Avrupa
Orban, Ukrayna’nın AB üyeliğine karşı çıkmaya devam ediyor

Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Avrupa Birliği’nin (AB) Ukrayna’nın bloğa katılımı konusunda görüşmelere henüz başlamaması gerektiği konusunda ısrar ediyor.
Orban ayrıca Kiev’e AB bütçesinden 50 milyar avro (54 milyar dolar) mali yardım yapılmasını da engelliyor, fakat AB bütçesi dışında uzun vadeli yardımı destekleyebileceğinin sinyalini vererek bu konuda bir uzlaşmaya kapı araladı.
Orban hariç AB’nin 27 ülke liderinin tamamı, oybirliğiyle alınması gereken bir karar olan katılım müzakerelerinin başlatılmasını destekliyor.
AB zirvesi için Brüksel’e giden Orban, katılım müzakerelerinin başlamasına atıfta bulunarak, “Macarlar… baskıya boyun eğmezler. Koşullar var ve bunlar yerine getirilmedi. Konsey karar verecek konumda değil. Bizim bir görüşümüz var ve bunun arkasında duracağız,” dedi.
AB’nin yürütme organı Avrupa Komisyonu geçtiğimiz ay AB liderlerine Ukrayna ile katılım müzakerelerine başlanmasını tavsiye etti ve diğer 26 lider de bu tavsiyeye uydu.
Orban, önümüzdeki haziran ayında yapılacak Avrupa Parlamentosu seçimlerinden bahsederek bloğun ‘demokratik davranması’ ve bunu beklemesi gerektiğini söyledi ve Ukrayna’ya ilişkin görüşmelerin başlamasının aylar sürebileceği sinyalini verdi.
Kısmi anlaşma gündemde
Yetkililer ve diplomatlar Brüksel’de Cuma gecesi geç saatlere hatta hafta sonuna kadar sürebilecek zorlu görüşmelere hazır olduklarını söylediler.
Estonya Başbakanı Kaja Kallas iyimser olmadığını söyledi fakat “Umarım en azından bazı unsurlar üzerinde bir anlaşmaya varabiliriz,” dedi.
Yetkililer, Macaristan’ın da yardım konusundaki tutumunu sürdürmesi halinde, AB’nin diğer üyelerinin Ukrayna için bütçe dışında finansman oluşturabileceğini, fakat bunun daha karmaşık ve pahalı olacağını söylüyor.
İrlanda Başbakanı Leo Varadkar zirveye gelişinde yaptığı açıklamada, “Eğer Ukrayna AB ve ABD’den destek alamazsa (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin kazanacaktır,” dedi ve zirveyi bugüne kadar katıldığı en önemli zirvelerden biri olarak tanımladı.
Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo ise, “Ne karar verdiğimiz ya da ne karar vermediğimiz Moskova’ya, Washington’a ve Pekin’e verilecek açık bir sinyaldir. İşte bu yüzden Ukrayna’yı desteklediğimize karar vermeliyiz” dedi.
AB, Macaristan’ın 10 milyar avrosunu serbest bıraktı
Avrupa Komisyonu, Viktor Orbán’ın Ukrayna’ya mali ve siyasi desteği engelleme sözü verdiği zirve öncesinde, Macaristan’ın ‘hukukun üstünlüğü’ kaygılarıyla dondurulan 10 milyar avroluk AB fonlarının blokajını kaldırdı.
Brüksel’in Macar yönetiminin adalet reformunu gerekçe göstererek bloke ettiği 10 milyar avronun, Orban’ı vetosunu kaldırmaya ikna etmeye yetip yetmeyeceği belirsiz. Komisyon, Macaristan için kilitli kalan AB fonu miktarının yaklaşık 21 milyar avro olduğunu söyledi.
Yine de, Financial Times’a (FT) konuşan yetkililer ve diplomatlar Kiev’e yönelik mali destek paketi konusunda en azından cuma gününe kadar bir anlaşmaya varılabileceği konusunda umutlu. Üst düzey bir AB yetkilisi, Ukrayna’nın finansmanına ilişkin müzakerelere atıfta bulunarak, “Oraya doğru gidiyoruz. Bu hafta bir şeyler yapabileceğimizi düşünüyorum,” dedi.
Scholz ve Macron’dan uyarılar
Alman Şansölyesi Olaf Scholz AB zirvesine katılmak üzere Brüksel’e gitmeden hemen önce Alman Federal Meclisi’nde yaptığı konuşmada, “[Rusya Devlet Başkanı] Vladimir Putin, Ukrayna’ya yönelik uluslararası desteğin azalacağına dair bahis oynuyor. Bu stratejinin nihayetinde işe yarayabileceği tehlikesi yadsınamaz,” dedi.
Scholz Budapeşte’ye açıkça seslenerek neredeyse tüm AB üye ülkelerinin belirlenen 50 milyar avroluk mali yardımı sağlamak istediğini fakat özellikle Macaristan’’ın henüz kabul etmediğini söyledi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da, Sloven mevkidaşı Robert Golob ile çarşamba günü Paris’te yaptığı açıklamada, AB’nin Ukrayna’nın AB entegrasyonunu desteklemesi ve Avrupalıların da Ukrayna’ya ‘tam ve uzun süreli destek vermeye hazır’ olması gerektiğini ifade etti.
Golob’un Paris ziyareti sırasında Macron iki ülkenin ‘Ukrayna’yı askeri, ekonomik, insani ve diplomatik alanlarda gerektiği sürece desteklemeye kararlı olduğunu’ vurguladı.
Macron, Ukrayna’yı desteklemenin gerekli olduğunu çünkü ‘ortak güvenliğimizi ve hukuka ve ortak değerlerimize dayalı uluslararası düzene saygıyı sorgulanır hale getirdiğini’ ileri sürdü.
Avrupa
Fransa’da liseli eylemleri sürüyor: Yüzlerce okul kapandı

Fransa’da lise protestoları sürerken 560’tan fazla okulda eğitim aksadı; eylemlerin başından bu yana 2 bin öğrenci gözaltına alındı.
Le Figaro’nun öğlen saatlerindeki verilerden aktardığına göre, lise protestoları devam ederken sürmekte olan kargaşadan dolayı 564 okul ve eğitim kurumunda eğitim aksadı ve bugün şu ana kadar yaklaşık 600 kişi gözaltına alındı.
The Guardian muhabirine konuşan 17 yaşındaki Sophia, Paris’teki Voltaire Lisesi’nin önünde kurulan barikatın en ön saflarında yer alıyordu.
Gerçek adının yayınlanmasını istemeyen öğrenci, “Bunun devasa bir gençlik protesto hareketine dönüşmesini umuyoruz,” dedi.
Yüzlerce kişiyle birlikte okul girişini kapatmanın ikinci gününde olan Sophia, tüm derslerin iptal edilmesini sağlamış.
Fransız öğrenci, “Sadece hükümetin bizi dinlemesini istiyoruz. Kötü koşullarda ders çalışmak zorunda kalmaktansa burada durup bunu yapmayı tercih ederiz. Sesimizi duyurmanın tek yolu bu,” dedi.
“Okul bir haktır, ayrıcalık değil,” yazan bir karton pankartın önünde Sophia, Fransa genelindeki gençlerin şikayetlerini sıraladı: Eğitime yönelik devlet yatırımlarının yetersizliği, yıkılmak üzere olan binalarda 40 çocuğa kadar çıkan aşırı kalabalık sınıflar, öğretmenlerin düşük maaşları, personel devamsızlıkları ve başarıyı sosyal kökenin belirlediği eşitsiz bir sistem.
Protestonun diğer nedenleri arasında, üniversite başvuruları için kullanılan şeffaf olmayan ve kullanımı zor çevrimiçi sistemin yanı sıra, Mayıs ve Haziran aylarındaki sıcak dalgaları sırasında sınıflarda yaşanan dayanılmaz sıcaklıklar da yer alıyordu.
Sanat eğitimi almak ve animasyon alanında çalışmak isteyen Sophia, “Eğitim bütçesi paramparça edilirken, orduya çok fazla ek fon aktarılıyor,” dedi.
Öğrenci, gösterilerin ve barikatların önümüzdeki haftaya da devam etmesini umduğunu belirtti. Birkaç öğretmen de destek vermek amacıyla barikatların yanında durdu.
Gazetecilere “Jean” takma adıyla tanıtan bir öğrenci ise Paris’te lisenin son sınıfında okuyor.
17 yaşındaki öğrenci, kendisinin ve sınıf arkadaşlarının okulların yakılmasını istemediklerini, sadece eğitimin “daha iyi” olmasını istediklerini söylüyor.
BBC’ye konuşan genç, “Bence Fransa, eğitim konusunda Avrupa’nın en kötü ülkelerinden biri. Artık yeter diye karar verdik,” diyor.
Hasar verenlerin “kendileri ile hiçbir ilgisi olmadığını” ve öğrencilerin talep ettiği değişimin gerçekleşmesine “katkıda bulunmadıklarını” belirtiyor.
Öğrenci, “Buraya nazik davranmak için gelmedik ama kaos da istemiyoruz. Sadece sesimizin hükümet tarafından duyulmasını istiyoruz,” dedi.
Öte yandan ülke genelinde eylemlere yönelik polis şiddeti haberleri de gelmeye devam ediyor.
Fransız yetkililer, olaylar sırasında en az 65 personelin ve 305 polis memurunun yaralandığını, yaklaşık 2.000 kişinin ise gözaltına alındığını bildirdi.
Eğitim Bakanı Édouard Geffray, öğrencilere önerilen bir danışma platformunun ayrıntılarını açıkladı.
Cuma sabahı öğretmen sendikalarıyla yapılan bir toplantıda Geffray, danışma platformunun önümüzdeki pazartesi günü faaliyete geçeceğini belirtti.
Bu kapsamda iki soru sorulacak:
- Hangi zorluklarla karşılaşıyorsunuz?
- Beklentileriniz nelerdir?
Öğrencilerin, Azizler Günü tatili sonrasında başlayacak analiz ve tartışma aşamasına kadar yanıt vermek için üç haftaları olacak.
Bu geri bildirim aşaması, Ulusal Meclis’teki bütçe tartışmalarıyla eş zamanlı olarak gerçekleşecek.
Avrupa
Jaecoo 7 Britanya’da en çok satan araç oldu

Çinli markaların Avrupalı rakiplerini geride bırakmasıyla, Jaecoo 7 Eylül ayında Birleşik Krallık’ta en çok satan yeni otomobil oldu.
Bazı internet kullanıcılarının “Temu’dan aldığım Range Rover” dedikleri bu SUV, daha önce Mart ayında da sıralamanın zirvesinde yer almıştı; bu da, yeni otomobil pazarı için yılın en önemli iki ayında ülkenin en popüler modeli olduğu anlamına geliyor.
Mart ve Eylül, tarihsel olarak satışların en yüksek olduğu aylar çünkü bu aylarda plakalardaki yıl kodları değişir ve bu da alıcıları, plakalarından anlaşıldığı üzere yollardaki en yeni otomobilleri tercih etmeye teşvik eder.
Sektör kuruluşu Motor Üreticileri ve Tüccarları Derneği (SMMT) tarafından açıklanan ön verilere göre, geçen ay 7 modelinden 10.813 adet tescil edildi.
Tesla Model 3, 9.929 tescil ile ikinci sırada yer alırken, onu Ford Puma (6.958) izledi.
İlk 10’da yer alan tek diğer Çinli otomobil, sekizinci sırada yer alan MG HS oldu (5.444).
Yüksek satış rakamlarına sahip tek tek model sayısı az olmasına rağmen, Çinli üreticiler geçen ay Birleşik Krallık pazarının %23’ünü oluşturdu.
BYD, 20.140 kayıtla en çok satan ikinci marka oldu ve 18.399 kayıt kaydeden Kia’nın önüne geçti.
Volkswagen ise 25.972 kayıtla birinci sırada yer aldı.
Öte yandan, Eylül ayında köklü birkaç marka önemli düşüşler yaşadı. Hyundai’nin 10.002 kayıt rakamı, bir önceki yıla göre %31,9’luk bir düşüşe karşılık gelirken, Renault’nun 6.721 araçlık sonucu %29,7 oranında geriledi.
Omoda-Jaecoo genel müdürü Victor Zhang, ikiz markaların Birleşik Krallık’taki benzeri görülmemiş yükselişinin ardından “burada kalıcı olduklarını” söyledi.
Zhang, artık hedeflerinin “en hızlı büyüyen markadan, sağlam bir konuma sahip bir markaya” dönüşmek olduğunu da sözlerine ekledi.
Omoda-Jaecoo’nun ana şirketi Chery, araçlarını Birleşik Krallık pazarına daha iyi uyarlayabilmek amacıyla, sürücü destek sistemleri ve şasinin ayarlanmasına odaklanarak, Bedfordshire’daki UTAC Millbrook test pistinde kısa süre önce bir Ar-Ge merkezi açtı.
Chery ayrıca, Japon firmanın Sunderland’daki fabrikasında araçlarını üretme olasılığı konusunda Nissan ile bir mutabakat zaptı imzaladı; bu araçlar arasında Jaecoo 7 de yer alabilir.
Eylül ayı, genel olarak yeni otomobil pazarı için güçlü bir ay oldu. Toplam kayıt sayısı, bir önceki yıla göre %12,7 artışla 350.518’e ulaştı.
Avrupa
AB Komiseri Kos: Ukrayna’nın 2027’de üyeliği imkansız

AB Genişleme Komiseri Marta Kos, Ukrayna’nın 1 Ocak 2027’de birliğe üye olmasının imkansız olduğunu ve sürecin liyakat esasına dayandığını açıkladı. Adaylara ayrıcalık tanınamayacağını vurgulayan Kos, mevcut prosedürlerin değiştirilmesi çağrısında bulundu.
Avrupa Birliği’nin (AB) genişlemeden sorumlu komiseri Marta Kos, İtalyan gazetesi Corriere della Sera’ya verdiği mülakatta, Ukrayna’nın 2027 yılının başında birliğe katılımının mümkün olmadığını söyledi.
Sürecin liyakat esasına dayandığını vurgulayan Kos, “1 Ocak 2027 tarihi Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy tarafından dile getirilmişti. Katılım liyakat esasına dayanıyor; bu tarihin imkansız olduğu açıktır” ifadesini kullandı.
Jeopolitik koşulların değişmesiyle birlikte AB üyeliğinin yalnızca Ukrayna için değil birçok ülke açısından öncelik haline geldiğini belirten Kos, üyelik sürecinde hiçbir adayın ayrıcalığı olmadığını kaydetti.
Fakat Ukrayna’nın içinde olduğu şartların gözetilmesi gerektiğini ifade eden Kos, “Tam da bu nedenle ona yardım etmekle yükümlüyüz” dedi. Genişleme Komiseri, bu yılın sonuna kadar Ukrayna ile katılım müzakerelerinde mümkün olduğunca fazla fasıl kümesinin açılmasını umduğunu dile getirdi.
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, yılın başında yaptığı açıklamada AB üyeliğinin hem ülkesi hem de Avrupa için temel güvenlik garantilerinden biri olduğunu savunmuş ve katılım tarihi olarak 2027’yi işaret etmişti.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz de bu tarihin imkansız olduğunu belirterek “Bu süreçler genellikle birkaç yıl sürer” değerlendirmesinde bulunmuştu.
Mevcut prosedürler nedeniyle Ukrayna’nın 1 Ocak 2027’de katılımını olanaksız gören Kos ise AB’ye giriş sürecinde değişikliğe gidilmesi çağrısı yaptı.
Kos, haziran ayında yaptığı açıklamada AB’nin Ukrayna’nın üyeliği konusunda iki senaryo üzerinde durduğunu aktarmıştı. İlk senaryonun tam üyelik gerçekleştikten sonra ülkelerin entegre olduğu standart model olduğunu belirten Kos, ikinci seçeneğin ise adayın gerekli şartları karşıladıkça belirli alanlarda AB politikalarına dahil olduğu sektörel entegrasyonu kapsadığını kaydetmişti. Kos, o dönemde birlik yetkilileri ile Ukrayna’nın bu ikinci seçenek üzerinde çalıştığını ifade etmişti.
Ukrayna, 2022 yılında resmi olarak AB’ye aday ülke statüsü aldı; katılım müzakerelerinin ilk bölümü ise Haziran 2026’da başladı.
Asya2 hafta önceJaponya Merkez Bankası faizleri 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkardı, yen değer kaybetti
Asya2 hafta önceGüney Kore lideri Lee, ABD baskısına rağmen Ortadoğu’da savaşa dahil olmayacaklarını söyledi
Diplomasi4 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Ortadoğu2 hafta önceEnsarullah lideri: Suudi Arabistan’ın Mekke iddiası ‘asrın yalanı’
Asya1 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak
Diplomasi1 hafta öncePalantir nasıl Ukraynalıları kobay faresine dönüştürdü?
Diplomasi1 hafta önceEast-West Forum İstanbul’da kapılarını açıyor
Asya1 hafta önceSoftBank, OpenAI yatırımı için 11 milyar dolar borçlanacak










