Avrupa
Avrupalı askeri yetkililer gizli nükleer savunma sistemi kurmayı tartışıyor
Bloomberg’in haberine göre Soğuk Savaş’ın sona ermesinden bu yana ilk kez Avrupa ülkeleri, ABD’nin güvenlik garantilerine duyulan güvenin azalması üzerine kendi nükleer savunma sistemlerini kurma olasılığını ele alıyor. Askeri düzeyde yürütülen gizli görüşmelerin, kabinelerden dahi saklandığı belirtiliyor.
Bloomberg’in konuya vakıf kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Avrupa ülkeleri Soğuk Savaş’ın bitiminden bu yana ilk kez kendi nükleer savunma sistemlerini kurmayı tartışıyor.
Görüşmelerin askeri yetkililer arasında özel bir seviyede yürütüldüğü, bu nedenle sürecin ayrıntılarından bakanların dahi haberdar olmayabileceği kaydedildi.
Söz konusu hareketliliğin temelinde, ABD’nin artık güvenilir bir müttefik olarak görülmemesi yatıyor.
Halihazırda Avrupa ülkeleri arasında nükleer silaha sahip tek devletler İngiltere ve Fransa olarak öne çıkıyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un bu ay düzenlenecek Münih Güvenlik Konferansı’nda yapacağı konuşmada, ülkesi adına Avrupa’nın geri kalanına nükleer koruma teklif edeceği ifade ediliyor.
Ancak Macron’un programına vakıf diğer kaynaklar, bu açıklamanın danışmanlarla yapılacak istişarelerin ardından ileri bir tarihte Fransa’da gerçekleşebileceğini belirtiyor.
Nükleer kapasite inşası yüksek maliyet ve siyasi riskler barındırıyor
Bazı Avrupa ülkelerinin nükleer silah üretimi için gerekli tüm bileşenleri elde etme seçeneğini değerlendirdiği ancak bu sürecin nükleer enerji santralleri, karmaşık ve pahalı zenginleştirme santrifüjleri gerektirdiği vurgulanıyor.
Konuya aşina bir kaynak, bu adımın aynı zamanda Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması’nı ihlal etmeye yönelik siyasi bir kararlılık gerektirdiğine işaret etti.
Belçika Başbakanı Bart De Wever konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Bu çok karmaşık bir mesele; zira Fransız nükleer caydırıcılığı, NATO’nun sunduğu gibi gerçek bir nükleer şemsiye değil. Nükleer silah söz konusu olduğunda devasa harcamalardan bahsediyoruz” diye konuştu.
ABD’nin nükleer şemsiyesi ve Avrupa’daki mevcut cephanelik
Kaynaklar, ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa’nın güvenlik alanındaki özerkliğinden bahsederken hiçbir zaman “nükleer şemsiye” ifadesini kullanmadığını, sadece konvansiyonel savunma güçlerine değindiğini kaydediyor.
Washington yönetiminin özel görüşmelerde de bu konuyu gündeme getirmediği belirtiliyor.
Günümüzde Avrupa’daki nükleer şemsiyeyi ABD sağlıyor. Atom Bilimci Bülteni’nin 2023 verilerine göre Avrupa’da, ABD envanterindeki tek stratejik olmayan nükleer silah türü olan yaklaşık 100 adet B61 nükleer bombası bulunuyor.
Bu bombalar, Washington’ın ikili anlaşmalar imzaladığı beş ülkedeki altı hava üssünde konuşlandırılmış durumda.
Fransa ve İngiltere’nin kapasitesi Rusya ve ABD’nin gerisinde kalıyor
İngiltere ve Fransa, ABD’den farklı olarak nükleer üçlünün tüm bileşenlerine sahip değil. Londra sadece deniz bileşenine dayanırken, Paris deniz ve hava unsurlarını kullanıyor. Her iki ülkenin cephaneliği de ABD’ninkinden oldukça küçük bir ölçekte bulunuyor.
Verilere göre Washington’ın 3 bin 700 nükleer başlığına karşılık, Paris 290, Londra ise 225 başlığa sahip.
Bloomberg’in verilerine göre Fransa ve İngiltere’nin toplamda yaklaşık 400 adet kullanıma hazır savaş başlığı bulunurken, ABD’nin bin 670 başlığı mevcut.
