Bizi Takip Edin

Amerika

Büyük teknoloji şirketlerinin AI harcamaları nakit akışını zorluyor

Yayınlanma

Büyük teknoloji şirketlerinin 725 milyar dolarlık rekor yapay zeka (AI) yatırım stratejisi, Amerika’nın en büyük şirketlerinin kaynaklarını zorlamaya başlıyor. 

Wall Street’in tahminlerine göre, Amazon, Alphabet, Microsoft ve Meta’dan oluşan dört “hiper ölçekli” şirketin toplam serbest nakit akışının, altı yıl önceki Covid-19 pandemisinden bu yana her çeyrekte ortalama 45 milyar dolar olan seviyeden, üçüncü çeyrekte yaklaşık 4 milyar dolara düşmesi bekleniyor.

Visible Alpha tarafından derlenen analist tahminlerine göre, bu şirketlerin tüm yıl serbest nakit akışı, gelirlerinin şu anki büyüklüğünün yaklaşık yedide biri olduğu 2014 yılından bu yana en düşük seviyeye ulaşacak.

Bu, nispeten az varlığa sahip nakit üreten devlerden, fiziksel altyapı alanında dünyanın en büyük yatırımcılarından bazılarına hızla dönüşen şirketler için çarpıcı bir dönüş.

Bank of America’da internet analisti Justin Post, “Bu, sektör genelinde yaşadıkları en derin sermaye harcaması döngüsü. Bunu, hayatta bir kez karşılaşılacak bir fırsat olarak görüyorlar,” dedi.

Serbest nakit akışı göstergesi, şirketlerin işletme maliyetlerini ve sermaye harcamalarını karşıladıktan sonra borçlarını ödemek veya hissedarlarına geri ödeme yapmak için kalan nakit miktarını ölçen bir gösterge olarak yakından takip ediliyor.

Amazon’un bu yıl ürettiğinden daha fazla nakit harcaması bekleniyor. Meta, ikinci yarıda nakit yakacak. Microsoft da en az bir çeyrekte aynı şeyi yapacak.

Analistler, Alphabet’in yıl sonu serbest nakit akışının pozitif kalacağını ama on yıldan fazla bir süredir en düşük seviyesine düşeceğini tahmin ediyor.

AI patlamasının ilk birkaç yılında yatırımlarını büyük ölçüde gelirlerinden finanse eden bu teknoloji devleri, sermaye yoğun işletmelere daha aşina olan ödünleşmelerle karşı karşıya: işten çıkarmalar, hissedar getirilerinin azaltılması veya genişlemeyi finanse etmek için borçlanma.

Post, şirketlerin güçlü bilançolarla sermaye harcamalarına başladıklarını, bu nedenle kısa süreli negatif serbest nakit akışı döneminde biraz borçlanarak daha az risk aldıklarını söyledi.

Analistler, AI harcamalarının daha fazla gelire yol açmasıyla birlikte gelecek yıl nakit yaratımının iyileşeceğini öngörüyor.

Post, “Şirketler, hissedarlara kısa vadeli sermaye getirisi yerine altyapıya yatırım yapmayı tercih ediyor, Hepsi şu anda talebi yakalamaya çalışıyor,” diye ekledi.

AI yatırımları, halihazırda hissedarlara sağlanan nakit getirileri pahasına gerçekleştiriliyor. Alphabet, 2015 yılında hisse geri alım programını başlatmasından bu yana ilk kez ilk çeyrekte hisse geri alımı yapmadı.

Çeyrek boyunca şirket 31 milyar dolarlık yeni borç ihraç etti ve salı günü 17 milyar dolarlık avro ve Kanada doları cinsinden tahvil daha ihraç etti.

CEO Sundar Pichai geçen hafta, “Bu anda yatırım yapma ve öncü konumumuzu koruma yeteneğimiz… bizi güçlü bir konuma getiriyor,” dedi.

Meta da hisse geri alımlarını askıya alırken son altı ayda 55 milyar dolarlık borç ihraç etti. Bu, şirketin 2017’de kendi hisselerini geri almaya başlamasından bu yana geri alımlarda yaşanan en uzun ara anlamına geliyor.

Rakiplerinden farklı olarak Meta’nın, kurduğu veri merkezlerinde alan kiralayabileceği bir bulut işi yok. Yöneticiler, yatırım programı için kaynak yaratmak amacıyla personel kesintisine yöneldi.

Geçen hafta bir analistin ısrarlı soruları üzerine CEO Mark Zuckerberg, Meta’nın “her bir ürünün aydan aya nasıl büyüyeceğine dair çok kesin bir planı” olmadığını kabul etti.

