Bizi Takip Edin

Rusya

Rusya, bütçe kuralı düzenlemesinde rotayı gelecek yıla kırdı

Yayınlanma

ABD ve İsrail’in İran ile girdiği savaşın küresel petrol fiyatlarını tırmandırması, Rusya hükümetine rezervleri güçlendirmeyi amaçlayan bütçe kuralı değişikliğini durdurma alanı açtı. Reuters’ın konuya aşina kaynaklara dayandırdığı habere göre, enerji gelirlerindeki artış beklentisiyle birlikte baz fiyatın bu yıl sabit tutulması ve harcama kesintilerinin ötelenmesi planlanıyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik harekatının tetiklediği küresel petrol fiyatlarındaki sert yükseliş, Rusya hükümetinin rezervleri tahkim etmek amacıyla hazırladığı bütçe kuralı değişikliğini askıya almasına imkan tanıdı.

Reuters’ın görüşmelere vakıf üç kaynağa dayandırdığı habere göre, Moskova yönetimi, enerji gelirlerindeki artış sayesinde bütçe üzerindeki baskının hafiflemesini bekliyor.

Ukrayna’daki çatışmaların dördüncü yılı sonuna yaklaşırken Rusya, düşük uluslararası kotalar, Rus petrolüne uygulanan yüksek iskontolar ve güçlü ruble nedeniyle petrol ve doğalgaz gelirlerinde keskin bir düşüşle karşı karşıya kalmıştı.

2026 yılının ocak ve şubat aylarında enerji kaynaklarından elde edilen gelirler yıllık bazda yüzde 47 oranında gerilerken; bütçe açığı 3,8 trilyon rublelik yıllık planın yüzde 1,5’ine tekabül eden 3,45 trilyon rubleye ulaşmıştı.

Bu tablo karşısında yetkililer, savunma ve sosyal harcamalar dışındaki bütçe kalemlerinde yüzde 10’luk bir kesintiyi tartışmaya açmış ve Ulusal Refah Fonu’nun (NWF) tükenmesini önlemek için bütçe kuralında düzeltmeye gidileceğini duyurmuştu.

Yüksek enerji gelirleri harcama kesintilerini tartışmalı hale getirdi

Ancak ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği saldırılar ile dünya petrol tüketiminin beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, durumu kökten değiştirdi.

Küresel petrol fiyatlarının 2022 yılındaki zirve seviyelerine yönelmesiyle birlikte Rus maliyesindeki alarm durumu yerini bekleyişe bıraktı.

Konuya aşina kaynaklardan biri, “Fiyat eşiğinin değiştirilmesi bütçe düzenlemesi gerektiren bir konu ve bu daha ziyade gelecek yılın meselesi” diye konuştu. Kaynak ayrıca, hükümetin bu yıl için planlanan optimizasyon çalışmalarını koordine etmeye çalıştığını ancak nihai karar için petrol ve doğalgaz fiyatlarının seyrini beklediğini sözlerine ekledi.

Diğer iki kaynak da bu yıl için baz fiyatın değişmeyeceğini teyit etti. Kaynaklara göre, planlanan harcama kesintileri de şu an için belirsizliğini koruyor.

Bütçe kuralının kritik parametresi olan “fiyat eşiği” bu yıl için varil başına 59 dolar olarak belirlenmişti. Maliye Bakanlığı, hazineyi fiyat dalgalanmalarından ve Batılı ülkelerin yaptırımlarından korumak amacıyla bu rakamın 2030 yılına kadar kademeli olarak 55 dolara düşürülmesini öngörmüştü.

Bütçe kuralı operasyonlarında belirsizlik sürüyor

Mevcut sistemde, fiili petrol fiyatı belirlenen eşiğin üzerindeyse Maliye Bakanlığı, Merkez Bankası aracılığıyla döviz ve altın alarak Ulusal Refah Fonu’nu tahkim ediyor.

Fiyatların eşiğin altında kalması durumunda ise gelir kaybını telafi etmek için rezervlerden döviz satışı gerçekleştiriliyor.

Maliye Bakanı Anton Siluanov, şubat ayı sonunda İran’daki gerilimin başlamasından günler önce, yeni bütçe kuralı parametrelerinin “birkaç hafta içinde” netleşeceğini vaat etmişti. Planlanan bu düzeltme nedeniyle bakanlık, mart ayında bütçe kuralı kapsamındaki döviz işlemlerini durdurmuştu.

Siluanov, pazartesi günü Rossiya 24 kanalına verdiği mülakatta, hükümetin orta vadede bütçenin petrol fiyatlarına olan bağımlılığını azaltmak ve devletin döviz piyasası üzerindeki etkisini minimize etmek için atılacak adımları yakında belirleyeceğini ifade etti.

