Amerika
Hegseth, askeri liderleri ani bir emirle gelecek hafta toplanmaya çağırdı

Pentagon’a göre Savunma Bakanı Pete Hegseth önümüzdeki hafta üst düzey askeri liderlerle bir araya gelecek. Bu beklenmedik toplantıya yüzlerce general ve amiralin katılacağı bildirildi.
Pentagon sözcüsü Sean Parnell, The Hill’e yaptığı açıklamada, “Savunma Bakanı önümüzdeki hafta başında üst düzey askeri liderlerle bir araya gelecek,” dedi ama daha fazla ayrıntı vermedi.
İlk olarak Washington Post, Hegseth’in bu hafta başında yüzlerce ABD ordusu generali ve amirali, kısa sürede ve belirtilen bir neden olmaksızın toplanmaya çağırdığını bildirdi.
Post’a göre, toplantının salı günü Virginia’nın Quantico kentindeki bir Deniz Piyade Birliği üssünde yapılması bekleniyor.
Kaynaklar, talimatın dünya çapındaki neredeyse tüm üst düzey askeri komutanlara, yani tüm tuğgeneral ve üstü rütbeli kıdemli subaylara, donanmadaki eşdeğerlerine ve en üst düzey danışmanlarına, yani 800’den fazla general ve amirale gönderildiğini söyledi. Kaç kişinin toplantıya şahsen katılmak üzere emir aldığı belli değil.
Beklenmedik bu toplantı, karışıklık ve endişe yarattı, çünkü yakın tarihte bu kadar çok sayıda üst düzey askeri subayı bu şekilde bir araya getirme emri veren bir savunma bakanı olmamıştı ve bu, Trump yönetiminin üst düzey subaylara sert önlemler aldığı bir dönemde gerçekleşti.
Üst düzey askeri yetkililerin toplantıları olağandışı değil: Dört yıldızlı muharip komutanlar ve silahlı kuvvetlerin başkanları genellikle yılda en az iki kez Washington’da bir araya gelirler ve bu toplantılar genellikle görevdeki başkanla bir çalışma yemeği içerir.
2020 ve 2021’de, COVID-19 salgını nedeniyle yüz yüze toplantılara kısıtlamalar getirildiğinden, askeri liderler uzaktan toplantı yapmak için güvenli iletişim araçlarına başvurmuşlardı.
Öte yandan bu kadar üst düzey subayların tek bir yerde yüz yüze bir araya gelmesi çok nadir ve sürat de olağandışı. Üst düzey liderlerin katıldığı bu tür bir toplantının planlanması genellikle aylar sürer ve subaylar Orta Doğu, Afrika ve Avrupa’dan gelebileceğinden, önceden haber verilmesi gerekir.
Başkan Trump perşembe günü bu ani toplantıyı önemsiz gösterdi fakat bunun ne anlama geldiğini bilmediğini iddia etti.
Trump, Oval Ofis’ten, “Neden bu kadar önemli? Bu kötü bir şey gibi davranıyorsunuz, dünyanın her yerinden insanlar bir araya gelmek için gelmesi güzel değil mi?” diye sordu.
Başkan Yardımcısı Vance de toplantının amacı hakkındaki soruları yanıtlamadı. Vance, “Aslında bu hiç de olağandışı bir durum değil ve sizlerin bunu bu kadar büyük bir haber haline getirmenizi garip buluyorum,” dedi.
Fakat Hükümet Denetimi Projesi Savunma Bilgi Merkezi direktörü Greg Williams, toplantının ölçeğinin “benzeri görülmemiş” olduğunu söyledi.
Williams, The Hill’e “Bu, [Hegseth’in] neden bu kadar kısa sürede böyle bir şey yapıp bu kadar çok kişinin şahsen gelmesini istediği sorusunu akla getiriyor. Böylesine benzeri görülmemiş bir şey için kamuoyuna açıklanacak bir gerekçe olmaması, başlı başına bir endişe kaynağı,” dedi.
Williams, ordunun normalde, devam eden operasyonların kesintiye uğraması, güvenlik ve “ordumuzun lider kadrosunun büyük bir kısmının tek bir yerde toplanmasının yarattığı güvenlik endişeleri” gibi birçok farklı nedenden dolayı bu kadar büyük, yüz yüze toplantılar düzenlemediğini ekleyerek, bunu “gerçekten endişe verici” olarak nitelendirdi.
Yaklaşan toplantı, yönetimin dünya çapında askerlerin konuşlandırılma yerlerinde değişiklikler yapmayı planlaması nedeniyle Hegseth’in general sayısını yüzde 20 azaltma talimatının ardından geliyor.
Hegseth, mayıs ayında, ABD ordusundaki aktif görevdeki dört yıldızlı generaller ve amiraller ile Ulusal Muhafızlardaki general subayların sayısının en az yüzde 20 oranında azaltılmasını emretmişti.
Ayrıca, ordudaki tüm general ve amiral subayların (bir yıldız veya daha yüksek rütbeli olanlar) toplam sayısının yüzde 10 oranında azaltılmasını istiyor.
Pentagon’un haziran ayındaki son istatistiklerine göre, şu anda aktif görevde toplam 838 general ve amiral bulunuyor. Hegseth’in mayıs ayında verdiği talimatla bu sayı 700’e yakın bir rakama düşürülecek.
Hegseth, bu çabayı “Daha Az General, Daha Fazla Asker Politikası” olarak tanımladı ve notla birlikte yayınlanan bir videoda, bunun “büyümelerini ve etkinliklerini engelleyen gereksiz bürokratik katmanların yükünden kurtulmuş, yenilikçiliği ve operasyonel mükemmelliği teşvik etmek” amacıyla yapıldığını belirtti.
Şubat ayından bu yana Trump yönetimi, eski Genelkurmay Başkanı General CQ Brown, Donanma Kurmay Başkanı Amiral Lisa Franchetti, Sahil Güvenlik Komutanı Amiral Linda Fagan, Hava Kuvvetleri Kurmay Başkan Yardımcısı General James Slife dahil olmak üzere birçok üst düzey askeri lideri görevden aldı.
Ayrıca, geçen ay Hegseth, Savunma İstihbarat Teşkilatı Direktörü Lt. Gen. Jeffrey Kruse, Donanma Yedek Kuvvetleri Başkomutanı Vice Adm. Nancy Lacore ve Deniz Özel Harp Komutanlığı Başkanı Rear Adm. Milton Sands’ı görevden aldı.
Bu arada Hava Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı General David Allvin, geçen ay istifa etmesi istenmesinin ardından Kasım ayında emekli olacağını açıkladı.
Pentagon’daki diğer büyük değişiklikler arasında, Çin’in yerini alarak iç güvenlik konusunu ABD’nin en önemli güvenlik meselesi haline getirmesi beklenen yeni bir ulusal savunma stratejisi de bulunuyor.
Amerika
Çin’e 300 milyon dolarlık Nvidia çipi kaçırmakla suçlanan iş insanı gözaltında

ABD’de federal savcılar, Çin’e 300 milyon dolar değerinde yapay zeka çipi içeren sunucu kaçırmakla suçlanan Amerikalı iş insanı Greg Louie’yi gözaltına aldı. Şüphelinin 2023 ve 2024 yıllarında gerekli hükümet lisansını almadan Malezya ile Singapur üzerinden transit sevkiyat yaptığı belirtiliyor.
ABD’de federal savcılar, California’da yaşayan iş insanı Greg Louie’yi Nvidia üretimi yapay zeka çiplerini barındıran 300 milyon dolarlık sunucuları Çin’e yasa dışı yollarla ihraç etmek suçlamasıyla gözaltına aldı.
Bloomberg’ün haberine göre, Earthmade Computer Inc. adlı özel şirketin sahibi olan Louie, iş yerine geldiği sırada yakalandı.
