Amerika
Silikon Vadisi Bankası neden battı?

Cuma günü, ABD’deki Silikon Vadisi Bankasının (SVB) batması ile birlikte 2008’dekine benzer yeni bir mali kriz endişesi tüm dünyaya yayılmaya başladı.
Toplam varlık açısından ABD’de kayıtlara geçen en büyük ikinci banka iflası olarak nitelendirilen bu batışın başta ABD bankacılık sektörü olmak üzere tüm finansal piyasalara etkisinin olması bekleniyor.
SVB’nin batmasının nedenleri arasında, Amerikan Merkez Bankası Fed’in, enflasyonu kontrol altına almak gerekçesiyle girdiği agresif faiz artırımı sarmalı birinci sırada yer alıyor.
Teknoloji rallisinin acı sonu
Forbes dergisinin yayınladığı ‘Amerikanın En İyi Bankaları’ listesinde ilk 100’ün gediklisi olan SVB, aynı zamanda esas olarak pandemi dönemi rekor kârlar açıklayan teknoloji şirketlerinin finansörüydü. Teknoloji şirketlerinin hisselerinde geçen sene başlayan düşüş ve silikon vadisi devlerinin maliyet artışlarını gerekçe göstererek binlerce kişiyi işten çıkarmaya başlaması, sonun da başlangıcıydı. Düşük faizli ve bol nakitli yıllarda köşeyi dönen bu şirketler için şimdi finansman ve likidite sorunu baş göstermişti.
Meseleyi şöyle özetlemek mümkün: 2020 ve 2021 yıllarında bol nakit ile şişen SVB, elindekini o zamanlar düşük faizli olan Hazine bonolarına veya Fed rezervlerine yatırmak yerine, garanti ve para getirecek uzun vadeli devlet tahvillerine veya mortgage temelli tahvillere yatırmıştı. 2022 sonunda SVB’nin 74 milyar dolar civarında kredi borcu ve 120 milyar dolar civarında tahvil yatırımı vardı.
SVB nasıl ve neden battı?
Klasik bankacılıkta, mevduat alıp kredi vermek üzerine kurulu sistem, SVB gibi ‘startup’ kreditörleri söz konusu olduğunda mevduat toplayıp bono almak şeklinde işliyor. Bu durumda, geleneksel bankacılıktaki ‘mudi riski’ni hesaplayıp kredi vermek, bu risktense devlet destekli uzun vadeli faiz getiren kağıtları satın alarak yatırım yapmaya dönüşüyor.
Tam da bu nedenle, SVB türü bankalar, faiz döngüsüne çok daha bağımlı hale geliyor, çünkü yatırım amaçlı aldıkları uzun vadeli devlet tahvillerinin değeri, olası bir faiz artırımında hızlı bir biçimde düşüyor.
SVB örneğinde gördüğümüz de tam olarak bu. Tahvil yatırımları, SVB’nin varlığının yüzde 56’sını oluşturuyor. Karşılaştırmak için bakarsak, Bank of America’da bu oran yüzde 28.
Risk sermayesi kaçarken…
Bununla bağlantılı diğer mesele, SVB’nin bir ‘startup’ bankası olması. Bloomberg’de SVB’nin batışını analiz eden Matt Levine, startup’ların bir ‘düşük faiz fenomeni’ olduğuna dikkat çekiyor. Düşük faiz ortamında riske edilebilecek para, ani faiz artışında edilemez hale geliyor ve banka müşterileri, mevduatlarını para akışı için değil, örneğin ücret veya kira ödemeleri için çekmeye başlıyor.
Levine, ‘risk sermayesi’nin (venture capital) ağırlık kaydırmaya başlamış olmasına da dikkat çekiyor. Founders Fund’ın kurucusu Peter Thiel gibi ünlü ‘risk kapitalistleri’nin startup’lardan paralarını SVB’den çekmeyi tavsiye etmesi, bu tip sermayenin ‘sürü psikolojisi’nin kanıtı olarak görülüyor. Thiel’in yanı sıra bir başka risk sermayesi grubu Canaan da yatırım yaptığı şirketlerden de ‘gerektiğince’ fonlarını çekmelerini istedi.
