ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile imzalanan mutabakat zaptının “çok genel bir belge” olduğunu belirterek, anlaşmanın ayrıntılarının ilerleyen müzakereler sırasında netleştirileceğini söyledi.

Vance, pazartesi gecesi CNN’de yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Mutabakat zaptı… yaklaşık bir buçuk sayfa uzunluğunda, yani çok genel bir belge. Bir dizi konuda, teknik müzakere aşamasında bu konuları netleştirmemiz gerekecek.”

Vance’in bu açıklamaları, Kongredeki birçok Cumhuriyetçinin anlaşma hakkında daha fazla bilgiye ihtiyaç duyduklarını belirtmesi ve bazılarının Beyaz Saray’dan ayrıntılar talep ederken şüphelerini dile getirmesi üzerine geldi.

Senato Çoğunluk Lideri John Thune, Kongrede gazetecilere, “Bu konuda yeterince bilgim yok. Burada bu konuları yakından takip edenler bile bu konuda pek bir şey bilmiyor,” dedi.

İran’a karşı savaşı sona erdirmek için pazar günü açıklanan ve cuma günü Cenevre’de törenle imzalanacak olan anlaşma, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve bölgedeki ABD deniz ablukasının kaldırılması ile İran’ın belirli kriterleri karşılaması halinde alacağı mali teşvikler üzerine odaklanıyor.

Vance ayrıca, savaşı sona erdirmek için Washington ile yapılan anlaşmanın bir parçası olarak nükleer müfettişlerin İran’a geri döneceğini söyledi.

NBC News, Vance’in “Aslında, anlaşmanın temel unsurlarından biri, IAEA [Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı] ve ABD’nin İran’a yüksek oranda zenginleştirilmiş stoklarını imha etmesine yardım edeceği ve bunun ABD ile İran’ın daha önce üzerinde anlaştığı mutabakat metninde çok net bir şekilde belirtilmiş olduğu” şeklindeki sözlerini aktardı.

Anlaşmanın İran’ın nükleer programının geleceği hakkında ne öngördüğü henüz netleşmiş değil; zira ayrıntılar hâlâ kamuoyuna açıklanmadı ve her iki taraf da şu ana kadar üzerinde anlaşmaya varılan hususlar konusunda farklı açıklamalarda bulundu.

Donald Trump, “İran asla nükleer silaha sahip olmayacak” sözlerini yinelerken, anlaşmada arabuluculuk yapan Pakistanlı yetkililerin, nükleer meseleyle ilgili görüşmelerin anlaşma kapsamında önümüzdeki 60 gün boyunca devam edeceğini söyledikleri bildirildi.

Trump, İran’ın nükleer anlaşmaya varamaması halinde ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını yeniden başlatabileceğini söyledi. 

Elon Musk’ın havacılık ve uzay şirketi SpaceX, NASDAQ borsasındaki ikinci işlem gününde 2,5 trilyon dolar piyasa değerini geride bıraktı. Tarihin en büyük halka arzını gerçekleştiren şirket, toplamda 85,7 milyar dolar fon sağladı.

Elon Musk’ın havacılık ve uzay şirketi SpaceX’in hisseleri, ABD merkezli teknoloji borsası NASDAQ’ta işlem görmeye başlamasının ikinci gününde büyük bir artış kaydetti.

Şirketin toplam piyasa değeri, iki günlük işlem sürecinin ardından 2,5 trilyon dolar sınırını aştı.

ABD borsalarında 12 Haziran’da işlem görmeye başlayan SpaceX (SPCX) hisseleri, 15 Haziran Pazartesi günü yüzde 19,6 oranında değer kazanarak hisse başına 192,42 dolara ulaştı.

Türkiye saatiyle 22:58 verilerine göre yaşanan bu yükseliş, şirketin piyasa değerini ikinci işlem gününde 2,5 trilyon doların üzerine taşıdı. SpaceX, ilk halka arzına (IPO) 1,75 milyar dolar değerleme ile çıkmıştı.

Tarihin en büyük halka arzı olarak kayıtlara geçen süreçte SpaceX, başlangıçta 75 billion dolar kaynak sağladı.

Ardından konsorsiyum üyelerinin ek satış mekanizması kapsamında 83,3 milyon hisselik alım opsiyonunu kullanmasıyla birlikte toplam sağlanan fon miktarı 85,7 milyar dolara yükseldi.

Halka arzda hisse başına fiyatı 135 dolar olarak belirlenen SpaceX, işlem gördüğü ilk günde yüzde 19 değer kazanarak seansı 161 doların hemen altında tamamlamış ve ilk günden 2,1 trilyon dolar piyasa değerine ulaşmıştı.

Bloomberg’in nisan ayındaki haberinde, SpaceX’in halka arz sürecinde 2 trilyon doların üzerinde bir değerleme hedeflediği aktarılmıştı.

Ancak ajansın verilerine göre şirket, danışmanlar ve yatırımcılarla yaptığı görüşmelerin ardından bu beklentisini daha makul bir seviyeye çekmişti.

Şirketin kurucusu Elon Musk, halka arz öncesinde Tesla hisselerinin borsaya girdiği günden bu yana yaklaşık bin kat değer kazandığını hatırlatarak yatırımcıların SpaceX’ten de benzer bir performans beklediğini belirtmişti.

Şirketin bu başarıyı tekrarlaması durumunda piyasa değerinin 1,75 kentilyona (katrilyon) ulaşabileceği hesaplanıyor.

Halka arz öncesinde gelecek planlarını paylaşan SpaceX, sadece uzay fırlatışları ve uydu interneti Starlink alanında değil; yapay zeka odaklı yörünge veri merkezleri, Ay üzerinde endüstriyel altyapı, asteroitlerde madencilik ve Mars’ta yerleşim birimleri kurulması gibi alanlarda da gelişim potansiyeli gördüğünü açıklamıştı.

Yatırımlar ve finansal göstergeler zarar getirmeye devam ediyor

SpaceX, 2025 yılında 18,7 milyar dolar gelir elde ederken, yılı 4,9 milyar dolar net zararla kapattı. 2026 yılının ocak-mart dönemindeki üç aylık süreçte ise şirketin zararı 4,3 milyar dolara ulaştı.

Şirket yönetimi önümüzdeki yıllarda kar elde etmeyi beklemediklerini beyan ediyor. Mevcut durumda Starlink operasyonları kar ve nakit akışı üretirken; roket birimi, Starship projesi ve bünyeye dahil edilen xAI girişimi çok ciddi miktarda yatırım gerektiriyor.

SpaceX’in halka arzı, kurucusu Elon Musk’ı dünya tarihinin ilk trilyoneri yaptı. Bloomberg Musk’ın servetini 1,05 trilyon dolar, Forbes ise 1,1 trilyon dolar olarak tahmin ediyor.

Bloomberg’in aktardığına göre halka arz için başvuran yatırımcılar arasında Suudi Arabistan ve Kuveyt devlet fonları da yer aldı.

Yatırım platformu Hill.com‘un 12 Haziran tarihli verilerine göre, halka arz süreci 4 bin 400’den fazla mevcut ve eski SpaceX çalışanını milyoner yaparken, yaklaşık 400 kişi ise 100 milyon dolar ve üzerinde bir servete kavuştu.

SpaceX’in en büyük hissedarı konumundaki Elon Musk, şirkette yönetim kurulu başkanlığı, genel müdürlük (CEO) ve baş teknoloji sorumlusu (CTO) görevlerini bir arada yürütüyor.

Forbes verilerine göre Musk, şirkette 4,8 milyar adet hisseye sahip olmasının yanı sıra, kullanım fiyatı hisse başına 8,4 dolar olan 350 milyon adet hisse senedi opsiyonunu da elinde bulunduruyor.

Mikroçip üreticisi Nvidia, kaynaklara göre en az 20 milyar dolar değerinde şirket tahvili ihraç etmeye hazırlanıyor. Şirket, bu adımla 2021 yılından beri borçlanma piyasasına ilk kez çıkmış olacak.

Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre mikroçip üreticisi Nvidia, beş yıl aradan sonra ilk kez şirket tahvili ihraç etmeye hazırlanıyor.

Şirketin bu ihraç yoluyla en az 20 milyar dolar kaynak sağlamayı hedeflediği belirtiliyor.

En son Haziran 2021’de tahvil piyasasına çıkarak 5 milyar dolar fon sağlayan Nvidia’nın, bu yeni borçlanma işlemini vadeleri 2 ila 30 yıl arasında değişen yedi dilim halinde gerçekleştirmeyi planladığı aktarıldı.

En uzun vadeli tahvil ihracında getiri farkı hedefinin, ABD Hazine tahvillerinin getirisinin yaklaşık 0,9 yüzde puan üzerinde belirlendiği ifade ediliyor.

Yapay zeka şirketlerinin borçlanma dalgası sürüyor

Nvidia’nın bu hamlesi, yapay zeka alanındaki hızlı yükselişe öncülük eden teknoloji devlerinin başlattığı borçlanma dalgasının bir devamı niteliğini taşıyor.

Daha önce Alphabet ve Amazon gibi şirketler, yapay zekanın hızla geliştirilmesi için gerekli olan bilgi işlem kapasitelerini oluşturmak amacıyla borç piyasasını kullanmış ve geçen yıldan bu yana yüz milyarlarca dolar kaynak sağlamıştı.

Yatırımcıların ise şimdiye kadar bu ihraçlara yoğun ilgi gösterdiği belirtiliyor.

Tahvil ihracını düzenleyen bankalar arasında yer alan JPMorgan Chase & Co ve Morgan Stanley yetkilileri konuya ilişkin açıklama yapmaktan kaçındı.

Yeni bilgisayar çipi bilgisayar pazarında rekabeti artıracak

Tahvil ihracı kararı, Nvidia’nın işlerini hızla büyüttüğü bir dönemde alındı. Bloomberg’in aktardığına göre, şirketin Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang, Taipei’deki Computex fuarında yaptığı açıklamada, kişisel bilgisayar pazarında Intel ve AMD ile rekabet etmek üzere tasarlanan yeni RTX Spark Superchip işlemcisini tanıttı.

Geliştirme sürecine Tayvan merkezli MediaTek’in katıldığı ve üretimini Taiwan Semiconductor Manufacturing Company’nin (TSMC) üstleneceği yeni işlemci, sonbahardan itibaren Dell ve Lenovo’nun Microsoft Windows for Arm işletim sistemiyle çalışan dizüstü bilgisayarlarında kullanılmaya başlanacak.

Büyük dil modellerine dayalı yapay zeka uygulamalarında ve yüksek performans gerektiren oyunlarda performansı artırması beklenen bu yeni ürün hakkında konuşan Jensen Huang, atılan bu adımın kişisel bilgisayar pazarında akıllı telefon pazarıyla rekabet edebilecek büyüklükte bir dönüm noktası olabileceğini kaydetti.