Avrupa
Avrupa, karbon depolamak için milyonlar harcıyor: Kuzey ülkeleri avantajlı

AB, şirketleri havadaki karbonu emebilecek veya ilk etapta oraya ulaşmasını engelleyebilecek projelere ve teknolojiye yatırım yapmaya teşvik ediyor. Fakat bu aynı zamanda tüm bu karbonu depolayacak yerler bulmak anlamına da geliyor. Bu mesele, 2050 yılına kadar iklim nötrlüğüne ulaşmak için gereken alt yapıyı kurmak için yarışan Avrupa için artan bir sorun.
Politico’nun haberine göre şimdiye kadar, Danimarka ve Hollanda gibi Kuzey Denizi ülkeleri sektöre hakim oldu. AB’nin 2030 yılına kadar birlik genelinde daha fazla depolama alanı yaratmayı amaçlayan yeni teşvikler ve kurallarla değiştirmeyi hedeflediği bir gerçek. Fakat herkes planın işe yarayacağına ikna olmadı ve bazı şüpheciler, karbon yakalamanın gerçekten gereken yüksek yatırımlara değip değmediğini merak ediyor.
AB’nin ana planı başarısız olursa, denize kıyısı olmayan, düşük gelirli Avrupa ülkeleri (ki genellikle Güney bölgelerinde yer alıyor) şimdi asla karşılığını almayan yatırımlar yapıyor olabilir ve potansiyel olarak geleneksel üretim tesislerini de onlarla birlikte çökertebilir. Bu, AB’yi daha da büyük bir ekonomik bölünme ve ‘yeşil hedeflerini’ doldurmak için başka bir boşlukla baş başa bırakacak.
Geçtiğimiz yıl boyunca, Kuzey Denizini çevreleyen zengin bölgede bir ‘karbon emici vakum ve tonoz telaşı’ ilan edildi. Bölge, Avrupa’nın en büyük petrol ve gaz sahalarından bazılarına ev sahipliği yapıyor ve bu da ona hem karbon yakalamak hem de depolamak için çok sayıda yer sağlıyor.
Mart ayında, Greensand adlı bir proje, Danimarka Kuzey Denizindeki tükenmiş bir petrol sahasına göndermeden önce Belçika’da karbon yakalama vaadiyle başlatıldı; 2030 yılına kadar 8 milyon ton CO2 depolayabilecek bir proje. Mayıs ayında, Danimarka Enerji Ajansı, yenilenebilir enerji kuruluşu Ørsted’e, 2026’dan itibaren yakındaki ısı ve enerji santrallerinden yarım milyon tona kadar karbon çıkaracağını söyleyen Kalundborg Hub için 20 yıllık bir sözleşme imzaladı.
Hollanda da buna ayak uyduruyor. Porthos projesinin, tükenmiş gaz sahalarında en az 2,5 milyon ton depolaması planlanıyor. Air Liquide, Air Products, ExxonMobil ve Shell gibi büyük emisyon yayıcılar, Porthos’un işe başlayacağı 2026’dan itibaren tesiste depolamayı güvence altına aldı.
Sektörde Kuzey hakimiyeti o kadar büyük ki, araştırmalar Danimarka’nın tek başına AB’nin 2030 yılına kadar 50 milyon ton CO2 depolama kurma hedefine ulaşmak için yeterli depolama kapasitesi geliştirebileceğini gösteriyor.
Yakındaki diğer seçenekler Norveç, İzlanda ve Birleşik Krallık gibi AB komşuları. Bu bölgeler coğrafi olarak mantıklı olsa da, AB’yi karbon depolama için dış ülkelere giderek daha fazla bağımlı hale getirecekler.
Kuzey hakimiyeti, Avrupa’nın geri kalanındı korkutmaya başlıyor. Yükselen karbon fiyatları ve Avrupa dışından gelen şiddetli rekabetin damgasını vurduğu bir gelecekte endüstriyel rekabet güçlerini aşındıracağından korkuyorlar.
Şu anda, bloğun CO2 piyasası kapsamında emisyonlarını ödemek zorunda olan çelik ve çimento üreticileri gibi ‘yüksek kirletici’ üreticiler, karbon kirliliği için serbest geçiş hakkı elde ediyorlar. Bu, AB merkezli endüstrilerin, rakiplerinin her zaman üstlenmediği maliyetler altında ezilmesini önlemek için alınan bir karardı.