Visible Alpha’nın tahminlerine göre, Amazon ise yıl içinde yaklaşık 10 milyar dolarlık nakit harcaması yapması bekleniyor. Şirket, 2026 yılında 200 milyar dolarlık yatırım yapacağını açıkladı; bu, rakipleri arasında en yüksek rakam.

Amazon CEO’su Andy Jassy, yatırımcılara yapay zeka yatırımlarının, şirketin AWS bulut işine yaptığı ilk yatırımları anımsattığını söyledi; bu yatırımlar, kârının yarısından fazlasını oluşturan bir kaynak haline gelmeden önce yıllarca bilançoya yük oluşturmuştu.

CEO, “Bu yatırımların serbest nakit akışı ve [yatırılan sermaye getirisi], hizmete girdikten birkaç yıl sonra kümülatif olarak oldukça cazip hale geliyor,” dedi.

Jassy, “şu anki gibi çok yüksek büyüme dönemlerinde” sermaye harcamalarının bu yatırımlardan elde edilen gelir artışını önemli ölçüde aştığını, bunun da “yılın ilk yarısında serbest nakit akışının zorlanacağı” anlamına geldiğini ekledi.

Büyük teknoloji şirketleri harcamalarını artırırken, bazı analistler şirketlerin finansal göstergelerini güzelleştirmek için attıkları adımlardan endişe duymaya başladı.

Meta dahil teknoloji grupları, özel amaçlı holding şirketleri kullanarak bilançolarından on milyarlarca dolarlık veri merkezi projesini çıkardı.

Bu araçlar, altyapıyı finanse etmeye yardımcı olmak ve teknoloji şirketinin bilançosunda tam olarak görünmeyen borçları artırmak için Wall Street yatırımcılarını çekebilir. 

Fakat veri merkezi talebinin beklentileri karşılayamaması durumunda nihai sorumluluğun kime ait olduğu da belirsiz hale gelebilir.

Oracle da, OpenAI ile 300 milyar dolarlık bir sözleşme kapsamında veri merkezleri inşa etme konusunda büyük bir bahis oynarken bilanço dışı yapıları kullandı.

Şirket geçen yıl nakit yakmaya başladı ve 2030 mali yılına kadar pozitif nakit akışına dönmesi beklenmiyor.

Chicago Üniversitesi Booth İşletme Fakültesi muhasebe profesörü Christian Leuz, “serbest nakit akışı”nın standart muhasebe kurallarında tanımlanmadığı için, şirketlerin bunu nasıl hesaplayacakları konusunda, örneğin hisse bazlı tazminatları veya kiralanan veri merkezlerini nasıl ele alacakları konusunda bir miktar takdir yetkisine sahip olduklarını söyledi.

Leuz, “Birçok hiper ölçekli şirketin gerçek serbest nakit akışları, muhtemelen onların serbest nakit akışı olarak adlandırdıklarından daha kötü,” dedi.

Yapay zeka harcamalarındaki artış, zaten zor durumda olan donanım tedarik zincirine yansıyor; bu durum, bellek yongaları gibi bileşenlerin fiyatlarını artırıyor ve veri merkezlerinin kurulması ve donatılmasının maliyetini yükseltiyor.

Microsoft, fiyat enflasyonunun bu yılki yatırım harcamaları ihtiyacına 25 milyar dolar ekleyeceğini belirtirken, Meta da yatırım tahminine 10 milyar dolar ekleyerek artan maliyetlere işaret etti.

On milyarlarca dolarlık yeni veri merkezi kiralamalarının yanı sıra, Microsoft’un bilançosundaki sunucular, ağ ekipmanları ve yazılımların değeri 2022 ortasından bu yana 61 milyar dolardan 191 milyar dolara çıkarak üç katından fazla arttı.

Morgan Stanley analistleri, tüm bu harcamaların “Microsoft’un kısa vadeli serbest nakit akışını çok baskıladığını” belirtti.

Leuz, büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka yatırımlarının, telekom veya kimya gibi sabit varlık yatırımlarının yoğun olduğu döngüsel sektörlerde görülen sermaye döngülerine benzediğini söyledi.

Bu sektörlerde aşırı yatırım, sonunda kapasite fazlasına, marjların düşmesine ve zayıf getirilere yol açar.

Fakat teknoloji patronları, dönüştürücü olacağına inandıkları bir teknolojinin gerisinde kalma korkusuyla rakiplerine ayak uydurmak zorunda hissediyorlar.

