Bizi Takip Edin

DİPLOMASİ

D-8 dışişleri bakanları, ABD’ye Filistin vetosunu kaldırma çağrısında bulundu

Yayınlanma

8 Haziran’da İstanbul’da gerçekleştirilen D-8 Olağanüstü Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı, Gazze’deki durumu ele almak ve bölgedeki insani krizi çözmek amacıyla toplandı. Toplantıya, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Endonezya Dışişleri Bakanı Retno Marsudi, Malezya Dışişleri Bakanı Saifuddin Abdullah, Nijerya Dışişleri Bakanı Geoffrey Onyeama, Bangladeş Dışişleri Bakanı A.K. Abdul Momen, Mısır Dışişleri Bakanı Sameh Shoukry, İran Dışişleri Bakanı Hossein Amir-Abdollahian ve Pakistan Dışişleri Bakanı Bilawal Bhutto Zardari katıldı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ev sahibi olarak yaptığı açılış konuşmasında “Gazze’deki kardeşlerimizin acılarını hafifletmek ve onlara umut vermek için buradayız. D-8 ülkeleri olarak, birlikte hareket ederek Gazze’ye barış ve refah getirebiliriz” dedi.

Gazze’deki insani kriz ve bölgesel barış çabaları konusunda üye ülkeler arasında işbirliğini güçlendirmek amacıyla gerçekleştirilen D-8 Olağanüstü Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı, Gazze’ye yönelik insani yardım, barış ve güvenlik, ekonomik kalkınma ve uluslararası hukuka saygı gibi temel konularda ortak bir yaklaşım benimseneceğini vurguladı. D-8 ülkeleri, Gazze’deki durumu iyileştirmek ve kalıcı barışı tesis etmek için uluslararası toplumla birlikte çalışmaya kararlı olduklarını belirttiler.

Toplantının sonunda yayınlanan ortak bildiride, üye ülkelerin Gazze’deki insani durumu iyileştirmek ve kalıcı barış sağlamak için işbirliği yapma konusundaki kararlılıkları vurgulandı. İşte ortak bildiriden öne çıkan bölümler:

  • Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası kuruluşların Filistin’le ilgili tüm kararlarını, İsrail güçlerinin suçlarını ve Filistin halkının 1967’den bu yana işgal altında tutulan tüm topraklarındaki özgürlük ve bağımsızlık hakkını hatırlatarak, İslam İşbirliği Teşkilatı’nın Filistin Davası ve işgal altındaki tüm Filistin topraklarına ilişkin tüm kararlarını teyit ederek, Filistin Davasının merkezi öneminin ve işgal altındaki tüm topraklarını kurtarmak, tüm devredilemez haklarını uygulamak ve başkenti Doğu Kudüs olan, 4 Haziran 1967 sınırları boyunca bağımsız, egemen ve hemhudut bir devlette yaşamak için verdikleri meşru mücadelede tüm imkan ve kabiliyetlerimizle kardeş Filistin halkının yanında olduğumuzun altını çizerek, Adil, kalıcı ve kapsamlı bir barışın, bölgedeki tüm halklar için güvenlik ve istikrarı garanti altına alacak ve onları şiddet ve savaş sarmalından koruyacak tek yol olduğunu ve İsrail işgaline son verilmeden ve iki devletli çözüm temelinde Filistin meselesi çözüme kavuşturulmadan bunun başarılamayacağını bir kez daha teyit ederek, en temel ahlaki ve insani değerlere saygı gösterilmeksizin sekiz ayı aşkın bir süredir devam eden aralıksız İsrail saldırıları sebebiyle Gazze Şeridi’ne ve halkına yaşatılan insani felaket karşısında dayanışma içinde olduğumuzu teyit ederek, İsrail’in acımasız saldırılarının Filistin ekonomisi ve altyapısı üzerindeki yıkıcı etkilerinin yanı sıra bölgesel barış, istikrar ve refaha verdiği zararı kabul ederek, – Gazze Şeridi’nde ve Doğu Kudüs dahil olmak üzere işgal altındaki Batı Şeria’daki Filistin halkına yönelik acımasız ve insanlık dışı İsrail saldırılarını en güçlü şekilde kınıyoruz.
  • Filistin halkının zorla yerinden edilmesi, topraklarından sürülmesi veya başka bir yere gönderilmesine yönelik her türlü girişimi mutlak bir biçimde reddettiğimizi bir kez daha teyit ederek, yerlerinden edilmiş Filistinlilerin evlerine ve topraklarına koşulsuz dönüş çağrısında bulunuyoruz.
  • Güvenlik Konseyi ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun Filistin halkının korunmasına ilişkin 904 (1994) sayılı kararı ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 27 Ekim 2023 tarihli ve A/RES-10/21 sayılı kararı ve BM Genel Sekreteri’nin bu konudaki raporu da dahil olmak üzere, kararlarının uygulanarak Filistinli sivillere koruma sağlanması ve bunun için pratik ve etkili bir uluslararası koruma mekanizması oluşturulması için çaba gösterilmesi çağrısında bulunuyoruz.
  • Filistin Devleti’nin ebedi başkenti Kudüs-ü Şerif üzerindeki tam egemenliğini, İsrail’in bu durumu değiştirmeyi amaçlayan ve uluslararası hukuka ve ilgili BM kararlarına göre geçersiz ve yasa dışı olan her türlü karar ve tedbirine karşı Filistin Devleti’nin bu kararları reddi ve karşı çıkmasını tasdik ediyoruz.
  • Nihai çözüme ulaşıldığında hükümlerinin tam ve sürdürülebilir bir şekilde uygulanabilmesi için bir garanti mekanizmasının gerekliliğini kabul ediyoruz. Filistin halkının devredilemez haklarını, Filistin’in BM’ye tam üyeliğini ve Filistin davasına dair uluslararası forumlardaki tüm kararları hayata geçirme mücadelesinde D-8 Üye Devletleri’nin sarsılmaz desteğini teyit ediyoruz.
  • Filistinli kardeşlerimizi hedeflerine ulaşmak için verdikleri mücadelede birlik olmaya çağırıyor ve Filistinli gruplara ulusal uzlaşının tamamlanmasını hızlandırmaları çağrısında bulunuyoruz. Mısır Arap Cumhuriyeti’nin Dönem Başkanı olarak Gazze’ye insani yardım girişinin sağlanması ve kolaylaştırılmasındaki rolünü takdir ediyor, İsrail’in Gazze’ye yönelik acımasız saldırısını ve Filistin şehri Refah’a yönelik son işgalinin sonuçlarını göğüslemek üzere attığı tüm adımları destekliyoruz.

Ortak bildiride ayrıca Filistin Devleti’ni tanıma kararı alan ülkeler takdir edildi ve henüz tanımamış olan tüm devletlere Filistin Devleti’ni tanıma çağrısında bulunularak “ABD’yi Filistin’in bağımsız ve egemen bir devlet olarak BM’ye tam üyeliği konusundaki vetosunu kaldırmaya çağırıyoruz” denildi.

DİPLOMASİ

New York Times, Rusya ile Ukrayna arasındaki İstanbul anlaşmasının metnini yayımladı

Yayınlanma

New York Times (NYT) gazetesi, Şubat-Nisan 2022 tarihleri arasında Rusya ile Ukrayna arasında Türkiye’nin arabulucuğuyla İstanbul’da düzenlenen müzakerelerde üzerinde anlaşmaya varılan barış anlaşması taslağını yayımladı.

Gazete, taslak metnin 17 Mart ve 15 Nisan 2022 tarihli versiyonlarının yanı sıra 29 Mart’ta İstanbul’da yapılan görüşmelerde kabul edilen ortak bildiriye ‘pdf’ formatında yer verdi.