Rusya ve ABD, dünya genelindeki nükleer silahların yüzde 90’ından fazlasına sahip olarak bu alanda liderliği sürdürüyor.
Ocak 2025 verileri itibarıyla Rusya’nın 4 bin 309, ABD’nin ise 3 bin 700 savaş başlığı bulunuyor.
Stratejik tartışmalar ve uluslararası tepkiler
Macron, 2025 yılı mart ayı başında Fransa’nın nükleer silahlarıyla müttefiklerini korumasına ilişkin “stratejik tartışma” başlattığını duyurmuştu.
Rusya Dışişleri Bakanlığı ise bu ifadeleri “nükleer şantaj notaları” olarak niteleyerek, Paris’in tüm Avrupa’nın nükleer hamisi olma tutkusu taşıdığını belirtti ve Moskova’nın bu durumu savunma planlamasında dikkate alacağını bildirdi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ocak ayında yaptığı açıklamada Avrupa’nın ABD desteği olmadan kendisini savunamayacağını belirterek Avrupa ordusu fikrine karşı çıkmıştı.
Rutte’nin NATO içindeki Avrupa sütununu “boş sözler” olarak nitelendirmesi, özellikle Fransa’da tepkiyle karşılanmıştı.
Diğer yandan, ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth ve bazı Batılı medya organları, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını azaltma planlarını gündeme getirmişti.
Almanya hükümetinin, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana ülkenin en büyük savaş gemileri olması planlanan altı adet F126 firkateyninin inşasını durdurmaya hazırlandığı bildirildi. Savunma Bakanı Boris Pistorius ve üst düzey yetkililerin, sanayi temsilcileri ile Federal Meclis (Bundestag) milletvekillerini projeden vazgeçme kararı hakkında bilgilendirdiği belirtildi.
Almanya hükümeti, deniz kuvvetleri için planlanan ve İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana ülkenin en büyük askeri gemileri olması öngörülen F126 firkateyni programını sonlandırmaya hazırlanıyor.
Financial Times (FT) gazetesinin konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius ve diğer üst düzey yetkililer, salı günü sanayi temsilcilerine ve bazı Federal Meclis milletvekillerine projeden vazgeçme niyetlerini iletti.
Kaynaklar, hükümetin bu proje yerine daha küçük boyutlardaki sekiz adet Meko A-200 firkateynini satın almayı planladığını bildirdi.
Kararın kesinleşmesi durumunda, F126 programı kapsamında halihazırda harcanmış olan yaklaşık 2 milyar avro değerindeki parça, bileşen ve diğer ürünlerin büyük olasılıkla kayıttan düşülerek ıskartaya çıkartılacağı ifade edildi.
Rheinmetall için büyük kayıp
Toplam sözleşme bedeli 12,8 milyar avro olan F126 projesinin iptali, programın ana yüklenicisi olmayı hedefleyen Alman savunma sanayi devi Rheinmetall için ciddi bir darbe olarak değerlendiriliyor.
166 metre uzunluğa ve 10 bin ton deplasmana sahip çok amaçlı F126 firkateynleri, uzun süre denizde kalabilecek ve özellikle denizaltı savunma harbinde etkin rol oynayacak şekilde tasarlanmıştı.
Dört adet F126 firkateyninin inşasına yönelik ihaleyi ilk olarak 2020 yılında Hollandalı tersane Damen Naval kazanmış, daha sonra anlaşma iki gemiyi daha kapsayacak şekilde genişletilmişti.
Ancak proje, yazılım sorunları ile Damen ve Almanya Federal Savunma Tedarik Dairesi arasındaki iletişim aksaklıkları nedeniyle bütçe aşımları ve takvim gecikmeleriyle karşılaştı.
Damen ile Alman makamları arasında tırmanan gerilim, tarafların Hollandalı gemi yapımcısını ana yüklenicilik rolünden çıkarma ve bu görevi Rheinmetall’e devretme konusunda anlaşmasıyla sonuçlandı.
Nihai sözleşme taslağı hazırlanarak Federal Meclis Bütçe Komisyonunun onayına sunulma aşamasına getirilmişti.
