Bizi Takip Edin

ASYA

Taliban dini liderinden şeriat hukuku fermanı

Yayınlanma

Taliban dini lideri Şeyh Hibetullah Ahundzade, yargıçlara şeriat hukukunun halka açık infazlar, taşlama ve kırbaçlama, hırsızlar için uzuvların kesilmesini içeren kurallarını tam olarak uygulamalarını emretti. Yasa aynı zamanda kaçırma, soygun ve fitne gibi suçların cezalarına da uygulanacak.

Ahundzade’nin Kandahar şehrinde gizli lider, din alimleri, hakimler ve mahkeme başkanlarıyla görüşmesinin ardından “zorunlu emir” verildi. Görüşmeler sırasında Ahundzade, hakimlere ve mahkeme başkanlarına, davalarda tüm “şeriat” koşullarını yerine getiren şeriat cezaları vermelerini emretti.

Dini lider ayrıca soygun, insan kaçırma ve fitne vakalarının dikkatli ve kapsamlı bir şekilde soruşturulmasını ve suçluların şeriata göre cezalandırılmasını tavsiye ederek, şeriat kanununun tüm hükümlerinin uygulanmasında ısrar etti.

Taliban’ın 15 Ağustos 2021’de iktidarı ele geçirmesinden bu yana hiç kimsenin şeriat kanunları uyarınca cezalandırılmadığını, ancak bazı illerde bazı hükümlülerin her birine 30 kırbaç verildiğini belirtmekte fayda var.

Ahundzade henüz görüntü vermedi

Geçen yıl Ağustos ayında Taliban’ın iktidara gelmesinden bu yana toplum içinde videoya alınmayan veya fotoğraflanmayan Ahundzade, Loya Jirga sırasında Kabil’i bir kez ziyaret etmiş ve Kandahar eyaletine geri dönmüştü. Kendisinin medyada sadece bir fotoğrafı mevcut.

Bu yılın Temmuz ayında Ahundzade, Kabil’de dini liderler ve kıdemli yaşlıların buluştuğu büyük bir toplantıya katılıp 3 binden fazla katılımcıya bilgi vermişti. Ahundzade salona girdiğinde, “yaşasın Afganistan İslam Emirliği” sloganları atılmıştı.

Ahundzade konuşmasında, Afgan cihadının başarısının sadece Afganlar için değil, tüm dünyadaki Müslümanlar için de gurur kaynağı olduğunu söyledi. Program devlet radyosunda yayınlandı ve yine Ahundzade’nin yüzünü kimse göremedi.

Taliban daha ılımlı bir yönetim sözü vermişti…

Taliban en son 1996’dan 2001’e kadar Afganistan’ı yönettiğinde, halka açık infaz, taşlama, kırbaçlama ve uzuv kesme gibi şiddetli cezaları içeren şeriat yasasını uygulamıştı. Ancak 1400 yıllık şeriat geleneği içinde, kanunları Taliban gibi uygulayan neredeyse hiçbir İslam ülkesi yok.

Geçen Ağustos ayında iktidarı ele geçiren Taliban, uluslararası destek kazanması muhtemel olan “daha ılımlı bir imaj” yansıtmaya çalıştı, ancak aynı Taliban aylardır kişisel hak ve özgürlüklere karşı baskı uyguluyor.

Kadınlar kamusal hayatın dışına çıkarılıyor

Afganistan’da kadınlar artık çoğu sektörde çalışamıyor, uzun mesafeli seyahat için bir erkek vasiye ihtiyaç duyuyor. Kızlar ortaokullardan bir yıldır men edildi. Daha geçen hafta, kadınların Kabil’deki eğlence parklarına girmeleri engellendi ve ayrıca spor salonlarına ve hamamlara gitmeleri de yasaklandı.

Kadınlar devlet dairelerindeki işlerini çoktan kaybettiler ve görünüşe göre Taliban kadınları kamusal hayatın dışına çıkarıyor.

