Rusya’nın günlük petrol üretimi kasım ayından bu yana yaklaşık 370 bin varil azaldı. Bloomberg’e göre Ukrayna’nın petrol altyapısına yönelik yoğunlaşan insansız hava aracı saldırıları, depolama ve taşıma kapasitesini etkileyerek üretimdeki düşüşü hızlandırdı.

Rusya’da petrol üretimi son altı aydır düşüş gösterirken, Ukrayna’nın petrol altyapısına yönelik artan insansız hava aracı saldırılarının bu süreçte önemli rol oynadığı belirtiliyor.

Petrol depolama ve taşıma tesislerinde yaşanan aksaklıkların yanı sıra yatırım eksikliği nedeniyle çıkarılan ham petrol miktarının azaldığı, bunun da bütçenin temel gelir kaynaklarından biri olan petrol sektörünü etkilediği ifade ediliyor.

OPEC verilerine göre Rusya’nın ortalama günlük petrol üretimi, kasım ayında ulaştığı 9,38 milyon varillik seviyeden sonra her ay geriledi.

Örgütün son aylık raporuna göre üretim yaklaşık 370 bin varil düşerek 9,009 milyon varile indi. Bloomberg, bu seviyenin Rusya’nın OPEC+ üretim kotasının yaklaşık 690 bin varil altında bulunduğunu aktardı.

Mayıs ayında Ukrayna’nın Rus petrol altyapısına yönelik saldırıları belirgin şekilde arttı. Bloomberg’in verilerine göre ay boyunca en az 31 petrol rafinerisi, deniz ihracat terminali ve boru hattına saldırı düzenlendi.

Bu sayı, savaşın başlamasından bu yana kaydedilen en yüksek aylık rakam oldu.

Geçen ay özellikle yakıt üretim tesislerini hedef alan saldırılar nedeniyle Rus rafinerilerindeki işleme hacimleri 2009’dan bu yana görülen en düşük seviyelere geriledi.

Enerji danışmanlık şirketi Energy Aspects’e göre haziran ayında ise bu hacimler daha da düşerek son yirmi yılın en düşük aylık seviyesine indi.

Rafineri kapasitesindeki kayıplar birçok bölgede benzin kıtlığına yol açarken, ilkbaharın ilk iki ayında zarar gören Baltık ve Karadeniz limanlarının kısmen onarılması ham petrol ihracatının artırılmasına imkan sağladı.

31 Mayıs’ta sona eren dört haftalık dönemde Rusya’nın ortalama günlük ham petrol ihracatı 3,64 milyon varil olarak gerçekleşti.

Bu rakam, Ukrayna ordusunun limanlar ve ihracat terminallerine yönelik saldırılarının yoğunlaştığı döneme denk gelen ve 17 Nisan’da sona eren dört haftalık dönemde kaydedilen 3,17 milyon varillik seviyenin belirgin şekilde üzerinde gerçekleşti.

Artan ihracat hacimlerinin, ihracattan gelir elde eden şirketler ve aracıların kârlarını destekleyebileceği belirtiliyor.

Ancak savaş harcamalarının finansmanında önemli rol oynayan federal bütçenin gelirleri büyük ölçüde maden çıkarma vergisine dayanıyor.

Bu nedenle petrol üretimindeki düşüş ve buna bağlı vergi gelirlerindeki azalma, hükümet bütçesi üzerinde olumsuz etki yaratabilir.

Rusya İçişleri Bakanlığı, milyarder Vadim Moşkoviç’in yargılandığı dava kapsamında, Rusagro tarım holdingine ait 550 milyar ruble değerindeki varlığın kamulaştırıldığını açıkladı. Bu karar, ülkede bugüne kadar gerçekleşen en büyük özel mülkiyet müsaderesi olarak kayda geçti. Soruşturması tamamlanan dava çerçevesinde, şirket kurucusu Moşkoviç ve eski genel müdür Maksim Basov’un tutukluluk halleri devam ediyor.

Rusya İçişleri Bakanlığı’ndan perşembe günü yapılan açıklamada, Forbes’un en zengin Ruslar listesinde 51. sırada yer alan 58 yaşındaki milyarder Vadim Moşkoviç’in davasında 550 milyar ruble değerinde varlığın müsadere edildiği bildirildi.

Rusya’nın en büyük tarım holdinglerinden biri olan Rusagro’nun kurucusu Moşkoviç, geçen yılın mart ayından bu yana tutuklu olarak cezaevinde bulunuyor.

İş insanıyla birlikte Rusagro’nun eski genel müdürü Maksim Basov da gözaltına alınmasının ardından tutuklanmıştı.

Moskova’daki Hamovniçeski Mahkemesi, mayıs ayının başında, domuz eti üretiminde ikinci, şeker üretiminde üçüncü sırada yer alan ve 800 bin hektardan fazla tarım arazisine sahip olan şirketin kamulaştırılmasına karar vermişti.

Rusya İçişleri Bakanlığı, Moşkoviç davasında el konulan tüm mülklerin “devlet gelirine dönüştürüldüğünü” ve iş insanına yönelik yürütülen ceza soruşturmasının tamamlandığını duyurdu.

Kommersant gazetesinin aktardığına göre Vadim Moşkoviç; Rusya Ceza Kanunu’nun 159. maddesinin 4. fıkrası (nitelikli dolandırıcılık; 10 yıla kadar hapis), 196. maddesi (kasıtlı iflas; 7 yıla kadar hapis), 174.1 maddesinin 4. fıkrasının “a” ve “b” bentleri (para aklama; 7 yıla kadar hapis) ve 291. maddesinin 5. fıkrası (rüşvet vermek; 15 yıla kadar hapis) uyarınca suçlanıyor.

