.
Geçen yıl Kaliforniya’daki bazı limanlarda iş kesintileri yaşanmış olsa da, son büyük iş kesintisi 2002 yılında batı kıyısındaki limanlarda yaşanan 11 günlük lokavttı. Bu kapanma her gün 1 milyar dolara mal olmuş ve altı aylık mal birikimine neden olmuştu.
Sendika lideri: Uyuyan dev kükremeye hazır
Perakendecileri, restoranları, imalatçıları, gıda üreticilerini ve moda tasarımcılarını temsil eden ticaret grupları Biden’ı tutumunu değiştirmeye çağırıyor. Madrecki, CBA’nın bir yıldan uzun bir süredir konuyla ilgili olarak Biden yönetimiyle temas halinde olduğunu ancak 5 Kasım başkanlık seçimlerinin iş anlaşmazlığının siyasetini zora sokmasından korktuğunu söyledi.
İşçi sendikaları, Başkan Yardımcısı Kamala Harris’in seçmen bloğunun önemli bir parçası ve ILA yönetimi defalarca hükümetin iş uyuşmazlığına müdahalesini hoş karşılamayacaklarını söyledi.
Liman işçileri sendikası ILA Başkanı Harold Daggett, USMX’i işçilere düşük ücret ödemekle suçladığı açıklamasında, “Yeni bir Ana Sözleşme Anlaşması yapılmazsa 1 Ekim 2024 Salı günü uyuyan bir dev kükremeye hazır. Üyelerim bir yılı aşkın bir süredir bu grev olasılığına karşı hazırlık yapıyor,” dedi.
USMX yaptığı açıklamada sendika ile görüşmelerin kesilmesinin “hayal kırıklığı yarattığını” ve “bu çıkmazı çözmenin tek yolunun müzakerelere yeniden başlamak olduğunu, bunu da her zaman yapmaya hazır olduğunu” söyledi.
“Kıtlık ve yüksek fiyatlar” gelebilir
Perakendeciler, Covid krizinin rafları boş bırakmasından bu yana tedarik zincirlerini çeşitlendirmek için çalıştılar ve kritik tatil alışverişi dönemine hazırlanmak için mümkün olduğunca çok sevkiyatı yılın başlarına kaydırdılar.
Fakat Gold, grevin “birkaç günden” daha uzun sürmesi halinde alışveriş yapanların yine de “kıtlık ve yüksek fiyatlar” fark edeceğini söyledi.
Gıda Endüstrisi Birliği’nden Doug Baker yaptığı açıklamada, gıda perakendecileri ve tedarikçilerinin de “bir liman grevinin gıda endüstrisinin operasyonları üzerinde yaratacağı potansiyel etkilerden endişe duyduklarını” söyledi.
Fakat birliğin “gıda endüstrisinin hızla gelişen bu koşullara uyum sağlayabileceğinden ve bir grev olması durumunda mal akışını sürdürmek için çözümler bulabileceğinden emin olduğunu” da sözlerine ekledi.
Ambalajlı tüketici ürünleri üreticileri ise bu kadar emin değil. İthal ettikleri malzemelerin çoğu bozulabilir olduğundan, sevkiyatları yeniden planlayamayacaklarından veya yeniden yönlendiremeyeceklerinden korkuyorlar.
Madrecki, “Bu kolayca çözülebilecek bir şey değil. Bu noktada biraz kötümseriz,” dedi.
Amerika
Çin’e 300 milyon dolarlık Nvidia çipi kaçırmakla suçlanan iş insanı gözaltında

ABD’de federal savcılar, Çin’e 300 milyon dolar değerinde yapay zeka çipi içeren sunucu kaçırmakla suçlanan Amerikalı iş insanı Greg Louie’yi gözaltına aldı. Şüphelinin 2023 ve 2024 yıllarında gerekli hükümet lisansını almadan Malezya ile Singapur üzerinden transit sevkiyat yaptığı belirtiliyor.
ABD’de federal savcılar, California’da yaşayan iş insanı Greg Louie’yi Nvidia üretimi yapay zeka çiplerini barındıran 300 milyon dolarlık sunucuları Çin’e yasa dışı yollarla ihraç etmek suçlamasıyla gözaltına aldı.