Amerikalı iş insanına İhracat Kontrolü Reform Yasası’nı ihlal etmek amacıyla komplo kurmak, kaçakçılık ve kara para aklamak amacıyla komplo kurmak suçlamaları yöneltildi.
Soruşturma dosyasında, Louie’nin 2023 ile 2024 yılları arasında kimliği henüz tespit edilemeyen kişilerle ortak hareket ederek ileri teknoloji Nvidia çipleriyle donatılmış sunucuları Çinli müşterilere sevk ettiği kaydedildi.
Söz konusu sevkiyatların gerçekleşmesi için ABD hükümetinden özel lisans alınması şartı aranıyordu, ancak şüphelinin resmi makamlara herhangi bir lisans başvurusu yapmadığı tespit edildi.
Donanımların Malezya ve Singapur üzerinden transit geçirildiği, bu ülkelerden de yasa dışı biçimde yeniden ihraç edilerek Çin’e ulaştırıldığı belirlendi.
Washington yönetimi son yıllarda Pekin’in gelişmiş yapay zeka donanımlarına erişimini engellemeye çalışırken, Çin kendi üretim kapasitesini artırma ve yaptırımları aşacak alternatif güzergahlar bulma arayışını sürdürüyor.
ABD hükümeti, 2022 yılında Nvidia ürünlerinin Çin ve Rusya’ya ihracatına lisans zorunluluğu getirmişti. Kısıtlamalar, özellikle yapay zeka operasyonlarında kullanılan A100 ve H100 serisi grafik işlem birimlerini (GPU) hedef alıyor.
Öte yandan Washington yönetimi ocak ayında Nvidia’ya, H200 dahil güçlü yapay zeka çiplerini Çin’e satabilmesi için izin verdi. Şirketin bu satışları gerçekleştirebilmesi için elinde yeterli miktarda ürün tedariki sağladığını belgelemesi gerekiyor.
The Information gazetesi daha önce Pekin yönetiminin, ByteDance ve Alibaba gibi ülkenin önde gelen teknoloji devlerinin belirli Nvidia GPU’larını satın almasına onay vermeyi değerlendirdiğini yazmıştı.
Eylül ayı başında The New York Times gazetesi de ABD’nin yaptırım listesinde yer alan Çin merkezli teknoloji şirketi Inspur’un kısıtlamalara rağmen Nvidia çipleri dahil ileri Amerikan teknolojilerini sattığını öne sürdü.
Gazetenin haberinde, söz konusu ağda Inspur’un ABD’deki iştiraki Aivres şirketinin kilit rol üstlendiği kaydedildi.
Amerika
Mahkemeden 110 milyar dolarlık Paramount ve Warner Bros. birleşmesine onay

ABD federal mahkemesi, Paramount’un Warner Bros.’u 110 milyar dolara devralmasına yönelik uzlaşmayı onaylayarak birleşmenin önünü açtı. Şirket, varılan mutabakat uyarınca beş yıl boyunca yılda en az 30 film vizyona sokacak ve yerli yapımlara yıllık 300 milyon dolar ek yatırım yapacak.
ABD’de federal mahkeme, medya şirketi Paramount’un Warner Bros. Discovery’yi 110 milyar dolara devralmasına onay verdi.
ABD Bölge Yargıcı Araceli Martinez-Olguin, tarihin en büyük medya birleşmelerinden birini engellemek amacıyla Kaliforniya öncülüğündeki 12 eyaletin açtığı davada tarafların 21 Eylül’de vardığı uzlaşmayı onayladı.
Eyaletler, birleşmenin sinema ve televizyon alanında nihai tüketiciler için fiyatları artırabilecek bir tekel yaratacağını savunuyordu.
Yargıç Martinez-Olguin ise uzlaşmayı “makul, fiili ve hukuki bir çözüm” olarak nitelendirdi.
