Amerika
ABD’nin Çernobil’i: Ohio tren faciası

ABD’nin Ohio eyaletinde meydana gelen tren kazası son yılların en çok konuşulan hadiselerinden biri oldu. Binlerce vatandaşın sağlığını doğrudan tehdit eden facia ABD medyası tarafından görmezden gelinirken, siyasi kutuplarda yeni tartışmaların fitilini ateşledi.
Kaza gerçekleştikten sonra Amerikan medyası bir anda ‘Çin balonu’ ve ‘UFO’ konulara odaklanmıştı. Artık görmezden gelinemeyecek görüntüler servis edilince ABD siyasi çevrelerinde parmak göstermeler başladı.
Ne oldu?
Ohio eyaletinin East Palestine bölgesinde 3 Şubat’ta bir tren kazası meydana geldi. Vagonları içinde 115,580 galon vinilklorür taşıyan tren, kaza sonrası korkunç bir çevre felaketine sebep oldu. Taşıdığı madde kansere yol açan zararlı bir maddeydi.
Kaza yapan trenin ait olduğu şirket Norfolk Southern yetkilileri ölümcül bir patlamayı engellemek adına kazadan 3 gün sonra zehirli maddeleri açılan çukurlarda yakmaya karar verdiler. Bu da maddelerin havaya ve suya temasını arttırdı. Kaza sebebiyle 40 bin kadar hayvanın öldüğü belirtildi. Maddelerin yanması sonucu ortaya çıkan “Fosgen gazı” Birinci Dünya Savaşı’nda kimyasal silah olarak kullanılan gazlardan biriydi.
ABD Ulusal Ulaşım Güvenlik Kurulu, yaptığı açıklamada kazaya aşırı ısınan bir tekerin sebebiyet vermiş olabileceğini söyledi. Yine de trendeki ekip uyarıya zamanında müdahale etmişti. Kazanın asıl sebebinin ortaya çıkması için daha fazla araştırma yapılması gerekiyordu.
Peki suçlu kim?
ABD başkanı Joe Biden savaşın başından beri ilk kez Ukrayna’ya giderken ABD medyası da ilgisini Çin balonuna kaydırmıştı. Günlerce Beyaz Saray’dan konuyla ilgili açıklama yapılmadı. Dahası Ohio valisi Mike DeWine’nin federal afet yardımı talebi Biden yönetimi tarafından reddedildi. Federal Afet Yönetim Kurulu (FEMA), valiliğe kazanın hortum gibi bir “geleneksel afet” olmadığı gerekçesiyle yardım edemeyeceğini söyledi.
Özetle ne medya kazayı konuşuyordu ne de siyasetçiler duruma müdahale ediyordu. Ulaştırma Bakanı Pete Buttigieg ancak 11 gün sonra sessizliğini bozarak Biden yönetiminden konuyla ilgili açıklama yapan ilk kişi olmuştu. Bu süre zarfında olayı görmezden geldiği yetmediği gibi ‘Çin balonuyla’ ilgili yaptığı şakalarla tepki topladı.
Eski Başkan Donald Trump ise 22 Şubat’ta Ohio’ya gitti ve Biden hükümetini açıkça “tepkisiz kalmakla” suçladı. “Federal hükümet size yardım getirmedi ve getirmeyeceğini de açıkça belirtti” dedi. Bu noktadan sonra da parmak göstermeler başladı.
Ulaştırma Bakanı Buttigieg, faturayı Trump dönemine kesmişti bile. İddiasına göre 2015 yılında Obama hükümeti yanıcı maddeler taşıyan trenlerin frenlerinde yapılacak denetimlerin sıklaştırılması için bir yasa çıkarmış, 2018’de bu yasa Trump tarafından kaldırılmıştı. Hatta Demokratlar, Cumhuriyetçilerin tren yolu şirketlerinin karlarını toplum güvenliğine tercih etmemeleri gerektiğini söylemişlerdi.