Fakat bu sonsuza kadar sürmeyecek. Geçen yıl, AB müzakerecileri, karbon fiyatlarını artırmayı ve endüstrileri karbon yakalama da dahil olmak üzere daha düşük emisyonlu seçeneklere yatırım yapmaya zorlamayı umarak politikayı 2034 yılına kadar aşamalı olarak kaldırmak için bir anlaşma yaptılar.
Politico’ya verdiği demeçte bir AB diplomatı, “Birçoğu AB’nin karbon piyasası reformunun sonuçlarını henüz kavrayamadı,” diyor. Diplomat, bu üreticilerin kirliliklerinin tam maliyetiyle karşı karşıya kaldıklarında, karbonlarını emmek ve depolamak için nispeten ucuz yollara ‘varoluşsal bir ihtiyaç duyacaklarını’ savunuyor. Bu depolama seçenekleri ise yalnızca yakındaysa ucuz.
AB, planının bu seçenekleri yaratacağını iddia ediyor. Karbon depolama alanlarının Avrupa’ya daha eşit bir şekilde yayılması için bir öneri üzerinde çalışılıyor. Plan ayrıca, karbonun emildiği yerden son dinlenme yerine kadar etkili bir şekilde ulaşması için nakliye ihtiyaçlarının haritasını çıkaracak.
Avrupa
Macaristan Başbakanı Magyar: Rusya ile ilişkilerde 20 yıl önceki zemine dönüşmeli

Macaristan Başbakanı Peter Magyar, Rusya ile ekonomik ilişkilerin normalleşmesi ve 20 yıl önceki işbirliği zeminine dönülmesi gerektiğini belirtti. Paris’te Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile bir araya gelen Magyar, Rusya’nın Avrupa için güvenlik tehdidi oluşturduğunu iddia ederken enerji bağımlılığı ve Ukrayna’nın Avrupa Birliği üyeliği konularında ülkesinin şartlarını açıkladı.
Macaristan Başbakanı Peter Magyar, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Paris’te gerçekleştirdiği görüşmenin ardından yaptığı açıklamalarda, Avrupa ile Rusya arasındaki ekonomik ilişkilerin normalleştirilmesi gerektiğini söyledi.
Le Monde gazetesine mülakat veren Magyar, “Uzun vadede, Rusya ile ekonomik açıdan oldukça başarılı bir şekilde işbirliği yapılabildiği yirmi yıl önceki duruma geri dönmeye çalışmak önemlidir” ifadesini kullandı.
Macar Başbakan, bu beklentisine karşın mevcut durumda Rusya’nın Avrupa için bir güvenlik tehdidi oluşturduğunu da iddia etti.
Üç hafta önce Viktor Orban’ın yerine hükümet başkanlığı görevini devralan Magyar, Batı Avrupalı ortaklarla ilişkileri güçlendirmek amacıyla 3 Haziran günü Paris’i ziyaret etti. Ziyaretinin amacına değinen Magyar, “Viktor Orban’ın on altı yıllık iktidarının ardından Macaristan-Fransa ilişkilerinde yeni bir sayfa açma zamanı geldi. Paris’e gelişimin amacı tam olarak budur” dedi.
Macaristan Başbakanı, Fransa Cumhurbaşkanı Macron’u, 1956 Macar Devrimi’nin 70’inci yıl dönümünün anılacağı 23 Ekim tarihinde Budapeşte’ye davet ettiğini açıkladı.
Vladimir Putin iktidardayken Rusya ile ilişkilerin normalleşmesinin mümkün olup olmadığı yönündeki soruyu yanıtlayan Magyar, “Bu gerçekleştiğinde belki ne ben ne de Sayın Putin görevlerimizde olacağız” dedi.
Macaristan’ın Rusya’ya olan enerji bağımlılığına da değinen Başbakan, “Coğrafyayı değiştirmek çok zordur” diyerek ülkenin tedarik yollarını çeşitlendirmeye çalışacağını ancak Rus enerji kaynaklarından tamamen vazgeçmenin mümkün olmadığını belirtti.
Magyar, “Barış geldiğinde, özellikle enerji alanında hiç kimse yeni bir soğuk savaşla ilgilenmeyecektir. Bu durum ne Avrupa’nın ne de Moskova’nın çıkarınadır” diye ekledi.
