Bizi Takip Edin

Diplomasi

İran savaşı ABD’nin Patriot stoklarının yüzde 65’ini tüketti

Yayınlanma

Associated Press ajansı, ABD ordusunun Avrupa’daki Patriot hava savunma füzelerinde kritik seviyenin ötesinde ciddi bir eksiklik yaşadığını yazdı. Stoklardaki daralmanın temel nedeninin Başkan Donald Trump yönetiminin İran’a karşı yürüttüğü savaş olduğu belirtilirken, NATO yetkilileri iddiaları reddetti.

ABD ordusunun Avrupa’daki birliklerinde Patriot hava savunma füzelerinin kritik eşiğin de ötesine geçen ciddi bir yetersizlik içinde olduğu bildirildi.

Hassas askeri konular nedeniyle isimlerinin açıklanmasını istemeyen bir ABD savunma yetkilisi ile bir NATO temsilcisi, Associated Press haber ajansına yaptıkları değerlendirmede füze stoklarındaki kritik açığı aktardı.

Yetkililere göre mühimmat açığının temel sebebini ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı yürüttüğü savaş oluşturuyor.

ABD’li yetkili, bir karargaha veya bir enerji santraline yönelik olası bir Rus saldırısında ittifakın Ukrayna’dakine benzer bir tabloyla karşılaşabileceğini ve “arka arkaya darbeler almaya” mecbur kalabileceğini söyledi.

Yetkili, Avrupa’daki Amerikan ordusunun süregelen bir saldırı dalgasına karşı kesinlikle yeterli Patriot füzesine sahip olmadığını, tekil bir isabete veya rotasından sapmış bir Rus füzesine karşı dahi imkanların son derece sınırlı kaldığını kaydetti.

İran’a yönelik savaşın cuma günü itibarıyla altıncı ayını dolduracağı belirtilirken, Avrupa’daki ABD füze stoklarının Ortadoğu’ya sevk edildiği bildirildi.

Bölgede konuşlu Amerikan kuvvetleri ile Körfez müttefiklerinin, İran’a ait insansız hava araçları ve füzelere karşı çok yüksek miktarda önleme füzesi kullandığı aktarıldı.

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin (CSIS) verilerine göre İran savaşı, 2 bin 330 adetlik Amerikan Patriot füze stokunun yaklaşık 1500’ünü, yani yüzde 65’ini tüketti.

Eski ABD Deniz Piyadesi Albayı ve güncel CSIS Danışmanı Mark Cancian, önceki ABD Başkanı Joe Biden döneminde de Ukrayna’ya yaklaşık 600 önleme füzesi verildiğini belirtti.

Londra merkezli düşünce kuruluşu RUSI bünyesinde çalışan askeri uzman Ed Arnold ise Kiev’e yapılan tedariklerin planlı ve kontrollü olduğunu, kırılma noktasını ise İran savaşının oluşturduğunu vurguladı.

Pentagon, güvenlik gerekçeleriyle mühimmat stokları hakkında yorum yapmayacağını açıkladı.

NATO’nun üst düzey askeri sözcüsü Albay Martin O’Donnell ise Avrupa’daki Patriot füzelerinin sayısının kritik seviyenin ötesinde bulunduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını savundu.

İttifakın gelen darbeleri engelleyebileceğini dile getiren O’Donnell, NATO’nun hem kendisini savunacak hem de Ukrayna’ya ikmal sağlayacak miktarda hava savunma mühimmatına sahip olduğunu söyledi.

Almanya Savunma Bakanlığı da stoklar konusunda açıklama yapmaktan kaçındı.

NATO üyesi ülkelere yönelik doğrudan ve anlık bir Rus saldırısı beklenmese de The Wall Street Journal gazetesine göre CIA Direktörü John Ratcliffe bu hafta Moskova’ya giderek Rusya’yı olası bir saldırıya karşı uyardı.

Trump ise gizli tutulan bu olağan dışı seyahatin önemini önemsiz göstererek ziyaretin “yarı rutin gibi bir şey” olduğunu savundu.

Hava savunma sistemleri alanında alternatiflerin son derece kısıtlı olduğu kaydediliyor. Bu kapsamda Fransa’nın Ukrayna’ya sevkiyatını hızlandırmak istediği yeni Fransız-İtalyan ortak yapımı SAMP/T NG sistemi öne çıkıyor. Ancak bu yeni versiyonun henüz muharebe sahasında denenmediği, mevcut sürümün ise Patriot’a kıyasla daha kısa menzilli olduğu belirtiliyor.