Onaylanan uzlaşma şartlarına göre şirket, beş yıl boyunca ABD sinemalarında her yıl en az 30 film vizyona sokmak ve ülke içindeki yapımlara yılda 300 milyon dolar ek kaynak aktarmak zorunda kalacak.
Şartların yerine getirilmemesi durumunda Paramount, Miramax film stüdyosunu satma yaptırımıyla karşılaşabilecek.
Anlaşma ayrıca kablolu yayın müzakerelerinin iki şirketin kanalları için ayrı ayrı yürütülmesini ve Paramount bünyesindeki CBS News ile Warner Bros.’a ait CNN’i denetleyecek bağımsız bir gazeteciler kurulu oluşturulmasını zorunlu kılıyor.
Kaliforniya Adalet Bakanlığı temsilcisi, varılan uzlaşmanın rekabet konusundaki endişeleri giderdiğini, tüketici tercihlerini güvenceye aldığını ve Kaliforniyalı çalışanların geleceğini gözettiğini açıkladı.
Şirketler ayrıca Amerika Yazarlar Birliği (WGA) ile yürütülen antitröst davasında da anlaşmaya vardı.
Bu kapsamda sendikanın sağlık fonuna 17,5 milyon dolar ödenecek ve CBS News bünyesindeki WGA istihdam seviyesi beş yıl boyunca korunacak.
Paramount, birleşmenin tamamlanmasıyla birlikte oyuncak üreticisi Mattel’in CEO’su Ynon Kreiz’in şirkette Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO David Ellison ile ortak CEO görevini üstleneceğini duyurdu. Satın alma sürecinin 6 Ekim Salı günü tamamlanması bekleniyor.
Yaklaşık 110 milyar dolarlık devralma işlemi, Paramount Pictures, CBS, Paramount+, HBO ve CNN gibi dev medya varlıklarını tek çatı altında toplayacak.
Süreç, Paramount’un Netflix ile girdiği rekabeti kazanmasının ardından şekillendi.
Warner Bros. daha önce stüdyo operasyonları, HBO ve HBO Max yayın platformu için Netflix ile 82,7 milyar dolarlık satış üzerinde anlaşmış, ancak Netflix’in teklif artırmaması üzerine Warner Bros. Discovery şubat ayında Paramount’un teklifini kabul etmişti.
Paramount ise süreçte rakibi Netflix’i “yakıp yıkma taktiği” izlemekle suçlamıştı.
Mahkemece onaylanan uzlaşmaya bazı eyalet başsavcıları tepki gösterdi. Süreçte özellikle Massachusetts, New York, Connecticut ve Minnesota eyaletlerinin savcıları uzlaşma şartlarına itiraz etti.
Connecticut Başsavcısı William Tong, ofisinin CNN ile CBS News birimlerinin tamamen elden çıkarılarak yapıdan ayrılmasını talep ettiğini, bağımsız bir denetim kurulu kurulmasının önemine rağmen tam ayrışmayı sağlayamadıklarını belirtti.
Söz konusu birleşme temmuz ayından bu yana federal mahkeme kararıyla askıya alınmış durumdaydı.
Paramount daha sonra yasal süreç tamamlanana veya birleşme anlaşmasının vadesi olan Haziran 2027’ye kadar devralmayı tamamlamamayı taahhüt etmişti.
Amerika
ABD’den gizlenen nükleer testleri yakalamak için yer altında deney

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi, yer altında gizlenen düşük kapasiteli nükleer patlamaları tespit etmek amacıyla Nevada sahasında kimyasal patlayıcılarla deney gerçekleştirdi. Ölçümlerde sismometreler, sesötesi sensörler ve radyoaktif izleyiciler kullanılırken kurum yönetimi nükleer tespit kapasitesinde geride kalmayacaklarını açıkladı.
ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA), düşük kapasiteli nükleer patlamaların tespit edilmesine yönelik bir deneme gerçekleştirdiğini duyurdu.
Kurumun basın servisinden yapılan açıklamaya göre çalışma, Nevada Ulusal Güvenlik Sahası’ndaki P Tüneli’nde kimyasal patlayıcılar ve radyoaktif izleyiciler kullanılarak yapıldı.