Tüm belgeler Rusça ve İngilizce olarak eksiksiz bir şekilde yayınlanmış ve gerçeklikleri müzakerelere katılanlar tarafından teyit edilmişti.

Kiev’in Batılı ülkelere İngilizce versiyonunu gösterdiği 17 Mart tarihli anlaşmaya göre Ukrayna, ikinci bir saldırı durumunda müttefiklerinin (hava sahasını kapatmak da dahil olmak üzere) yardıma gelmesini ve anlaşmanın ülkenin ‘uluslararası tanınmış sınırlarını’ kapsayacağına dair uluslararası güvenlik garantileri talep etti.

Rusya, 2014’ten bu yana uygulanan yaptırımların kaldırılmasını, Kırım’ın Rusya’nın bir parçası olarak tanınmasını ve Ukrayna’nın Donetsk ve Lugansk oblastlarının idari sınırları dahilinde Donetsk ve Lugansk halk cumhuriyetlerinin bağımsızlığının yanı sıra kamuya açık gösteri ve yürüyüşler, anıt ve anıtların dikilmesi ve sokakların yeniden adlandırılması da dahil olmak üzere ‘Nazizm ve neo-Nazizmin her türlü yüceltilmesi ve propagandasının’ yasaklanmasını (cezai sorumlulukla birlikte) talep etti.

İlk taslak Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin ölçeğine ve ülkenin cephaneliğinde bulundurabileceği tank, topçu bataryası, savaş gemisi ve savaş uçağı sayısına sınırlamalar getiriyordu.

NYT, Ukraynalıların bu sınırları kabul etmeye istekli olduklarını ancak üst eşiği yükseltmeye çalıştıklarını belirtti. ABD’li yetkililer dayatılan koşullar karşısında alarma geçti ve üst düzey bir Amerikalı yetkili Ukraynalı muhataplarına “Bu tek taraflı silahsızlanmadır,” diye bildirdi.

Gazeteye konuşan Avrupalı bir diplomata göre Polonya, Almanya ya da Fransa’nın Ukraynalıları Rusya’nın koşullarını kabul etmeye ikna etmeye çalışmasından endişeliydi.

Birkaç gün sonra, 29 Mart’ta Rusya ve Ukrayna temsilcileri İstanbul’da bir araya geldi. Gazeteye göre bu toplantıda Rusya tarafı, ‘toprak taleplerine daha az önem verdi’.

Ukrayna, önerilen anlaşmayı ‘İstanbul Bildirisi’ başlıklı iki sayfalık bir belgede özetledi. Buna göre:

  • Kırım’ın statüsünün 10-15 yıl içinde belirlenmesi ve Ukrayna’nın yarımadayı güç kullanarak geri almaya çalışmayacağına dair söz vermesi gerekiyordu,
  • Vladimir Zelenskiy ve Vladimir Putin’in 2022’de bir araya gelerek bir barış anlaşmasına son şeklini vermeleri ve Ukrayna topraklarının ne kadarının Rusya’nın kontrolü altında kalacağı konusunda anlaşmaya varmaları gerekiyordu,
  • Ukraynalılar için zorunlu güvenlik garantileri; bu garantiler arasında İngiltere, Çin, Rusya, ABD, Fransa, Türkiye, Almanya, Kanada, İtalya, Polonya ve İsrail gibi bir dizi ülkeyle yapılacak anlaşmalar yer alıyordu,
  • Garantör devletler, ‘Ukrayna’ya yönelik herhangi bir saldırı, silahlı saldırı veya Ukrayna’ya yönelik herhangi bir askeri operasyon’ durumunda, her birinin acil ve derhal istişarede bulunduktan sonra Ukrayna’ya yardım sağlayacağını kabul etmek zorunda olacaktı.

Ukrayna heyetinin adı açıklanmayan bir üyesine göre, ‘Putin taleplerini azaltıyordu’. NYT, aynı zamanda Moskova’nın ‘Kremlin’in anlaşmayı imzalamaya gerçekten hazır olup olmadığı konusunda kamuoyuna karışık sinyaller gönderdiğini’ kaydetti.