Ayrıca her iki yetkilinin aktardığına göre ABD ordusu Avrupa’da Taktik Füze Sistemi (ATACMS) stoklarında da kritik darboğazlar bildiriyor.

Avrupa ordularının elinde Taurus ve Storm Shadow gibi seyir füzeleri bulunması sebebiyle taarruz silahlarındaki tablonun daha az gergin olduğu aktarılıyor.

Bu yıl yaklaşık 600 adet Patriot füzesi üretilmesi, 2030 yılından itibaren ise yıllık üretimin 2 bine çıkarılması hedefleniyor. NATO verilerine göre eylül ayında Almanya’da ilk Avrupa Patriot füzesi üretim tesisinin açılması, ilk teslimatların ise gelecek yılın başında yapılması planlanıyor.

Üretilen mühimmatın öncelikle aralarında Almanya, Hollanda, Romanya ve İspanya’nın yer aldığı sipariş vermiş ülkelere gitmesi öngörülüyor.

Alman Welt gazetesine konuşan RUSI uzmanı Arnold, o zamana kadar Almanya gibi ülkelerin pahalı hava savunma sistemleri satın aldıklarını ancak bunlara koyacak mühimmat bulamadıkları “gülünç” bir konumda kaldıklarını ifade etti.

Arnold, Rusya’nın hemen her gece Ukrayna’yı vururken bir NATO hedefine karşı kesintisiz bir hava harekatı yürütmesinin pek olası görünmediğini değerlendirdi.

Ukrayna’nın Rus topraklarına yönelik saldırılarının Rus hava savunmasındaki zafiyetleri ortaya çıkardığını belirten Arnold, “Rahatsız edici gerçek şu ki sahip olduğumuz muhtemelen en iyi hava savunması, Rusya’nın kendi sınırılıkları ve yetersizlikleridir” değerlendirmesinde bulundu.

Diplomasi

Britanya, Doğu Kudüs’teki konsolosluğunu “misyon” olarak değiştirdi

Yayınlanma

Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Doğu Kudüs’teki konsolosluğun bundan sonra “Birleşik Krallık misyonu” olarak anılacağını açıkladı.

İsrail, Batı Şeria’daki İsrail yerleşim yerlerine yaptırım uygulama planları nedeniyle konsolosluğun perşembe gününe kadar kapatılmasını emretmişti.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar bugün (8 Ekim) yaptığı açıklamada, İsrail’in Birleşik Krallık’a yedi diplomatla sınırlı bir kapsamda binada faaliyetlerine devam etme izni verdiğini belirtti.

Sa’ar, İngiliz başkonsolos da dahil olmak üzere 20 diplomatın görev sürelerinin sona erdiğini ve İsrail’den ayrılacaklarını söyledi.

Perşembe günü erken saatlerde, Reuters haber ajansından gazeteciler, işçilerin binadan “İngiliz Başkonsolosluğu” yazan bir tabelayı ve konsolosluk bölümüyle ilgili başka bir tabelayı kaldırdığını gördü.

Binanın üzerinde Birleşik Krallık bayrağı hâlâ dalgalanıyordu.

Miliband, ülkesinin İsrail’in konsolosluğu kapatma konusunda yasal hakkı olduğunu kabul etmediğini söyledi.

Konsolosluk, İsrail’in 1967 savaşında ele geçirdiği ve o zamandan beri işgal altında tuttuğu Kudüs’ün bir bölümünde bulunuyor.

Dört Avrupa ülkesi İsrail’in Batı Şeria planını kınadı

Miliband yaptığı açıklamada, İsrail ile yapılan görüşmelerin ardından, “Başkonsolosluk binamız kapanmayacak ve bugünden itibaren ‘Birleşik Krallık Kudüs Temsilciliği’ olarak anılacaktır,” dedi.

Miliband, temsilciliğin “hayati hizmetleri sunmaya ve Filistin halkıyla olan çalışmalarımızı sürdürmeye devam edeceğini” belirtti.

Perşembe günü, İsrail’in konsolosluğun kapatılmasını emretmesinin üzerinden 30 gün geçti.

Bu adım, Birleşik Krallık’ın İsrail yerleşim yerlerine uyguladığı yaptırımlara, özellikle de bu yerleşim yerlerinde üretilen malların ithalatının yasaklanmasına yanıt olarak atıldı.