Amerika

Tesla ve SpaceX için 3,6 trilyon dolarlık birleşme planı

Yayınlanma

Tesla ve SpaceX yönetim kurulları, iki şirketi yaklaşık 3,6 trilyon dolarlık piyasa değeri altında bir araya getirebilecek birleşme planını incelemek üzere bağımsız komiteler kurdu. Yapay zeka yatırımları ve roket harcamaları nedeniyle birleşen yapının yıllık serbest nakit akışının en az eksi 54 milyar dolara inmesi bekleniyor.

Elektrikli araç üreticisi Tesla ile uzay taşımacılığı şirketi SpaceX’in olası birleşimi, piyasa değeri yaklaşık 3,6 trilyon dolara ulaşan yeni bir yapı ortaya çıkarabilir.

Financial Times, yatırımcılar, hukukçular ve analistlerin değerlendirmelerine dayandırdığı incelemesinde, her iki şirketin yönetim kurullarının bağımsız komiteler kurarak birleşme ihtimalini araştırmaya başladığını duyurdu.

Elon Musk, 20 Ekim’de yaptığı açıklamada birleşmeyi “iyi bir fikir” olarak nitelendirdi ancak koşulların henüz netleşmediğini ve anlaşmanın garanti olmadığını belirtti. Girişimci, çıkar çatışması sebebiyle görüşmelere doğrudan katılamayacağını bildirdi.

Hissedarlar açısından birleşmenin en belirgin avantajı, Musk’ın zaman ve kaynak paylaşımına dair soru işaretlerini giderebilmesi. İsmi açıklanmayan bir Tesla yatırımcısı, “Şu an vaktinin bir kısmını Tesla’da, bir kısmını da SpaceX’te geçiriyor ve hissedarlar gücünün veya parasının büyük bölümünün nereye gittiğini anlayamıyor” dedi.

Otomobil üreticisine yakın bir kaynak, iki şirketin Roadster spor modelinden malzeme, yakıt ve üretim teknolojilerine kadar uzanan mevcut işbirliğini hatırlattı. Aynı kaynak, birleşmenin işlem gücü ile yapay zekanın fiziksel cihazlardaki kullanımını entegre eden dikey bir yapı kuracağını kaydetti.

Tesla ile SpaceX arasındaki finansal ilişkiler şimdiden belirgin bir hacme ulaştı. SpaceX, Tesla’dan yaklaşık 1 milyar dolar değerinde Megapack batarya sistemleri ve Cybertruck araçları satın aldı.

Tesla, yapay zeka girişimi xAI’a yaptığı 2 milyar dolarlık yatırımın Şubat 2026’da SpaceX ile birleşmesi sonucunda uzay şirketinin doğrudan hissedarı haline geldi. Musk, xAI hamlesini yapay zeka, roket teknolojisi ve uydu iletişimini bir araya getirerek uzayda veri merkezleri kurma hedefiyle gerekçelendirmişti.

Visible Alpha tarafından derlenen analist tahminleri, Tesla ve SpaceX’in toplam gelirinin 2026 yılında 153 milyar dolara çıkacağını gösteriyor. Buna karşılık yapay zeka altyapısı, çip üretimi ve roket harcamaları sebebiyle iki yapının toplam serbest nakit akışının en az eksi 54 milyar dolar olması bekleniyor.

Financial Times, 3,6 trilyon dolarlık büyüklüğün kesinleşmiş anlaşma bedelini değil, şirketlerin mevcut piyasa değerini yansıttığını bildirdi. Olası birleşme aynı zamanda Musk’ın Tesla üzerindeki kontrolünü güçlendirebilir.

Girişimci, imtiyazlı hisseler sayesinde SpaceX’te yaklaşık yüzde 84 oy gücünü elinde tutarken bu oran Tesla’da yüzde 20 civarında kalıyor. Anlaşmanın kabul edilmesi için Tesla tarafında yalnızca oylamaya katılanların değil, tüm hisselerin çoğunluğunun desteği aranacak.

Hukuk uzmanları, birleşme müzakerelerinin bir tarafın diğerinin aleyhine avantaj sağlamadığına piyasayı ikna edecek biçimde yürütülmesi gerektiğini belirtiyor. Colorado Üniversitesi kurumsal hukuk profesörü Ann Lipton, her iki şirketin merkezini taşıdığı Teksas yasalarının yönetim kararlarına itirazı zorlaştırdığına işaret etti.

Lipton, çıkar çatışması iddiasının tek başına yetersiz kalacağını, hissedarların dolandırıcılık veya kasıtlı yasa ihlali gibi fiilleri ispat etmek zorunda olduğunu söyledi. Sürecin bir diğer zorlu ayağını ise küresel onaylar oluşturuyor.