Bloomberg’ün haberine göre, Earthmade Computer Inc. adlı özel şirketin sahibi olan Louie, iş yerine geldiği sırada yakalandı.
Amerikalı iş insanına İhracat Kontrolü Reform Yasası’nı ihlal etmek amacıyla komplo kurmak, kaçakçılık ve kara para aklamak amacıyla komplo kurmak suçlamaları yöneltildi.
Soruşturma dosyasında, Louie’nin 2023 ile 2024 yılları arasında kimliği henüz tespit edilemeyen kişilerle ortak hareket ederek ileri teknoloji Nvidia çipleriyle donatılmış sunucuları Çinli müşterilere sevk ettiği kaydedildi.
Söz konusu sevkiyatların gerçekleşmesi için ABD hükümetinden özel lisans alınması şartı aranıyordu, ancak şüphelinin resmi makamlara herhangi bir lisans başvurusu yapmadığı tespit edildi.
Donanımların Malezya ve Singapur üzerinden transit geçirildiği, bu ülkelerden de yasa dışı biçimde yeniden ihraç edilerek Çin’e ulaştırıldığı belirlendi.
Washington yönetimi son yıllarda Pekin’in gelişmiş yapay zeka donanımlarına erişimini engellemeye çalışırken, Çin kendi üretim kapasitesini artırma ve yaptırımları aşacak alternatif güzergahlar bulma arayışını sürdürüyor.
ABD hükümeti, 2022 yılında Nvidia ürünlerinin Çin ve Rusya’ya ihracatına lisans zorunluluğu getirmişti. Kısıtlamalar, özellikle yapay zeka operasyonlarında kullanılan A100 ve H100 serisi grafik işlem birimlerini (GPU) hedef alıyor.
Öte yandan Washington yönetimi ocak ayında Nvidia’ya, H200 dahil güçlü yapay zeka çiplerini Çin’e satabilmesi için izin verdi. Şirketin bu satışları gerçekleştirebilmesi için elinde yeterli miktarda ürün tedariki sağladığını belgelemesi gerekiyor.
The Information gazetesi daha önce Pekin yönetiminin, ByteDance ve Alibaba gibi ülkenin önde gelen teknoloji devlerinin belirli Nvidia GPU’larını satın almasına onay vermeyi değerlendirdiğini yazmıştı.
Eylül ayı başında The New York Times gazetesi de ABD’nin yaptırım listesinde yer alan Çin merkezli teknoloji şirketi Inspur’un kısıtlamalara rağmen Nvidia çipleri dahil ileri Amerikan teknolojilerini sattığını öne sürdü.
Gazetenin haberinde, söz konusu ağda Inspur’un ABD’deki iştiraki Aivres şirketinin kilit rol üstlendiği kaydedildi.
Amerika
Mahkemeden 110 milyar dolarlık Paramount ve Warner Bros. birleşmesine onay

ABD federal mahkemesi, Paramount’un Warner Bros.’u 110 milyar dolara devralmasına yönelik uzlaşmayı onaylayarak birleşmenin önünü açtı. Şirket, varılan mutabakat uyarınca beş yıl boyunca yılda en az 30 film vizyona sokacak ve yerli yapımlara yıllık 300 milyon dolar ek yatırım yapacak.
ABD’de federal mahkeme, medya şirketi Paramount’un Warner Bros. Discovery’yi 110 milyar dolara devralmasına onay verdi.
ABD Bölge Yargıcı Araceli Martinez-Olguin, tarihin en büyük medya birleşmelerinden birini engellemek amacıyla Kaliforniya öncülüğündeki 12 eyaletin açtığı davada tarafların 21 Eylül’de vardığı uzlaşmayı onayladı.
Eyaletler, birleşmenin sinema ve televizyon alanında nihai tüketiciler için fiyatları artırabilecek bir tekel yaratacağını savunuyordu.
Yargıç Martinez-Olguin ise uzlaşmayı “makul, fiili ve hukuki bir çözüm” olarak nitelendirdi.
Onaylanan uzlaşma şartlarına göre şirket, beş yıl boyunca ABD sinemalarında her yıl en az 30 film vizyona sokmak ve ülke içindeki yapımlara yılda 300 milyon dolar ek kaynak aktarmak zorunda kalacak.
Şartların yerine getirilmemesi durumunda Paramount, Miramax film stüdyosunu satma yaptırımıyla karşılaşabilecek.
Anlaşma ayrıca kablolu yayın müzakerelerinin iki şirketin kanalları için ayrı ayrı yürütülmesini ve Paramount bünyesindeki CBS News ile Warner Bros.’a ait CNN’i denetleyecek bağımsız bir gazeteciler kurulu oluşturulmasını zorunlu kılıyor.
Kaliforniya Adalet Bakanlığı temsilcisi, varılan uzlaşmanın rekabet konusundaki endişeleri giderdiğini, tüketici tercihlerini güvenceye aldığını ve Kaliforniyalı çalışanların geleceğini gözettiğini açıkladı.
Şirketler ayrıca Amerika Yazarlar Birliği (WGA) ile yürütülen antitröst davasında da anlaşmaya vardı.
Bu kapsamda sendikanın sağlık fonuna 17,5 milyon dolar ödenecek ve CBS News bünyesindeki WGA istihdam seviyesi beş yıl boyunca korunacak.
Paramount, birleşmenin tamamlanmasıyla birlikte oyuncak üreticisi Mattel’in CEO’su Ynon Kreiz’in şirkette Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO David Ellison ile ortak CEO görevini üstleneceğini duyurdu. Satın alma sürecinin 6 Ekim Salı günü tamamlanması bekleniyor.
Yaklaşık 110 milyar dolarlık devralma işlemi, Paramount Pictures, CBS, Paramount+, HBO ve CNN gibi dev medya varlıklarını tek çatı altında toplayacak.
Süreç, Paramount’un Netflix ile girdiği rekabeti kazanmasının ardından şekillendi.
Warner Bros. daha önce stüdyo operasyonları, HBO ve HBO Max yayın platformu için Netflix ile 82,7 milyar dolarlık satış üzerinde anlaşmış, ancak Netflix’in teklif artırmaması üzerine Warner Bros. Discovery şubat ayında Paramount’un teklifini kabul etmişti.
Paramount ise süreçte rakibi Netflix’i “yakıp yıkma taktiği” izlemekle suçlamıştı.
Mahkemece onaylanan uzlaşmaya bazı eyalet başsavcıları tepki gösterdi. Süreçte özellikle Massachusetts, New York, Connecticut ve Minnesota eyaletlerinin savcıları uzlaşma şartlarına itiraz etti.
Connecticut Başsavcısı William Tong, ofisinin CNN ile CBS News birimlerinin tamamen elden çıkarılarak yapıdan ayrılmasını talep ettiğini, bağımsız bir denetim kurulu kurulmasının önemine rağmen tam ayrışmayı sağlayamadıklarını belirtti.
Söz konusu birleşme temmuz ayından bu yana federal mahkeme kararıyla askıya alınmış durumdaydı.
Paramount daha sonra yasal süreç tamamlanana veya birleşme anlaşmasının vadesi olan Haziran 2027’ye kadar devralmayı tamamlamamayı taahhüt etmişti.
Amerika
ABD’den gizlenen nükleer testleri yakalamak için yer altında deney

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi, yer altında gizlenen düşük kapasiteli nükleer patlamaları tespit etmek amacıyla Nevada sahasında kimyasal patlayıcılarla deney gerçekleştirdi. Ölçümlerde sismometreler, sesötesi sensörler ve radyoaktif izleyiciler kullanılırken kurum yönetimi nükleer tespit kapasitesinde geride kalmayacaklarını açıkladı.
ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA), düşük kapasiteli nükleer patlamaların tespit edilmesine yönelik bir deneme gerçekleştirdiğini duyurdu.
Kurumun basın servisinden yapılan açıklamaya göre çalışma, Nevada Ulusal Güvenlik Sahası’ndaki P Tüneli’nde kimyasal patlayıcılar ve radyoaktif izleyiciler kullanılarak yapıldı.