Kurtarmama görünümlü kurtarma
ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, 2008-9 krizinde olduğu gibi geniş çaplı bir banka kurtarma faaliyetine girmeyeceklerini söyledi.
Yani bu açıklama, bankaların kurtarılmasını kamunun üzerine bindirmeyeceğiz demek. Ama SVB için yapılan düzenleme, işin pek de böyle ilerlemeyeceğine işaret ediyor.
Federal Mevduat Sigorta Şirketinin (FDIC) 250 bin doların altında mevduata sahip müşterilere paralarını çekme garantisi verdiği açıklanmıştı. Daha sonra Fed, FDIC ve Hazine tarafından yapılan açıklamada, Başkan Joe Biden’ın da onayıyla, pazartesi günü itibariyle tüm müşterilerin paralarını çekebileceği ilan edildi. Elbette, bu yükü ‘vergi mükelleflerinin omuzlamayacağı’ kaydıyla…
Açıklamada New York merkezli Signature Bank’in de benzer bir riskte olduğu vurgulandı ve aynı prosedürün bu banka için de işletileceği belirtildi.
Fed’in ayrıca acil durum banka fonlama programı açıklayacağı belirtiliyor. Bu, bankaların mevduat sahiplerinin ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için kullanılacak. Bunun için Fed tarafından Bank Term Funding Program’in (BTFP) kuruluşu ilan edildi.
Üçlü duyuruda dikkat çekici noktalardan biri, garantinin hissedarlar ve teminatsız tahvil alacaklılarını kapsamaması.
Financial Times (FT), bu düzenlemeleri, “Faiz artırımı kaynaklı hiçbir kayıp realize olmayacak,” diyerek duyurdu. Kılık değiştirmiş kurtarma paketi de diyebiliriz…
SVB’nin Britanya kolunu HSBC satın aldı
Öte yandan SVB’nin batışı, daha büyük ve likidite sorunu çekmeyen tekellerin de iştahını kabartmış görünüyor.
Nitekim Avrupa’nın finans devi HSBC, SVB’nin Birleşik Krallık’taki kolunu satın aldı.
Hükümet tarafından yapılan açıklamaya göre, bankanın ülkedeki faaliyetleri HSBC’ye devredildi. Yapılan açıklamada, Silicon Valley Bank UK’de mevduatı bulunanların, bugün itibarıyla mevduatlarına erişebilecekleri belirtildi. 10 Mart itibariyle SVB İngiltere’nin borcunun 5,5 milyar sterlin, mevduatlarının yaklaşık 6,7 milyar sterlin civarında olduğu belirtiliyor.
Birleşik Krallık Maliye Bakanı Jeremy Hunt, hükümeti ve Bank of England’ın satışı ‘kolaylaştırmak’ için çaba sarf ettiğini, böylece İngiltere’de bulunan SVB müşterilerine güven verecek bir çözüm bulduklarını savundu.
Amerika
ABD kontrolündeki hesaptan Venezuela’ya 12 milyar dolar aktarıldı

ABD denetiminde açılan özel hesaptan dokuz ayda geçen 12,26 milyar dolarlık doğal kaynak gelirinin büyük kısmı Venezuela’ya geri aktarıldı. Washington onaylı transferlerin 11,7 milyar doları bolivarı desteklemek, 130 milyon doları ise dış borçları kapatmak amacıyla kullanıldı.
ABD kontrolündeki bir banka hesabından 3 Ocak ile Eylül 2026 sonu arasındaki dönemde Venezuela’nın doğal kaynak ihracatından elde edilen 12,26 milyar dolarlık gelir geçti.
The New York Times’ın (NYT) ABD hükümetinin talebiyle hazırlanan gizli KPMG raporuna dayandırdığı habere göre, söz konusu kaynağın ezici çoğunluğu kısa süre içinde yeniden Venezuela’ya aktarıldı.