Buna karşılık milletvekillerinin, F126 firkateynlerinin yüksek maliyeti ve teslimat süreleri konusundaki endişelerinin giderek arttığı kaydedildi.
Konuya ilişkin olarak Rheinmetall, Financial Times’ın yorum talebini yanıtsız bırakırken, Almanya Savunma Bakanlığından da bir açıklama yapılmadı.
Şirketin denizcilik alanındaki büyüme stratejisi
Rheinmetall Üst Yöneticisi (CEO) Armin Papperger, ocak ayı sonunda yaptığı açıklamada, Luerssen şirketinin savaş gemisi inşa birimini 1,35 milyar avro karşılığında satın alma anlaşmasının ardından, deniz kuvvetlerine yönelik üretim alanında yeni satın alma fırsatlarını değerlendirdiklerini belirtmişti.
Papperger, uygun koşulların oluşması durumunda birleşme ve satın almalar yoluyla askeri denizcilik sektöründeki varlıklarını artırmayı hedeflediklerini dile getirmişti.
Rheinmetall, aralık ayında sivil üretim birimlerini satarak tamamen savunma sanayisine odaklanma kararı aldığını duyurmuştu.
Şirket, nisan ayından bu yana otomotiv bileşenleri ve enerji ekipmanları üreten savunma dışı varlıklarının satışı için potansiyel alıcılarla görüşmeler yürütüyor.
The Telegraph’ın aktardığına göre, Kuzey Akım doğalgaz boru hatlarına yönelik 2022 tarihli sabotajın failleri, polis kontrolü halinde porno filmi çektiklerini söylemeyi planlıyordu. The Wall Street Journal muhabiri Bojan Pancevski’nin kitabında yer alan bilgilere göre operasyon, Ukraynalı askerler ve istihbarat mensuplarınca hazırlanırken uygulamada sivil dalgıçlar görev aldı.
Kuzey Akım doğalgaz boru hatlarına yönelik 2022 yılındaki sabotajın faillerinin, operasyonu gizlemek amacıyla sıra dışı bir örtü hikayesi hazırladığı öne sürüldü.
The Telegraph’ın haberine göre, polis tarafından durdurulmaları halinde ekip üyeleri bir porno filmin çekimleri için bölgede bulunduklarını söylemeyi planlıyordu.
The Wall Street Journal muhabiri Bojan Pancevski’nin The Nord Stream Conspiracy (Kuzey Akım Komplosu) adlı kitabında yer alan bilgilere göre, operasyona katılan kadın dalgıç geçmişte modellik yaptı ve erotik dergilerin kapaklarında yer aldı. Kitapta, bu geçmişin söz konusu örtü hikayesini daha inandırıcı kılabileceğinin değerlendirildiği aktarıldı.
Pancevski’nin aktardığına göre, 2022 sonbaharında dört erkek ve bir kadından oluşan beş kişilik ekip gizli bir görev için Almanya’da Baltık Denizi kıyısına geldi. Ekibin görevi, Baltık Denizi’nin tabanına döşenen doğalgaz boru hatlarına patlayıcı yerleştirmekti.
Kitapta yer alan bilgilere göre, “Diametr” kod adlı operasyon Ukraynalı askerler ve istihbarat mensuplarından oluşan bir grup tarafından hazırlandı. Operasyonda, yaklaşık 80 metre derinlikte çalışabilecek sivil dalgıçlardan yararlanıldı. Ekip, Almanya’da kiraladıkları bir yatta, batıkları araştıran amatör dalış meraklıları gibi davranarak faaliyet yürüttü.
Daha sonra boru hatlarının çeşitli noktalarına yerleştirilen patlayıcılar 26 Eylül 2022’de infilak etti. Patlamalar sonucunda dört hattan üçü kullanılamaz hale geldi.
Pancevski, operasyon hazırlıklarının Ukrayna’nın en üst düzey askeri ve siyasi yönetimi tarafından da bilindiğini yazdı. Kitaba göre dönemin Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı Valeriy Zalujnıy, plan hakkında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’yi bilgilendirdi ve Zelenski sözlü olarak operasyona onay verdi. Zelenski ve Zalujnıy daha önce sabotajın organizasyonunda rolleri bulunduğu yönündeki iddiaları reddetmişti.
