Bizi Takip Edin

Diplomasi

Mısır’dan Yunanistan’a Doğu Akdeniz notası!

Yayınlanma

Yunanistan’ın Doğu Akdeniz için deniz mekânsal planlamasına itiraz eden Mısır, Atina’nın belirlediği deniz sınırlarının kendi MEB ve kıta sahanlığıyla çakıştığını belirterek Kahire’deki Yunan Büyükelçiliği’ne diplomatik nota verdi. Batıdan Libya’yı, doğudan ise Türkiye’yi ilgilendiren bu gelişme, Yunanistan’ın Güney Kıbrıs’la olan deniz temasını da riske atabilir.

Yunanistan ve Mısır arasında 2020 yılında imzalanan kısmi Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) anlaşmasına rağmen, Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarıyla ilgili gerilim yeniden tırmanıyor.

Mısır Dışişleri Bakanlığı’nın, Yunanistan’ın 17 Nisan’da yayımladığı “Yunan Deniz Mekânsal Planlama Haritası (MSP)” nedeniyle Kahire’deki Yunan Büyükelçiliği’ne 8 Temmuz’da nota verdiği ortaya çıktı.

Cradle Türkiye’nin Enikos’tan aktardığına göre, Mısır’ın gönderdiği notada Yunanistan’ın haritada gösterdiği bazı deniz alanlarının, Mısır’ın kendi MEB ve kıta sahanlığı sınırlarıyla örtüştüğü yönünde itirazda bulunduğunu bildirdi.

Mısır’ın Yunanistan’a verdiği nota.

Mısır, söz konusu bölgelerdeki sınırların “kabul edilemez” olduğunu belirterek, Yunanistan’ın bu kararla doğurabileceği tüm sonuçları reddettiğini vurguladı. Ancak habere göre notada aynı zamanda işbirliği ve diplomatik diyalog çağrısı da yapıldı.

Ekathimerini: Beklenen diplomatik tepki

Konuyla ilgili olarak Ekathimerini gazetesi de Yunan Dışişleri Bakanlığı’ndan edindiği bilgilere yer verdi. Dışişleri Sözcüsü Lana Zochiou, Mısır’ın verdiği notayı “beklenen bir tepki” olarak değerlendirdi.

Zochiou, söz konusu MSP haritasında sınırlandırılmamış alanlarda “orta hat prensibine göre potansiyel sınırlar” belirtildiğini kaydetti. Yunan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis ile Mısırlı mevkidaşı Bedr Abdulati’nin dün yaptığı görüşmede de konu gündeme geldi. Görüşme aynı zamanda 2020 Atina-Kahire MEB anlaşmasının beşinci yıl dönümüne denk geldi. Taraflar, uluslararası deniz hukukuna ve bölgesel işbirliğine olan bağlılıklarını yineledi.

Mısır’ın notası ne anlama geliyor?

Enikos’un analizine göre Mısır’ın bu çıkışı yalnızca bir diplomatik tepki değil, Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarının yeniden şekillenmesine yol açabilecek bir adım.

Batı Cephesi: Libya’nın elini güçlendirebilir

Yunan MSP haritasında batı yönünde, Girit’in güneybatısında yer alan alanlar Yunanistan-Mısır-Libya üçgenine uzanıyor. Mısır’ın bu alana yönelik itirazı, Libya’nın 2019’da Türkiye ile imzaladığı tartışmalı deniz yetki alanı mutabakatına örtülü destek anlamına gelebilir.

Bu durumda, Libya, Türkiye ile yaptığı anlaşmaya dayanarak daha fazla deniz yetki alanı talebinde bulunabilir; bu da Yunanistan’ın bu bölgedeki hak iddialarını zayıflatabilir.

Doğu Cephesi: Güney Kıbrıs ile sınır tehlikede

Yunanistan açısından daha kritik olan ise doğu cephesi. Yunanistan’ın haritası, Rodos, Kerpe (Karpathos), Kaşot (Kassos) ve Girit’in doğusunu kapsayan ve Güney Kıbrıs’ın ilan ettiği MEB ile kesişen bir sınır tanımlıyor. Ancak Mısır bu bölgede Yunanistan’ın Güney Kıbrıs ile doğrudan MEB teması kurmasını kabul etmiyor ve bu alanın kendi MEB’ine ait olduğunu savunuyor.

Bu durumda oluşabilecek yeni yapı, Yunanistan-Güney Kıbrıs-Mısır üçgeni yerine, Yunanistan-Türkiye-Mısır üçgeni olurken, Atina’nın Güney Kıbrıs’la olduğunu iddia ettiği stratejik deniz bağlantısı kesilebilir.

Adaların yetki alanı tartışması

Mısır, daha önce 2020’deki kısmi anlaşmada da savunduğu üzere, Yunan adalarının (Rodos, Karpathos, Kaşot, Girit) coğrafi, nüfus ve ekonomik özelliklerine göre sınırlı deniz yetkisi olması gerektiğini ileri sürüyor. Bu görüş, Türkiye’nin de benimsediği “adalar tam MEB oluşturamaz” tezine yakın duruyor.

Mısır’ın bu diplomatik notası, Atina ile Kahire arasında henüz sınırlandırılmamış deniz alanlarında anlaşmazlığın sürdüğünü gösteriyor.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English