ABD medyasının konuyla ilgisi de bu noktada başladı. Merkez medyada “zaten Trump’ın hatasıymış” gibi cümleler çokça yankılandı.
Ancak sorun bundan biraz daha büyüktü. New York Times’ın haberine göre kaza yapan tren taşıdığı onca tehlikeli maddeye rağmen denetimlerin arttırıldığı “tehlikeli madde taşıyan tren” sınıfına girmiyordu. Bu nedenle yasa kaldırılmamış olsa bile kazanın yaşanması olasıydı.
ABD’de tren kazaları sık yaşanan bir hadise. 1990 ve 2021 arasında toplam 54 bin 539 tren kazası yaşanmış. Bu yılda 1704 kazaya tekabül ediyor. Yine de bu kazalar yılda ortalama 4 can kaybına yol açıyor. Özellikle son yıllarda tren kazalarının azaldığı da bildiriliyor. 2018 ve 2020’de tehlikeli materyal içeren tren kazası sayısı 20 iken 2022’de bu sayı 11’e inmiş.
Kazanın Biden ve ABD için anlamı
Kazanın asıl bilançosunu öğrenmek biraz zaman alacak. Havaya ve su kaynaklarına etki eden gazların kanserojen etkisinin ne kadar insanı tehdit ettiği dahi bilinemiyor. Ancak bu kaza, sebebinden ziyade ABD hükümetinin etkisiz müdahalesi sebebiyle akıllara kazındı. Biden’ın ve ekibinin sessizliğe bürünmesi sadece rakibi Cumhuriyetçilerden değil kendi partisindekilerden de yoğun tepki gördü.
Demokratların ‘ilerici’ kanadından olan Temsilciler Meclisi üyesi İlhan Omar, Ulaştırma Bakanı Buttigieg’in konuya olan sessizliğine işaret ederek “Daha iyisini hak ediyoruz,” dedi.
Buttigieg’in de Demokratlarda gelecek vadeden bir siyasetçi olduğunu akılda tutulmalı. 2020 ön seçimlerinde kendisi de Demokrat başkan adayıydı. Birçok ankette Joe Biden ve Bernie Sanders’ın arkasından üçüncü sırada, başkan yardımcısı Kamala Harris’in önünde çıkıyordu.
Faciaya verdiği zayıf tepki onun kariyerinde de bir leke olarak kalacaktır. 2024’te Biden’ın olası bir emekliliğinde seçim kampanyasını doğrudan etkileyecektir.
Bu tren kazası Biden için ise yönetemediği krizlerden biri olarak hanesine yazıldı. Afganistan çekilmesi, fırlayan benzin fiyatları, resesyona giren ekonomi derken Biden genelde iyi bir görüntü çizmedi. Kazaya verilen zayıf tepkinin medyada yeterince yer bulmaması da Demokrat Partinin merkez medyadaki gücünü gözler önüne serdi. Olan, kazanın etkilerini uzun yıllar yaşayacak Ohio halkına oldu.
Amerika
ABD kontrolündeki hesaptan Venezuela’ya 12 milyar dolar aktarıldı

ABD denetiminde açılan özel hesaptan dokuz ayda geçen 12,26 milyar dolarlık doğal kaynak gelirinin büyük kısmı Venezuela’ya geri aktarıldı. Washington onaylı transferlerin 11,7 milyar doları bolivarı desteklemek, 130 milyon doları ise dış borçları kapatmak amacıyla kullanıldı.
ABD kontrolündeki bir banka hesabından 3 Ocak ile Eylül 2026 sonu arasındaki dönemde Venezuela’nın doğal kaynak ihracatından elde edilen 12,26 milyar dolarlık gelir geçti.
The New York Times’ın (NYT) ABD hükümetinin talebiyle hazırlanan gizli KPMG raporuna dayandırdığı habere göre, söz konusu kaynağın ezici çoğunluğu kısa süre içinde yeniden Venezuela’ya aktarıldı.