Sa’ar, X’te paylaştığı bir gönderide, “Net bir ilke belirledik: İsrail uygun misilleme önlemleri almadan İsrail aleyhine hiçbir eylemde bulunulamaz,” diye yazdı.

Bakan söz konusu önlemlerin, 8 Eylül’deki açıklamasının ardından “bu ruhla” uygulandığını belirtti.

Birleşmiş Milletler ve çoğu ülke, uluslararası hukuk kapsamında yerleşim yerlerini yasadışı kabul ediyor. İsrail ise bu görüşe itiraz ediyor.

Miliband, son haftalarda bir dizi personeli ve ailelerini geri çekmiş olan Birleşik Krallık’ın artık varlığını güçlendirmeye çalışacağını söyledi.

Birleşik Krallık’ın birkaç İsrailli diplomatı sınır dışı edebileceğine dair spekülasyonların ardından Miliband, iki taraf görüşmelerini sürdürdüğü sürece Birleşik Krallık’ın İsrail’e karşı herhangi bir misilleme önlemi almayacağını belirtti.

İsrail, konsolosluğun kapanacağı konusunda ısrarcı davranırken, Birleşik Krallık ise konsolosluğu açık tutmaya çalıştı.

Londra bu çabaların bir parçası olarak geçen hafta ülkenin en üst düzey ulusal güvenlik danışmanı Jonathan Powell’u görüşmeler için İsrail’e gönderdi.

İngiltere, İsrail’e karşı “hedefli yaptırımlar” planlıyor

New York Times’a konuşan üç yetkili, Powell’ın özel bir toplantıda üst düzey İsrailli yetkililere, İngiliz diplomatik temsilcesinin kapatılmasını önlemenin bir yolunu bulmaları için çağrıda bulunduğunu belirtti.

Üç yetkiliden ikisinin aktardığına göre, Powell ayrıca konsolosluğun kapatılması halinde ülkesinin, Londra’daki İsrail Büyükelçiliğinden bir dizi diplomatı sınır dışı ederek misilleme yapabileceği uyarısında bulundu.

Geçen hafta Ramallah’ta düzenlenen ayrı bir toplantıda Powell, Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas’a, İsrail’in konsolosluğu kapatma kararını uygulamaya koyması halinde İngiltere’nin bir şekilde misilleme yapacağını söylediğini, diğer iki yetkili aktardı.

Kaynaklar, İsraillilerin Powell’ın önerilerine olumlu yanıt vermediklerini ve kendisinin bir anlaşma sağlayamadan İsrail’den ayrıldığını belirtti.

Ürdün hükümetine göre, Powell daha sonra Kral II. Abdullah ile bir görüşme yapmak üzere Ürdün’e gitti.

Son iki yıl içinde, Norveç ve Avustralya’dan diplomatlar, İsrail politikalarını eleştirip Filistin devletine destek verdikten sonra Filistinlilere yönelik misyonlarını Ürdün’e taşımak zorunda kalmışlardı.

İsrail hükümetinin düşünce yapısını yakından bilen ve hassas bir konuyu tartışmak üzere isminin açıklanmamasını isteyen bir kaynak, POLITICO’ya bu temsilciliğin vize veremeyen, pasaportları yenileyemeyen ve Filistin Yönetimi ile irtibat kuramayan “temelde boş bir kabuk” olduğunu söyledi.

İngiltere, konsolosluklarda genellikle vize veya pasaport düzenlemez.

Kaynak, “Oradaki yedi diplomatın görevi, temelde binanın bakımını yapmak ve Union Jack bayrağını yerinde tutmak,” dedi.

Buna rağmen bir İngiliz yetkili, anlaşmayı “iyi bir sonuç” olarak nitelendirdi. Üç hafta süren zorlu müzakerelerin ardından, korkulan karşılıklı sınır dışı etme sarmalından kaçınılmış oldu.

Kapatma kararı, İsrail hükümetiyle diplomatik ilişkileri yürüten Tel Aviv’deki Birleşik Krallık büyükelçiliğini etkilemiyor.

İşgal altındaki Doğu Kudüs’ün Şeyh Cerrah mahallesindeki konsolosluk, Birleşik Krallık’ın Kudüs, işgal altındaki Batı Şeria ve Gazze’deki Filistinlilerle olan ilişkilerini yürütüyor.

