Bizi Takip Edin

Diplomasi

Putin-Aliyev görüşmesinde neler yaşandı?

Yayınlanma

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Aralık 2024’te bir Azerbaycan yolcu uçağının düşürülmesiyle başlayan gerilimin ardından ilk tam kapsamlı görüşmelerini Tacikistan’ın başkenti Duşanbe’de gerçekleştirdi.

Putin, yaklaşık bir saat süren görüşmede, uçağın Rusya’ya ait bir hava savunma füzesiyle düşürülmesinden dolayı Aliyev’den tekrar özür diledi ve hayatını kaybedenlerin ailelerine taziyelerini iletti.

İki lider, 10 Ekim’de Duşanbe’de düzenlenecek Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) zirvesi öncesinde bir araya geldi.

Putin: Füzeler uçağa doğrudan isabet etmedi

Görüşmenin başında konuyu “en hassas mesele” olarak tanımlayan Putin, uçak kazasına ilişkin soruşturmanın tamamlanmak üzere olduğunu ve artık trajedinin nedenleri hakkında konuşulabileceğini belirtti.

Putin, olay günü Rusya hava sahasında Ukrayna’ya ait üç insansız hava aracının (İHA) takip edildiğini ve Rus hava savunma sistemindeki teknik arızanın kazaya yol açan ikinci etken olduğunu söyledi.

Rus lider, “Ateşlenen iki füze uçağa doğrudan isabet etmedi, aksi halde uçak hemen düşerdi. Füzeler yaklaşık 10 metre mesafede patladı” diye konuştu.

Putin, hasarın savaş başlığı parçalarıyla değil, füzelerin kendi parçalarıyla meydana gelmiş olabileceğini ve pilotun durumu “kuş sürüsüyle temas” olarak bildirdiğini aktardı.

Uçuş kayıtlarına göre mürettebata Mahaçkale’ye acil iniş önerildiği ancak pilotun önce Bakü’ye, ardından Kazakistan’ın Aktau kentine yönelme kararı aldığı belirtildi.

Tazminat sözü

Putin, Rusya’nın bu tür trajik durumlarda gerekli tüm adımları atacağını vurgulayarak, “Tazminat ödemeleri yapılacak ve görevli yetkililerin eylemleri hukuken değerlendirilecek” dedi.

Asıl görevin kazanın gerçek nedenlerini tespit etmek olduğunu belirten Putin, Duşanbe’ye gelmeden önce soruşturma sonuçları hakkında bilgilendirildiğini söyledi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ise Putin’e teşekkür ederek, “Durumu kişisel olarak kontrol altında tuttuğunuz için size teşekkür ederim. Soruşturmayı bizzat yakından izliyorsunuz ve biz hiçbir aşamada sürecin objektifliğinden kuşku duymadık” ifadelerini kullandı.

Liderler ayrıca ikili ilişkilerin genel durumunu da ele aldı. Putin, iki ülkenin “pek çok alanda örtüşen, birbirine çok yakın çıkarları bulunduğunu” dile getirirken, Aliyev de ilişkilerin bu yıl tüm sahalarda başarıyla ilerlediğini kaydetti.

İlişkiler nasıl gerilmişti?

Rusya ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler, 25 Aralık 2024’te Bakü’den Grozni’ye giden Azerbaycan Havayolları uçağının Kazakistan’da düşmesiyle bozulmuştu. Uçaktaki 67 kişiden 29’u hayatta kalmıştı.

Kazadan sonra Aliyev, Rusya’nın sorumluluk almasını, resmen özür dilemesini, suçluları cezalandırmasını ve tazminat ödemesini talep etmişti.

Haziran ayında ise Yekaterinburg’da Azerbaycan diasporasından birkaç kişinin eski cinayetlerle ilgili gözaltına alınması ve iki kişinin sorgu sırasında hayatını kaybetmesi gerilimi daha da artırdı.

Azerbaycan Başsavcılığı işkence iddiasıyla soruşturma başlatırken, Bakü’de misilleme olarak aralarında Sputnik Azerbaycan çalışanlarının da bulunduğu 10 Rus vatandaşı çeşitli suçlamalarla tutuklandı.

Bu süreçte Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Aliyev’i birkaç kez arayarak desteğini iletti.

Uzmanlar görüşmeyi nasıl yorumluyor?

Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsünden (MGIMO) kıdemli araştırmacı Nikolay Silayev, “Şimdi en önemli soru, Bakü’nün tazminat ve sorumlu yetkililere hukuki değerlendirme sözüyle yetinip yetinmeyeceği” dedi.

Vedomosti gazetesine konuşan Silayev’e göre, Azerbaycan’ı gerçekten rahatsız eden uçak kazasına verilen tepkiyse, Putin’in sözleri ilişkilerde yumuşamaya yol açabilir, ancak Azerbaycan bu olayı yalnızca Rusya karşısında artan uluslararası prestijini göstermek için bir fırsat olarak kullandıysa, bu açıklamalar Bakü’yü tatmin etmeyecek.

Rusya Bilimler Akademisi Orta Asya Araştırmaları Bölümü Başkanı Stanislav Priçin’e göre, liderlerin bir araya gelmiş olması ve Putin’in kamuoyunda tepki çekmeyen bir tutum ortaya koyması, ilişkilerin istikrara kavuşması için ilk önemli adım sayılabilir.

Priçin, “Şimdi tarafların sonraki adımlarına bakmak gerekiyor” dedi. Silayev ise ilişkilerin gerçek göstergesinin, tutuklu Rusya vatandaşlarının, Sputnik Azerbaycan’ın ve faaliyetleri durdurulan Rus Evi’nin durumunun nasıl gelişeceği olacağını de sözlerine ekledi.

Diplomasi

Hindistan, Rusya’dan petrol alımında rekor kırdı

Yayınlanma

Kpler verilerine göre Hindistan’ın Rusya’dan petrol ve kömür ithalatı, Ortadoğu’daki savaş ve sevkiyat aksaklıkları nedeniyle haziran ayında rekor seviyelere ulaştı. Rusya’dan yapılan günlük petrol sevkiyatının haziranda 2,55 milyon varile çıkması beklenirken, Moskova Avustralya’yı geride bırakarak Hindistan’ın ikinci en büyük kömür tedarikçisi konumuna yükseliyor.

Hindistan, İran’da yaşanan gerilim nedeniyle tedarik zincirinde meydana gelen aksamalar ve yükselen fiyatlar karşısında Rusya’dan petrol ve kömür ithalatını artırıyor.

Reuters haber ajansının uluslararası analiz şirketi Kpler verilerine dayandırdığı habere göre, Rusya’dan Hindistan’a yapılan sevkiyatlar haziran ayında rekor düzeylere ulaştı.

Kpler tahminlerine göre, Rusya’nın Hindistan’a petrol sevkiyatı haziran ayında günlük 2,55 milyon varille rekor düzeye yükselecek.

Bu miktar, mayıs ayındaki günlük 2,13 milyon varillik sevkiyatı ve Mayıs 2023’teki günlük 2,16 milyon varillik düzeyi geride bırakıyor.

Rusya’nın Hindistan’ın haziran ayındaki toplam ithalatı içindeki payı ise yüzde 50’nin hemen altında gerçekleşecek. Bu oran, Ortadoğu’daki çatışmanın başladığı 28 Şubat öncesindeki üç aylık dönemde ortalama yüzde 23 seviyesindeydi.

Hindistan’ın Rus petrolüne yönelmesi, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasının ardından piyasadaki arzı artırmak amacıyla ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin alımlara yönelik yaptırımları geçici olarak kaldırmasını izledi.

Ancak yaptırımlardan muafiyet süresi 17 Haziran’da sona erdi ve ABD Hazine Bakanlığı tarafından uzatılmadı.

Reuters, bu durumun Rus petrolü alımlarında azalmaya yol açabileceğini, ancak sürecin gidişatının Hindistan rafinerilerinin ve yetkililerinin Ortadoğu ülkelerinden sevkiyatlara dönme konusundaki istekliliğine bağlı olacağını belirtiyor.

Kpler öngörülerine göre, Suudi Arabistan’dan yapılan ithalatın haziran ayında günlük 349 bin varil seviyesinde kalması bekleniyor. Bu miktar, savaş öncesindeki üç aylık dönemde günlük ortalama 832 bin varil düzeyindeydi.

