Bizi Takip Edin

Amerika

Silikon Vadisi Çin yapay zekâsına yönelik ABD yasaklarına neden karşı çıkıyor?

Yayınlanma

ABD’de Trump yönetimi, Çin menşeli açık ağırlıklı yapay zekâ modellerini yasaklama fikrini gündeme getirdiğinde, Çinli teknoloji şirketleri ve Çin hükümeti daha tepki göstermeden Silikon Vadisi itiraz etmeye başladı.

Yalnızca bir hafta içinde, irili ufaklı ABD’li teknoloji şirketleri tarafından Çin modellerine yönelik bir yasağa karşı çıkan iki açık mektup yayımlandı.

Nvidia CEO’su Jensen Huang’ın X platformundaki ilk paylaşımında yer verdiği mektuplardan biri; Google, Microsoft, OpenAI ve Meta’nın da aralarında bulunduğu 100’den fazla sektörün önde gelen ismi tarafından imzalandı.

Mektupta, “Bu riske verilecek doğru yanıt, açık ağırlıkları yasaklamak değildir” denildi ve politika yapıcılara kapsamlı bir yasaktan kaçınmaları, “erken kısıtlamalardan uzak durarak yapay zekâ alanındaki çeşitliliği korumaları” çağrısında bulunuldu.

Diğer mektup ise yaklaşık 200 girişim ve yatırımcıdan oluşan Little Tech Association tarafından doğrudan Trump yönetimine gönderildi. Mektupta böyle bir yasağın “rekabeti boğacağı, mevcut büyük oyuncuların konumunu güçlendireceği ve zekâ üzerinde bir vergi işlevi göreceği”, aynı zamanda Amerikan şirketlerinin maliyetlerini artırıp seçeneklerini daraltacağı belirtildi.

Washington ile Silikon Vadisi arasında yapay zekâ konusunda yaşanan ayrışmayı tetikleyen gelişme, Çinli girişim Moonshot AI’ın son modeli Kimi K3’ü piyasaya sürmesi oldu. Bu model, geçen yıl DeepSeek’in büyük çıkışının ardından yönetimin başlattığı tartışmayı yeniden alevlendirdi: Çin yapay zekâ modelleri nasıl sınırlandırılmalı?

Özellikle Kimi K3’ün piyasaya sürülmesiyle birlikte ABD ve Çin modelleri arasındaki fark giderek daralıyor. Bazıları bu gelişmeyi “yeni bir DeepSeek anı” olarak nitelendirirken, model Silikon Vadisi’nde yeni bir sarsıntı yarattı. Temmuz ayında Claude ve GPT’nin son modelleri, Artificial Analysis’in küresel zekâ sıralamasının zirvesinde yer aldı. Kimi K3 kısa süreliğine dördüncü sıraya yükseldi, ardından yedinciliğe geriledi. Buna rağmen en yüksek sıralamaya sahip Çin modeli olmayı sürdürdü.

Çin yapay zekâ modellerine doğrudan yasak getirilmesini karmaşıklaştıran temel unsur, bu modellerin çoğunun açık ağırlıklı olması.

Açık ağırlıklı bir model yayımlandığında herkes bu modeli çalıştırabilir, ince ayar yapabilir ve üzerine ürünler geliştirebilir. Ancak modelin eğitildiği verilere erişemez. Açık kaynaklı modeller ise buna karşılık eğitim verilerini ve kodlarını da yayımlar.

DeepSeek ve Kimi K3 dâhil olmak üzere tartışmanın merkezindeki Çin modellerinin hiçbiri tam anlamıyla açık kaynaklı değil. Çünkü tamamı eğitim verilerini gizli tutuyor. Bu durum, modellerin önyargılı biçimde eğitilmiş olabileceği ya da Pekin yönetimine gizli erişim sağlayabilecek “arka kapılar” gibi uyuyan işlevler barındırabileceği yönündeki iddialara alan açıyor.

ABD’li teknoloji şirketlerinin Çin yapay zekâ modellerine ve daha genel anlamda açık ağırlıklı ve açık kaynaklı yapay zekâ modellerine yönelik bir yasağa karşı çıkma nedenleri farklılık gösteriyor. Ancak Silikon Vadisi’nden yükselen geniş çaplı tepki, yapay zekâ değer zincirindeki hemen herkesin bir şekilde bu modellerin piyasada kalmasına ihtiyaç duyduğunu gösteriyor.