Denemeden elde edilen verilerin, ABD’nin nükleer patlamaları tespit etme kapasitesini güçlendirme çalışmaları kapsamında bilimsel modellerin sınanması ve algoritmaların hassaslaştırılması amacıyla kullanılacağı kaydedildi.
NNSA, deneyin özellikle sismik etkisi zayıflatılmış patlamaların tespit edilmesine odaklandığını bildirdi.
Klasik yer altı nükleer denemelerinde patlayıcı düzenek kayayla doğrudan temas edecek biçimde derin kuyulara yerleştiriliyor ve patlama dalgası çevreye tam olarak ulaşıyor.
Öte yandan sismik etkisi azaltılmış yöntemde düzenek geniş bir yer altı odasında patlatılıyor; bu uygulama patlamanın yarattığı sismik izi önemli ölçüde düşürüyor.
Deney sırasındaki ölçümler ivmeölçerler, sismometreler, elektromanyetik ve sesötesi sensörler, radyoaktif izleyici örnekleyicileri ile meteoroloji aygıtlarını kapsayan gelişmiş algılayıcı sistemleriyle yürütüldü.
NNSA Başkanı Brandon Williams, nükleer faaliyetlerin saptanmasının nükleer uzmanlık gerektirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu tür deneyler Amerika’nın tespit kabiliyetinde rakipsiz kalmasını sağlıyor. Başkan Donald Trump yönetimi, Birleşik Devletler’in güç konumundan hareket edeceğini açıkça ortaya koydu. Amerikan inovasyonundan kaçış yok. Bu deneyle net bir mesaj veriyoruz: Bu yönetim döneminde Amerika’nın geride kalmasına asla izin verilmeyecektir.”
Nevada’daki deneme planını mayıs ayı ortasında duyuran Williams, yabancı ülkelerdeki nükleer testleri tespit edecek sensörlerin bu sonbaharda test edileceğini belirtmişti.
Williams o dönemde, hasım ülkelerin Kapsamlı Nükleer Testlerin Yasaklanması Antlaşması’nı (CTBT) arkadan dolanarak yürüttüğü nükleer denemeleri saptamak ve sismik sensörlerin verimini artırmak amacıyla merkezi olmayan testler uyguladıklarını dile getirmişti.
ABD’de nükleer test tartışması, Donald Trump’ın geçen yıl nükleer silah denemelerine “eşit şartlarda” yeniden başlayacaklarını açıklamasının ardından hareketlendi.
ABD’nin deneme yapmayan tek ülke olarak kalmasını istemediğini savunan Trump, Rusya, Çin, Kuzey Kore ve Pakistan’ın nükleer testler gerçekleştirdiğini öne sürdü.
Washington yönetimi şubat ayında da Rusya ve Çin ile eşit şartlar temelinde nükleer denemelere dönmeye hazır olduğunu bildirdi.
Birleşmiş Milletler ise mayıs ayı başında yaptığı değerlendirmede, Rusya ve ABD’nin nükleer testlere yeniden başlamasının dünya genelindeki diğer ülkeleri de aynı yönde adım atmaya sevk edeceği uyarısında bulundu.
Asya2 hafta önceÇin yapay zekâ, çipler ve akıllı fabrikalara büyük yatırım yapıyor
Asya2 hafta önceHindistan ve Vietnam, ‘Çin artı bir’ rekabetini ticari kazanıma dönüştürmeyi hedefliyor
Asya2 hafta önceFed’in faiz artışının ardından Çin parasal gevşemeye devam edecek mi?
Asya2 hafta önceJaponya Merkez Bankası faizleri 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkardı, yen değer kaybetti
Asya2 hafta önceGüney Kore lideri Lee, ABD baskısına rağmen Ortadoğu’da savaşa dahil olmayacaklarını söyledi
Diplomasi4 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Ortadoğu2 hafta önceEnsarullah lideri: Suudi Arabistan’ın Mekke iddiası ‘asrın yalanı’
Asya1 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak











