Diplomasi
Lukaşenko ile Trump arasında takas diplomasisi

Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko, ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi John Cole ile Minsk’te yaptığı görüşmenin ardından Washington ile “büyük anlaşma” hazırlıklarına başladığını duyurdu. ABD’nin bazı stratejik ekonomik yaptırımları kaldırma kararı aldığı süreçte Lukaşenko, Ukraynalı çocukların iadesi konusunda arabuluculuk yapmayı kabul ederken, Trump ile Florida’da bir araya gelmeye hazırlanıyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Belarus Özel Temsilcisi John Cole, 19 Mart tarihinde gerçekleştirdiği Minsk ziyaretinin ardından iki ülke arasında “büyük anlaşma” şartlarının belirlenmesi için çalışmaların devam edeceği açıklandı.
Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko, 20 Mart tarihinde yaptığı açıklamada, müzakerelerin gidişatına ilişkin bilgi verdi. Lukaşenko, “Amerikalılar müzakereler sırasında Trump adına, gündemimizdeki bir dizi konunun yer alacağı bir büyük anlaşma yapılmasını teklif etti. Reddedecek miyim? Çok mutlu olduğumdan değil ama bu Belarus için önemli. Donald’a iletin, bu büyük anlaşmayı hazırlamayı kabul ediyorum” dedi.
“Rusya ve Çin bizim yakın dostumuzdur”
Lukaşenko, Belarus’un kendi çıkarlarını belirlediğini ve ilgili teklifleri ABD tarafına ilettiğini, ABD’nin şu an yoğun olmasına rağmen çalışmaların sürdüğünü ifade etti.
Görüşmede tüm uluslararası sorunların ele alındığını belirten Lukaşenko, “Rusya ve Çin hakkında sorular sordular. Ancak onları uyardım: Onlar sadece müttefikimiz değil, bize yakın devletlerdir” dedi. Lukaşenko, ABD’nin Moskova ve Minsk arasındaki bağları koparma gibi bir hedefi olmadığını savundu.
Lukaşenko, John Cole aracılığıyla ABD First Lady’si Melania Trump’ın, çatışmalar sonucunda Rusya’da bulunan Ukraynalı çocukların bir listesini kendisine ilettiğini açıkladı.
Bu konuda sadece arabuluculuk işleviyle yetineceğini ekleyen Lukaşenko, Amerikalılara İran’da üç haftadır devam eden savaşın sona erdirilmesine yönelik vizyonunu da ilettiğini belirtti.
Minsk’in şu anda İranlılara silah tedarik etmediğini teyit eden Lukaşenko, görüşmede Cole’a ABD’nin Belarus’un “dostlarına karşı savaştığını” söylediğini aktardı.
Lukaşenko Trump ile Florida’da buluşacak
Belarus lideri, ABD tarafına yaptırımlar dahil hiçbir konuda karşılık beklemediğini söylediğini ifade etti. Trump’ın kendisine yönelik olumlu tutumunun, 2024 seçim kampanyası sırasında Trump’ın haklarını kamuoyu önünde savunan tek lider olmasından kaynaklandığını ifade etti.
Lukaşenko, Trump’ın yeni anlaşma şartlarını Florida’daki konutunda şahsen görüşmeye hazır olduğunu belirtti. Belarus’un ilk katılan ülkelerden biri olduğu Trump’ın Barış Konseyi’nin ikinci toplantısına katılmayı planladığını söyleyen Lukaşenko, Şubat 2026’daki ilk toplantıya ordunun kapsamlı savaşa hazırlık denetimi nedeniyle katılamadığını dile getirdi.
Gündemdeki bir diğer konunun ise elçiliklerin faaliyetleri olduğunu belirten Lukaşenko, Cole’un Şubat 2022’den beri kapalı olan Minsk’teki ABD Büyükelçiliği’nin yeniden açılması için çalışmaların sürdüğünü söylediğini aktardı.
Vedomosti gazetesine konuşan Rusya Bilimler Akademisi Kıdemli Araştırmacısı Pavel Koşkin, ABD yaptırımlarının gerçek anlamda kaldırılmasının Lukaşenko’nun Doğu Avrupa’da bir ortak olarak görüldüğünün kanıtı olacağını belirtti.
Koşkin, Minsk ile temas kurmanın Rusya üzerinde bir baskı yöntemi olduğunu ve Trump’ın Moskova’nın en yakın müttefikiyle bile konuşabileceğini gösterdiğini ifade etti.