Gazeteye göre ABD Hazine Bakanlığı, Nicolas Maduro’nun iktidardan uzaklaştırılmasının ardından Venezuela’nın ihracat gelirlerini muhafaza etmek ve dağıtımını gerçekleştirmek amacıyla bu hesabı açtı.
İlk aşamada Katar’da açılan hesap, ocak ayının sonunda New York’taki Citibank bünyesine taşındı.
Hesap üzerinden yürütülen her işlem, ABD Dışişleri Bakanlığı ile ABD Hazine Bakanlığı yetkililerinin resmi onayını gerektirdi.
Hesapta 30 Eylül itibarıyla yaklaşık 170 milyon dolar kaldı.
Venezuela’ya geri gönderilen kaynağın 11,7 milyar dolarlık büyük kısmı, ticari bankaların döviz müzayedeleri aracılığıyla ülke para birimi bolivarı desteklemek için kullanıldı.
Hesaptaki kaynaktan yaklaşık 130 milyon dolarlık bir diğer kısım ise Venezuela hükümetinin başta diğer devletler ve uluslararası örgütler olmak üzere dış yükümlülüklerinin ödenmesine tahsis edildi.
Girişlerin ana bölümünü petrol satışları oluşturdu.
Eylül ayı sonu itibarıyla hesaba giren toplam kaynağın yüzde 61’lik bölümü, uluslararası emtia tüccarları Trafigura ve Vitol tarafından aktarılan paralardan oluştu.
Bununla birlikte rapordaki veriler Venezuela’nın bütün ihracat gelirlerini kapsamıyor; kimi petrol üreticileri ödemeler için farklı takas ve hesap mekanizmalarından yararlandı.
NYT, KPMG raporunda Washington yönetiminin daha önce yapmayı taahhüt ettiği petrol sektörünün resmi mali denetiminin yer almadığına da işaret etti.
The Washington Post ise geçen hafta yayımladığı haberde, Venezuelalı milyarder Alejandro Betancourt’un petrol sektöründe ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin kilit ortağı haline geldiğini duyurmuştu.
Washington’ın desteğini alan Betancourt, 63,7 milyar varil rezervi bulunan sahaların haklarını devralarak bir petrol imparatorluğu kuruyor.
ABD yönetimi bu işbirliğinin karşılığında Venezuelalı iş insanının şirketinden pay alacak ve üretilen petrolün bir kısmını indirimli fiyattan satın alma hakkı elde edecek.
Amerika
Dominik Başkanı Abinader, Bukele’ye destek verdi

Dominik Cumhuriyeti Başkanı Luis Abinader, Haiti konusunda hükümetinin El Salvador lideri Nayib Bukele ile işbirliği içinde olduğunu ve ona lojistik ve istihbarat desteği sağladığını belirtti.
Abinader, Haiti’ye kısa süre önce sevk edilen Salvadorlu askerlerin operasyonlarının, büyük ölçüde BM destekli çok uluslu çete bastırma gücünün çerçevesi dışında yürütülmesi nedeniyle mercek altına alındığı bir dönemde bu açıklamayı yaptı.
Abinader, BM destekli gücün eylemlerini El Salvador’un askerleriyle koordine ederek “El Salvador ordusunu ve Başkan Bukele’nin tutumunu kararlı bir şekilde desteklemesini” istedi.
Çete bastırma gücünün (GSF) sözcüsü Igor Rugwiza, salı günü Associated Press’e yaptığı açıklamada, “ortak güvenlik hedeflerini desteklemek amacıyla” Haiti yetkilileri ve ilgili uluslararası ortaklarla yakın bir şekilde koordinasyon içinde olduklarını söyledi.
Rugwiza yaptığı açıklamada, “(Güç), Haiti’de faaliyet gösteren tüm güvenlik aktörleri arasında etkili koordinasyon ve çatışmaların önlenmesini, sürdürülebilir güvenlik sonuçlarına ulaşmak için hayati önemde görüyor,” dedi.
Rugwiza, gücün yürüttüğü her türlü faaliyetin “yetki alanı, belirlenmiş komuta ve kontrol düzenlemeleri, angajman kuralları ve geçerli insan hakları hukuku yükümlülüklerine uygun olarak gerçekleştirildiğini” de sözlerine ekledi.
Haiti Başbakanı Alix Didier Fils-Aimé, salı günü Salvador Cumhurbaşkanı Nayib Bukele’ye “çetelerin püskürtülmesindeki desteği ve kararlılığı” için teşekkür ederek, bu işbirliğinin devam edeceğini belirtti.
“Çetelerle mücadelede Salvadorlu güçlerin gösterdiği kararlılığı takdir ediyorum,” diye yazan Fils-Aimé, çete bastırma gücü, Haiti polisi ve askerleri ile uluslararası ortakların katkılarının “sahadaki operasyonları güçlendirmemize, bölgenin kontrolünü yeniden ele geçirmemize ve devlet otoritesini yeniden tesis etmemize olanak tanıdığını” ekledi.
Abinader, Bukele’ye yardım etmeye devam edeceğine söz verdi ve El Salvador Savunma Bakanı’nın Dominik Cumhuriyeti’ndeki mevkidaşıyla neredeyse her gün görüştüğünü belirtti.
Öte yandan Fils-Aimé, Haiti’deki Salvadorlu askerlerin geleceğini görüşmek üzere önümüzdeki hafta Orta Amerika ülkesine yapacağı ziyaret kapsamında El Salvador hükümeti ile bir araya gelmesi planlanıyor.
El Salvador, ABD Dışişleri Bakanı Rubio’ya tepkili
Axios’ta yer alan habere göre ise, ABD Başkanı Donald Trump’ın tam desteğine rağmen Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Salvador’un Haiti’ye asker göndermesine itiraz ediyor.
Diplomatik notlara ve konuyu yakından bilen kaynaklara göre, Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, El Salvador’un Haiti’deki çeteyle mücadele çabalarına “sessizce” itirazda bulundular.
Pazartesi günü El Salvador, Haiti’deki üst düzey ABD diplomatının “güvenilirliğini” sorgulayan resmi bir kınama açıklaması yayınladı.
Bu tartışma, Trump’ın MAGA dış politika hedefleri ile Dışişleri Bakanlığı’ndaki profesyonel diplomatik çevreler arasındaki gerilimi ortaya koyuyor.
Bir ABD’li yetkili Axios’a, “Başkan’ın Batı Yarımküre’de görmek istediği değişimi görmek istemeyen bir bürokrat kesimi var,” dedi.
31 Ekim’de ABD Büyükelçiliği yakınlarında, beş zırhlı personel taşıyıcısından oluşan bir Salvador konvoyuna çeteler tarafından düzenlenen ve konvoyun ateş altında kaldığı saldırının ardından, Dışişleri Bakanlığı yetkilileri ile El Salvador arasında gerginlikler patlak verdi.
3 Kasım’da, Salvador’a ait saldırı helikopterleri, Çad’dan gelen GSF askerlerine saldıran çeteleri püskürttü; Bukele bunu X’te paylaştı.
ABD Maslahatgüzarı David Howell, Haiti Başbakanı Alix Didier Fils-Aimé’ye gönderdiği bir kısa mesajda, El Salvador’un GSF ile “koordinasyon içinde olmadığını” dile getirdi.
Axios ile paylaşılan kısa mesajın bir kopyasına göre ABD’li yetkili şunları söyledi:
“En az üç kayıp verdiler. Tıbbi bir planları yok. Anladığım kadarıyla GSF askerlerini az kalsın öldürüyorlardı.”
Howell, başbakandan El Salvador Savunma Bakanlığı’na, “mümkün olan en kısa sürede… koordinasyon sağlanana kadar” operasyonları durdurmasını söylemesini istedi ve “GSF askerlerini ya da sivilleri öldürecekler ya da kendileri ölecekler,” dedi.
El Salvador daha sonra Howell’ı yanlış bilgi yaymakla suçladı.
5 Kasım’da, San Salvador’daki ABD büyükelçiliği, Bukele hükümetine bir diplomatik not aracılığıyla resmi bir protesto gönderdi.
Axios’a gösterilen belgede, ABD’nin “Salvadorlu askeri personelin bu koordinasyon eksikliğine şiddetle karşı çıktığı” belirtiliyor.
Notta, El Salvador’un “koordinasyon eksikliğinin” GSF’yi tehlikeye attığı ve “Salvadorlu askerlerin ateş açması” sonucu ABD Büyükelçiliği’nin vurulduğu, “ABD personelinin ise kıl payı kurtulduğu” belirtildi.
Bir kaynak, Bukele’nin bu “diplomatik nota” yüzünden öfkelendiğini söyledi:
“Tutumuydu şöyle: ‘Ne oluyor lan? Trump’a danıştım. O, ne yapmamız gerekiyorsa yapın demişti, ama bir bürokrat buna karşı mı çıkıyor?’”
Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, diplomatik notayı kimin onayladığının belirsiz olduğunu belirttiler ve Howell’ın Haiti başbakanına gönderdiği yazışma hakkında yorum yapmadılar.
Pazartesi günü, Bukele hükümeti Howell ve Dışişleri Bakanlığı yetkililerine sert bir yanıt verdi.
El Salvador’un diplomatik notu, 4 madde içeren bir çürütme sundu.
Büyükelçiliğe isabet eden ateşle ilgili olarak El Salvador Dışişleri Bakanlığı, askerlerinin esasen binaya sırtlarını dönmüş durumda olduklarını ve binadan uzak yönde ateş ettiklerini belirtti.
El Salvador, “El Salvadorlu personelin ateşinin Amerikan Büyükelçiliği tesislerine isabet etmesi söz konusu değildir,” diye yazdı.
Çad’dan gelen birliklere yönelik saldırı ile ilgili olarak El Salvador, “Salvadorlu personel saldırıyı püskürttü. Salvadorlu unsurların ateşinin Çad’ın mevzisine yöneltilmiş olması ihtimali söz konusu değildir,” diye yazdı.
El Salvador ayrıca, 26 Ekim’den bu yana silahlı kuvvetlerinin GSF ve Haitili yetkililerle “hava varlıklarını” defalarca koordine ettiğini belirtti.
El Salvador, Howell’ın üç askerinin yaralandığına dair iddiasını “kesinlikle reddettiğini” belirtti.
Notada şöyle denildi:
“Bu kadar ciddi bir konuda, bunu destekleyecek herhangi bir kanıt sunulmaksızın yanlış bilgilerin yayılmış olması, söz konusu raporda yer alan ve doğruluğunun teyit edilebilmesini sağlayacak her türlü kanıttan yoksun olan diğer iddiaların güvenilirliği konusunda ciddi şüpheler uyandırmaktadır.”
Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili, “üç Salvadorlu yaralandı… bunlardan birinin durumu, ek tedavi için ülke dışına tıbbi tahliye edilmesini gerektirecek kadar ciddiydi” diye ısrar etti.
El Salvador hükümetine yakın bir kaynak, Axios’a bacak desteği takmış, gülümseyen bir askerin fotoğrafını gösterdi ve bu askerin, yaralanmasının ciddiyetinden değil, yeterli tıbbi imkânların bulunmaması nedeniyle Haiti’den uçakla tahliye edildiğini söyledi.
Dışişleri Bakanlığı, Pazar günü ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun açıklamalarını yineleyerek, El Salvador’un çabalarını takdir ettiğini, “fakat Trump yönetiminin, Haiti’yi çetelerden kurtarma çabalarını destekleyen Başkan Trump’ın politikasının sorunsuz bir şekilde uygulanmasını sağlamak için çete karşıtı operasyonlar arasında çakışmayı önleme gerekliliği konusunda da net bir tutum sergilediğini” belirtti.