Temsilcilik ayrıca Filistinlilere konsolosluk hizmetleri de sunuyor.

Mevcut gerginliklere rağmen, Birleşik Krallık ve İsrail, ekonomi, güvenlik ve istihbarat alanlarında yakın ortaklar.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Çin, AB’nin hibrit otomobil ihracatına kısıtlama talebini reddetti

Yayınlanma

Çin, AB’nin hibrit otomobil ihracatına yönelik gönüllü kısıtlamalar getirilmesi yönündeki talebini reddetti.

Financial Times (FT), Avrupa Komisyonu artık Pekin’in, hibrit araç ithalatına sınır getirme yönündeki tek taraflı AB önlemini kabul etmesini umduğunu ekledi.

Avrupa Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič, bu anlaşmazlığı çözmeyi amaçlayan iki günlük müzakerelere bugün (8 Ekim 2026) Pekin’de başlıyor.

Brüksel, cezai gümrük vergilerini önlemek amacıyla Çin’e, AB hibrit araç pazarındaki payını bugünkü üçte birin üzerindeki seviyeden yaklaşık %15’e indirmesini önermişti.

Yayında alıntılanan iki diplomata göre, Pekin’in gönüllü kısıtlamaları kabul etmeyi reddetmesinin ardından Avrupa Komisyonu, haksız ticaret uygulamalarına dair kanıt gerektirmeyen geçici koruma gümrük vergilerini değerlendiriyor.

Öneriye göre, belirlenen bir kotaya kadar Çin menşeli hibrit araçlar standart şartlarla AB’ye girebilecek, bu tavanı aşan sevkiyatlara ise yüksek ek gümrük vergileri uygulanacak.

Dünya Ticaret Örgütü kuralları, koruma önlemlerinin ayrım gözetmeksizin uygulanmasını gerektirdiğinden, herhangi bir ithalat kısıtlaması, tarihsel ihracat hacimlerine göre kota tahsis edilmesi muhtemel olan Birleşik Krallık, Güney Kore ve Japonya dahil olmak üzere dış tedarikçileri de etkileyecek.

Hibrit araçlar konusundaki bu gerginlik, AB’nin Çin menşeli batarya ile çalışan elektrikli araçlara standart %10’luk gümrük vergisinin üzerine %35’e varan telafi edici vergiler getirmesinin ardından ortaya çıktı.

Pekin ise Avrupa menşeli konyak, domuz eti ve süt ürünlerine karşı anti-damping önlemleriyle karşılık verdi.

Avrupalı yetkililer, otomotiv anlaşmazlığının çözülmesini daha geniş çaplı bir ticaret çatışmasını durdurmak için hayati önemde görüyor ve AB’nin Çin ile olan 1 milyar avro tutarındaki günlük ticaret açığını sürdürülemez olarak nitelendiriyor.

Fransa ve Almanya, Komisyon’u Çin rekabetine karşı kararlı bir şekilde harekete geçmeye çağıran ortak bir belge dağıttı ve otomotiv, kimya, havacılık, takım tezgahları ve ilaç sektörlerinde ciddi bir şok yaşanacağı uyarısında bulundu.

Pekin’deki görüşmelerde ayrıca, Avrupa’nın Çin’e yaptığı ihracatla ilgili tıkanan müzakereler, Avrupa’nın Çin’in kritik minerallerine ve nadir toprak mıknatıslarına erişimi ile Pekin’in, AB’den yarı iletken ekipmanlarına yönelik ihracat kısıtlamalarını ve Ukrayna savaşıyla bağlantılı Çinli firmalara uygulanan yaptırımları kaldırması yönündeki talepleri de ele alınacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

AB, ABD baskısı sonucu “dezenformasyon” konferansından çekildi

Yayınlanma

Trump yönetimi birçok ülkeye, dezenformasyon konusunda Avrupa’nın önde gelen bir konferansına verdikleri desteği geri çekmeleri için baskı uyguladı.

Bunun üzerine Kanada, Litvanya ve AB Dışişleri Servisi (EEAS) bunu kabul etti.

Çarşamba ve Perşembe günleri düzenlenen #Disinfo2026 konferansı, Avrupa’nın dezenformasyonla mücadele topluluğunun yıllık buluşması ve yüzlerce araştırmacı, gazeteci, teknoloji uzmanı ve politika yapıcıyı Litvanya’nın Vilnius kentindeki bir otelde bir araya geldi.