Uzmana göre Trump, Belarus’u hem İran hem de Ukrayna çatışmalarında Rusya’yı etkileyebilecek bir aktör olarak görüyor olabilir.
Dünya Ekonomisi ve Uluslararası İlişkiler Enstitüsü Baltık Bölgesi Araştırmaları Grubu Başkanı Dmitriy Ofitserov-Belskiy ise Lukaşenko’nun süreci bir “tiyatro” olarak görmediği sürece ilişkileri geliştirme niyetinde olduğunu hatırlattı.
Ofitserov-Belskiy, yaptırımların kısmen kaldırılmasının Belarus ekonomisine destek sağlayacağını ancak bunun tam bir garanti anlamına gelmediğini ifade etti.
ABD stratejik sektörlerdeki yaptırımları gevşetti
Cole ve Lukaşenko görüşmesinin ardından Washington’ın yaptırımları hafifletme kararı aldığı duyuruldu.
Alınan karar kapsamında Belinvestbank, Belarus Cumhuriyeti Kalkınma Bankası (BRRB), Belarus Potasyum Şirketi (BKK) ve ülkenin ana potasyum gübresi ihracatçısı Belaruskaliy üzerindeki kısıtlamalar kaldırıldı.
Cole, parametrelerin Hazine Bakanlığı ile önceden koordine edildiğini ve sürecin hızla ilerleyeceğini vurguladı.
Geçtiğimiz aralık ayında Cole, 123 siyasi mahkumun serbest bırakılması karşılığında Belaruskaliy yaptırımlarının kaldırılacağını duyurmuştu. Mevcut durumda Lukaşenko, 235’i ülkede kalan 250 siyasi mahkumu daha affetti.
Bankacılık sektöründe yeni kısıtlamalar ve fırsatlar
Belarus Maliye Bakanlığı üzerindeki yaptırımların kaldırılacağı sözü, uluslararası sermaye piyasalarında güvenin tesisi için bir ön koşul olarak değerlendirildi.
Fakta 20 Mart tarihinde Visa, Belagroprombank, Belgazprombank ve yerel Alfa-Bank kartlarının Avrupa Ekonomik Alanı’ndaki işlemlerini yasakladı.
Finam Strateji Direktörü Yaroslav Kabakov, yaptırımların hafifletilmesinin finansal kanalların onarılması ve dış ticaret işlemlerinin genişlemesi anlamına geleceğini ancak AB yaptırımlarının hala bir engel teşkil ettiğini belirtti.
Belarus potasyum madenini 3 milyar dolara satabilir
Lukaşenko, ABD’nin Belarus’ta bulunan “nükleer materyallerle” ilgilendiğini iddia etti. Ülkesinin bir potasyum madenini en az 3 milyar dolara ABD’ye satmaya hazır olduğunu belirten Lukaşenko, “Hükümet rezervleri hesapladığında bu fiyat daha da artacaktır” dedi.
Ayrıca, Belarus’un Polonya üzerinden ABD sıvılaştırılmış doğal gazı (LNG) satın alması konusunun da görüşüldüğünü ifade eden Lukaşenko, boru hattı fiyatlarının dünya piyasasının altında olması talebine Amerikalıların gülerek yanıt verdiğini, bunun olumsuz bir cevap olduğunu aktardı.
BGP Litigation ortağı Sergey Glandin, AB yaptırımları nedeniyle dolar cinsinden ödemelerin yapılabileceğini ancak SWIFT kullanımının zor olduğunu ekledi.
Lukaşenko ile ABD arasındaki diyalogda Belarus’un AB komşuları, özellikle Litvanya ile olan gergin ilişkileri de yer aldı. Cole, Minsk ziyareti öncesinde Vilnius’ta Başbakan Inga Ruginene ile görüştü.
Lukaşenko, Litvanya tescilli tırların iadesi sorununu 23 Mart tarihine kadar çözeceğine dair söz verdi. Litvanya’nın 2025 sonbaharında sınır kapılarını kapatması sonucu yaklaşık 1000 tır Belarus tarafında mahsur kalmıştı.
Uzman Pavel Koşkin, Avrupa’nın Trump’ın bu hamlelerine direneceğini ve Minsk’e yönelik yaptırımları gevşetmeyeceğini savundu. Koşkin, Trump’ın bu temasla Avrupalılara “alternatif ortaklar var” mesajı verdiğini ekledi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