Gazeteye göre ABD Hazine Bakanlığı, Nicolas Maduro’nun iktidardan uzaklaştırılmasının ardından Venezuela’nın ihracat gelirlerini muhafaza etmek ve dağıtımını gerçekleştirmek amacıyla bu hesabı açtı.
İlk aşamada Katar’da açılan hesap, ocak ayının sonunda New York’taki Citibank bünyesine taşındı.
Hesap üzerinden yürütülen her işlem, ABD Dışişleri Bakanlığı ile ABD Hazine Bakanlığı yetkililerinin resmi onayını gerektirdi.
Hesapta 30 Eylül itibarıyla yaklaşık 170 milyon dolar kaldı.
Venezuela’ya geri gönderilen kaynağın 11,7 milyar dolarlık büyük kısmı, ticari bankaların döviz müzayedeleri aracılığıyla ülke para birimi bolivarı desteklemek için kullanıldı.
Hesaptaki kaynaktan yaklaşık 130 milyon dolarlık bir diğer kısım ise Venezuela hükümetinin başta diğer devletler ve uluslararası örgütler olmak üzere dış yükümlülüklerinin ödenmesine tahsis edildi.
Girişlerin ana bölümünü petrol satışları oluşturdu.
Eylül ayı sonu itibarıyla hesaba giren toplam kaynağın yüzde 61’lik bölümü, uluslararası emtia tüccarları Trafigura ve Vitol tarafından aktarılan paralardan oluştu.
Bununla birlikte rapordaki veriler Venezuela’nın bütün ihracat gelirlerini kapsamıyor; kimi petrol üreticileri ödemeler için farklı takas ve hesap mekanizmalarından yararlandı.
NYT, KPMG raporunda Washington yönetiminin daha önce yapmayı taahhüt ettiği petrol sektörünün resmi mali denetiminin yer almadığına da işaret etti.
The Washington Post ise geçen hafta yayımladığı haberde, Venezuelalı milyarder Alejandro Betancourt’un petrol sektöründe ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin kilit ortağı haline geldiğini duyurmuştu.
Washington’ın desteğini alan Betancourt, 63,7 milyar varil rezervi bulunan sahaların haklarını devralarak bir petrol imparatorluğu kuruyor.
ABD yönetimi bu işbirliğinin karşılığında Venezuelalı iş insanının şirketinden pay alacak ve üretilen petrolün bir kısmını indirimli fiyattan satın alma hakkı elde edecek.
Amerika
Dominik Başkanı Abinader, Bukele’ye destek verdi

Dominik Cumhuriyeti Başkanı Luis Abinader, Haiti konusunda hükümetinin El Salvador lideri Nayib Bukele ile işbirliği içinde olduğunu ve ona lojistik ve istihbarat desteği sağladığını belirtti.
Abinader, Haiti’ye kısa süre önce sevk edilen Salvadorlu askerlerin operasyonlarının, büyük ölçüde BM destekli çok uluslu çete bastırma gücünün çerçevesi dışında yürütülmesi nedeniyle mercek altına alındığı bir dönemde bu açıklamayı yaptı.
Abinader, BM destekli gücün eylemlerini El Salvador’un askerleriyle koordine ederek “El Salvador ordusunu ve Başkan Bukele’nin tutumunu kararlı bir şekilde desteklemesini” istedi.
Çete bastırma gücünün (GSF) sözcüsü Igor Rugwiza, salı günü Associated Press’e yaptığı açıklamada, “ortak güvenlik hedeflerini desteklemek amacıyla” Haiti yetkilileri ve ilgili uluslararası ortaklarla yakın bir şekilde koordinasyon içinde olduklarını söyledi.
Rugwiza yaptığı açıklamada, “(Güç), Haiti’de faaliyet gösteren tüm güvenlik aktörleri arasında etkili koordinasyon ve çatışmaların önlenmesini, sürdürülebilir güvenlik sonuçlarına ulaşmak için hayati önemde görüyor,” dedi.
Rugwiza, gücün yürüttüğü her türlü faaliyetin “yetki alanı, belirlenmiş komuta ve kontrol düzenlemeleri, angajman kuralları ve geçerli insan hakları hukuku yükümlülüklerine uygun olarak gerçekleştirildiğini” de sözlerine ekledi.
Haiti Başbakanı Alix Didier Fils-Aimé, salı günü Salvador Cumhurbaşkanı Nayib Bukele’ye “çetelerin püskürtülmesindeki desteği ve kararlılığı” için teşekkür ederek, bu işbirliğinin devam edeceğini belirtti.
“Çetelerle mücadelede Salvadorlu güçlerin gösterdiği kararlılığı takdir ediyorum,” diye yazan Fils-Aimé, çete bastırma gücü, Haiti polisi ve askerleri ile uluslararası ortakların katkılarının “sahadaki operasyonları güçlendirmemize, bölgenin kontrolünü yeniden ele geçirmemize ve devlet otoritesini yeniden tesis etmemize olanak tanıdığını” ekledi.
Abinader, Bukele’ye yardım etmeye devam edeceğine söz verdi ve El Salvador Savunma Bakanı’nın Dominik Cumhuriyeti’ndeki mevkidaşıyla neredeyse her gün görüştüğünü belirtti.
Öte yandan Fils-Aimé, Haiti’deki Salvadorlu askerlerin geleceğini görüşmek üzere önümüzdeki hafta Orta Amerika ülkesine yapacağı ziyaret kapsamında El Salvador hükümeti ile bir araya gelmesi planlanıyor.
El Salvador, ABD Dışişleri Bakanı Rubio’ya tepkili
Axios’ta yer alan habere göre ise, ABD Başkanı Donald Trump’ın tam desteğine rağmen Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Salvador’un Haiti’ye asker göndermesine itiraz ediyor.
Diplomatik notlara ve konuyu yakından bilen kaynaklara göre, Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, El Salvador’un Haiti’deki çeteyle mücadele çabalarına “sessizce” itirazda bulundular.
Pazartesi günü El Salvador, Haiti’deki üst düzey ABD diplomatının “güvenilirliğini” sorgulayan resmi bir kınama açıklaması yayınladı.
Bu tartışma, Trump’ın MAGA dış politika hedefleri ile Dışişleri Bakanlığı’ndaki profesyonel diplomatik çevreler arasındaki gerilimi ortaya koyuyor.
Bir ABD’li yetkili Axios’a, “Başkan’ın Batı Yarımküre’de görmek istediği değişimi görmek istemeyen bir bürokrat kesimi var,” dedi.
31 Ekim’de ABD Büyükelçiliği yakınlarında, beş zırhlı personel taşıyıcısından oluşan bir Salvador konvoyuna çeteler tarafından düzenlenen ve konvoyun ateş altında kaldığı saldırının ardından, Dışişleri Bakanlığı yetkilileri ile El Salvador arasında gerginlikler patlak verdi.
3 Kasım’da, Salvador’a ait saldırı helikopterleri, Çad’dan gelen GSF askerlerine saldıran çeteleri püskürttü; Bukele bunu X’te paylaştı.
ABD Maslahatgüzarı David Howell, Haiti Başbakanı Alix Didier Fils-Aimé’ye gönderdiği bir kısa mesajda, El Salvador’un GSF ile “koordinasyon içinde olmadığını” dile getirdi.
Axios ile paylaşılan kısa mesajın bir kopyasına göre ABD’li yetkili şunları söyledi:
“En az üç kayıp verdiler. Tıbbi bir planları yok. Anladığım kadarıyla GSF askerlerini az kalsın öldürüyorlardı.”
Howell, başbakandan El Salvador Savunma Bakanlığı’na, “mümkün olan en kısa sürede… koordinasyon sağlanana kadar” operasyonları durdurmasını söylemesini istedi ve “GSF askerlerini ya da sivilleri öldürecekler ya da kendileri ölecekler,” dedi.
El Salvador daha sonra Howell’ı yanlış bilgi yaymakla suçladı.
5 Kasım’da, San Salvador’daki ABD büyükelçiliği, Bukele hükümetine bir diplomatik not aracılığıyla resmi bir protesto gönderdi.
Axios’a gösterilen belgede, ABD’nin “Salvadorlu askeri personelin bu koordinasyon eksikliğine şiddetle karşı çıktığı” belirtiliyor.
Notta, El Salvador’un “koordinasyon eksikliğinin” GSF’yi tehlikeye attığı ve “Salvadorlu askerlerin ateş açması” sonucu ABD Büyükelçiliği’nin vurulduğu, “ABD personelinin ise kıl payı kurtulduğu” belirtildi.
Bir kaynak, Bukele’nin bu “diplomatik nota” yüzünden öfkelendiğini söyledi:
“Tutumuydu şöyle: ‘Ne oluyor lan? Trump’a danıştım. O, ne yapmamız gerekiyorsa yapın demişti, ama bir bürokrat buna karşı mı çıkıyor?’”
Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, diplomatik notayı kimin onayladığının belirsiz olduğunu belirttiler ve Howell’ın Haiti başbakanına gönderdiği yazışma hakkında yorum yapmadılar.
Pazartesi günü, Bukele hükümeti Howell ve Dışişleri Bakanlığı yetkililerine sert bir yanıt verdi.
El Salvador’un diplomatik notu, 4 madde içeren bir çürütme sundu.
Büyükelçiliğe isabet eden ateşle ilgili olarak El Salvador Dışişleri Bakanlığı, askerlerinin esasen binaya sırtlarını dönmüş durumda olduklarını ve binadan uzak yönde ateş ettiklerini belirtti.
El Salvador, “El Salvadorlu personelin ateşinin Amerikan Büyükelçiliği tesislerine isabet etmesi söz konusu değildir,” diye yazdı.
Çad’dan gelen birliklere yönelik saldırı ile ilgili olarak El Salvador, “Salvadorlu personel saldırıyı püskürttü. Salvadorlu unsurların ateşinin Çad’ın mevzisine yöneltilmiş olması ihtimali söz konusu değildir,” diye yazdı.
El Salvador ayrıca, 26 Ekim’den bu yana silahlı kuvvetlerinin GSF ve Haitili yetkililerle “hava varlıklarını” defalarca koordine ettiğini belirtti.
El Salvador, Howell’ın üç askerinin yaralandığına dair iddiasını “kesinlikle reddettiğini” belirtti.
Notada şöyle denildi:
“Bu kadar ciddi bir konuda, bunu destekleyecek herhangi bir kanıt sunulmaksızın yanlış bilgilerin yayılmış olması, söz konusu raporda yer alan ve doğruluğunun teyit edilebilmesini sağlayacak her türlü kanıttan yoksun olan diğer iddiaların güvenilirliği konusunda ciddi şüpheler uyandırmaktadır.”
Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili, “üç Salvadorlu yaralandı… bunlardan birinin durumu, ek tedavi için ülke dışına tıbbi tahliye edilmesini gerektirecek kadar ciddiydi” diye ısrar etti.
El Salvador hükümetine yakın bir kaynak, Axios’a bacak desteği takmış, gülümseyen bir askerin fotoğrafını gösterdi ve bu askerin, yaralanmasının ciddiyetinden değil, yeterli tıbbi imkânların bulunmaması nedeniyle Haiti’den uçakla tahliye edildiğini söyledi.
Dışişleri Bakanlığı, Pazar günü ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun açıklamalarını yineleyerek, El Salvador’un çabalarını takdir ettiğini, “fakat Trump yönetiminin, Haiti’yi çetelerden kurtarma çabalarını destekleyen Başkan Trump’ın politikasının sorunsuz bir şekilde uygulanmasını sağlamak için çete karşıtı operasyonlar arasında çakışmayı önleme gerekliliği konusunda da net bir tutum sergilediğini” belirtti.