9 Kasım 2022’de çekilen bu fotoğrafta, Peştuca ‘Sevgili kardeşlerim! Başörtüsü ve örtünme sizin haysiyetinizdir ve bu dünyada ve ahirette sizin yararınızadır’ ifadeleri yer alıyor. (AFP)

Taliban yetkilisi kadınların protestolarını Harici’ye değerlendirdi

Ahlaksızlığı Önleme ve Erdemi Teşvik Bakanlığı’ndan bir Taliban yetkilisi Harici’ye verdiği demeçte, “Kabil şehrinin dört bir yanındaki spor salonlarında erkek eğitmenler vardı, onlar bir kadın eğitmen alana kadar spor salonlarını kadınlara kapatmaya karar verdik” dedi.

Kadınların protestolarını sorduğumuz yetkili, Taliban’ın kadın haklarına bağlı olduğunu, ancak İslami öğretilerle çelişen bazı konular olduğunu savundu:

“Kadınlar protesto edebilir, şimdi Kabil’de birçok protesto olduğunu görüyorsunuz. Sınırlarını aşmadıkları sürece onlara çok iyi davranırız. Ancak başörtüsü yakmaya ne gerek vardı? Bazı kadınlar başörtüsünü sevmeyebilir ama birçoğu düzgün bir şekilde başörtüsü takmayı sever ve kimsenin onlara saygısızlık etmeye hakkı yoktur.”

Taliban başından beri medya ve kadın hakları gibi konulara “İslam hukuku”na göre saygı gösterileceğini söylemiş, ancak bunun pratikte ne anlama geleceğine dair ayrıntı vermemişti.

ASYA

Trump’ın ticari tutumu Asya ülkelerini bölgesel ittifaklara itiyor

Yayınlanma

Analistlere göre Asya ülkeleri, ABD Başkanı seçilen Donald Trump’ın korumacı söylemine, ABD’nin katılımı olmadan uluslar ötesi ekonomik işbirliğini teşvik etmeyi amaçlayan bölgesel ve ikili ticaret anlaşmalarına daha fazla önem vererek karşılık veriyor.

Trump, 20 Ocak’ta ikinci dönem için yemin ettikten sonra ABD ithalatına %20’ye varan genel vergilerin yanı sıra Çin mallarına %60 oranında gümrük vergisi uygulama sözü vererek gümrük tarifelerini 2024 başkanlık kampanyasının temel taşı haline getirdi.

Peru’da düzenlenen son Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) forumunda, 21 üyenin birçoğunun liderleri jeopolitik gerilimler artarken ve tedarik zincirleri yıpranırken bölgesel ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

Çin Peru ile daha güçlü bir ticaret anlaşması imzalarken, Endonezya Kanada ile bir ticaret anlaşması üzerinde mutabık kaldı.

Singapur Başbakanı Lawrence Wong, APEC ülkelerini kapsayan ve halen üzerinde çalışılan bir anlaşma olan Asya Pasifik Serbest Ticaret Bölgesi’nin yeniden canlandırılmasının önemini vurguladı.

Wong, “APEC şimdi eskisinden daha önemli” dedi.

Çok taraflı bölgesel ekonomik ortaklıklar

Ekonomistler, Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (RCEP) ve Trans-Pasifik Ortaklığı için Kapsamlı ve Aşamalı Anlaşma gibi Washington’u içermeyen ticaret anlaşmalarının önümüzdeki yıllarda Asya ülkeleri için daha önemli hale geleceğini söylüyor.

Sürdürülebilir ticareti teşvik eden Asya merkezli bir grup olan Hinrich Vakfı’nın ticaret politikası başkanı Deborah Elms, Nikkei Asia’ya yaptığı değerlendirmede, “Bu, çöken küresel sistemden kaynaklanan kaos ve hasarın bir kısmını yönetmemize yardımcı olacak” dedi.