Moşkoviç’in varlıklarına el konulması, bugüne kadar toplam 6,5 trilyon ruble değerinde varlığın devlet kontrolüne geçmesine yol açan kamulaştırma dalgası içindeki en büyük özel mülkiyet müsaderesi vakası oldu.

Rusagro’nun kurucusu Moskoviç hakkındaki yolsuzluk davasının ayrıntıları

Bu karar; Oleg Kan’ın 4,3 milyar dolar değerindeki “yengeç imparatorluğu”, Domodedovo Havalimanı (320 milyar ruble), milyarder Konstantin Strukov’un 2 milyar dolar değerindeki Yujuralzoloto şirketi, Yugra Bankasının eski sahibi Aleksey Hotin’in 200 milyar rubleyi aşan varlıkları, Makfa makarna holdingi (100 milyar ruble), ülkenin en büyük PVC üreticisi Sayanskhimplast (92 milyar ruble) ve en büyük otomotiv bayisi “Rolf”a (60 milyar ruble) ait kamulaştırılan varlıkların değerini geride bıraktı.

Bloomberg’e konuşan ve duruma aşina olan kaynaklar, Moşkoviç’in bazı tanıdıklarının davanın gidişatına müdahale etmesi için Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’den talepte bulunduğunu ancak Putin’in bunu reddettiğini aktardı.

Ajansın kaynaklarına göre, bazı milyarderler güvenlik güçlerinin hedefi olmaktan çekindikleri için devlete ödeme yaparak uzlaşmaya çalışıyor.

Rusya’daki kurumsal tahvil piyasasında yaşanan yeni temerrüt dalgası, ölçek bakımından 2014-2016 krizine yaklaşarak son on yılın en büyük seviyesine ulaştı. Euler’in verilerine göre 2024 başından bu yana 25 ihraççı, toplam 66 milyar ruble tutarındaki 97 tahvil ihracında temerrüde düştü.

Rusya’daki kurumsal tahvil piyasasında yaşanan yeni temerrüt dalgası, ölçek bakımından 2014-2016 krizine yaklaşarak son on yılın en büyük seviyesine ulaştı.

Euler’in incelemesine göre 2024 yılının başından bu yana 25 ihraççı, toplam 66 milyar ruble değerindeki 97 tahvil ihracında temerrüde düştü.

Son yıllardaki en büyük temerrütler arasında 2024’te Qiwi Finance’ın 8,5 milyar rublelik ve Rosgeologia’nın 12 milyar rublelik temerrütleri ile 2025’te Garant-Invest’in 14,5 milyar rublelik ve lojistik şirketi Monopoly’nin 6,8 milyar rublelik temerrütleri yer aldı.

Şirketin kredi analisti Ekaterina Urakova, mevcut krizin temerrüt oranları açısından 2014-2016 dönemindeki seviyeleri aşabileceğini söyledi.

Urakova’ya göre o dönemde yaptırımların uygulanması ve politika faizindeki keskin artışın ardından 25 ihraççı, toplam 100 milyar ruble değerindeki 49 tahvil ihracında temerrüde düşmüştü.

Söz konusu dönemin en dikkat çekici vakaları arasında Utair, Transaero, SU-155, Mechel ve FESCO bulunuyordu.

Urakova, “Mevcut kriz, temerrütlerin sektöre özgü yoğunlaşmasının nispeten düşük olması ve sistemik niteliğini göstermesi bakımından küresel finansal krize benziyor” dedi.

Sinara Yatırım Bankası Tahvil Piyasası Analizi Başkanı Aleksandr Afonin de temerrüt sayısında artış beklediğini belirtti.

Afonin, “2026’da 2025’e göre daha fazla temerrüt olacak. Bunun nedeni, ekonominin soğuması ve birçok sektörde talebin azalması, şirketlerin faiz giderlerinin ise yüksek kalmasıdır” ifadelerini kullandı.

Rusya, uzun süredir devam eden sıkı para politikası dönemini sürdürüyor. Rusya Merkez Bankası, Ekim 2024’te politika faizini yüzde 21’e yükseltmiş, daha sonra bu oranı kademeli olarak yüzde 14,5’e düşürmüştü.

Expert RA’da Kurumsal Derecelendirmelerden Sorumlu Genç Direktör Tatyana Klyueva, para politikasındaki gevşemenin şirketlerin borç yükünü kayda değer ölçüde hafifletmediğini ve yükümlülüklerin önemli bölümünün yüksek faiz oranları altında oluştuğunu söyledi.

Klyueva’ya göre 2025 yılında kurumsal kârlılıktaki düşüş ve yüksek borçlanma maliyetleri, ihraççıların kredi kalitesinde daha fazla bozulma riski yaratıyor.

Rusya Merkez Bankası’nın en büyük şirketlerin mali durumuna ilişkin yakın tarihli analizinde, uluslararası standartlara göre raporlama yapan en büyük 89 şirketin yüzde 75,4’ünü temsil eden şirketlerin borç ödeme güçlüğüyle karşılaşabileceği belirtildi.

Merkez Bankası, bu durumun özellikle kömür ve inşaat sektörlerinde, ticarette ve makine mühendisliğinde geçerli olduğunu kaydetti.

Rusya borç piyasasındaki en ağır kriz ise 2008-2009 küresel finans krizi sırasında yaşandı. Bu dönemde 95 ihraççı, toplam yaklaşık 200 milyar ruble tutarındaki 126 tahvil ihracında temerrüde düşerek rekor seviyeye ulaştı.