Denemeden elde edilen verilerin, ABD’nin nükleer patlamaları tespit etme kapasitesini güçlendirme çalışmaları kapsamında bilimsel modellerin sınanması ve algoritmaların hassaslaştırılması amacıyla kullanılacağı kaydedildi.
NNSA, deneyin özellikle sismik etkisi zayıflatılmış patlamaların tespit edilmesine odaklandığını bildirdi.
Klasik yer altı nükleer denemelerinde patlayıcı düzenek kayayla doğrudan temas edecek biçimde derin kuyulara yerleştiriliyor ve patlama dalgası çevreye tam olarak ulaşıyor.
Öte yandan sismik etkisi azaltılmış yöntemde düzenek geniş bir yer altı odasında patlatılıyor; bu uygulama patlamanın yarattığı sismik izi önemli ölçüde düşürüyor.
Deney sırasındaki ölçümler ivmeölçerler, sismometreler, elektromanyetik ve sesötesi sensörler, radyoaktif izleyici örnekleyicileri ile meteoroloji aygıtlarını kapsayan gelişmiş algılayıcı sistemleriyle yürütüldü.
NNSA Başkanı Brandon Williams, nükleer faaliyetlerin saptanmasının nükleer uzmanlık gerektirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu tür deneyler Amerika’nın tespit kabiliyetinde rakipsiz kalmasını sağlıyor. Başkan Donald Trump yönetimi, Birleşik Devletler’in güç konumundan hareket edeceğini açıkça ortaya koydu. Amerikan inovasyonundan kaçış yok. Bu deneyle net bir mesaj veriyoruz: Bu yönetim döneminde Amerika’nın geride kalmasına asla izin verilmeyecektir.”
Nevada’daki deneme planını mayıs ayı ortasında duyuran Williams, yabancı ülkelerdeki nükleer testleri tespit edecek sensörlerin bu sonbaharda test edileceğini belirtmişti.
Williams o dönemde, hasım ülkelerin Kapsamlı Nükleer Testlerin Yasaklanması Antlaşması’nı (CTBT) arkadan dolanarak yürüttüğü nükleer denemeleri saptamak ve sismik sensörlerin verimini artırmak amacıyla merkezi olmayan testler uyguladıklarını dile getirmişti.
ABD’de nükleer test tartışması, Donald Trump’ın geçen yıl nükleer silah denemelerine “eşit şartlarda” yeniden başlayacaklarını açıklamasının ardından hareketlendi.
ABD’nin deneme yapmayan tek ülke olarak kalmasını istemediğini savunan Trump, Rusya, Çin, Kuzey Kore ve Pakistan’ın nükleer testler gerçekleştirdiğini öne sürdü.
Washington yönetimi şubat ayında da Rusya ve Çin ile eşit şartlar temelinde nükleer denemelere dönmeye hazır olduğunu bildirdi.
Birleşmiş Milletler ise mayıs ayı başında yaptığı değerlendirmede, Rusya ve ABD’nin nükleer testlere yeniden başlamasının dünya genelindeki diğer ülkeleri de aynı yönde adım atmaya sevk edeceği uyarısında bulundu.
Diplomasi5 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Asya2 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak
Diplomasi1 hafta öncePalantir nasıl Ukraynalıları kobay faresine dönüştürdü?
Diplomasi1 hafta önceEast-West Forum İstanbul’da kapılarını açıyor
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Avrupa Rusya konusunda tehlikeli bir fanteziye kapıldı
Asya2 hafta önceSoftBank, OpenAI yatırımı için 11 milyar dolar borçlanacak
Rusya1 hafta önceRusya’dan notlar: Siperler, kuryeler ve 9. Duma seçimleri
Ortadoğu2 hafta önceKörfez ülkeleri, İran ile ilişkilerin “resetlenmesini” istiyor