İthalat artışı Rus kömüründe de gözleniyor. Haziran ayında tüm kalitelerde Rus kömürü ithalatının, mayıs ayındaki 3,27 milyon tona kıyasla 3,16 milyon ton olarak gerçekleşmesi bekleniyor.

Her iki ay da geçen yılın mayıs ayında kaydedilen 3,76 milyon tonluk zirvenin ardından sırasıyla tarihin en yüksek ikinci ve üçüncü değerleri olarak kayda geçecek.

Rusya’nın haziran ayında Avustralya’yı geride bırakarak, Çin’den sonra dünyanın en büyük ikinci kömür ithalatçısı olan Hindistan’a en çok kömür sağlayan ikinci ülke konumuna geleceği tahmin ediliyor.

Ajansın değerlendirmesine göre Rusya, Hindistan’ın temel kömür tedarikçisi olma rolünü korumaya devam edecek; ancak Rus petrolünün gelecekteki alımları, ABD’nin Moskova’ya yönelik yaptırım politikasını olası sıkılaştırma adımlarına bağlı olacak.

Yeni Delhi petrol sevkiyatının yaptırımlardan etkilenmeyeceğini açıkladı

Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, haziran ayı ortasında yaptığı açıklamada, ülkesinin 2022 yılından bu yana küresel fiyatları dizginlemek amacıyla ABD’nin talebi doğrultusunda Rus petrolü alımlarını artırdığını belirtmişti.

Jaishankar, Rus hammaddesine yönelik Amerikan kısıtlamalarını eleştirerek, bu önlemlere büyük ilkeler süsü verilmemesi çağrısında bulunmuştu.

Hindistan Petrol ve Doğalgaz Bakanlığı Temsilcisi Sujata Sharma da mayıs ayında yaptığı açıklamada, Rusya’dan sevkiyatların devam ettiğini ve ABD’nin yaptırım muafiyetlerine ilişkin kararlarından bağımsız olarak süreceğini kaydetmişti.

Hindistan rafinerileri, 2025 yılında ABD baskısı ve Hindistan mallarına yönelik yüzde 25’lik gümrük tarifesi tehdidi nedeniyle Rusya’dan yaptıkları ithalatı azaltarak Suudi Arabistan ve Irak’a yönelmişti.

Ancak Reuters’ın verilerine göre, Ortadoğu’daki savaşın ve Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın ardından Hindistan firmaları mart ayı başında Rus petrolü alımlarını yeniden artırdı.

Rusya’nın Yeni Delhi Büyükelçisi Denis Alipov nisan ayı sonunda yaptığı açıklamada, Hindistan’ın kabul etmeye hazır olduğu miktarda hammaddeyi tedarik etmeye hazır olduklarını duyurmuştu.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da daha sonra yaptığı açıklamada, Moskova’nın Hindistan’a enerji taşıyıcıları sevkiyatına ilişkin anlaşmalara bağlı kaldığını doğrulamıştı.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Honduras uyuşturucu çeteleriyle mücadele için Ukrayna’dan İHA alacak

Yayınlanma

Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, organize suçla mücadele ve sınır güvenliğini sağlamak amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladıklarını açıkladı. Geçen hafta Kiev’i ziyaret eden Asfura, Ukrayna’nın yüksek teknolojik ekipmanlarıyla uyuşturucu kaçakçılığına karşı destek sağlayabileceğini belirtti.

Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, AFP’ye verdiği mülakatta, ülkesinin sınırlarını korumak ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele etmek amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladığını duyurdu.

Asfura, yüksek teknolojik ekipmanlar aracılığıyla organize suçla daha etkin mücadele etmeyi hedeflediklerini belirterek, “Sınırlarımızı korumak, sınırlarımızda etkin güvenliği sağlamak ve yüksek teknolojik ekipmanlarla organize suçla mücadele etmek için insansız hava araçlarından bahsediyoruz” ifadesini kullandı.

Honduras lideri, Ukrayna’nın sınırların daha da güçlendirilmesi ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele süreçlerinde ülkesine yardımcı olabileceğini kaydetti.

Geçen hafta Ukrayna’nın başkenti Kiev’e resmi bir ziyarette bulunan Asfura ile bir araya gelen Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Honduraslı mevkidaşına Ukrayna’nın bu alandaki deneyimlerinden yararlanmayı teklif etti.