Nvidia’nın öncülük ettiği çip üreticileri, yasağa neden karşı çıktıkları konusunda oldukça açık.

Huang geçen hafta Axios’a verdiği röportajda, “Bu Çin modelleri mükemmel. Mükemmel olan açık kaynaklı modeller kullanılmalı” dedi.

Huang, “Ücretsiz yapay zekâ donanım sektörü için harika olmalı. Ücretsiz yapay zekâ çipler için harika olmalı. Ücretsiz yapay zekâ veri merkezleri için harika olmalı” ifadelerini kullandı.

Başka bir deyişle, açık olsun ya da olmasın, yeni modeller eğitildikçe ve devreye alındıkça özellikle Nvidia’nın ürettiği gelişmiş yapay zekâ çiplerine olan talep artıyor.

Çin yapay zekâ modellerinin yapay zekâ çıkarım maliyetlerini düşürmesiyle birlikte daha fazla girişim bu modellerin üzerine ürün geliştirebiliyor. Bu da Nvidia ve diğer şirketlerin çiplerine yönelik talebi artırıyor.

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi bünyesindeki Wadhwani Yapay Zekâ Merkezi Direktörü Aalok Mehta, “Bir çip sağlayıcısıysanız, piyasada daha fazla rakibin bulunmasından ve dolayısıyla çiplere yönelik toplam talebin artmasından elbette fayda sağlarsınız” dedi.

Nvidia yalnızca açık mektubu imzalamak ve paylaşmakla yetinmedi.

Şirket pazartesi günü, güvenli ve emniyetli yapay zekâ için açık kaynaklı araçlar geliştirmeyi amaçlayan Open Secure AI Alliance’ı duyurdu. Yaklaşık 40 şirketten oluşan koalisyonda Microsoft, Cisco, SpaceX ile Güney Koreli SK Telecom ve Naver da yer alıyor.

Google, Microsoft ve Amazon gibi büyük bulut hizmeti sağlayıcıları ise Çin’in açık ağırlıklı yapay zekâ modellerini destekleyenler arasında daha çelişkili bir konumda bulunuyor. Bu şirketler model düzeyinde Çinli oyuncularla rekabet etmek zorunda. Ancak hangi model kazanırsa kazansın, söz konusu model kendi bulut altyapılarında çalıştığı sürece ücret geliri elde ediyorlar.

Teknoloji stratejisti ve “Tech Money” kitabının yazarı Igor Pejic, “Bu büyük bulut sağlayıcıları yapay zekâ alanında mümkün olduğunca fazla faaliyet olmasını istiyor” dedi.

Pejic, “Diyelim ki Gemini en iyi model olmadı. Google yine de kazançlı çıkacaktır. Çünkü kendi bulut hizmetinde çok sayıda açık kaynaklı ya da açık ağırlıklı model barındıracaktır. Dolayısıyla her durumda kazanıyorlar” ifadelerini kullandı.

Bunun somut bir örneği çarşamba günü yapılan bilanço görüşmesinde görüldü. Microsoft CEO’su Satya Nadella, geçen hafta OpenAI modellerinin yapay zekâ platformu Hugging Face’in veri tabanına sızdığı bir olayı gündeme getirdi. Hugging Face, saldırıyı analiz etmek ve kontrol altına almak için Çinli Zhipu AI’ın açık ağırlıklı GLM-5.2 modelini kullandı.

Nadella görüşmede, “Buradan çıkarmamız gereken en önemli ders, tek bir modele bağımlı olamayacağınızdır” dedi.

Silikon Vadisi ve hatta OpenAI gibi öncü yapay zekâ laboratuvarlarının Çin’in açık ağırlıklı modellerine yönelik bir yasağa karşı çıkmasının daha temel ve yaygın bir nedeni ise böyle bir adımın Washington’ın yapay zekâyı daha sert biçimde düzenlemesinin önünü açabileceği endişesi.

Trump yönetimi bugüne kadar yapay zekâ alanında katı sınırlamalar getirmiş değil. Başkan haziran ayında, Amerika’nın Çin’le yapay zekâ yarışını daha fazla değil, daha az düzenlemeyle kazanacağı varsayımına dayanan bir başkanlık kararnamesi imzaladı.

Meta CEO’su Mark Zuckerberg bu hafta Financial Times’a verdiği röportajda, Çin modellerini tamamen yasaklamanın ABD’yi önde tutmak için “etkili bir çözüm olmadığını” söyledi. Zuckerberg, Washington’ın bunun yerine kendi yapay zekâ sektörünün önündeki “darboğazları” ortadan kaldırmaya odaklanması gerektiğini belirtti.

Zuckerberg çarşamba günü yapılan bilanço görüşmesinde, Meta’nın yapay zekâ ekibinin en zeki modelleri geliştirirken “engellenmemesini” istediğini ifade etti ve şirketin yakında bazı açık kaynaklı modeller yayımlayacağını söyledi.

Pejic, “Zuckerberg hükümetin açık biçimde müdahaleden uzak durmasını istiyor. Dolayısıyla onun açısından yasağa karşı çıkmak son derece mantıklı” dedi. Pejic, OpenAI gibi yapay zekâ geliştiricilerinin de Washington’ın açık ağırlıklı modelleri sınırlandırması hâlinde hükümet müdahalesinden endişe duyabileceğini ekledi.

Analistler ve sektör temsilcilerine göre, teknoloji hisselerinde son dönemde yaşanan satışlarla birlikte olası bir yatırım balonuna ilişkin endişeler artarken, düşük maliyetli Çin yapay zekâ modelleri ABD için son derece gerekli bir uyarı niteliği taşıyor.

ABD’nin önde gelen yapay zekâ laboratuvarlarından birinde çalışan bir araştırmacı Nikkei Asia’ya, “Çin modelleri bizi şu soruyla yüzleşmeye zorluyor: Gerçekten doğru yolda mı ilerliyoruz?” dedi.

Araştırmacı, “Yapay zekâyı geliştirmek için daha düşük maliyetli ve daha verimli yöntemler olabilir. Bugüne kadar inşa ettiklerimiz konusunda fazla rehavete kapılmamalıyız” ifadelerini kullandı.

Jefferies analisti Edison Lee, Çin’in açık kaynak yaklaşımının “bir taşla iki kuş vurabileceğini” söyledi. Lee’ye göre bu yaklaşım yalnızca ABD’nin kapalı kaynaklı modelleri üzerinde fiyat baskısı yaratmakla kalmayabilir, aynı zamanda Çin modellerini diğer gelişmekte olan pazarlar için de erişilebilir hâle getirebilir.

Wadhwani Yapay Zekâ Merkezi’nden Mehta’ya göre Silikon Vadisi yapay zekâ şirketleri, açık ağırlıklı modellere yönelik bir yasağa karşı çıkarak “bu tür modelleri geliştirme ve dünyanın dört bir yanına yayma seçeneklerini ellerinde tutmak istiyor.”

Amerika

ABD’den Rusya’ya Avrupa için yeni güvenlik anlaşması teklifi çağrısı

Yayınlanma

Axios’un haberine göre ABD yönetimi, Abu Dabi’deki müzakerelerde Rusya’dan Avrupa ile gelecekte akdedilecek güvenlik mimarisine yönelik yeni bir teklif hazırlamasını istediğini ileri sürdü. Sürecin Ukrayna barış görüşmeleriyle eş zamanlı yürütülmesi öngörülürken güvenlik adımlarının ancak çatışmaları sona erdirecek anlaşmanın ardından devreye gireceği bildirildi.

ABD yönetiminin, Avrupa ülkeleri ile Moskova arasındaki gerilimi düşürecek tedbirleri de içeren, Avrupa ile gelecekte akdedilebilecek yeni güvenlik anlaşmasına yönelik teklif sunması için Rusya’ya çağrıda bulunduğu ileri sürüldü.

Haber portalı Axios’un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre ABD tarafı, söz konusu talebi Abu Dabi’de yapılan üçlü müzakereler sırasında iletti.

Görüşmelerde ABD Başkanı Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, Rus heyetine güvenlik alanındaki endişe ve taleplerini özetleyen yeni bir teklif hazırlamasını önerdi.

Amerikan heyetinin, bu teklifte Moskova’nın gerilimi azaltmak ve “Avrupa’ya saldırmazlık garantileri sunmak” adına ne tür “simetrik adımlar” atmaya hazır olduğunun da netleştirilmesini istediği aktarıldı.

Beyaz Saray’ın yaklaşımına vakıf bir başka kaynak ise Trump yönetiminin Avrupa’da yeni güvenlik mimarisi ile Rusya ve Ukrayna arasındaki barış anlaşması süreçlerini eş zamanlı yürütmeyi amaçladığını bildirdi.

Buna göre güvenlik mutabakatlarının fiili uygulaması, yalnızca Ukrayna’daki çatışmayı sona erdirecek anlaşmanın imzalanmasının ardından devreye girecek.

Kaynak, sürece ilişkin yaklaşımı değerlendirirken “[Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir] Zelenskiy, güvenlik garantileri konusunda bundan sonra neler yaşanacağını bilmeden herhangi bir uzlaşıya onay vermez. Putin de aynı tabloyu net biçimde görmek istiyor. Güvenlik başlığının bu denli belirleyici olması tam da buradan kaynaklanıyor” ifadelerini kullandı.

Aynı yetkili, Avrupa ve Ukrayna’nın desteği bulunmadığı sürece ABD’nin Rusya ile güvenlik anlaşmasına varmayacağını, ayrıca Washington’ın Moskova’ya Avrupa’nın güvenlik kararları üzerinde veto hakkı tanımayacağını kaydetti.

Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı ve Ukrayna müzakerelerindeki heyet başkanı Vladimir Medinskiy ise temel hedefin Avrupa’da kapsamlı yeni güvenlik sisteminin inşası olduğunu dile getirmişti.

Medinskiy, söz konusu yapının “1975 Helsinki ruhunu taşıyan, günümüz gerçeklerine yanıt üreten, adil, yeni bir modern Yalta ve Potsdam” kimliğine kavuşması gerektiğini kaydetti.

Rus yetkili, böyle bir sistemin kurulması durumunda Avrupa’da on yıllarca, hatta asırlarca sürecek barışın sağlanabileceğini savundu.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da Avrasya’da yeni güvenlik mimarisinin nasıl şekillenmesi gerektiğine dair Moskova’nın kendi tutum belgesine sahip olduğunu açıkladı.

Lavrov, Rusya’nın, Washington yönetiminin “hiç kimsenin güvenliğinin zedelenmeyeceği dürüst bir çıkar dengesine ulaşma hedefiyle diyaloğu sürdürme kararlılığını koruyacağını” umduğunu belirtti.

Rus makamları, ülkenin Avrupa’ya saldırma niyetinin bulunmadığını birçok kez dile getirdi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, NATO ülkeleriyle savaşmak için hiçbir gerekçelerinin bulunmadığına işaret ederek “Ne jeopolitik ne ekonomik ne siyasi ne de askeri hiçbir çıkarımız var” açıklamasını yapmıştı.

Putin ekim ayında yaptığı açıklamada Rusya’nın “2029’da da 2030’da da 2050 yılında da” kimseye saldırma planı olmadığını dile getirmişti.

Diğer taraftan Putin, “bütün NATO ülkelerinin Rusya ile savaştığını” öne sürmüş ve Rus ordusunun bugün dünyanın en savaşa hazır silahlı gücü olduğunu ifade etmişti.

Abu Dabi’deki temasların ardından Kushner, Witkoff ile Moskova’ya gideceklerini duyurdu.

Ziyaret kapsamında çatışmanın çözümüne yönelik müzakerelere Avrupalıların katılımı hususunda Putin ile görüşmeyi planladıklarını aktaran Kushner, Rus liderin bu katılıma onay vermesi durumunda tarafların “çok daha büyük bir ilerleme kaydedebileceğini” savundu.

Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov, ABD özel temsilcilerinin 12 Kasım’da Moskova’ya ulaşacağını, Rusya Devlet Başkanı ile planlanan görüşmenin ise günün ilk yarısında yapılacağını bildirdi.

Okumaya Devam Et

Amerika

Oylamaya gitmeyen 11 Demokrat vekil Hegseth’in azil sürecini tıkadı

Yayınlanma

ABD Temsilciler Meclisinde 11 Demokrat vekilin katılmadığı oylamada Savunma Bakanı Pete Hegseth hakkındaki azil tasarısı 204’e karşı 211 oyla engellendi. Katılım eksikliği parti içinde disiplin tepkilerine yol açarken gelecek yıl için planlanan azil girişimi Demokrat liderlerin temkinli stratejisiyle karşı karşıya geldi.

ABD Temsilciler Meclisindeki Demokratlar, 11 milletvekilinin oylamaya katılmaması sebebiyle Savunma Bakanı Pete Hegseth hakkındaki azil girişiminin Cumhuriyetçilerce engellenmesine tepki gösteriyor.

Salı akşamı Genel Kurula gelen ve Cumhuriyetçi Milletvekili Thomas Massie tarafından hazırlanan sekiz maddelik azil tasarısı, 204’e karşı 211 oyla reddedildi.

Oylamaya katılmayan 11 Demokrat vekilden sekizinin Genel Kurulda hazır bulunması halinde azil sürecinin bir sonraki aşamaya taşınabileceği hesaplanıyor.

Yaşanan sonuç, Demokrat Parti içinde Genel Kurul oylamalarına katılım disiplininin sıkılaştırılması çağrılarını artırdı.

Bu tablo, Kongrenin her iki kanadında da çoğunluğu devralacakları gelecek yılın başında Hegseth’in azline öncelik verilmesini savunan Demokrat vekillerin taleplerini yeniden hareketlendirdi.

Söz konusu baskı, yürütmenin denetiminde daha temkinli ve aşamalı bir yöntem öneren parti yönetimi açısından görüş ayrılığı riski barındırıyor.

New York Temsilcisi Alexandria Ocasio-Cortez, devamsızlık yüzünden herhangi bir oylamanın kaybedilmesinin kesinlikle kabul edilemeyeceğini vurguladı: “Bu hiçbir şekilde kabul edilemez. Konuyu en kısa sürede yeniden gündeme getirmeli ve herkesin katılımını sağlamalıyız.”

İşlerini yapmak ve oylamalarda hazır bulunmak zorunda olduklarını kaydeden Ocasio-Cortez, “Burada bulunma amacımız bu” ifadesini kullandı.

Benzer bir değerlendirmede bulunan Kaliforniya Temsilcisi Ro Khanna, “Önemli oylamalarda vekillerin mutlaka gelmesi gerektiğini açıkça ortaya koymalıyız” dedi.

Gelecek yıl Temsilciler Meclisi çoğunluğu partisine geçtiğinde Hegseth’in azlinin vakit kaybetmeden yeniden oylanmasını isteyen Khanna, “Bunu elimizden geldiğince çabuk yapmalıyız” görüşünü paylaştı.

Tasarı Genel Kurula getirilmeden önce oturum veya soruşturma gerekip gerekmediği sorusuna Khanna, “Hayır, doğrudan ilerletmeliyiz” yanıtını verdi.

Bu yaklaşım, hazırlıksız ve aceleci azil süreçlerine karşı çıkan Demokrat liderlerle bir çatışma ihtimalini doğuruyor.

Demokrat yöneticiler bu haftaki tasarıya destek verse de metni Genel Kurula bizzat taşımamıştı.

Gelecek yıl çoğunluğu elde ettiklerinde azil adımından önce Donald Trump yönetimindeki çeşitli yetkililer hakkında kapsamlı incelemeler yürütmek istediklerini belirtiyorlar.

Temsilciler Meclisi Çoğunluk Liderliği görevini üstlenmesi beklenen Kaliforniya Temsilcisi Pete Aguilar, parti yönetiminin gelecek yıl Hegseth’in azlini yeniden ele alma planı olmadığını bildirdi.

Aguilar konuya dair, “Çoğunluğa geçtiğimizde sorumlulardan hesap sorma konusunda kararlıyız ve bu süreç erken dönemde denetim mekanizmasıyla başlayacak. Ancak şu aşamada tartışılan böyle bir başlık yok” değerlendirmesini yaptı.

Oylamayı kaçıran 11 Demokrat vekil arasında yer alan Melanie Stansbury ve Jonathan Jackson, trafik sıkışıklığı nedeniyle Temsilciler Meclisine zamanında ulaşamadıklarını bildirdi.

Eski Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’nin ofisi, San Francisco’daki Gaziler Günü etkinliğinde bulunduğunu, ancak Hegseth’in azlini desteklediğini ve tasarının komisyona havale edilmesine karşı ret oyu kullanacağını açıkladı.

Nevada Temsilcisi Steven Horsford ise şahsi bir acil durum nedeniyle Genel Kurula geç kaldığını ve sorumluluğu tamamen üstlendiğini duyurdu.

Michigan Temsilcisi Rashida Tlaib, oylamaya katılmayan vekillere tepki göstererek Demokratlara çoğunluğu veren seçmenlerin yeni Kongreden daha fazlasını bekleyeceği uyarısında bulundu.

Bir kaza yüzünden Kongre binasına ulaşımda zorluk yaşandığını anladığını aktaran Tlaib, “Ancak özellikle çoğunluktayken işimize odaklanmalı ve oyları eksiksiz çıkarmalıyız” dedi.

Hegseth’in gelecek yılın başında azledilmesi yönünde çağrı yapan Tlaib, “Birinin ülkenin temel çıkarlarına aykırı hareket etmesine izin vermemizin tehlikeli bir emsal oluşturacağını düşünüyorum” şeklinde konuştu.

Massachusetts Temsilcisi Jim McGovern de tüm vekillerin oylamalarda bulunması gerektiğine işaret ederek sonucun değişip değişmeyeceğinden bağımsız olarak herkesin orada yer almasının şart olduğunu ifade etti.

Salı günkü oylamaya katılan tüm Demokratlar, Massie’nin sunduğu tasarının komisyona sevk edilmesine karşı oy kullandı.

New York Temsilcisi Joe Morelle, Demokratların Hegseth’in Amerikan halkı için oluşturduğu tehlikeye karşı tutumunu net biçimde gösterdiğini savunarak bakanın görev için uygun olmadığını öne sürdü.

Morelle, parti grubunun önümüzdeki haftalarda izlenecek yola dair istişarelerde bulunacağını kaydetti.

Tasarının sahibi Massie, Hegseth’in Kongre yetkisi olmadan İran’da çatışma yürüterek, Venezuela Devlet Başkanı’nı ülkesinden kaçırarak ve uluslararası sularda şüpheli uyuşturucu kaçakçılarının yargısız infazını yöneterek yetkisini kötüye kullandığını savunuyor.

Cumhuriyetçi Massie, eylül ayında da Hegseth için benzer bir azil girişimi başlatmış, ancak partisinin Meclis yönetimi oylamaları iptal edip vekilleri erken tatile göndererek tasarının oylanmasını önlemişti.

Massie, Politico’ya verdiği demeçte azil maddelerini Genel Kurula yeniden sunmayı planlamadığını söyledi.

Salı günü basın toplantısı düzenleyen Savunma Bakanı Hegseth ise Massie’nin girişimini “siyasi bir gösteri” ve “ego ile öfkeden beslenen şahsi bir manifesto” olarak nitelendirdi.

Hegseth savunmasında, “Amerikan cumhuriyetinin 250 yıllık tarihinde hiçbir savaş veya savunma bakanı, yasal askeri operasyonları yürüttüğü için azledilmedi; üstelik bizim vakamızda bu operasyonlar başarılıydı. Savaş yetkileri tasarısı olsun ya da olmasın, tek bir kez bile yaşanmadı. Tarih son derece açık ve nettir. Hoşnutsuz bir milletvekili politika anlaşmazlıkları yüzünden bunu hiçe saymak istiyor. Durum sadece politika anlaşmazlığından ibaret” ifadelerini kullandı.

Okumaya Devam Et

Amerika

Büyük Teknolojide Demokratlara göz kırpan ilk isim Alex Karp oldu

Yayınlanma

Büyük Teknoloji şirketleri, Demokratların ara seçimlerde büyük bir zafer kazanmasının ardından ilişkilerini yeniden düzenleme arayışında ve Alex Karp öne çıktı.

Bu keskin yön değişikliği, ikinci Donald Trump yönetimine büyük ölçüde bahis oynayan ve bu süreçte yönetimin gözdesi haline gelen teknoloji devi Palantir’in CEO’su ve kurucu ortağı Alex Karp’ta en belirgin şekilde ortaya çıkıyor.

Palantir’in Manhattan’daki merkezinde, POLITICO Playbook’a verdiği özel bir röportajda, bir zamanlar Demokrat Parti’yi “tamamen sorumsuz” olarak eleştiren Karp, felsefesini tanımlamak için “ilerici” kelimesini sekiz kez kullandı ve Demokratların 2026’da, 2028’de desteğini geri kazanacak bir düzelmeyi “kesinlikle” kaydettiğini kabul etti.

Karp şunları söyledi:

“Hayatım boyunca Demokrat oldum. Aşırı sol bir ortamda büyüdüm. İlerici olmak konusunda dünyadaki neredeyse herkesten daha fazla şey biliyorum ve Palantir’in, tüm ürünlerimizin özünde ilerici olduğuna kesinlikle inanıyorum.”

Şirketini “anti-woke” olarak nitelendiren Karp, ikinci Trump yönetimi döneminde milyarlarca dolarlık federal ihalelerden kazanç elde etti ve olası kongre soruşturmaları öncesinde Palantir’e danışmanlık yapması için eski Montana Demokrat Senatörü Jon Tester’ı işe aldı.

Geçen yıl kendi çalışanlarının “Trump 2.0”a ve Elon Musk’ın DOGE girişimine karşı çıkmak için şirketten ayrıldığını gören CEO şimdi Cumhuriyetçilerin seçim yenilgilerinin “iktisadi adalet” üzerine bir “referandum” olduğunu söylüyor ve pratik siyaset yaptığını ima ediyor:

“Bağışlarım Demokratlara da, Cumhuriyetçilere de eşit. Size şunu söyleyebilirim ki, açıklamayacağım ayrıntılara girmeden, ben çok dengeli biriyim ve siyasi arenadaki herkes bunu bilir. Ve şunu da söyleyeyim, ben köyün delisi de değilim.”

Karp ayrıca, Trump’ın özellikle göçmenlik uygulamalarını yanlış yönettiğini kabul etti. Oysa Palantir’in “Immigration OS” adlı teknolojisi, 30 milyon dolarlık bir sözleşmeyle desteklenen göç karşıtı rejimi besliyor:

“Başkanın bu konuda dürüst olduğunu duymaktan gerçekten memnun oldum; bilirsiniz, sanırım sözleri şöyleydi: ‘Evet, biraz fazla ileri gittik’. Ve benim özel olarak söylediğim şeyi şimdi kamuoyuna açıklamasından memnunum.”

Bu eleştirilerin Pentagon’a da (ki Pentagon da Palantir’e sözleşmeler vermişti) uzanıp uzanmadığı sorusuna gelince, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in Kongre’nin öfkesiyle karşı karşıya kalan ilk yönetim yetkilisi olması üzerine Karp, yeni Demokrat danışmanının tavsiyesi üzerine sessiz kaldı.

Tester şunları söyledi:

“Alex’e hiçbir şey söylememesini tavsiye ederim. Bırakalım da olaylar kendi seyrini izlesin. Kongre işini yapsın. Kongre ya onu görevden alacak ya da almayacak. Başkan ya onu görevden alacak ya da başka biriyle değiştirecek, ya da yapmayacak. Bırakalım da bu süreç işlesin.”

Röportajdan saatler sonra Temsilciler Meclisi’ndeki Cumhuriyetçiler Hegseth’e yönelik görevden alma girişimini boşa çıkardılar.

New Hampshire’da kayıtlı seçmen olan Karp (burada yaklaşık 2 bin dönümlük arazisi var), 2028’de bir Demokrat’ı destekleme olasılığına açık.

Fakat Karp, destekleyeceği Demokratın DSA (Amerikan Demokratik Sosyalistleri) üyesi olmayacağını söylüyor.

Ona göre DSA’lılar, “Yahudileri manipüle etmeyi ve Siyahları ayrımcılığa maruz bırakmayı seviyorlar.”

“En yetkin, en iyi lider”e oy vereceğini söyleyen CEO şöyle devam etti:

“Aslında Palantir’i savunmuyorum. Aslında sorduğum şey, ‘Bu ülkedeki iktisadi adalet konusunda ne yapacaksınız?’ Ve bence bu konuda Demokratların bir avantajı var çünkü birçok Cumhuriyetçide kapitalizmin tüm sorunları çözdüğü yönünde bir ortodoks inanç var. Belki bu bir zamanlar doğruydu. Ben bunun doğru olduğunu hiç düşünmedim. Şu anda kesinlikle doğru değil. Ve temelde merkez ve merkez-sol görüşlü herkes bunu anlıyor.”

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English