Hukukçulara göre anlaşmanın AB, Birleşik Krallık ve Çin’deki düzenleyici kurumlardan onay alması gerekecek. Geçen yıl Tesla’ya 21 milyar dolarla toplam cirosunun yaklaşık yüzde 22’sini kazandıran Çin, şirketin en büyük otomobil fabrikasına Şanghay’da ev sahipliği yapıyor.

SpaceX’in ABD savunma ihalelerini üstlenmesi ve askeri Starshield uydularını üretmesi, Pekin hattında güvenlik çekincelerini artırıyor. JPMorgan analistleri, ulusal güvenlik kaygıları nedeniyle Çin onayının ciddi engellerle karşılaşabileceğini bildirdi.

Banka analistleri, Tesla’nın Çin operasyonlarını tamamen ayırmasını veya kontrolü yerel bir konsorsiyuma devrederek marka ile otonom sürüş lisans gelirleriyle yetinmesini olası seçenekler arasında gösterdi.

The Wall Street Journal temmuz ayında Tesla’nın Çin birimini satmayı değerlendirdiğini yazmış, ancak Musk bu iddiayı “kesinlikle sahte haber” diyerek yalanlamıştı.

Tesla’ya yakın bir kaynak, birleşmenin Donald Trump’ın 2029’da bitecek başkanlık görev süresinden önce tamamlanmasının önem taşıdığını ifade etti. Kaynak, “Bu anlaşma gerçekleşecek, ama herkesin düşündüğü kadar hızlı değil” dedi.

SpaceX’in halka arzının ardından haziran ayında tarihin ilk trilyoneri unvanını alan Musk, hisselerdeki dalgalanmalar nedeniyle bu eşiğin altına indi. Forbes verilerine göre 13 Ekim’de SpaceX hisselerinin değer kaybetmesiyle serveti 982,9 milyar dolara gerileyen girişimcinin güncel varlığı 925 milyar dolar seviyesinde.

Okumaya Devam Et

Amerika

ABD’de yolsuzluğu ihbar edene ödül verilecek

Yayınlanma

ABD Başkanı Donald Trump, kamudaki dolandırıcılıkları ihbar edenlere nakit ödeme sağlayacak 25 milyon dolarlık teşvik programını tanıttı. Mahkûmiyetle sonuçlanan bildirimlere yüzde 1 komisyon vadeden düzenlemede ilk ödeme 10 bin dolarla muhafazakâr YouTuber Nick Shirley’ye yapıldı.

ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, federal hükümeti dolandıranları ihbar edenlere nakit para ödenmesini öngören 25 milyon dolarlık bir ihbarcı programı açıkladı.

Oval Ofis’te duyurulan Dolandırıcılık İhbar Teşvik Programı kapsamında, mahkûmiyetle sonuçlanan başarılı bildirimlerde bulunanlara yüzde 1 oranında komisyon verilmesi planlanıyor.

Ödüllerin kimlere dağıtılacağı konusundaki tek yetkilinin kendisi olacağını belirten Trump, süreçte son sözü söyleyeceğini dile getirdi.

Trump, Oval Ofis’teki konuşmasında, “Biri birini ihbar ederse yüzde 1 komisyon alacak. Bu harika olacak çünkü bu ülkeden çalınan para trilyonları buluyor” ifadelerini kullandı.

İhbarların “America.gov/fraud” internet sitesi üzerinden toplanacağını aktaran Trump, süreci hızlandırmak adına aynı ödül için birden fazla talep gelmesi durumunda bağlayıcı hakem rolünü bizzat üstleneceğini bildirdi.

Trump, ödemelere ilişkin takdir yetkisini, “Başka bir deyişle o kişinin bunu hak edip etmediğine ben karar vereceğim ve oldukça cömert davranacağım” sözleriyle savundu.

İnternet sitesindeki yönergede, yapılan bildirimin cezai kovuşturmaya yol açması şartıyla ödülün en fazla 30 bin dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor.

Öte yandan Trump, Oval Ofis’te yaptığı konuşmada bir kişinin alabileceği tutarda herhangi bir tavan sınır olmadığını iddia etti.

İhbarcıların çok yüksek gelirler elde edebileceğini öne süren Trump, “İnsanlar başkalarını ihbar ederek milyonlarca dolar kazanacak” dedi.

Trump ayrıca ödemelerin ceza davası açılmasına bağlı kalmayacağını, çalınan paranın geri alınması durumunda yapılacağını savundu.