Daha önce Devlet Başkanı Vladimir Putin, petrol fiyatlarındaki artıştan kaynaklanan ek bütçe gelirleri konusunda “ölçülü kararlar” alınması çağrısında bulunmuştu.

Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina ise geçen hafta yaptığı açıklamada, bütçe kuralı parametreleri belirlenirken uzun vadeli petrol fiyatlarına ilişkin muhafazakar bir değerlendirmeden yola çıkılmasının önemini vurgulamıştı.

Petrol gelirlerinde nisan ayı için rekor beklentisi

Reuters’ın ön hesaplamalarına göre, küresel kotalardaki yükselişin etkisiyle Rusya’nın federal bütçesinin petrol ve doğalgaz gelirleri, nisan ayında marta kıyasla yüzde 70 artış göstererek Ekim 2025’ten bu yana görülen en yüksek aylık seviyeye ulaşabilir.

Öte yandan, pazartesi günü petrol fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump’ın Amerikan ordusunun İran’daki elektrik santralleri ve enerji altyapı tesislerine yönelik saldırılarını erteleme talimatı vereceğini açıklamasının ardından yüzde 8’den fazla değer kaybetti.

Trump ayrıca ABD’nin savaşı sona erdirmek için İran ile görüşmeler yürüttüğünü bildirdi; ancak Tahran yönetimi Washington ile herhangi bir temas kurulduğunu reddetti.

Rusya

Rusya parlamentosu, Merkez Bankası ve Sberbank’a İHA yetkisi verdi

Yayınlanma

Rusya parlamentosunun üst kanadı; Merkez Bankası, bağlı kuruluşu Rosinkas, Sberbank ve Özel Posta İletişim Kuruluşu’na insansız araç saldırılarını engelleme yetkisi veren yasayı onayladı. Düzenleme, bu kurumların tesislerini insansız hava, su üstü ve su altı araçlarından gelebilecek saldırı veya saldırı tehdidine karşı korumayı amaçlıyor. Yasa tasarısı Ağustos 2025’te Devlet Duması’na sunulmuştu.

Rusya parlamentosunun üst kanadı Federasyon Konseyi, Rusya Merkez Bankası’na, Merkez Bankası’nın bağlı kuruluşu Rosinkas’a, Sberbank’a ve Özel Posta İletişim Kuruluşu’na (Spetssvyaz) insansız araçların faaliyetlerini durdurma ve saldırıları engelleme yetkisi veren yasayı onayladı.

Düzenleme, söz konusu kurumların insansız araçlarla gerçekleştirilen saldırılara karşı koyabilmesini öngörüyor.

Federasyon Konseyi Hukuk Dairesi’nin değerlendirme metninde, “Federal yasa, Rusya Merkez Bankası ve Rus Tahsilat Birliği’nin tesislerinin yanı sıra özel posta iletişim kuruluşunun ve Sberbank Rossii Halka Açık Anonim Şirketi’nin tesislerinin, insansız araçlarla gerçekleştirilen saldırılara veya saldırı tehdidine karşı korunmasını sağlamayı amaçlamaktadır” ifadelerine yer verildi.

Yasa, bu kuruluşlara insansız araçların kontrol sinyallerini bastırma yetkisi tanıyor.

Düzenleme ayrıca insansız hava araçlarının yanı sıra su üstü ve su altı dronlarının hasara uğratılmasına veya tamamen imha edilmesine de izin veriyor.

Rusya’da halen kurumsal güvenlik birimleri, Rusya Ulusal Muhafızları (Rosgvardiya), İçişleri Bakanlığı, Federal Güvenlik Servisi (FSB), Federal Koruma Servisi (FSO), Dış İstihbarat Servisi (SVR), Federal Ceza İnfaz Servisi (FSIN) ve Acil Durumlar Bakanlığı’na bağlı kurtarma askeri birliklerinin personeli insansız hava araçlarının faaliyetlerini durdurma yetkisine sahip bulunuyor.

Söz konusu yasa tasarısı Ağustos 2025’te Devlet Duması’na sunuldu.

Yasa tasarısının gerekçesinde, askeri operasyon sürecinde Rusya Merkez Bankası’na ait tesislerin korunmasının öncelik olarak değerlendirildiği belirtildi.

Gerekçede, yeni federal bölgelerde bulunan Merkez Bankası tesislerinin de bu kapsamda yer aldığı kaydedildi.

Belgede, “Yasa tasarısının kabul edilmesi, Rusya Federasyonu’na karşı insansız araçlar kullanılarak gerçekleştirilen sabotaj ve terör eylemlerindeki artışın arka planında, ilgili tesislerin korunması gerekliliğinden kaynaklanmaktadır” denildi.

Rusya’da St. Petersburg Ekonomi Forumu gününde İHA saldırısı

Yasa girişiminin yazarlarından biri olan Devlet Duması Finansal Piyasalar Komisyonu Başkanı Anatoliy Aksakov, yaptığı açıklamada, korunacak tesislerin yakınında İHA karşıtı savunma sistemlerinin konuşlandırılacağını söyledi.

Aksakov, personele silah da verileceğini belirtti.

Aksakov, koruma sisteminin nasıl işleyeceğine ilişkin soruya şu yanıtı verdi:

“Öncelikle ilgili tesislere yöneltilmesini ve saldırı düzenlenmesini zorlaştırmak için elektronik karıştırma uygulanacak. Yani çeşitli sinyaller bastırılacak. Bunun yanı sıra bu insansız araçları düşürmeye imkân veren sistemler de kullanılacak ve böylece ilgili tesisler korunacak.”

Aksakov, yasa tasarısının insansız araçlara karşı korunma faaliyetlerinin ilgili kuruluşların kendi bütçelerinden finanse edilmesini öngördüğünü de ifade etti.

Aksakov, “Ödemeyi kendileri yapacak. Eğer konu Merkez Bankası ise Merkez Bankası ödeme yapacak. Eğer konu Sber ise ödemeyi Sber yapacak” dedi.

Okumaya Devam Et

Rusya

Rusya ile Ukrayna arasında insansız hava aracı yarışı

Yayınlanma

Rusya Başbakan Yardımcısı Denis Manturov, ülkedeki işletmelerin günde 15 binden fazla FPV dronu tedarik edecek kapasiteye ulaştığını açıkladı. Ukrayna tarafının üretim potansiyeli ise yıllık bazda Rusya için telaffuz edilen bu miktarın yaklaşık 1,5 katı düzeyinde bulunuyor.

Rusya’da savunma sanayisinden sorumlu Birinci Başbakan Yardımcısı Denis Manturov, ülkedeki yerli işletmelerin sadece FPV (First Person View/Birinci Şahıs Bakış Açılı) dron kategorisinde günde 15 binden fazla cihazı tedarik edebilecek kapasiteye ulaştığını açıkladı.

Kommersant gazetesine mülakat veren Manturov, üretim hacmindeki artışa dikkat çekerek, “Yerli işletmeler bugün sadece FPV dronlarında günde 15 bin adetten fazla teslimat sağlayabilecek durumdadır. Oysa 2023 yılında bu miktar ancak bir ayda üretilebiliyordu” ifadelerini kullandı.

Manturov, insansız hava araçlarının geliştirilmesi sürecinde yeni teknolojilerin devreye alındığını belirtti. Geliştiricilerin yapay zeka unsurları içeren teknolojileri ve parazit korumalı iletişim çözümlerini aktif olarak sistemlere entegre ettiğini kaydeden Manturov; kamikaze dronlar ile dolanan mühimmat alanlarının da şekillendiğini ifade etti.

Rusya Birinci Başbakan Yardımcısı, insansız sistemlerin üretimini ölçeklendirme, kalite seviyesini yükseltme ve nihai maliyetleri düşürme yönündeki çalışmaların kesintisiz sürdüğünü de sözlerine ekledi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, daha önce yaptığı bir açıklamada askeri tedarik verilerine değinmişti. Putin, Nisan ayında yaptığı açıklamada, Rus birliklerinin 2024 yılında farklı tiplerde toplam 1,5 milyondan fazla insansız hava aracı teslim aldığını ve cephe hattına her gün yaklaşık 4 bin FPV dronu gönderildiğini beyan etmişti.

Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi tarafından paylaşılan veriler, iki ülkenin üretim kapasiteleri arasındaki farkı ortaya koyuyor.

Ukrayna savunma sanayisinin mevcut kapasitesi, 2026 yılı itibarıyla yılda 8 milyondan fazla FPV dronu üretilmesine imkan tanıyor. Ukrayna’da bu sınıftaki insansız hava araçlarının üretimiyle uğraşan 160’tan fazla şirket faaliyet gösteriyor.

Denis Manturov tarafından açıklanan günlük 15 bin adetlik kapasite referans alındığında, Rus işletmelerinin yıllık üretim potansiyeli yaklaşık 5,5 milyon cihaza tekabül ediyor.

Bu veriler ışığında, Ukrayna’nın beyan edilen yıllık üretim kapasitesi, Rusya Başbakan Yardımcısı Manturov’un işaret ettiği üretim seviyesini yaklaşık 1,5 kat geride bırakıyor.

Okumaya Devam Et

Rusya

Rusya Merkez Bankası döviz alımlarını haziranda dört kat artıracak

Yayınlanma

Rusya Merkez Bankası’nın iç piyasadaki net döviz alımları haziranda günlük 1,18 milyar rubleden 5,28 milyar rubleye yükselecek. Artış, Rusya Maliye Bakanlığı’nın bütçe kuralı kapsamında döviz ve altın alımlarını günlük 9,9 milyar rubleye çıkarmasından kaynaklanıyor.

Rusya Maliye Bakanlığı’nın bütçe kuralı kapsamında döviz ve altın alımlarını artırmasıyla birlikte, Rusya Merkez Bankası’nın iç piyasadaki net döviz alımları haziran ayında dört kattan fazla yükselecek.

Bakanlığın açıklamasına göre haziran ayında bütçe kuralı çerçevesinde her gün 9,9 milyar ruble tutarında döviz ve altın alımı yapılacak.

Buna karşılık düzenleyici kurum günlük 4,62 milyar ruble tutarında döviz satışı gerçekleştirecek. Bu nedenle Merkez Bankası’nın iç piyasadaki net döviz alımları günlük 5,28 milyar ruble karşılığına ulaşacak. Bu rakam bir önceki ayda günlük 1,18 milyar ruble düzeyindeydi.

Maliye Bakanlığı, haziran ayında federal bütçenin ek petrol ve doğalgaz gelirlerinin 220,2 milyar ruble olacağını öngörüyor.

Bakanlığın açıklamasında, “Mayıs 2026 sonuçlarına göre fiilen elde edilen petrol ve doğalgaz gelirlerinin beklenen aylık hacimden sapması ile baz aylık petrol ve doğalgaz gelir hacmine ilişkin değerlendirmenin baz düzeyden sapmasının toplamı eksi 12,0 milyar ruble oldu” ifadelerine yer verildi.

Bakanlık gelecekteki işlemlere ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Bu çerçevede yabancı para ve altın alımına yönlendirilecek toplam kaynak hacmi 208,2 milyar ruble olacak. İşlemler 5 Haziran 2026 ile 6 Temmuz 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Buna göre günlük yabancı para ve altın alımı hacmi 9,9 milyar ruble karşılığına ulaşacak.”

Haziran ayında Maliye Bakanlığı’nın döviz ve altın alımlarının hacmi mayıs ayına kıyasla yaklaşık 1,7 kat artacak. Günlük alım tutarı 5,8 milyar rubleden 9,9 milyar rubleye çıkacak.

Rusya Merkez Bankası, bu işlemleri aynalarken aynı zamanda döviz satışı da yapacak. Bu satışlar, Ulusal Refah Fonu’ndan geçmiş dönemlerde gerçekleştirilen yatırımların piyasaya yansıtılmasını ifade ediyor.

Günlük satış hacmi 4,62 milyar ruble seviyesinde kalacak. Bu nedenle iç piyasadaki net döviz alımları günlük 1,18 milyar rubleden 5,28 milyar rubleye yükselecek.

Maliye Bakanlığı iki aylık aranın ardından alımlara dönmüştü

Rusya Maliye Bakanlığı mayıs ayında, iki aylık aradan sonra bütçe kuralı kapsamındaki döviz ve altın işlemlerine yeniden başlamıştı. Aynı dönemde bakanlık yaklaşık bir yıl aradan sonra ilk kez döviz ve altın alıcısı konumuna geçmişti.

Temmuz 2025 ile Şubat 2026 arasında bakanlık döviz ve altın satışı yapıyordu. Mart ve nisan aylarında ise işlemler tamamen durdurulmuştu.

Piyasa katılımcıları, Maliye Bakanlığı’nın döviz ve altın alımlarını artırabileceğini bekliyordu. Bununla birlikte tahminlerde daha güçlü bir artış öngörülüyordu.

T-Investments Başekonomisti Sofya Donets ile Sinara yatırım bankasının kıdemli ekonomisti Sergey Konıgin, bakanlığın günlük işlem hacminin 5,8 milyar rubleden 16 milyar rubleye çıkmasını bekliyordu.

Bu beklentilerin etkisiyle rublede değer kaybı başlamıştı. BKS Mir Investitsiy piyasa uzmanı Dmitriy Babin’in dikkat çektiği üzere, 2 Haziran’da Rus para birimi mayıs ortasından bu yana ilk kez yuan karşısında 10,8 ruble seviyesinin üzerine çıktı.

3 Haziran sabahındaki işlemlerde eğilim devam etti. Saat 10.30 itibarıyla yuan kuru, mayıs başından bu yana ilk kez 10,9 ruble seviyesine yaklaştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English