Bu nedenle Moskova ile Kiev, WhatsApp üzerinden taslak anlaşmaları paylaşarak çevrim içi görüşme yoluyla müzakerelere geri döndü.

Nisan ayında Roman Abramoviç de müzakerelere dahil oldu. İddiaya göre Putin, ‘müzakerecileri kilit konulara odaklanmaya ve bunları hızla çözmeye çağırdı’. 15 Nisan’da Rus heyeti, Putin’e 17 sayfalık bir anlaşma taslağı gönderdi.

Gazete, anlaşmanın ilk sayfalarında tarafların ‘ortak noktalara sahip göründüğünü’ vurguladı. Bu maddelere göre:

  • Taraflar Ukrayna’nın tarafsız ülke statüsünü pekiştirmesi ve AB’ye katılmasına izin verilmesi konusunda anlaştı,
  • Rusya, Ukrayna’nın Kırım’ı derhal Rus toprağı olarak tanıması talebinden vazgeçti,
  • Tartışmalı maddelerden biri Ukrayna’nın kullanmasına izin verilen silahların menziliydi: Rusya Ukrayna’nın füzelerinin 40 kilometre ile, Ukrayna ise 280 kilometre ile (Kırım’daki hedefleri vurmaya yetecek kadar) sınırlandırılmasını istiyordu,
  • Rusya yine de Ukrayna’nın dil ve ulusal kimlikle ilgili yasaları yürürlükten kaldırmasını ve Ukrayna askerlerini ‘daimi konuşlanma yerlerine ya da Rusya Federasyonu ile mutabık kalınan yerlere’ çekmesini istiyordu.

NYT, anlaşmanın Ukrayna’nın ‘garantör ülkeleri’ (İngiltere, Çin, Rusya, ABD ve Fransa) açısından en büyük sorunun beşinci maddeyle alakalı olduğuna işaret etti.

Rusya anlaşmaya, Ukrayna’ya yönelik bir saldırı durumunda misilleme tedbirlerinin ‘tüm garantör ülkeler tarafından kabul edilen bir karar temelinde’ onaylanmasını gerektiren bir madde ekledi.

Diğer yandan Kiev, ikinci maddeyi barış anlaşmasının şartlarının ihlali olarak değerlendirdi. NYT‘ye göre, bu madde esasen Rusya’nın ‘Ukrayna’yı tekrar işgal edebileceği ve ardından herhangi bir askeri müdahaleyi veto edebileceği’ anlamına geliyordu.

Ukrayna müzakere heyeti üyesi, bu değişiklikten sonra Kiev’in müzakere masasından kalktığına dikkat çekti.

Dün Foreign Affairs dergisi, Ukraynalı yetkililerin İstanbul’da Rusya ile yapılan görüşmelerde anlaşmaya varmadan önce ABD’ye danışmadığını yazmış, Rusya lideri Putin de Ukrayna’da çatışmaların durdurulması için gerekli koşulları sıralamıştı.

Bu koşullar arasında Ukrayna birliklerinin Donetsk, Lugansk, Herson ve Zaporojye oblastlarından çekilmesi, bu bölgelerin Rusya toprağı olarak tanınması ve Ukrayna’nın tarafsızlık statüsünü benimsemesi yer alıyor.

Ukrayna lideri Zelenskiy, Putin’in önerilerini ‘ültimatom’ olarak nitelendirdi ve Kiev’in bunlara güvenemeyeceğini söyledi.

Putin, barış görüşmeleri için koşulları açıkladı: Ukrayna, Rusya’ya bağlanan bölgelerden tamamen çekilmeli

Okumaya Devam Et

DİPLOMASİ

İki bakanlık arasında “Macron” gerilimi

Yayınlanma

İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un İsrail-Hizbullah gerilimi azaltmak için önerdiği “üçlü temas grubu”na katılmayı reddetti. Gallant’ın Fransa’nın 7 Ekim’den bu yana İsrail’e karşı “düşmanca politikalar benimsediğine” ilişkin açıklaması Savunma Bakanı’nı İsrail Dışişleri ile karşı karşıya getirdi.

