Rusya-Çin Dostluk, Barış ve Kalkınma Komitesi Rusya Tarafı Başkanı Boris Titov, Çin’in Rusya’ya yönelik sertifikalı ilaç sevkiyatını artırdığını açıkladı. Titov, iki ülke arasındaki ilaç ve takviye edici gıda ticaretinin yasal izinler doğrultusunda yürütüldüğünü belirtti.

Çin, Rusya’ya yönelik sertifikalı ilaç ve tıbbi ürün sevkiyatını artırıyor. Gelişmeyi, Rusya-Çin Dostluk, Barış ve Kalkınma Komitesi Rusya Tarafı Başkanı ve Rusya Cumhurbaşkanı’nın Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine Ulaşmak İçin Uluslararası Kuruluşlarla İlişkiler Özel Temsilcisi Boris Titov, TASS haber ajansına verdiği demeçte duyurdu.

Titov, Rusya’ya yönelik sevkiyatlarda yalnızca sertifikalı ürünlerin hacminin arttığını vurguladı. Çin’in Rusya Sağlık Bakanlığının ilgili izni olmadan Rusya’ya tek bir tablet bile gönderemeyeceğini belirten Titov, sertifikasyon ve uyumlandırma sürecinin yıllar aldığını ve oldukça karmaşık bir prosedür olduğunu ifade etti.

Takviye edici gıda ticaretinde Rusya önde

Cumhurbaşkanlığı Özel Temsilcisi Titov, takviye edici gıdaların da Rusya’da belirli bir izin sistemine tabi olduğunu açıkladı. Çinli tüketicilerin Rus bitkilerini ve Rus çayını (ivan-çay) çok sevdiğini dile getiren Titov, Rusya’nın Çin’e, Çin’in Rusya’ya ihraç ettiğinden daha fazla takviye edici gıda gönderdiğini belirtti.

Rus ürünlerinin organik ve temiz kabul edildiğini vurgulayan Titov, Rus gıda ürünlerinin Çin’de oldukça popüler olduğunu ve bu ülkede Rus ürünleri satan mağazaların sayısının giderek arttığını, dolayısıyla ticaretin tek taraflı olmadığını sözlerine ekledi.

Titov, tüm takviye edici gıdaların ve özellikle de farmasötik ürünlerin, yalnızca onay alındıktan sonra ve Rusya’nın ürün sertifikasyonuna ilişkin mevzuatına kesinlikle uygun olarak tedarik edildiğini kaydetti.

Sertifikalı ürünlerin onaylanmış kalite standartlarına uygun olmayan şekilde teslim edilmesi durumunda bazı sorunların yaşanabileceğini ifade eden Titov, bu durumu yasa dışı uygulamalarla ilgili “küçük sorunlar” olarak nitelendirdi.

Titov, bu tür aksaklıkların maalesef Rusya’daki yerel üreticiler ve tedarikçiler arasında da yaşandığını kabul etti.

Çin tarafından gerçekleştirilen bu tür ihlaller hakkında henüz bir bilgiye sahip olmadığını belirten Titov, teorik olarak bunun mümkün olduğunu ancak bu tür usulsüzlüklerle kolluk kuvvetlerinin mücadele ettiğini dile getirdi.

Ortak ilaç hammaddesi girişimi kuruluyor

Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu kapsamında, Farmasintez bünyesinde faaliyet gösteren BratskHimSintez firması ile Çinli Zhejiang Hengkang Pharmaceutical şirketi arasında ilaç hammaddesi geliştirilmesi amacıyla bir ortak girişim kurulmasına yönelik anlaşma imzalandı.

Yatırım tutarının 2 milyar rubleyi aşması beklenen projenin ilk üretim tesisinin İrkutsk bölgesindeki Bratsk kentinde kurulması planlanıyor.

Çin’de gerçekleştirilen ilaç sanayisi reformu sayesinde, ülkede üretilen ilaçların pazar payı parasal değer bazında 2008 yılındaki yüzde 35 seviyesinden 2024 yılında yüzde 60’a yükseldi.

Çin’in farmasötik sektöründeki bu gelişim, 2009 yılında başlatılan sağlık reformunun bir parçası olarak gerçekleşti. Dönüşümün temelini, Çin Devlet Konseyi tarafından yayımlanan “Sağlık Hizmetleri ve Tıbbi Sistem Reformuna İlişkin Görüşler” başlıklı belge oluşturdu.

Hükümet bu belgeyle ilaç üretimi ve dolaşımı standartlarının tek tipleştirilmesi, pazarın ve tescil süreçlerinin denetlenmesi, inovasyonun teşvik edilmesi ve ilaç sanayisinin modernize edilmesi çağrısında bulunmuştu.

Rusya pazarında faaliyet gösteren en büyük ilaç, tıbbi malzeme ve ekipman üreticilerinin toplam cirosu ise 2025 yılında 3,5 trilyon rubleyi aştı.

Batı yaptırımları, ekonomik yavaşlama ve yüksek kredi faizleri Rusya demir çelik sektörünü 2000’li yıllardan bu yana en büyük krize sürükledi. Ülkede çelik üretimi 2025 yılında 67 milyon tona gerileyerek son 15 yılın en düşük seviyesini gördü.

Batı yaptırımları, ekonomik yavaşlama ve yüksek borçlanma maliyetleri, Rus demir çelik sektörünü 2000’li yıllardan bu yana görülen en derin krize sürükledi.

RBK gazetesinin Korporatsiya Çermet verilerine dayandırdığı habere göre, Rusya’nın çelik üretimi 2025 yılı sonu itibarıyla 67 milyon tona gerileyerek son 15 yılın en düşük seviyesine indi. Çelik üreticilerinin üretimi, savaş öncesi dönem olan 2021 yılına kıyasla yüzde 12 oranında, yani yılda 9 million ton azaldı.

Sektördeki daralma 2026 yılının ilk çeyreğinde de hızlanarak devam etti. Savunma sanayisi fabrikalarından gelen siparişlere rağmen, çelik üretimi söz konusu dönemde yüzde 10,4 oranında düşerek 15,6 milyon tona geriledi.

Promışlenno-Metallurgiçeskiy Holding (PMH) Kıdemli Başkan Yardımcısı Aleksey Parşukov, RBC’ye yaptığı değerlendirmede çelik piyasasının iki temel faktörün baskısı altında olduğunu belirtti.

Parşukov, “Birincisi; inşaat, makine imalatı, petrol-doğalgaz sektörü, gemi yapımı, tarım makineleri ve demiryolu vagonu üretimi gibi yoğun metal kullanan sektörlerde yurt içi talebin azalmasıdır. İkincisi ise ihracat pazarlarının büyük bölümünün kapanmış olmasıdır” ifadelerini kullandı.

İhracat pazarlarındaki daralma üretimi vurdu

Rusya’nın iç çelik tüketimi geçen yıl yüzde 14, 2026’nın ilk çeyreğinde ise yüzde 15 oranında azaldı. Parşukov; Avrupa Birliği ülkeleri, İngiltere, ABD, Kanada, Japonya ve diğer bazı devletlerin yaptırımlar nedeniyle Rus metalini almayı durdurduğunu aktardı. Üreticiler ihracatın bir kısmını Türkiye, Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkeleri ve Çin’e yönlendirse de Rusya’nın yurt dışına çelik satışı 2021-2024 yılları arasında üçte bir oranında, yani 10 milyon ton azaldı.

Sektördeki daralma şirket bilançolarına da doğrudan yansıdı. Büyük demir çelik şirketlerinin neredeyse tamamının son mali yılda gelir ve kârlarında düşüş kaydettiğini belirten Parşukov’un aktardığı verilere göre, Magnitogorsk Demir Çelik İşletmesi (MMK) 2025 yılında 14,9 milyar ruble net zarar açıkladı.

Severstal şirketinin kârı 5 kat azalırken, nakit akışı negatife döndü ve şirketin hesaplarındaki nakit girişi, çıkışlardan 30,5 milyar ruble daha az gerçekleşti.

Mali dengesini korumaya çalışan Severstal, bakım ve onarım bütçesini yüzde 15, sermaye yatırımlarını ise yüzde 24 oranında düşürürken, çalışan maaşlarında endekslemeye gitmedi ve Çerepovets’teki pelet üretim tesisine yönelik stratejik projesini askıya aldı.

MMK ise kapasite kullanım oranını yüzde 60’a düşürdü, yatırımlarını neredeyse tamamen durdurdu ve yönetim personelinin yüzde 10’unu işten çıkaracağını duyurdu.

Sektör borç sarmalında

Rusya ekonomisinin en büyük sanayi kollarından biri olan ve yaklaşık 700 bin kişiye istihdam sağlayan demir çelik sektörü, yüze yakın tek sanayili kent (monograd) için hayati önem taşıyor.

Stratejik Araştırmalar Merkezi analistlerine göre sektör şu anda “hayatta kalma mücadelesi” veriyor. Metal üreticileri geçen yıl cari açıklarını kapatmak ve işletme sermayesi dengesini korumak amacıyla bankalardan ağırlıklı olarak kısa vadeli olmak üzere 2,7 trilyon ruble tutarında kredi kullandı.

Rusya Merkez Bankası verileri de metal üreticilerinin sorunlu borç stokunun 600 milyar ruble arttığını gösteriyor.

BCS analisti Kirill Çuyko, sektördeki krizin yıllarca sürebileceğini ve devlet desteği olmaksızın 2000’li yılların başındaki durumun tekrarlanabileceğini ifade etti.

Demir çelik üreticileri geçen yıl Maliye Bakanlığından vergi yükünün hafifletilmesini talep etmiş ancak bu talep reddedilmişti. Astra Portföy Yönetimi Yatırım Direktörü Dmitriy Polevoy da bütçede herkese yardım edecek kaynak bulunmadığına dikkat çekti.

Finam analisti Yaroslav Kabakov ise Ukrayna’daki çatışmanın sona ermesinin sektöre yardımcı olabileceğini belirtti.

Kabakov, “Bölgelerin ve altyapının yeniden inşası ihtiyacı, metal ürünlerine yönelik büyük bir ek talep yaratacaktır. Bu durum, metal üreticilerinin hisselerinde yüzde bazında değil, katbekat bir artışı tetikleyebilir. Ancak bu potansiyel katalizör zaman geçtikçe daha ileri bir tarihe öteleniyor” değerlendirmesinde bulundu.

Rusya’nın günlük petrol üretimi kasım ayından bu yana yaklaşık 370 bin varil azaldı. Bloomberg’e göre Ukrayna’nın petrol altyapısına yönelik yoğunlaşan insansız hava aracı saldırıları, depolama ve taşıma kapasitesini etkileyerek üretimdeki düşüşü hızlandırdı.

Rusya’da petrol üretimi son altı aydır düşüş gösterirken, Ukrayna’nın petrol altyapısına yönelik artan insansız hava aracı saldırılarının bu süreçte önemli rol oynadığı belirtiliyor.

Petrol depolama ve taşıma tesislerinde yaşanan aksaklıkların yanı sıra yatırım eksikliği nedeniyle çıkarılan ham petrol miktarının azaldığı, bunun da bütçenin temel gelir kaynaklarından biri olan petrol sektörünü etkilediği ifade ediliyor.

OPEC verilerine göre Rusya’nın ortalama günlük petrol üretimi, kasım ayında ulaştığı 9,38 milyon varillik seviyeden sonra her ay geriledi.

Örgütün son aylık raporuna göre üretim yaklaşık 370 bin varil düşerek 9,009 milyon varile indi. Bloomberg, bu seviyenin Rusya’nın OPEC+ üretim kotasının yaklaşık 690 bin varil altında bulunduğunu aktardı.

Mayıs ayında Ukrayna’nın Rus petrol altyapısına yönelik saldırıları belirgin şekilde arttı. Bloomberg’in verilerine göre ay boyunca en az 31 petrol rafinerisi, deniz ihracat terminali ve boru hattına saldırı düzenlendi.

Bu sayı, savaşın başlamasından bu yana kaydedilen en yüksek aylık rakam oldu.

Geçen ay özellikle yakıt üretim tesislerini hedef alan saldırılar nedeniyle Rus rafinerilerindeki işleme hacimleri 2009’dan bu yana görülen en düşük seviyelere geriledi.

Enerji danışmanlık şirketi Energy Aspects’e göre haziran ayında ise bu hacimler daha da düşerek son yirmi yılın en düşük aylık seviyesine indi.

Rafineri kapasitesindeki kayıplar birçok bölgede benzin kıtlığına yol açarken, ilkbaharın ilk iki ayında zarar gören Baltık ve Karadeniz limanlarının kısmen onarılması ham petrol ihracatının artırılmasına imkan sağladı.

31 Mayıs’ta sona eren dört haftalık dönemde Rusya’nın ortalama günlük ham petrol ihracatı 3,64 milyon varil olarak gerçekleşti.

Bu rakam, Ukrayna ordusunun limanlar ve ihracat terminallerine yönelik saldırılarının yoğunlaştığı döneme denk gelen ve 17 Nisan’da sona eren dört haftalık dönemde kaydedilen 3,17 milyon varillik seviyenin belirgin şekilde üzerinde gerçekleşti.

Artan ihracat hacimlerinin, ihracattan gelir elde eden şirketler ve aracıların kârlarını destekleyebileceği belirtiliyor.

Ancak savaş harcamalarının finansmanında önemli rol oynayan federal bütçenin gelirleri büyük ölçüde maden çıkarma vergisine dayanıyor.

Bu nedenle petrol üretimindeki düşüş ve buna bağlı vergi gelirlerindeki azalma, hükümet bütçesi üzerinde olumsuz etki yaratabilir.