Amerika
ABD Kongresinde Cumhuriyetçilerin yeni liderleri Jordan ve Thune oldu

ABD Kongresinin yeni döneminde Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi grup liderliğine Jim Jordan seçilirken, Senatoda John Thune görevini korudu. Parti içi seçimlerde Jordan 73’e karşı 106 oyla kazanırken, Thune senatörlerin oybirliğiyle yeniden liderliğe getirildi.
ABD Kongresinin yeni döneminde Cumhuriyetçilerin her iki kanattaki grup liderlerini belirlediği ve CBS News’ün aktardığına göre Temsilciler Meclisinde Kongre üyesi Jim Jordan’ın liderliği üstleneceği, Senatoda ise John Thune’un liderlik görevini koruyacağı açıklandı.
Parti içi seçimler 10 Kasım Salı günü yapıldı.
Ohio eyaletini temsil eden Jim Jordan, Temsilciler Meclisindeki oylamada 73’e karşı 106 oyla galip geldi.
Televizyon kanalı, Jordan’ın ABD Başkanı Donald Trump’ın en yakın müttefiklerinden biri sayıldığını ve alt kanattaki Adalet Komisyonuna başkanlık ettiğini kaydetti.
Senatodaki Cumhuriyetçiler ise Güney Dakota eyaletini temsil eden John Thune’u oybirliğiyle yeniden grup lideri seçti.
Diğer taraftan CBS News’ün aktardığına göre bazı senatörler, öncelikle ABD’deki ara seçimlerin sonuçlarını ele almak amacıyla oylamanın ertelenmesini önerdi.
ABD Kongresinin yeni üyeleri 3 Ocak 2027’de göreve başlayacak.
Bu tarihe gelindiğinde Cumhuriyetçiler her iki kanatta da azınlık konumuna düşecek.
ABD’de 3 Kasım’da düzenlenen Kongre ara seçimlerinde Demokratlar her iki kanatta da çoğunluğu elde etti.
Oylama öncesinde Senato ve Temsilciler Meclisinin kontrolü Cumhuriyetçilerin elindeydi; seçimler sonrasında Cumhuriyetçiler her iki kanattaki yönetimi rakiplerine devredecek.
Çoğunluğun Demokratlara geçmesi, Trump yönetimine yönelik meclis soruşturmaları başlatmalarına, bütçe kararlarını etkilemelerine ve kamu görevleri için önerilen adayları engellemelerine olanak tanıyacak.
Öte yandan Beyaz Saray lideri yasa tasarılarını veto etme hakkını koruyacak.
Kongre üyesi Jordan, Temsilciler Meclisinde Cumhuriyetçilerin liderliği için kampanyasına henüz ara seçimler yapılmadan önce başlamıştı.
Mevcut Meclis Başkanı Mike Johnson’ın yeni Kongre döneminde grup liderliğine aday olmama kararı bu girişime zemin hazırlamıştı.
Thune ise Senatodaki Cumhuriyetçi grubun liderliğini ilk kez Kasım 2024’te üstlenmişti.
Siyasetçi o dönemki parti içi seçimlerin ikinci turunda 53 oyun 29’unu alarak kazanmıştı ve 2005 yılından bu yana Senatoda Güney Dakota’yı temsil ediyor.
Ülkenin federal yasama organı olan ABD Kongresi, üst kanat Senato ve alt kanat Temsilciler Meclisi olmak üzere iki kanattan oluşuyor.
Kongre yasaları kabul ediyor, kamu harcamalarını onaylıyor, yürütme erkinin çalışmalarını denetliyor ve savaş ilan etme yetkisini elinde bulunduruyor.
Asya2 hafta önceMao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Amerika5 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Dünya Basını2 hafta önceEmperyalizmin açmazları: Savaşlar, yalanlar ve çöken refah devleti
Ortadoğu2 hafta önceİsrail’de rekor katılımlı seçim: İki blok da 61 sandalyeye ulaşamıyor
Ortadoğu2 hafta önceABD ara seçim sonrası İran’a saldırı için Körfez’i uyardı
Asya1 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir








