Diplomasi
Rusya ve Ukrayna, İstanbul’da üçüncü tur müzakereler için masaya oturuyor

Rusya ve Ukrayna heyetleri, 23 Temmuz’da İstanbul’da üçüncü tur müzakereler için bir araya geliyor. Görüşmelerin ana gündemini, tarafların geçen ay sunduğu ve taban tabana zıt görüşler içeren barış memorandumu teklifleri oluşturuyor. Müzakereler, ABD Başkanı Trump’ın Ukrayna’ya yönelik yeni silah sevkiyatı planı ve Moskova’ya yönelik 50 günlük ateşkes ültimatomu gölgesinde gerçekleşecek.
Rusya ve Ukrayna heyetleri, barış görüşmelerinin üçüncü turu için bu hafta İstanbul’da bir araya geliyor.
Bugün Çırağan Sarayı’nda yapılması beklenen görüşmelerin ana gündemini, tarafların haziran başında birbirlerine sundukları ve taban tabana zıt pozisyonları yansıtan barış memorandumu taslakları oluşturuyor.
Müzakereler, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna’ya büyük ölçekli silah sevkiyatı açıklaması ve Moskova’ya yönelik 50 günlük ateşkes ültimatomunun gölgesinde gerçekleşiyor.
Doğrudan görüşmeler, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in mayıs 2025’te yaptığı çağrıyla 2022’de durdukları noktadan yeniden başlamıştı. İlk iki turda taraflar, ‘1000’e 1000’ formülüyle esir takası ve hayatını kaybeden askerlerin cenazelerinin iadesi konularında anlaşmaya varmıştı.
Üçüncü turda Rus heyetine yine Devlet Başkanı Yardımcısı Vladimir Medinskiy, Ukrayna heyetine ise eski Savunma Bakanı ve şimdiki Milli Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanı Rüstem Umerov başkanlık edecek.
Kremlin’den temkinli beklenti
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, 22 Temmuz’da yaptığı açıklamada, görüşmelerden ‘mucize kabilinden bir atılım’ beklenmemesi gerektiğini belirtti.
Peskov, “Ukrayna meselesi o kadar karmaşık ki, esir takası veya cenazelerin iadesi gibi konularda anlaşmaya varılması bile başlı başına bir sonuçtur,” dedi.
Peskov, üçüncü turda tarafların sundukları iki taslak metin üzerinden fikir alışverişinde bulunacağını ve müzakereler yürüteceğini söyledi.
Moskova’nın sunduğu memorandum, üç ana bölümden oluşuyor. İlk bölümde Kırım, Donetsk, Lugansk, Zaporijya ve Herson oblastlarının uluslararası tanınması, Ukrayna’nın tarafsızlığı, nükleer silahlardan arınması, ordusunun sınırlandırılması, Rusça konuşan nüfusun haklarının güvence altına alınması, Nazizm propagandasına yasak getirilmesi ve Rusya’ya yönelik yaptırımların kaldırılması gibi maddeler yer alıyor.
Ateşkes şartları için iki seçenek sunan Rusya, ya Ukrayna ordusunun belirtilen bölgelerden tamamen çekilmesini ya da askeri sevkiyatların durdurulması, seferberliğin sona ermesi, yabancı askeri varlığın sonlandırılması ve devlet başkanlığı seçimlerinin ilan edilmesi gibi on maddelik bir ‘paket teklifi’ öneriyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Rusya’nın belgesini ‘Ukrayna tarafının ciddiye almayacağı bir ültimatom’ olarak nitelendirmişti.
Ukrayna’nın karşı teklifi
Kiev’in altı bölümlük memorandumunda ise barış görüşmelerinin ön koşulu olarak tam ve koşulsuz ateşkes talep ediliyor. Ukrayna’nın egemenliğine vurgu yapılan metinde, ülkenin tarafsız olmak zorunda olmadığı, AB ve NATO üyeliği yolunda ilerleme hakkına sahip olduğu belirtiliyor.
Rusya’nın 2014’ten bu yana elde ettiği toprak kazanımlarının tanınmayacağı ve müzakerelerin başlangıç noktasının mevcut temas hattı olacağı ifade ediliyor.
Ayrıca, yaptırımların aşamalı olarak kaldırılabileceği ancak ‘snapback’ mekanizmasıyla hızla geri getirilebilmesi gerektiği ve Rusya’nın dondurulan varlıklarının Ukrayna’nın yeniden imarı için kullanılması gerektiği vurgulanıyor.
Vladimir Putin ise iki belgeyi ‘tamamen zıt iki memorandum’ olarak tanımlamış, ancak “Müzakereler tam da yakınlaşma yolları aramak için düzenlenir,” diye eklemişti.
Trump’ın yeni stratejisi ve ültimatomu
Müzakerelerden kısa bir süre önce ABD Başkanı Donald Trump, Rusya politikasında bir değişikliğe giderek Avrupalı NATO müttefikleriyle Ukrayna’ya ‘büyük ölçekli’ silah sevkiyatı konusunda anlaştığını duyurdu.
Yeni plana göre Avrupalı ülkeler kendi stoklarından Ukrayna’ya silah tedarik edecek, ABD ise bu stokları yeni alımlarla dolduracak. Trump ayrıca, Moskova’nın 50 gün içinde (2 Eylül’e kadar) ateşkese yanaşmaması hâlinde ‘çok sert’ yaptırımlar uygulamakla tehdit etti.
Kremlin Sözcüsü Peskov, Trump’ın açıklamalarını ‘oldukça ciddi’ olarak nitelerken, Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, ABD Başkanı’nın AB ve NATO yönetiminden ‘yakışıksız bir baskı’ altında olduğunu düşündüklerini söyledi.
Batı’dan Ukrayna’ya yeni askeri yardımlar
Avrupalı müttefikler, Trump’ın teklifini Ukrayna’yı yeniden silahlandırmak için bir fırsat olarak gördü. 21 Temmuz’da ‘Ramstein’ formatında düzenlenen toplantıda pek çok ülke yeni yardım paketleri açıkladı. İngiltere ve Almanya, 220 bin Gepard uçaksavar mühimmatı ve modern İHA’lar tedarik etme sözü verdi.
Kanada, Ukrayna savunma sanayiini finanse edeceğini ve tank bakımı için 20 milyon Kanada doları ayıracağını duyurdu. Hollanda, İHA’lar ve F-16 bakımı için toplam 325 milyon avro taahhüt ederken, Norveç ve İsveç de yeni yardım paketleri hazırladıklarını bildirdi.
Ayrıca, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ukrayna’da ateşkesi denetlemek üzere gönderilebilecek Fransız-İngiliz seferi gücünün sayısının 50 bine çıkarılabileceğini belirtti.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova ise bu tür girişimleri ‘yabancı müdahaleye hazırlık’ olarak gördüklerini ve bu güçleri meşru askeri hedef sayacaklarını açıkladı.
‘Trump’ın ültimatomu karşısında Rusya’nın pozisyonunu değiştirmesi beklenemez’
Russia in Global Affairs dergisinin baş editörü Fyodor Lukyanov’a göre, önceki turlardan bu yana hiçbir şey değişmedi ve taraflar aynı pozisyonlarda duruyor.
Lukyanov, “Görüşmelerin gündemi yine esir takası, cenazeler ve çocuklar gibi ihtilafın özünü etkilemeyen insani konular olacaktır. Trump’ın ültimatomu karşısında Rusya’nın pozisyonunu değiştirmesi beklenemez,” dedi.
Valday Kulübü uzmanı Andrey Kortunov ise müzakerelerde teknik ve insani konularda ilerleme kaydedilebileceğini, ancak asıl merak konusunun siyasi gündemin genişleyip genişlemeyeceği olduğunu belirtti.
Kortunov, “Heyetlerin aynı kalması, gündemin de büyük ölçüde aynı kalacağını gösteriyor. Amerikan yönetiminin pozisyon değişikliği, Ukrayna’nın sert tutumunu korumasına ve siyasi çözüm yerine geçici ateşkes konusuna odaklanmasına neden olacaktır,” değerlendirmesinde bulundu.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’










