Amerika
Trump’ın Birliğin Durumu konuşmasından öne çıkanlar

ABD Başkanı Donald Trump, ikinci döneminin ilk resmi Birliğin Durumu konuşmasında ekonomi, göç ve İran ile yükselen tansiyonu merkezine alan bir hitap gerçekleştirdi. Düşük onay oranları ve yaklaşan ara seçimlerin gölgesinde konuşan Trump, diplomatik çözüm arayışlarına vurgu yapsa da İran’ın nükleer silah sahibi olmasına “asla izin vermeyeceğini” savundu.
ABD Başkanı Donald Trump, salı günü ikinci döneminin ilk resmi Birliğin Durumu konuşmasını gerçekleştirdi. Özellikle ekonomi alanındaki düşük onay oranlarıyla karşı karşıya kalan Trump, kasım ayındaki ara seçimler öncesinde partisini bu hitapla bir araya getirmeyi hedefledi.
Yaklaşık 1 saat 50 dakika süren konuşma, ABD’nin bölgeye iki uçak gemisi görev grubu sevk ettiği ve İran ile tansiyonun yükseldiği bir dönemde gerçekleşti.
İran’a yönelik planlardaki belirsizlik sürüyor
Konuşmanın en önemli politika başlığı, Trump’ın İran’a yönelik planlarını netleştirip netleştirmeyeceğiydi; ancak bu konuda kayda değer bir açıklık sağlanmadı.
Trump, “Onlarla müzakere ediyoruz. Bir anlaşma yapmak istiyorlar ama o gizli sözleri henüz duymadık: ‘Asla nükleer silahımız olmayacak'” diye konuştu.
Sorunu diplomasi yoluyla çözmeyi tercih ettiğini belirten Trump, “Ancak bir şey kesin: Dünyanın açık ara bir numaralı terör sponsoru olan bu yapının nükleer silah sahibi olmasına asla izin vermeyeceğim. Bunun gerçekleşmesine müsaade edemeyiz” dedi.
İran ile ABD arasında perşembe günü Cenevre’de yapılması planlanan görüşmeler öncesinde konunun karmaşıklığı dikkat çekiyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, geçen eylül ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, “İran hiçbir zaman nükleer bomba yapmaya çalışmamıştır ve çalışmayacaktır” ifadesini kullanmıştı.
Trump ayrıca, İran’ın nükleer olsun veya olmasın uzun menzilli silah kabiliyetinin bir engel teşkil ettiğini ima ederken, Tahran yönetiminin yıl sonundaki protestolarda göstericileri öldürmesini de kınadı. Mevcut tabloda Trump’ın, Tahran rejiminin iktidarda kalmasını öngörüp öngörmediği belirsizliğini koruyor.
Ekonomi verileri ve ara seçim stratejisi öne çıkıyor
Konuşmanın televizyon izleyici sayısının en yüksek olduğu ilk bölümü büyük ölçüde ekonomiye ayrıldı. Trump’ın borsanın rekor seviyelerde olduğuna dair ifadeleri verilerle örtüşürken, enflasyona dair iddiaları tartışma yarattı.
Trump, ikinci dönemine başladığı Ocak 2025’te yüzde 3,0 olan yıllık enflasyonun “rekor seviyelerde” olduğunu öne sürdü; ancak bu rakamın standart ölçütlere göre rekor teşkil etmediği görülüyor. Güncel veriler ise enflasyonun bu ocak ayı itibarıyla yüzde 2,4 seviyesinde olduğunu gösteriyor.
Kamuoyunda fiyat artışlarına yönelik algı, Trump’ın onay oranlarını olumsuz etkiliyor. Washington Post/ABC News/Ipsos tarafından yapılan ankete katılanların yüzde 65’i Trump’ın enflasyon yönetimini onaylamazken, destek verenlerin oranı yüzde 32’de kaldı.
Trump, Demokratları fiyat artışlarından sorumlu tutarak, muhalefetin geçen yılki vergi indirimi ve harcama tasarısına karşı çıkmasını eleştirdi ve “Halkı incitmek için büyük ölçekli vergi artışları istediler” dedi.
Göç politikası Kongre salonunda gerilimi yükseltti
Hitabın en hareketli anları göçmenlik konusu ele alınırken yaşandı. Trump, “Amerikan hükümetinin ilk görevi yasa dışı göçmenleri değil, Amerikan vatandaşlarını korumaktır” ifadesine destek verenlerin ayağa kalkmasını istedi. Demokratların büyük çoğunluğu, İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) bünyesindeki Göç ve Gümrük Muhafaza Bürosu (ICE) birimlerinin sert uygulamalarına duydukları tepki nedeniyle yerlerinden kalkmadı. Bu uygulamalar, ocak ayında Minnesota’da Renee Good ve Alex Pretti adlı iki ABD vatandaşının vurularak öldürülmesine yol açmıştı.
Trump, ayağa kalkmayan Demokratlara “Ayağa kalkmadığınız için kendinizden utanmalısınız” diyerek tepki gösterdi. Bu sırada Demokrat Partili İlhan Omar ile Trump arasında bir sözlü atışma yaşandı.
Omar, Trump’ın “Amerikalıları öldürdüğünü” bağırırken; Trump, Omar’ın da parçası olduğu “Somali toplumunu” milyarlarca dolarlık kamu kaynağını yağmalamakla suçladı. Omar, bu suçlamaya “yalancı” diyerek karşılık verdi.
Yüksek Mahkeme ile yaşanan gerilim sınırlı kaldı
Trump, geçen hafta Yüksek Mahkeme’nin temel gümrük tarifelerini iptal etmesinin ardından yargı mensuplarını hedef almıştı.
Özellikle kendi atadığı Neil Gorsuch ve Amy Coney Barrett dahil üç muhafazakar yargıcın aleyhte oy kullanmasına tepki gösteren Trump, bu kararı “aileleri için bir utanç” olarak nitelendirmişti.
Dört yargıcın salonda hazır bulunduğu gecede Trump, mahkeme kararını “talihsiz” ve “hayal kırıklığı yaratıcı” olarak tanımlasa da Yüksek Mahkeme’ye yönelik saldırılarını beklenen düzeyde sertleştirmedi.
Siyasi sonuçlar beklentiler dahilinde kaldı
Günümüzde Birliğin Durumu konuşmaları, geçmişteki kadar geniş çaplı bir toplumsal değişim yaratma kabiliyetine sahip değil. Trump’ın sosyal medyayı aktif kullanımı, bu yıllık hitabın “filtrelenmemiş mesaj” özelliğini zayıflatıyor.
Yine de geniş bir izleyici kitlesine hitap eden bu konuşmada, Cumhuriyetçiler Trump’ın göç ve trans hakları gibi temel konularda yarattığı karşıtlıktan memnun.
Demokratlar ise kasım ayında Temsilciler Meclisi’nin kontrolünü ele geçirme şanslarını değiştirecek bir gelişme yaşanmadığı görüşünde.
Demokrat Parti’nin cevabını veren Virginia Valisi Abigail Spanberger, “Başkan hayatı sizin için daha uygun maliyetli hale getirmeye çalışıyor mu? Başkan Amerikalıları korumak için çalışıyor mu?” sorularıyla hükümeti eleştirdi.
Amerika
Hackerlar, Meta AI’ı “kandırarak” kullanıcı hesaplarını ele geçirdiler
Bilgisayar korsanlarının, Meta’nın yapay zeka destek ekibini (Meta AI) ünlü hesapları ele geçirmelerine yardım etmeleri için “kandırdığı” ortaya çıktı.
Henüz kaç hesabın etkilendiği belli değil ama mağdurlar arasında Barack Obama’nın Beyaz Saray hesabı, ABD Uzay Kuvvetleri’nin başçavuşu ve güvenlik araştırmacısı olan eski bir Meta çalışanı da bulunuyor gibi görünüyor.
Hackerların sosyal medya paylaşımlarının da gösterdiği gibi, Meta’nın sohbet robotunu kandırmak şaşırtıcı derecede kolaydı.
404 Media’ya göre, hackerlar ilk olarak bir VPN kullanarak kendilerini hedef hesap sahibinin bulunduğu coğrafi bölgedeymiş gibi gösterdiler ve böylece otomatik hesap korumalarını atlattılar.
Ardından, Meta AI Destek Asistanı’ndan hesaba yeni bir e-posta adresi eklemesini istediler ve botun bir kod göndermesini sağladılar.
Kodu ele geçiren hacker, şifre sıfırlama talebinde bulunabildi; bot da bunu yeni e-posta adresine göndererek hesabın kontrolünü devretti.
Fakat bot artık hackerlara kapılarını ardına kadar açmayacak. Dün bir Meta sözcüsü, sorunun “çözüldüğünü ve etkilenen hesapları güvence altına aldıklarını” söyledi.
Botun yaptığı bu hata, önemli iş fonksiyonlarını yapay zeka ajanlarına devretme gibi giderek yaygınlaşan uygulamanın risklerini ortaya koyuyor.
Instagram, birçok kullanıcının hesabının ele geçirilmesine yol açan güvenlik sorununu çözdüğünü açıkladı.
Hafta sonu boyunca, Reddit’teki birçok kullanıcı Instagram hesaplarının ele geçirildiğini iddia etti ve X’teki bir dizi kullanıcı da benzer hesap ele geçirme olaylarına karşı uyarıda bulundu.
Güvenlik araştırmacısı Jane Wong, kendi Instagram hesabının da ele geçirildiğini söyledi.
Wong, “Şifrem benden habersiz değiştirildi ve dün boyunca farklı şifre sıfırlama girişimleri aldım. Oldukça endişe verici,” dedi.
Amerika
Trump, yapay zeka kararnamesini imzaladı

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zeka şirketlerinden, modellerin tam olarak piyasaya sürülmeden önce yeteneklerini değerlendirmek üzere federal hükümete modeller sunmalarını talep eden bir başkanlık emri imzaladı.
Emirde, şirketlerden gönüllülük esasına dayalı olarak, bir modelin “gelişmiş siber yeteneklerini” değerlendirmek ve modelin “kapsam dahilindeki öncü model” olarak kabul edilip edilmeyeceğini belirlemek üzere bir karşılaştırmalı değerlendirme sürecine katılmaları isteniyor.
Ardından, şirketlerin bu modelleri daha geniş bir kitleye sunmayı planladıkları tarihten en fazla 30 gün önce bu modellere erişim talep ediyor ve hükümetin erken erişim hakkı alacak “güvenilir ortakları” seçmesine olanak tanıyor.
Kararnamede şöyle deniyor.
“Bu bölümdeki hiçbir hüküm, sınır modeli dahil olmak üzere yeni yapay zeka modellerinin geliştirilmesi, yayınlanması, piyasaya sürülmesi veya dağıtımı için zorunlu bir hükümet lisanslama, ön onay veya izin şartı oluşturulmasına yetki verdiği şeklinde yorumlanamaz.”
Trump, o dönemde gazetecilere verdiği demeçte, önde gelen teknoloji şirketlerinin CEO’larıyla imza törenini “kararnamenin bazı yönlerini beğenmediği”için ertelediğini söylemişti.
Somut ayrıntılar açısından yetersiz olan salı günkü kararname, ABD’deki yapay zeka geliştirme çalışmaları için kritik bir anda yayınlandı.
Pazartesi günü Anthropic, Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna halka arz için gizli başvuruda bulunduğunu açıkladı. Rakip OpenAI da bu yıl içinde olası bir halka arz için hazırlıklarını sürdürüyor.
SpaceX, kendi AI laboratuvarı SpaceXAI’nin sahibi olarak, her ikisini de halka arz konusunda geride bırakmaya hazırlanıyor. Şirketin değerini 1 trilyon doların çok üzerine çıkarabilecek halka arzın önümüzdeki hafta gerçekleşmesi bekleniyor.
AI patlaması sırasında servetlerin hızla arttığı teknoloji sektörü, Beyaz Saray’ın AI konusundaki tutumunda merkezi bir rol oynadı.
Musk’ın uzun süredir müttefiki olan risk sermayedarı David Sacks, bu yılın başlarında görevine son verilene kadar ilk kripto ve yapay zeka sorumlusu olarak görev yaptı.
Fakat Sacks’ın, Musk ve Meta CEO’su Mark Zuckerberg ile birlikte geçen ay Trump yönetimini arayarak, başkanın imzalamaya hazırlandığı önceki yapay zeka başkanlık kararnamesine karşı lobi yaptığı bildirildi.
Salı günkü kararname, Anthropic’in yazılımdaki zayıflıkları ve güvenlik açıklarını tespit etmede üstün bir model olan Claude Mythos Preview’u duyurarak bu yılın başlarında hükümet yetkililerini ve Wall Street’i şaşırtmasının ardından geldi.
Şirket, Project Glasswing adlı siber güvenlik girişiminin bir parçası olarak bu modelin kullanıma sunulmasını seçkin bir grup şirketle sınırladı ve bu girişimi salı günü genişletti.
Mythos’un piyasaya sürülmesi, Anthropic ile Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles ve Hazine Bakanı Scott Bessent dahil olmak üzere Trump yönetiminin üst düzey üyeleri arasında birkaç yüksek profilli toplantı düzenlenmesine yol açtı.
Trump’ın yapay zeka kararnamesi, yönergeler ve diğer kılavuzların geliştirilmesi için çeşitli zaman dilimlerini özetliyor ve özellikle Savunma Bakanlığı’ndan bilgi sistemlerinin siber savunmasına öncelik vermesini istiyor.
Savunma Bakanlığı, Mythos’u piyasaya sürmeden kısa bir süre önce bu girişimi bir tedarik zinciri riski olarak nitelendirerek, Anthropic’in öncü modellerinden aktif olarak uzaklaşmaya çalıştı.
Bu tanımlama, Anthropic’in ABD ulusal güvenliğini tehdit ettiği anlamına geliyor ve savunma müteahhitlerinin kurumla yaptıkları çalışmalarda şirketin teknolojisini kullanmalarını yasaklıyor.
Anthropic, bu tanımlamayı geri aldırmak için Trump yönetimine dava açtı ve bu dava halen devam ediyor.
Amerika
SpaceX 75 milyar dolarlık rekor halka arza hazırlanıyor

Elon Musk’ın sahibi olduğu havacılık ve uzay şirketi SpaceX, hisse başına 135 dolar sabit fiyat belirleyerek gerçekleştireceği halka arzla rekor düzeyde 75 milyar dolar toplamayı planlıyor. Reuters’ın haberine göre şirket, bu adımla piyasa değerini 1,75 trilyon dolara ulaştırmayı hedefliyor.
Milyarder Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX şirketi, hisse başına 135 dolar sabit fiyat belirleyerek gerçekleştireceği halka arzla rekor düzeyde 75 milyar dolar toplamayı planlıyor. Reuters ajansının konuya aşina bir kaynağa dayandırdığı haberine göre şirket, bu süreçte 555,6 milyon adet hisse satmayı amaçlıyor ve toplam piyasa değerinin 1,75 trilyon dolara ulaşmasını bekliyor.
Bu halka arzın borsa tarihindeki en büyük işlem olabileceği ve ardından yapay zeka devleri OpenAI ile Anthropic’in de izlemesi beklenen büyük ölçekli yeni bir halka arz dalgasına öncülük edebileceği belirtiliyor.
Sabit fiyatlı halka arz, bir şirketin talep toplama süreci başlamadan önce hisse başına kesin değeri önceden duyurduğu bir fiyatlandırma yöntemi. Bu fiyat, şirketin analistleri ve yetkilendirilmiş aracı kurumlar tarafından finansal göstergeler, piyasa koşulları ve rakip analizleri temel alınarak hesaplanıyor. Yatırımcılar bu arza katılırken doğrudan belirlenen bu fiyat üzerinden talep iletiyor; talebin arzı aşması durumunda hisseler, genellikle bireysel küçük yatırımcılara öncelik verilerek katılımcılar arasında dağıtılıyor.
Reuters, yatırımcı sunumları yapılmadan ve talep toplama defteri oluşturulmadan önce sabit bir fiyat belirlenmesinin piyasa teamülleri açısından sıra dışı bir adım olduğunu aktardı.
Şirketler genellikle talebe göre fiyatı ayarlayabilmek amacıyla belirli bir fiyat aralığı ilan etmeyi tercih ediyor.
ABD merkezli hukuk firması Wilson Sonsini Goodrich & Rosati’nin kıdemli ortağı Weiheng Chen konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Musk, kendi takipçi kitlesinde işe yarayan ‘ister al ister bırak’ yaklaşımını uyguluyor. Piyasa koşulları ve sektörde karşılaştırılabilecek başka bir şirketin bulunmaması göz önüne alındığında bu makul bir adım” dedi.
SpaceX’in yatırımcı turları kapsamındaki tanıtım faaliyetleri (roadshow) 4 Haziran Perşembe günü başlayacak.
Halka arzın tamamen birincil piyasa halka arzı olarak yapılandırılması, yani elde edilecek tüm gelirlerin doğrudan şirkete aktarılması ve mevcut hissedarların kendi paylarını satamaması bekleniyor. Kurucu Elon Musk’ın da halka arzın ardından 366 gün boyunca SpaceX hisselerini elinde tutma zorunluluğu bulunuyor.
Şirket halka arz gelirini yapay zeka ve Starlink yatırımlarında kullanacak
Halka arzdan elde edilecek fonlar, şirketin yapay zeka bilgi işlem kaynaklarının genişletilmesinde ve Starlink uydu ağının büyütülmesinde kullanılacak.
SpaceX, bu yılın başlarında Elon Musk’ın yapay zeka girişimi xAI ile bir ortaklık kurmuş, bu süreçte roket şirketine 1 trilyon dolar, Grok adlı sohbet robotunun geliştiricisine ise 250 milyar dolar değer biçilmişti.
Finansal tablolara göre SpaceX, bir önceki yıl elde ettiği 791 milyon dolarlık kârın ardından, 2025 yılında 4,94 milyar dolar net zarar bildirdi.
Nasdaq borsasında “SPCX” koduyla işlem görmeyi hedefleyen SpaceX’in borsaya ilk adımını 12 Haziran’da atması bekleniyor. Goldman Sachs, Morgan Stanley, BofA Securities, Citigroup ve J.P. Morgan süreçte ortak lider aracı kurumlar (joint bookrunners) olarak görev alıyor.
Bank of America’nın Asya-Pasifik bölgesindeki eski küresel sermaye piyasaları eş başkanı Craig Coben sürece ilişkin olarak, “Tarihin en çok beklenen halka arzı konumundaysanız, yatırımcılardan kendi sürecinize uyum sağlamalarını isteyebilirsiniz; tersini yapmak zorunda kalmazsınız” değerlendirmesinde bulundu.
Dünya Basını2 hafta önceProf. Mearsheimer: Trump, İran savaşını sonlandırmak için Çin’den yardım istedi
Dünya Basını2 hafta önceİktisat tarihçisi Chance: Batı, Çin’i kendi sistemine entegre ederek liberal bir demokrasiye dönüştüreceğini sandı
Asya2 hafta önceRusya ve Çin liderleri Pekin’de stratejik ortaklığı görüştü
Diplomasi2 hafta önceXi ve Putin ‘çok kutuplu bir dünya ve yeni tip uluslararası ilişkiler’ çağrısı yaptı
Amerika2 hafta önceBolivyalı işçi ve köylüler başkent La Paz’ı kuşattı
Asya2 hafta önceLai, Tayvan’ın “özgürlüğünden vazgeçmeyeceğini” söyledi, yeni İHA bütçeleri sözü verdi
Asya2 hafta önceRusya ve Çin arasındaki ticaret hacmi 240 milyar dolara ulaştı
Asya2 hafta önceİran’daki savaş yuan için küresel ticarette fırsat penceresi açtı