The Times of Israel’in haberine göre Gallant, Macron’un girişimine ilişkin Fransa’ya yoğun eleştiriler yönelttiği bir açıklama yaptı.

Gallant, Fransa’nın 7 Ekim’den bu yana Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılar konusunda İsrail’e karşı “düşmanca politikalar benimsediğini” ve Hamas’ın faaliyetlerini görmezden geldiğini iddia etti. Macron’un Hizbullah konusundaki önerisini reddeden Gallant, “İsrail, Fransa’nın önerdiği üçlü çerçeveye taraf olmayacak” dedi.

Gallant’ın açıklaması, Macron’un dün kuzey sınırındaki tansiyonun düşürülmesi için üç ülkenin birlikte çalışmaya karar verdiğini söylemesi ardından geldi.

İsrail Dışişleri Bakanlığı “uygunsuz” dedi

Üst düzey İsrail Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, Gallant’ın Fransa’yı hedef aldığı sözlerine karşı açıklama yaptı.

Savunma Bakanı Gallant’ın Fransa’ya “saldırılarını” onaylamadıkları belirtilen açıklamada, “İsrail ile Fransa arasında mevcut anlaşmazlıkların ötesinde, Fransa’ya yönelik açıklamalar yanlış ve yersizdir” denildi.

Lübnan’ın güneyinde Hizbullah ile İsrail ordusu arasında yaşanan çatışmalarda, İsrail’in son günlerde düzenlediği saldırılarda üst düzey bir Hizbullah mensubunun ölmesiyle gerginlik arttı.

Saha komutanının öldürülmesinin ardından İsrail’e misillemede bulunan Hizbullah’ın, 7 Ekim 2023 sonrası İsrail’e yönelik en büyük füze saldırılarından birini gerçekleştirdiği duyurulmuştu.

Okumaya Devam Et

DİPLOMASİ

Ermenistan Dışişleri’nden Belarus’a protesto notası

Yayınlanma

Ermenistan Dışişleri Bakanlığı, Belarus Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Anatoliy Glaz’ın açıklamalarıyla ilgili olarak Minsk’e protesto notası gönderdi.

Bakanlık Sözcüsü Ani Badalyan, yaptığı açıklamada, “Şunu da eklemeliyiz ki, ülkenin geleceğini düşünen bir liderlik temennisinde bulunurken, böyle bir liderliğe sahip olmak gerekir. Belarus örneğinde bu şu anda gerçekten de bir lüks,” ifadelerini kullandı.

Ayrıca Ermenistan Başbakanı’nın özel kalem müdürü Araik Harutyunyan, yetkililerin Belarus’a seyahat etmelerini yasaklayan bir kararname yayımladı.

Dün Anatoliy Glaz, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın açıklamalarını yorumlayarak, “Eğer birileri dikkatleri iç sorunlardan dış düşman imajıyla başka yöne çekmeye karar verdiyse, bu son derece dar görüşlü bir tutum,” demişti.

Glaz, “Bugün Ermenistan’daki iç siyasi durumun ne kadar zor olduğunu hepimiz görüyoruz. Ve elbette farklı insanların ciddi duygusal strese karşı farklı dirençleri var. Bunu anlayabiliyoruz. Ancak Belarus’un bununla ne ilgisi olduğunu anlamıyoruz,” yorumunu yapmıştı.

Daha önce de Ermenistan’ın Belarus Büyükelçisi Razmik Humaryan istişarelerde bulunmak üzere Erivan’a geri çağrılmıştı.

Buna karşılık Belarus da Ermenistan’daki büyükelçisini geri çağırmıştı.

Politico: Belarus, Azerbaycan’a obüs ve elektronik harp ekipmanı tedarik etti

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English