Amerika
ABD Kongresinde Cumhuriyetçilerin yeni liderleri Jordan ve Thune oldu

ABD Kongresinin yeni döneminde Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi grup liderliğine Jim Jordan seçilirken, Senatoda John Thune görevini korudu. Parti içi seçimlerde Jordan 73’e karşı 106 oyla kazanırken, Thune senatörlerin oybirliğiyle yeniden liderliğe getirildi.
ABD Kongresinin yeni döneminde Cumhuriyetçilerin her iki kanattaki grup liderlerini belirlediği ve CBS News’ün aktardığına göre Temsilciler Meclisinde Kongre üyesi Jim Jordan’ın liderliği üstleneceği, Senatoda ise John Thune’un liderlik görevini koruyacağı açıklandı.
Parti içi seçimler 10 Kasım Salı günü yapıldı.
Ohio eyaletini temsil eden Jim Jordan, Temsilciler Meclisindeki oylamada 73’e karşı 106 oyla galip geldi.
Televizyon kanalı, Jordan’ın ABD Başkanı Donald Trump’ın en yakın müttefiklerinden biri sayıldığını ve alt kanattaki Adalet Komisyonuna başkanlık ettiğini kaydetti.
Senatodaki Cumhuriyetçiler ise Güney Dakota eyaletini temsil eden John Thune’u oybirliğiyle yeniden grup lideri seçti.
Diğer taraftan CBS News’ün aktardığına göre bazı senatörler, öncelikle ABD’deki ara seçimlerin sonuçlarını ele almak amacıyla oylamanın ertelenmesini önerdi.
ABD Kongresinin yeni üyeleri 3 Ocak 2027’de göreve başlayacak.
Bu tarihe gelindiğinde Cumhuriyetçiler her iki kanatta da azınlık konumuna düşecek.
ABD’de 3 Kasım’da düzenlenen Kongre ara seçimlerinde Demokratlar her iki kanatta da çoğunluğu elde etti.
Oylama öncesinde Senato ve Temsilciler Meclisinin kontrolü Cumhuriyetçilerin elindeydi; seçimler sonrasında Cumhuriyetçiler her iki kanattaki yönetimi rakiplerine devredecek.
Çoğunluğun Demokratlara geçmesi, Trump yönetimine yönelik meclis soruşturmaları başlatmalarına, bütçe kararlarını etkilemelerine ve kamu görevleri için önerilen adayları engellemelerine olanak tanıyacak.
Öte yandan Beyaz Saray lideri yasa tasarılarını veto etme hakkını koruyacak.
Kongre üyesi Jordan, Temsilciler Meclisinde Cumhuriyetçilerin liderliği için kampanyasına henüz ara seçimler yapılmadan önce başlamıştı.
Mevcut Meclis Başkanı Mike Johnson’ın yeni Kongre döneminde grup liderliğine aday olmama kararı bu girişime zemin hazırlamıştı.
Thune ise Senatodaki Cumhuriyetçi grubun liderliğini ilk kez Kasım 2024’te üstlenmişti.
Siyasetçi o dönemki parti içi seçimlerin ikinci turunda 53 oyun 29’unu alarak kazanmıştı ve 2005 yılından bu yana Senatoda Güney Dakota’yı temsil ediyor.
Ülkenin federal yasama organı olan ABD Kongresi, üst kanat Senato ve alt kanat Temsilciler Meclisi olmak üzere iki kanattan oluşuyor.
Kongre yasaları kabul ediyor, kamu harcamalarını onaylıyor, yürütme erkinin çalışmalarını denetliyor ve savaş ilan etme yetkisini elinde bulunduruyor.
Asya2 hafta önceMao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Amerika5 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Dünya Basını2 hafta önceEmperyalizmin açmazları: Savaşlar, yalanlar ve çöken refah devleti
Ortadoğu2 hafta önceİsrail’de rekor katılımlı seçim: İki blok da 61 sandalyeye ulaşamıyor
Ortadoğu2 hafta önceABD ara seçim sonrası İran’a saldırı için Körfez’i uyardı
Asya1 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir












