Amerika
Trump’ın “Bush anı”: İran’a nükleer suçlamasında el yükseltti

ABD Başkanı Donald Trump, “Birliğin Durumu” konuşmasında İran’ın “kötü niyetli” nükleer emellerini sert bir dille eleştirdi.
ABD Başkanı, salı gecesi Kongrenin ortak oturumunda yaptığı konuşmada İran’ı nükleer silah programını yeniden kurmaya çalışmakla suçladı.
ABD’nin Orta Doğu’ya yığınağını artırmasıyla birlikte Trump, ABD’nin İran ile müzakere halinde olduğunu, fakat Tahran’ın nükleer emellerinden vazgeçmediğini ve ABD’yı tehdit etmeye devam ettiğini söyledi.
Trump, “Avrupa’yı ve denizaşırı üslerimizi tehdit edebilecek füzeler geliştirdiler ve yakında ABD’ye ulaşacak füzeler üretmek için çalışıyorlar,” dedi fakat İran’a yönelik iddialarını destekleyecek kanıtlar sunmadı.
Başkan, İran’ın geçen haziran ayında ABD’nin ülkenin nükleer tesislerine düzenlediği saldırıların ardından nükleer silah programlarını yeniden inşa etmeye devam ettiğini ve “gelecekte hiçbir girişimde bulunmama” uyarısına uymadığını ileri sürdü.
Trump, “Biz onu [nükleer programı] yok ettik, ama onlar yeniden başlamak istiyorlar” dedi ve İran’ın “şu anda yine kötü niyetli emellerinin peşinde olduğunu” da sözlerine ekledi.
Trump’ın konuşmasından önce Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran krizi hakkında Kongre liderlerine ve üst düzey milletvekillerine brifing verdi.
Demokratlar, toplantıdan çıkarak Beyaz Saray’ı olası bir ABD müdahalesinin gerekçesini daha iyi açıklamaya çağırdı.
Trump, Kongre üyelerinin ara seçim kampanyası için hazırlık yaptığı bu dönemde, “Birliğin Durumu” konuşmasını iktisadi politikalarını savunmak için de kullandı.
Başkan, resmi rakamların fiyat artışlarının Fed’in %2’lik hedefinin üzerinde kaldığını göstermesine rağmen, enflasyonun “düşüşte” olduğunu ve gelirlerin “hızla arttığını” iddia etti.
Trump, “Gürüldeyen ekonomi, hiç olmadığı kadar gürüldüyor,” dedi.
Ayrıca, “uygun maliyet” savunucusu olduklarını iddia ederken, yüksek yaşam maliyetini ele almadığı için yönetimi kınayan Demokratlar da dahil olmak üzere eleştirenlere de hücum etti:
“Açıklamalarının kirli, çürümüş bir yalan olduğunu biliyorlardı. Onların politikaları yüksek fiyatları yarattı. Bizim politikalarımız ise bunları hızla sona erdiriyor.”
Gümrük vergilerini de savunan Trump, on yıllardır ABD’yi “sömüren” ülkelerin şimdi ABD’ye “yüz milyarlarca dolar” ödediğini ileri sürdü ve “Yabancı ülkeler tarafından ödenen gümrük vergilerinin, geçmişte olduğu gibi, günümüzün gelir vergisi sisteminin yerini büyük ölçüde alacağına ve sevdiğim insanları büyük bir mali yükten kurtaracağına inanıyorum,” dedi.
Başkan, cuma günü Yüksek Mahkeme’nin kapsamlı acil durum tarifelerini iptal eden kararını “çok talihsiz” olarak nitelendirdi ve “zaman içinde test edilmiş ve onaylanmış” olduğunu söylediği federal yetkililer altında yakında yeni bir tarife rejimi uygulayacağını belirtti.
Trump ayrıca, kendi partisinin bazı üyeleri, onun karşı çıktığı gümrük vergilerinin kapsamlı niteliğine itirazlarını dile getirmiş ve zaman zaman aleyhinde oy kullanmış olsalar da, Kongrenin yardımı olmadan gümrük vergilerini uygulamaya koyacağını söyledi.
Trump, ülkeyi “yüksek suç oranı ve yasadışı göçün tahrip ettiği” bir yer olarak tasvir ederken, zaman zaman dinleyiciler arasında bulunan Demokratlarla çatıştı.
Trump, bu durumun birçok Amerikan şehrinde federal hükümetin geniş çaplı baskılar yapmasını haklı kıldığını savundu.
Minnesota Kongre Üyesi Ilhan Omar ve Michigan Kongre Üyesi Rashida Tlaib, başkanın sözünü defalarca keserek, bir noktada onun Amerikalıları öldürdüğünü söyledi.
“Bu insanlar deli. Size söylüyorum, onlar deli… Demokratlar ülkemizi mahvediyor, ama biz bunu tam zamanında durdurduk,” diyen Trump, Demokratların kendilerinden “utanmaları” gerektiğini de sözlerine ekledi.
Bir noktada, milletvekillerinden Kongre üyeleri ve ailelerinin hisse senedi alım satımını yasaklayacak bir yasa çıkarmasını istedi.
Kongrenin en zengin üyelerinden biri olan ve kocası hisse senedi alım satımları nedeniyle soruşturma altında olan eski Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’ye de bir gönderme yaptı.
Trump, bazı Kongre üyelerinin sözlerine ayakta alkışlamasının ardından, “Nancy Pelosi burada mı, ayağa kalktı mı?” diye sordu.
Başkan, “Sanmıyorum” diye eklese de Pelosi ayağa kalkmıştı.
Konuşmaya, pazar günü Olimpiyat altın madalyasını kazanan ABD erkek hokey takımı da katıldı.
Dinleyiciler arasında, geçen eylül ayında öldürülen muhafazakâr aktivist Charlie Kirk’ün dul eşi Erika Kirk de vardı ve başkanın ailesinin yanında otururken gözle görülür şekilde duygusal anlar yaşadı.
Trump, ABD’yi “siyasi şiddeti” reddetmeye çağırdı ve Hıristiyan muhafazakâr Cumhuriyetçi tabana selam çakarak, Kirk’ün gençler arasında inancın “muazzam bir yenilenmesini” sağladığını söyledi.
Trump, “Dinimizi seviyoruz ve… din geri dönüyor,” dedi.
Başkan, veri merkezlerinin yapay zeka modellerini çalıştırma maliyetlerinin daha büyük bir kısmını karşılamalarını sağlamak için teknoloji endüstrisiyle anlaşmalar yapıldığını duyurdu.
“Eski bir şebekemiz var. Bu şebeke, ihtiyaç duyulan elektrik miktarını asla karşılayamaz. Bu yüzden [şirketlere] kendi santrallerini kurup kendi elektriklerini üretebileceklerini söylüyorum.”
Konuşma öncesinde POLITICO tarafından bildirilen “vergi mükellefi koruma taahhütleri”, teknoloji sektörünün veri merkezleriyle ilişkili ortak enerji maliyetlerinin daha büyük bir kısmını üstlenmesini gerektirecek.
Fakat bu taahhütler, elektrik şebekesine daha fazla yük bindirme ve elektrik fiyatlarının yükselme riski olmasına rağmen, Trump’ın yapay zeka veri merkezlerinin inşasına devam etme isteğini de gösteriyor.
Amerika
Pete Hegseth, Avrupa komutanını görevinden uzaklaştırdı

ABD’nin Avrupa’daki komutanı, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in silahlı kuvvetlerdeki üst düzey subaylara yönelik tasfiyesinin en son kurbanı oldu.
Durumu yakından bilen kaynakların Financial Times’a (FT) aktardığına göre, Ukrayna’nın Rusya’ya karşı mücadelesine destek verme çabalarında kilit rol oynayan bir özel kuvvetler emektarı olan General CD Donahue bugün emekliliğini açıklayacak.
Donahue, Hegseth’in Genelkurmay Başkanı General Randy George’u görevden almasının üzerinden sadece iki ay geçtikten sonra görevinden uzaklaştırılıyor.
Bu hamle, ABD ordusundaki tüm subaylar arasında hoşnutsuzluk yaratmıştı.
Donahue’nun görevden alınması, Pentagon’un Avrupa’daki komuta seviyesini düşürmeye hazırlandığı ve Başkan Donald Trump’ın, Avrupa’ya savunması ve Ukrayna’daki savaş konusunda daha fazla sorumluluk alması için baskılarını artırdığı bir dönemde gerçekleşiyor.
Irak, Suriye ve diğer çatışma bölgelerinde görev yapmış dört yıldızlı bir general olan Donahue, 2021 yılında dönemin Başkanı Joe Biden’ın ordunun ülkeden çekilmesini emretmesinin ardından Afganistan’dan ayrılan son ABD askeri olarak tanınmıştı.
Hegseth’in Donahue’yu neden görevden aldığı net değil. Fakat Pentagon şefi, Biden yönetiminin kaotik çekilme sürecini yönetme biçimini yüksek sesle eleştirmiş ve bunun arkasındaki koşullara ilişkin bir soruşturma emri vermişti.
Bu görevden alma kararı, ABD ordusunda yeni bir şok dalgası yaratacak. Birkaç eski üst düzey askeri yetkili, FT’ye Hegseth’in ordunun en üst kademelerine kadar tüm orduda etkili olan bir korku ortamı yarattığını söyledi.
Afrika’daki ABD kara kuvvetlerine de komuta etmiş olan Donahue, yirmi yılı aşkın bir süre boyunca üstlendiği önemli muharebe görevleri nedeniyle orduda büyük saygı görüyor.
The High Side haber bülteninde ABD özel harekat ve istihbarat uzmanı olarak yazan Sean Naylor, “Irak ve Afganistan savaşlarının en zorlu yıllarında ordunun en seçkin birliklerine komuta ederek kendini savaşta kanıtlamış bir subay olarak Donahue, ordunun hem özel harekat hem de konvansiyonel birimlerinde geniş çapta saygı görüyor,” dedi.
Son 18 ayda Hegseth, Genelkurmay Başkanı General CQ Brown ve ABD Donanması’nın ilk kadın harekat şefi Amiral Lisa Franchetti dahil olmak üzere onlarca subayı görevden aldı.
Ayrıca, Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA) ve ABD Siber Komutanlığı’nı yöneten Hava Kuvvetleri generali Timothy Haugh’u da görevden aldı ve kararlarının gerekçesini açıklamadan bir dizi üst düzey subayın terfisini engelledi.
Amerika
Zuckerberg, Polymarket benzeri tahmin platformu Arena üzerinde çalışıyor

Meta Üst Yöneticisi Mark Zuckerberg, şirkete Polymarket ve Kalshi benzeri bir tahmin pazarı uygulaması geliştirme talimatı verdi. The New York Times’ın kaynaklarına dayandırdığı haberine göre Arena kod adlı yeni platformun, başlangıçta gerçek para yerine oyun benzeri bir puan sistemiyle çalışması planlanıyor.
Meta Üst Yöneticisi Mark Zuckerberg, şirkete Polymarket ve Kalshi benzeri bir tahmin pazarı uygulaması geliştirilmesi yönünde talimat verdi.
The New York Times gazetesinin konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, şirket içinde Arena kod adıyla anılan yeni platformun geliştirme süreci başladı.
Yeni platformun Facebook, Instagram, WhatsApp ve Facebook Messenger gibi diğer Meta ürünlerinden tamamen bağımsız bir yapıda faaliyet göstermesi planlanıyor.
Kaynaklar, yeni platformda bahislerin gerçek parayla yapılmayacağını, bunun yerine bazı video oyunlarındaki gibi bir puan sisteminin kullanılacağını belirtti.
Bununla birlikte Meta’nın gelecekte platforma gerçek parayla tahmin yapma özelliği ekleme ihtimalini dışlamadığı da kaydedildi.
Kullanıcıların spor, siyaset ve diğer birçok alandaki gelişmelerin sonuçlarına “evet” veya “hayır” tokenları satın alarak bahis oynadığı platformlar tahmin pazarı olarak adlandırılıyor.
Tokenların piyasa fiyatı, olayın gerçekleşme olasılığına yönelik kolektif değerlendirmeyi yansıtıyor. Örneğin 0,20 dolar değerindeki bir token, olayın gerçekleşme ihtimalinin yüzde 20 olduğunu gösteriyor.
Doğru tahminde bulunan tokenlar sahiplerine 1 dolar kazandırırken, kaybedenlerin değeri sıfırlanıyor. Tokenlar, ilgili süreç sonuçlanana kadar platform içinde bir borsa gibi işlem görebiliyor.
Kaynaklar, Meta’nın yeni platformu öncelikli olarak kendi bünyesindeki sosyal ağlardan büyük bir kitleyi çekerek büyütmeyi hedeflediğini aktardı.
Şirket içinden kaynaklar ise Arena uygulamasının henüz geliştirme aşamasında olduğunu ve kullanıma sunulmama ihtimalinin bulunduğunu vurguladı.
Bu gelişme, Meta’nın tahmin pazarlarına yönelik ilk girişimi değil. Şirket, 2020 yılında kitle kaynak kullanımına dayanan ve insanların yeni tip koronavirüs salgınının ilk günlerinde tahminlerde bulunmasını sağlayan Forecast adlı bir uygulama yayımlamıştı.
Kitle kaynaklı verilerin paylaşılması için bir platform olarak konumlandırılan ve yine puan sistemi kullanan bu uygulama, Meta tarafından 2022 yılında kapatılmıştı.
Diğer yandan The Wall Street Journal gazetesi, 22 Haziran’da yayımladığı haberde, küresel kripto bahis platformu Polymarket’ın öğrencilere sahte bahis ve kazanç videoları çekmeleri için ödeme yaptığını iddia etmişti.
Sosyal medyada yayımlanan 1105 videoyu inceleyen gazeteciler, görüntülerde gerçek Polymarket sitesinin kullanılmadığını ve “kazançlı” olduğu iddia edilen bazı bahislerin gerçekte zarar etmiş olabileceğini ortaya koymuştu.
ABD Emtia Vadeli İşlemler Ticaret Komisyonu (CFTC) ise 10 Haziran’da Kalshi ve Polymarket gibi tahmin pazarlarına yönelik yeni kurallar önermişti.
Federal mevzuat uyarınca hangi bahislerin yasal kabul edileceğini tanımlayan bu kurallar, spor bahislerinin büyük bölümüne izin vermeye devam ederken olası manipülasyonları engellemeyi amaçlıyor.
ABD pazarında faaliyet gösteren Kalshi, bu yıl bahis hacminde Polymarket’ı geride bıraktı.
The Block’un verilerine göre, haziran ayının tamamlanmamış verilerinde Kalshi’nin işlem hacmi 18,36 milyar dolar olarak kaydedilirken, Polymarket 6,77 milyar dolarda, Polymarket’ın ABD kolu olan Polymarket US ise 2 milyar dolarda kaldı.
Lachlan Murdoch yönetimindeki News Corp şirketine bağlı olan FOX kanalı, bu yılın ilkbaharında Kalshi ile ortaklık kurarak platformun tahmin verilerini haber ve yayın akışlarına entegre etmişti.
The Wall Street Journal’ın Polymarket incelemesi de Kalshi’nin 2027-2028 yıllarında yapmayı planladığı halka arz hazırlıklarının kamuoyuna yansımasının ardından yayımlandı. Geçen ay 22 milyar dolar değerlemeye ulaşan platform, borsaya kote olmak için görüşmelerini sürdürüyor.
Tahmin pazarlarının işleyişi son bir yılda ABD’de çok sayıda hukuki ihtilafa da yol açtı.
Nevada, Washington, Michigan, Wisconsin, Illinois, Arizona, Connecticut ve New York gibi eyaletlerin yönetimleri, bu platformlardaki bahisleri kumar kapsamında değerlendirerek kripto platformlarına ve CFTC’ye karşı hukuki süreçler yürütüyor.
Google çalışanı gizli verileri Polymarket bahislerinde kullanmakla suçlanıyor
Amerika
ABD, Altın Kubbe füze savunma sistemini ilk kez test etti

ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, “Amerika için Altın Kubbe” programı kapsamındaki ilk anahtar testin başarıyla tamamlandığını ve sistemin insansız hava araçları ile seyir füzelerini başarıyla imha ettiğini duyurdu. Hegseth, projenin eski ABD Başkanı Ronald Reagan’ın Stratejik Savunma Girişimi vizyonunu gerçeğe dönüştürdüğünü iddia etti.
ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, “Amerika için Altın Kubbe” programı kapsamındaki ilk anahtar testin başarıyla tamamlandığını bildirdi.
Hegseth, teste bizzat tanıklık etme onuruna eriştiğini kaydetti.
Test sürecinde ileri yönlendirilmiş enerji teknolojilerinin kullanıldığını aktaran Hegseth, sistemin insansız hava araçları ve seyir füzeleri de dahil olmak üzere yaklaşan hedefleri otonom olarak tespit edip imha ettiğini belirtti.
Bakan Hegseth, tüm hedeflerin vurulduğunu ve testin tamamen planlanan takvime uygun şekilde gerçekleştirildiğini ifade etti.
Askerlerin yeni nesil teknolojilerle entegrasyon sürecini yerinde incelediğini belirten ABD Savaş Bakanı, “Başkan Donald Trump, Ronald Reagan’ın Stratejik Savunma Girişimi vizyonunu gerçeğe dönüştürüyor. Altın Kubbe ile savunma bakanlığımız vatanımızı her zamankinden daha güçlü şekilde koruyacak. Altın Kubbe gerçektir, güçlüdür ve planlandığı gibi ilerlemektedir” değerlendirmesinde bulundu.
Altın Kubbe (Golden Dome), Amerika ana karasını balistik, seyir ve hipersonik füzeler dahil olmak üzere her türlü füze tehdidine karşı korumayı amaçlayan çok katmanlı bir füze savunma sistemi.
Nükleer silahları, seyir füzelerini, balistik ve hipersonik füzeler ile insansız hava araçlarını engellemek üzere tasarlanan proje, yaklaşan tehditleri tespit etmek, izlemek ve önlemek amacıyla kurulacak bir uydu ağına dayanıyor.
Bu savunma kalkanının, tespit ve takip işlemleri için yüzlerce uydudan oluşması öngörülüyor.
ABD Başkanı Donald Trump, küresel füze savunma sisteminin kurulmasına ilişkin başkanlık kararnamesini Ocak 2025’te imzalamıştı.
Rusya ve Çin ise projeyi küresel istikrara yönelik bir tehdit olarak nitelendirmişti.
İngiliz The Guardian gazetesinin daha önce yayımladığı haberde, Trump’ın iddialarının aksine, yeni füze savunma sisteminin ikinci başkanlık döneminin sona ereceği 2028 yılına kadar tamamen hazır olamayacağı belirtilmişti.
Sistemin tek bir aşamada değil, kademeli olarak devreye alınacağı; Pentagon’un ilk aşamada veri sistemlerinin entegrasyonuna odaklanacağı, ardından ise uzay konuşlu silahların geliştirilmesi üzerinde çalışacağı aktarılmıştı.
Amerika1 hafta öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Dünya Basını2 hafta önceİran’ın Yeni Büyük Stratejisi
Asya1 hafta önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4