Program kapsamında verilen ilk ödül, Oval Ofis’te Trump ve Vance’in yanında yer alan muhafazakâr YouTuber Nick Shirley’ye gitti. Fox News, Shirley’ye bu kapsamda 10 bin dolar ödendiğini aktardı.

Shirley, Minnesota’daki çocuk bakım programlarında yürütülen usulsüzlük iddialarını araştırdığı bir video yayımlamasının ardından geçen yıl sağ çevrelerde tanınmıştı.

Yeni program, Başkan Yardımcısı Vance’in başkanlığını yürüttüğü dolandırıcılıkla mücadele görev gücünün çalışmalarına dayanıyor.

Vance, “Başkan bu durumun durması gerektiğini söyledi. Artık duruyor ve bunu durdurmamıza yardım etmek isterseniz, ABD Başkanı’nın yaptıkları sayesinde siz de bu ödülleri paylaşabilirsiniz” diye konuştu.

Trump, federal hükümet programlarındaki suistimalleri incelemek ve azaltmak amacıyla mart ayında Dolandırıcılığı Ortadan Kaldırma Görev Gücü’nü kurmuş, yapının başına da Vance’i getirmişti.

Okumaya Devam Et

Amerika

Anthropic halka arz öncesinde 80,7 milyar dolar zarar açıkladı

Yayınlanma

Yapay zeka devi Anthropic, 2026’nın ilk yarısında 80,7 milyar dolar net zarar açıklarken gelirini 16,3 milyar dolara taşıdı. Şirket, halka arz izahnamesinde modellerin şantaj benzeri davranışlar sergileyebileceği ve felaket boyutundaki risklerin sigortalanamayacağı uyarısını yaptı.

Yapay zeka modeli Claude’un geliştiricisi Anthropic, 30 Haziran’da sona eren 2026’nın ilk altı ayında 80,7 milyar dolar net zarar açıkladı.

The Wall Street Journal gazetesinin şirketin halka arz izahname taslağına dayandırdığı habere göre kaydedilen bu zarar, 2025 yılının tamamında gerçekleşen 42 milyar dolarlık kaybı neredeyse ikiye katladı.

Söz konusu devasa tutarın 72 milyar dolarlık büyük bölümü muhasebe kaynaklı defter değeri düşüşlerinden kaynaklandı.

Buna karşın şirketin gelirlerinde sert bir yükseliş görüldü; yılın ilk yarısındaki ciro, önceki yılın aynı dönemindeki 1,1 milyar dolardan 16,3 milyar dolara ulaştı.

Anthropic bu dönemde işlem gücü ve altyapı ihtiyaçları için yaklaşık 9 milyar dolar harcayarak, 2025’in tamamında yapılan 7,3 milyar dolarlık harcamayı altı ayda geride bıraktı.

Şirketin önümüzdeki 7 ila 10 yıl içinde bulut hizmetleri sözleşmeleri kapsamında yaklaşık 450 milyar dolar ödeme taahhüdü bulunuyor.

Bu yükümlülükler çerçevesinde Google Cloud ile 111 milyar dolar, Amazon Web Services ile 110 milyar dolar ve Microsoft ile 31 milyar dolarlık sözleşmeler planlanıyor.

Anthropic ayrıca yapay zeka odaklı daha küçük bulut sağlayıcıları Nscale ve Lambda üzerinden Nvidia çipleri kiralamak için sırasıyla 2033 ve 2034 yıllarına kadar 86 milyar dolara varan harcama yapacak.

Şirket gelecek yıllarda bilgi işlem kapasitesini artırmak amacıyla 750 milyar dolar daha harcayabilir.

Halka arz izahname taslağının yaklaşık üçte birlik kısmı ise doğrudan risk faktörlerine ayrıldı.

Belgede modellerin gerçek dünyada somut zararlara yol açma olasılığına dikkat çekilirken, yapay zekanın “kendini koruma” eğilimi sergileyebileceği ve “şantajı” andıran yanıtlar üretebileceği kaydedildi.

Anthropic, yapay zeka kaynaklı “felaket boyutundaki bir olayın” yaratacağı hasarın büyüklüğü nedeniyle bu tür riskleri sigortalamanın imkansız hale gelebileceği uyarısında bulundu.

Piyasa beklentilerine göre Anthropic’in halka arzı tarihin en büyük işlemlerinden biri olabilir ve SpaceX’in rekorunu geride bırakabilir.

Borsaya açılmanın ardından şirketin piyasa değerinin 2 trilyon dolara kadar ulaşabileceği öngörülüyor.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English