Magyar ayrıca, Macaristan’ın Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne katılım müzakerelerinin başlamasını ancak bu ülkedeki Macar azınlığın haklarının iade edilmesinden sonra destekleyeceğini açıkladı.
Macaristan Başbakanı, “Tek bir şartın yerine getirilmesi gerekiyor: Ukrayna’daki Macar azınlık temel haklarına yeniden kavuşmalıdır. Ukrayna bunu taahhüt ettiği an Macaristan müzakerelerin başlamasına engel olmayacaktır” dedi ve tarafların uzmanlar düzeyinde bir anlaşmaya yakın olduğunu sözlerine ekledi.
Magyar, Avrupa Birliği fonlarından dondurulan 16 milyar avronun alınabilmesi için reformları içeren yeni eylem planının önümüzdeki iki hafta içinde sunulacağını da bildirdi.
Avrupa
Polonya doğu sınırında uçuş kısıtlaması getirdi

Polonya Hava Seyrüsefer Hizmetleri Ajansı, ülkenin doğu sınırında 10 Haziran ile 9 Eylül tarihleri arasında uçuş kısıtlamaları uygulanacağını duyurdu. Belarus ve Ukrayna sınırındaki özel bir bölgeyi kapsayan kısıtlamalar, yaklaşık 3 kilometre yüksekliğe kadar olan uçuşlar için geçerli olacak.
Polonya Hava Seyrüsefer Hizmetleri Ajansı, ülkenin doğu sınırındaki hava sahasında 10 Haziran ile 9 Eylül tarihleri arasında uçuş kısıtlamaları uygulanacağını açıkladı.
Alınan karara göre kısıtlamalar, Belarus ve Ukrayna sınırına yakın özel bir bölgede yürürlükte olacak. Belirlenen kısıtlamaların yaklaşık 3 kilometre yüksekliğe kadar olan uçuşları kapsayacağı, bu irtifanın üzerinde seyreden yolcu uçaklarının ise yeni düzenlemeden etkilenmeyeceği belirtildi.
Uygulama kapsamında, kısıtlama getirilen bölgede gece saatlerinde uçuşlar tamamen yasaklanacak. Bu yasağın dışındaki istisnaların yalnızca askeri havacılık unsurları ile önceden koordine edilmiş belirli uçuşlar için geçerli olacağı aktarıldı. Gündüz saatlerinde ise askeri uçaklar, ambulans uçaklar, arama kurtarma ekipleri ve bazı insansız hava araçlarının uçuş yapmasına izin verilecek.
Polonya Hava Seyrüsefer Hizmetleri Ajansı yetkilileri, söz konusu tedbirlerin devlet güvenliğini sağlamak amacıyla alındığını bildirdi. Kısıtlama bölgesinin, Polonya’nın doğu sınırından yaklaşık 20 ila 50 kilometre mesafedeki alanı kapsayacağı kaydedildi.
Ajans ayrıca, kuralların ihlal edilmesi durumunda bu durumun ülkenin havacılık kanunlarının ihlali olarak kabul edileceği uyarısında bulundu.
Polonya, Ukrayna topraklarındaki patlamalar nedeniyle son bir ay içinde birkaç kez savaş uçaklarını havaya kaldırmıştı.
Bununla birlikte Polonya Silahlı Kuvvetleri Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, gerçekleştirilen son önleme uçuşundan önce Polonya hava sahasına yönelik herhangi bir ihlalin tespit edilmediği bilgisi verilmişti.
Rusya Savunma Bakanlığı ise 2 Haziran tarihinde bir açıklama yaparak, Ukrayna’nın savunma sanayisi tesislerine, yakıt altyapısına ve askeri havaalanlarına yönelik kitlesel bir saldırı düzenlendiğini bildirmişti.
Avrupa
Almanya, Fransa ve İngiltere, Rusya ile müzakere planı üzerinde çalışıyor

Bloomberg’in kaynaklarına göre Almanya, Fransa ve İngiltere, Ukrayna ile birlikte Rusya’nın da katılacağı barış görüşmelerinin organizasyonu için bir plan hazırlıyor. Avrupa ülkeleri çatışmanın bir kış daha uzamasını önlemeyi hedeflerken, görüşmelere ilişkin nihai kararın Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’e ait olacağını ve Kiev’e baskı yapılmayacağını belirtiyor.
Bloomberg’in kaynaklara dayandırdığı haberine göre Almanya, Fransa ve İngiltere, Ukrayna ile birlikte Rusya’nın da katılacağı barış görüşmelerinin organizasyonuna yönelik bir plan üzerinde çalışıyor.
Ajansa konuşan kaynaklar, Avrupa ülkelerinin çatışmanın bir kış daha devam etmesini önlemek istediğini belirtti. Aynı kaynaklar, görüşmeler konusunda nihai kararın Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’e ait olacağını ve Avrupa’nın bu konuda kendisine baskı yapmayı planlamadığını aktardı.
Kaynaklara göre İngiltere Başbakanı Keir Starmer, önümüzdeki günlerde bu konuyu Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile görüşecek.
Alman televizyon kanalı NTV, 2 Haziran’da Almanya’nın eski Başbakanı Gerhard Schröder’in Moskova’ya geldiğini bildirmişti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin daha önce Schröder’i Avrupa tarafından tercih edilebilecek bir müzakereci olarak nitelendirmişti.
Rusya Devlet Başkanı Sözcüsü Dmitriy Peskov, mayıs ayının sonunda yaptığı açıklamada Avrupa’nın Rusya ile diyalog kurulmasının gerekliliğini anladığını, ancak müzakere süreci konusunda “ancak şimdi olgunlaşmaya başladığını” ifade etmişti.
Peskov ayrıca Moskova’nın, Avrupa Birliği’nden Rusya ile temas kurabilecek olası müzakerecilere ilişkin gelen sinyalleri ciddiyetle değerlendirdiğini söylemişti.
Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide ise Avrupa’nın Ukrayna konusundaki görüşmelere tarafsız bir arabulucu olarak değil, çatışmadan etkilenen çıkarlara sahip bir taraf olarak katılması gerektiğini belirtti.
Eide, Avrupa Birliği ve ABD’nin Kiev’e desteğini sürdürmesi gerektiğini de vurguladı.
Putin ise Kiev’in çatışmayı barışçıl yollarla çözmeye hazır olduğuna inanmadığını dile getirmişti. Rus lider, çatışmanın temel nedenlerinin ortadan kaldırılması ve 2024 yılında açıkladığı koşullar temelinde barışçıl bir çözüme hazır olduğunu söylemişti.
Putin’in sıraladığı koşullar arasında Ukrayna birliklerinin Donetsk ve Lugansk halk cumhuriyetleri ile Zaporojye ve Herson bölgelerinden çekilmesi, bu bölgeler ile Kırım’ın Rusya’nın parçası olarak tanınması, Ukrayna’nın tarafsız, askeri bloklara katılmayan ve nükleer silahlardan arındırılmış bir statü benimsemesi, Ukrayna’nın silahsızlandırılması ve “Nazizmden arındırılması” ile Rusya’ya yönelik tüm yaptırımların kaldırılması yer alıyordu.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise geçen yıl eylül ayında Avrupa’ya Ukrayna konusundaki müzakere masasında yer olmadığını söylemişti.
Lavrov, Avrupa Birliği ülkelerinin Rusya karşıtı tutumları nedeniyle bu süreçte yer alamayacağını belirtmiş ve Batı tarafından sunulan güvenlik garantilerinin “Rusya’ya karşı kurgulandığını” ifade etmişti.
Dünya Basını2 hafta önceİktisat tarihçisi Chance: Batı, Çin’i kendi sistemine entegre ederek liberal bir demokrasiye dönüştüreceğini sandı
Diplomasi2 hafta önceXi ve Putin ‘çok kutuplu bir dünya ve yeni tip uluslararası ilişkiler’ çağrısı yaptı
Amerika2 hafta önceBolivyalı işçi ve köylüler başkent La Paz’ı kuşattı
Asya2 hafta önceRusya ve Çin arasındaki ticaret hacmi 240 milyar dolara ulaştı
Asya2 hafta önceİran’daki savaş yuan için küresel ticarette fırsat penceresi açtı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran yetenekleri sınırlı olduğu için değil, stratejik sebeplerle kendini dizginliyor
Asya2 hafta önceJaponya hükümeti, enerji fiyat artışlarına karşı bütçe ayırıyor
Görüş2 gün önceXi liderliğinde yükselen Çin diplomasisi: Bütün yollar Pekin’e çıkıyor