Konferans, Brüksel merkezli bağımsız bir kâr amacı gütmeyen kuruluş olan EU Disinfo Lab tarafından düzenleniyor.

Konferanstan birkaç gün önce, ana destekçileri olan Litvanya Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Dış Eylem Servisi (EEAS) ve Kanada Dışişleri Bakanlığı’nın logoları web sitesinden kaldırıldı.

Guardian ile paylaşılan etkinlik fotoğraflarında, resmi konferans materyallerine basılmış bu kuruluşların logolarının üzerine yapıştırılmış beyaz etiketler de görülüyor.

Bu durum, logoların programdan aceleyle çıkarıldığını gösteriyor gibi görünüyor.

Avrupalı yetkililer de dahil olmak üzere konuyu yakından bilen üç kişi, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın konferansa verdikleri destek konusunda birçok hükümetle temasa geçtiğini doğruladı.

The Guardian’ın ele geçirdiği ABD Dışişleri Bakanlığı’na ait iç belgeler, ABD’li yetkililerin Litvanya’ya “ABD’nin endişelerini ciddiye aldığı” için teşekkür ettiğini de ortaya koyuyor.

Belgede, Washington’un, Litvanya’nın ABD’yi yabancı bir bilgi tehdidi olarak nitelendiren bir panelin düzenlenmesini “kınanacak ve şaşırtıcı” bulmasının “minnettar” olduğu ve konferansa katılımını sınırlama kararını memnuniyetle karşıladığı belirtiliyor.

The Guardian’ın edindiği bilgiye göre Fransa ile de temasa geçildi.

“FIMI tehdidi olarak ABD: uyum sağlamak, kabul etmek, karşı koymak” başlıklı bu panel (burada FIMI kısaltması “yabancı bilgi manipülasyonu ve müdahalesi” anlamına geliyor) çarşamba günü yapıldı.

Panel, Avrupa’nın dezenformasyon topluluğunun Washington olmadan dayanıklılığını nasıl yeniden kazanabileceğini ele aldı ve konferansın, ABD’nin Avrupa’da bir dezenformasyon aktörü olabileceği fikrini ilk kez gündeme getirdiği görülüyor.

Kaynaklar ve iç belgelere göre, Dışişleri Bakanlığı, aralarında eski bir CIA görevlisinin de bulunduğu üç Amerikalı konuşmacının yer aldığı bu panele özellikle odaklanmıştı.

Görüşmelerden haberdar olan bir kişiye göre, diğer yazışmaların kaynağı ABD Dışişleri Bakanlığı Kamu Diplomasisi Müsteşarı Sarah B. Rogers’ın ofisi gibi görünüyordu.

Litvanya, Kanada ve AB, yaptıkları açıklamalarda, konferans programının, dezenformasyondaki ABD’nin rolüne ilişkin resmi görüşleriyle uyuşmadığını belirttiler.

Oysa bu program, Haziran ayından itibaren, desteklerini geri çekmelerinden aylar önce hazırlanmıştı.

Litvanya Dışişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, “Konferans programının bazı kısımları hükümetin resmi tutumundan farklılık gösterdiği için Litvanya, ‘Disinfo 2026’ konferansına katılımını iptal etmiştir” dedi.

Global Affairs Canada (GAC) sözcüsü Samantha Lafleur, “GAC, dış etkinliklere katılımı ve bu etkinliklere sponsorluğu her bir vaka için ayrı ayrı dikkatle değerlendirir. Birkaç panel tartışmasının çerçevesindeki değişikliklerin ardından, GAC, AB DisinfoLab 2026 konferansındaki bu oturumlara katılımını gözden geçirmeye karar verdi,” dedi ve Kanadalı yetkililerin hâlâ konferansa katıldıklarını da ekledi.

Bir AB sözcüsü, Avrupa Dış Eylem Servisi’nin konferansa verdiği desteği geri çekmeye karar verdiğini doğruladı; bunun nedeni ise “organizatörlerin bazı tartışmaları, AB’nin resmi tutumlarıyla uyuşmayan bir şekilde çerçevelemeyi tercih etmeleriydi.”

The Guardian’ın edindiği bilgiye göre, AB yetkilileri ABD’nin bir dezenformasyon aktörü olarak nitelendirilmesine katılmadılar.

Resmi destekçi olarak adını geri çekmesine rağmen, AB konferansa finansman sağlamaya devam ediyor.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English