Çin, Japonya, Güney Kore ve ASEAN üyeleri dahil olmak üzere 15 Asya-Pasifik ülkesi arasında bir ticaret anlaşması olan RCEP, ABD-Çin ticaret savaşının arka planında sekiz yıl süren müzakerelerin ardından Kasım 2020’de imzalandı. Bu ülkeler dünya gayrisafi yurtiçi hasılasının yaklaşık %30’unu temsil ediyor.

Trump 2017 yılında ABD’yi Trans-Pasifik Ortaklığı’ndan çekerek Tokyo’yu anlaşmanın liderliğini üstlenmek durumunda bıraktı. Şu anda CPTPP olarak bilinen ve Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Singapur ve Vietnam’ın da aralarında bulunduğu 11 ülkeden oluşan grup altıncı yılına girmek üzere. Üyeler arasındaki ticaret 2018’den 2021’e kadar %5,5 arttı. Birleşik Krallık aralık ayında katılıyor, Çin de üye olmak istiyor.

Trump’ın küreselleşme karşıtı tutumu karşısında bazı analistler Japonya’yı CPTPP’yi geliştirmeye, üye eklemeye ve Avrupa Birliği ile işbirliğini ilerletmeye çağırıyor.

APEC’teki Çinli bir delege şunları söyledi: “Günün sonunda çok sayıda ticaret ortağımız var.”

Ancak Çin’in ekonomi politikası bölgesel ticari işbirliğinin önünde engel teşkil edebilir. Pekin

Asia Decoded danışmanlık şirketinin kurucusu Priyanka Kishore ise, bölgesel ticareti teşvik etmek için Çin’in iç tüketimi canlandırması ve daha fazla ithalat yapması gerektiğini söyledi.

Nikkei’ye konuşan Kishore, “Çin, bölgenin dış talebini desteklemede çok önemli bir role sahip” dedi ve ekledi: “Bölge içi ticaretin şampiyonu olmak istiyorsa daha fazlasını yapmalı.”

Yeni ticaret ortakları bulmaları 5 yıl sürebilir

Daha yüksek ABD tarifeleri, ticaretin GSYH’ye oranı %100’ün üzerinde olan Singapur, Hong Kong, Vietnam gibi Asya ekonomileri için özellikle zor olabilir. Singapur ve Güney Kore şu anda ABD ile serbest ticaret anlaşması olan tek Asya ülkeleridir.

Gümrük vergileri ABD’deki ithalatçılar tarafından ödenmekte ve ABD Gümrük ve Sınır Koruması tarafından tahsil edilmektedir. Daha yüksek maliyetler müşterilere yansıtılabilse de tarifeler, ürünlerinin satışını zorlaştırarak yabancı ülkelere zarar verebilir.

Fudan Üniversitesi’nde ekonomist olan Yang Zhou’nun araştırmasına göre, 2018’deki ticaret savaşı Çin’e 35 milyar dolara, ABD’ye ise 15 milyar dolara mal oldu.

Kendisini dünya ticaretini etkileyen politikaların bağımsız bir gözlemcisi olarak tanımlayan Global Trade Alert, Asya ülkelerinin ABD pazarına erişimlerinin engellendiği en kötü durum senaryosuyla nasıl başa çıkacaklarını ölçmeye çalıştı. Analiz, bu ülkelerin yeni ticaret ortakları bulmalarının ortalama beş yıl alacağını ortaya koydu.

Çalışmaya göre, ABD’nin yerini Çin, AB, Vietnam ve Japonya’daki ticaret ortaklarıyla doldurmak için 24 yıla ihtiyaç duyacak olan Tayland gibi ülkeler için bu görev daha zor olacaktır. Güney Kore için bu süre 2038 yılına kadar uzayacaktır.

Okumaya Devam Et

ASYA

Çin, Japon vatandaşları için vizesiz seyahati yeniden başlatıyor

Yayınlanma

Çin Dışişleri Bakanlığı cuma günü yaptığı açıklamada, hükümetin 30 Kasım’dan itibaren ülkeye seyahat edecek Japon vatandaşları için vize şartlarından feragat edeceğini duyurdu.

Japonya, vize muafiyeti listesine eklenen Bulgaristan, Romanya ve Hırvatistan’ın da aralarında bulunduğu bir grup Avrupa ülkesinin yanında yer aldı. Bu uygulama önümüzdeki yılın sonuna kadar sürecek.

Son muafiyetlerle birlikte uygun ülkeler listesi 38’e yükseldi. Pekin ayrıca vizesiz kalış süresini de 15 günden 30 güne çıkardı.

Japonya’nın listeye dahil edilmesi kararı, Japonya Başbakanı Shigeru Ishiba ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in geçen hafta Peru’da düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Forumu çerçevesinde bir araya gelerek “ortak stratejik çıkarlar” doğrultusunda işbirliği yapma konusunda mutabık kalmalarının ardından geldi.

Çin, COVID-19 salgını sırasında Japon ve diğer yolcular için vize muafiyetlerini askıya almıştı. Pekin, 2023 yılında sıfır COVID politikasını kaldırdığından beri Avrupa ve Güneydoğu Asya’daki düzinelerce ülke için vizelerden feragat etti. Ancak Japon vatandaşlarının 15 gün veya daha kısa süreli kalışlar için bile vize almaları gerekiyor.

Japon yetkililer Çin’i vize politikasını hafifletmeye zorluyor.

Bu önlem iş ya da tatil amaçlı seyahatleri daha kolay hale getirecek, ancak Çin’e giden Japon ziyaretçilerde önemli bir artışa yol açıp açmayacağı belirsiz.

Japonya’dan yurt dışına seyahatler zayıf yen nedeniyle durgun seyrediyor.

Öte yandan, Japonya’ya seyahat eden Çin vatandaşlarının hala vize almaları gerekiyor ve bu politika pandemi öncesinden beri uygulanıyor. Japon medya kuruluşları Tokyo’nun Çin’e karşılıklı vizesiz seyahat sunmayı planlamadığını, ancak uygulamayı basitleştirmeyi düşündüğünü bildirdi.

Okumaya Devam Et

AMERİKA

ABD, Filipinler’e Pekin’e karşı kullanması için insansız deniz aracı veriyor

Yayınlanma

Analistler, Washington’ın Manila’ya gelişmiş insansız hava araçları sağlamasının Filipin Donanması için bir “güç çarpanı” görevi göreceğini ve ABD’nin müttefikinin Güney Çin Denizi’nde Çin’e karşı gözetleme ve operasyonel kabiliyetlerini artıracağını söylüyor.

ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin salı günü Filipinler’e yaptığı iki günlük ziyaret sırasında ABD hükümetinin Filipin Donanmasına Batı Filipin Denizi’ndeki operasyonları için açıklanmayan sayıda insansız deniz aracı (USV) verdiğini açıkladı.

Biden yönetimi sona ermeden önce “çok daha fazlasının” teslim edileceği sözünü verdi.

Austin, Filipinler Savunma Bakanı Gilberto Teodoro Jnr ile birlikte Batı Filipin Denizi’ne bakan ve ABD-Filipin ortak askeri tesisine ev sahipliği yapan Puerto Princesa, Palawan’da düzenlediği basın toplantısında şunları söyledi: “Temmuz ayındaki ziyaretim sırasında açıkladığım 500 milyon ABD doları tutarındaki yabancı askeri finansmanla, Filipinler’in münhasır ekonomik bölgesi (MEB) boyunca haklarını ve egemenliğini savunacak yetenek ve araçlara sahip olmasını sağlamaya yardımcı olmak için bunun gibi daha birçok platformun teslim edilmesini bekliyoruz.”

Austin, ABD’nin “Filipinler’in savunmasına derinden bağlı olduğunu” ve Manila ile olan Karşılıklı Savunma Anlaşmasının “Güney Çin Denizi’nin herhangi bir yerinde, sahil güvenlik güçlerimiz de dahil olmak üzere silahlı kuvvetlerimize, uçaklarımıza veya kamu gemilerimize yönelik silahlı saldırılar için geçerli olduğunu” yineledi.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English