Ukrayna lideri Zelenskiy, haziran ayında Baltık ülkeleri üzerindeki insansız hava aracı sorununa çözüm olarak “drone anlaşması” önerisinde bulunmuş ve Ukrayna’nın İHA koruması konusundaki uzman ekiplerini her an bu bölgeye göndermeye hazır olduğunu ifade etmişti.

Rusya Güvenlik Konseyi Sekreter Yardımcısı Aleksey Şevtsov ise ilkbahar aylarında yaptığı açıklamada, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının Polonya ve Baltık ülkelerinin hava sahasından engelsiz şekilde geçtiğini ifade etmişti.

Uyuşturucu kartelleri Ukrayna’yı drone okulu olarak kullanıyor

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Ermenistan’da en büyük kumarhane olan Shangri La kapatıldı

Yayınlanma

Ermenistan Ekonomi Bakanlığı, muhalefet lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansını usulsüzlük gerekçesiyle iptal etti. Kararın, ülkede gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından muhalefetin sonuçlara itiraz ettiği ve Anayasa Mahkemesinin süreci incelediği bir dönemde alınması dikkati çekti.

Ermenistan Ekonomi Bakanı Gevorg Papoyan, muhalefetteki Müreffeh Ermenistan Partisi’nin lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansının iptal edilmesine yönelik kararı imzaladı.

Sputnik Ermenistan’ın aktardığı gelişmeye göre iptal kararı, başkent Erivan yakınlarında bulunan ve ülkenin en büyük kumarhanesi olan Shangri La’yı kapsıyor.

Bakan Papoyan, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, lisans iptaline gerekçe olarak Mart 2026’da gerçekleştirilen denetimlerde tespit edilen usulsüzlükleri gösterdi.

Yapılan incelemelerde, şirketin sunduğu finansal raporlar ile oyun makinelerinin sayaçlarındaki fiili veriler arasında tutarsızlıklar belirlendi. Papoyan, kumarhane yönetimi tarafından sunulan verilerin tahrif edildiğini ve yanlış bilgiler içerdiğini kaydetti.

Tüketicilerin ve kamu yararının korunması amacıyla hemen yürürlüğe girdiği belirtilen karara karşı, Ermenistan mevzuatı uyarınca iki ay içinde idari yoldan veya Ermenistan İdari Mahkemesinde dava açılarak itiraz edilebilecek.

Onira Club şirketine kumarhane işletme lisansı, ilk olarak 1 Ocak 2014 tarihinde Ermenistan Maliye Bakanlığı tarafından verilmişti.

Şirketin lisansı daha önce 2020 yılında, üçüncü çeyreğe ait devlet harcının dörtte birinin ödenmemesi gerekçesiyle de iptal edilmiş, ancak şirket daha sonra gerekli izinleri yeniden alarak faaliyetine devam etmişti.

Eski Ermenistan Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’a yurt dışına çıkış yasağı

Seçim sonuçlarına yönelik itirazlar sürüyor

Söz konusu lisans iptali kararı, ülkede parlamento seçimlerinin ardından yaşanan siyasi hareketliliğin ortasında geldi. Ermenistan’da 7 Haziran’da yapılan parlamento seçimlerinin ardından, aralarında Samvel Karapetyan liderliğindeki Güçlü Ermenistan Bloku, eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’ın Ermenistan İttifakı ve Gagik Carukyan’ın Müreffeh Ermenistan Partisi’nin de bulunduğu yedi siyasi oluşum, 19 Haziran’da seçim sonuçlarının yeniden incelenmesi talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurdu. Ermenistan Anayasa Mahkemesi, bu başvuruları 21 Haziran’da görüşmeye başladı.

Seçimlerden Başbakan Nikol Paşinyan’ın liderliğindeki Sivil Sözleşme Partisi birinci çıkarken, muhalefet partileri oy verme sürecinde organize usulsüzlükler yapıldığını savunuyor.

Güçlü Ermenistan Bloku, Ermenistan Merkezi Seçim Komisyonunun 14 Haziran tarihli kararının iptal edilmesini ve seçimlerin ikinci turunun düzenlenmesini talep ediyor.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English