Patlamalara ilişkin soruşturma Almanya’da sürüyor. Alman güvenlik makamları, operasyonda bir grup Ukrayna vatandaşının yer aldığı görüşünde. Soruşturma kapsamında şüphelilerin büyük bölümünün Ukrayna’da bulunduğu belirtilirken, şu ana kadar yalnızca bir Ukrayna vatandaşı gözaltına alındı. İtalya’da yakalanan şüpheli daha sonra Almanya’ya iade edildi.
Seymour Hersh yazdı: Kuzey Akım sabotajında yalanlarla geçen bir yıl
Avrupa Birliği (AB) Savunma Komiseri Andrius Kubilius, Ukrayna’nın gelecekteki savunma birliğine entegre edilmesi gerektiğini belirterek, iki tarafın askeri sanayilerinin tek bir askeri yapıda birleştirilmesi çağrısında bulundu. Kubilius, AB ülkelerinin askeri güç açısından Rusya’yı geride bırakmak için önümüzdeki 10 yılda silah üretimine yaklaşık 7 trilyon avro harcaması gerektiğini ifade etti.
Avrupa Birliği (AB) Savunma Komiseri Andrius Kubilius, Brüksel’de düzenlenen Avrupa Savunma ve Güvenlik Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, AB’nin Ukrayna’yı gelecekte kurulacak savunma birliğine entegre etmesi gerektiğini söyledi.
Reuters’ın aktardığı açıklamaya göre Kubilius, “Avrupa’da Ukrayna silahlı kuvvetlerini kendi savunma mimarimize entegre etmeyi hayati bir mesele olarak görmezsek, bunu anlamlandırmak zor olurdu” dedi.
Kubilius, Ukrayna’nın askeri doktrinindeki dönüşüm sayesinde şu anda savaş alanında baskın durumda olduğunu vurguladı.
Avrupa askeri sanayisi ile Ukrayna üretim tesislerinin tek bir askeri yapıda birleştirilmesi çağrısında bulunan Kubilius, Ukrayna’nın AB askeri pazarına tamamen entegre edilmesi gerektiğini kaydetti.
Kubilius, Avrupa Komisyonunun önümüzdeki hafta savunma pazarına ilişkin ayrıntılı bir analiz ve sonraki adımları içeren ilk teklifleri sunabileceğini bildirdi.
Savunma Komiseri, daha sonraki aşamada ise savunma tedariki kurallarının ve diğer pazar normlarının değiştirilmesinin önerileceğini belirtti.
Kubilius, AB için stratejik bir hedef de ortaya koydu.
AB ülkelerinin askeri güç ve silah miktarı bakımından Rusya’yı geride bırakmak amacıyla önümüzdeki 10 yılda silah üretimine yaklaşık 7 trilyon avro harcaması gerektiğini savunan Kubilius, bu harcamaların NATO kapsamındaki savunma bütçelerini gayri safi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 5’ine çıkarma taahhütleriyle uyumlu olduğunu ifade etti.
Kubilius, Avrupalıları bu bedeli ödemeye hazır olmaya çağırarak bunu “barışın bedeli” olarak nitelendirdi.
Bununla birlikte Kubilius, büyük miktarlarda üretilmesi zor olan yüksek teknolojili silahların üretilmesinden vazgeçilmesini ve bunun yerine Ukrayna’da kullanılan insansız hava araçlarını örnek göstererek “muazzam miktarda tatmin edici silah” üretimine odaklanılmasını önerdi.
AB Savunma Komiseri ayrıca, Ukrayna’nın yenilikçi savunma sanayisinin Avrupa savunma ve teknoloji tabanına entegre edilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Vişegrád Dörtlüsü yeniden bir araya geldi
FT: Müttefikleri ABD’den bağımsızlaşmaya çalışıyor
Putin: NATO, açıkça Rusya ile savaşa hazırlanıyor
Taliban, Brüksel’de 15 AB ülkesiyle bir araya geldi
Almanya, İkinci Dünya Savaşı sonrası en büyük savaş gemisi projesini iptal ediyor
Amerika1 hafta öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Asya1 hafta önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Dünya Basını2 hafta önceİran’ın Yeni Büyük Stratejisi
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4
