Bizi Takip Edin

ASYA

Vietnam’ın yeni lideri To Lam’ın göreve geldikten sonraki ilk durağı Çin

Yayınlanma

Çin Dışişleri Bakanlığı’nın perşembe günü yaptığı açıklamaya göre Vietnam Devlet Başkanı ve Komünist Parti Genel Sekreteri olan To Lam, Çinli mevkidaşı Xi Jinping’in daveti üzerine üç günlük bir devlet ziyareti gerçekleştirecek.

Bu ziyaret, Lam’ın ülkenin en üst makamı olan Vietnam Komünist Partisi’nin genel sekreteri seçilmesinden bu yana yapacağı ilk yurtdışı gezisi olacak. Lam, 19 Temmuz’da hayatını kaybeden ve uzun süredir görevde olan parti başkanı Nguyen Phu Trong’un yerine geçti.

To Lam’ın pazar günü Pekin’e vardığında gündeminde ekonomik bağlar, özellikle de ülkesinin demiryolu projelerine Çin’in desteğini sağlamak, olması bekleniyor.

Nanjing Üniversitesi Güney Çin Denizi Çalışmaları Ortak İnovasyon Merkezi’nde kıdemli araştırma görevlisi olan Cheng Hanping, Lam’ın ziyaretinin iktidardaki iki komünist parti arasındaki ilişkinin “balast” rolünü göstermesinin muhtemel olduğunu söyledi.

South China Morning Post’a konuşan Cheng, “Dünya nasıl değişirse değişsin ya da Çin ve Vietnam arasında ne tür çelişkiler olursa olsun, Çin ve Vietnam’daki iki parti arasındaki partiler arası ilişki bir denge unsurudur ve sarsılmazdır” dedi.

Lam’ın gezisi, Hanoi ve Pekin arasında Güney Çin Denizi’nde birbiriyle örtüşen hak iddiaları nedeniyle haftalardır süregelen gerginlik ve restleşmelerin ardından geldi. Vietnam ayrıca bölgede ABD ve Avustralya, Filipinler ve Japonya gibi Çin’in etkisine karşı koymaya çalışan müttefikleriyle yakınlaşmaya devam ediyor.

Trong, parti başkanı olarak görev yaptığı 13 yıl boyunca Çin liderliği ile sık sık üst düzey temaslarda bulundu.

Çin Komünist Partisi’nin Ekim 2022’deki dönüm noktası niteliğindeki 20. Kongresi’nden bir hafta sonra Trong, üst üste üçüncü dönemine başlamasından bu yana ilk yurtdışı gezisi için Pekin’e gelmişti.

Bu ziyaret aynı zamanda Trong’u, Xi’nin Çin’in parti başkanı olarak tarihi üçüncü döneminin onaylanmasının ardından onu şahsen tebrik eden ilk yabancı lider yapmıştı.

Xi, Aralık 2023’te Hanoi’ye karşılıklı bir ziyaret gerçekleştirmiş ve iki taraf işbirliklerini artırma ve “ortak bir geleceğe” sahip bir toplum inşa etme konusunda anlaşmıştı.

Lam’ın da, selefinin yolunu takip edeceği düşünülüyor.

‘Ekonomik uyum ve partiler arası dayanışma’

Cheng’e göre iki taraf Lam’ın ziyareti sırasında ikili bağları güçlendirmek için ekonomik uyumluluklarını ve partiler arası dayanışmayı daha da geliştirmeye çalışacak.

Uzmanlar, Lam’ın Çin ile daha yakın işbirliği yaparak Vietnam ekonomisini güçlendirmeye çalışacağı ve liderlik çalkantılarının yaşandığı bir dönemin ardından ülkedeki siyasi konumunu sağlamlaştırmaya çalışacağı konusunda hemfikir.

Siyasi çalkantılar arasında bir önceki Vietnam Devlet Başkanı ve Ulusal Meclis Başkanı’nın yolsuzluk davalarıyla bağlantılı oldukları iddiasıyla görevden alınmaları da yer alıyordu.

Cehng, Lam’ın hedefleri arasında Çin yatırımlarını artırmak ve ticaret hacmini genişletmenin yanı sıra dijital ekonomi bağlarını güçlendirmek ve çeşitli tedarik zinciri konularında birlikte çalışmak olduğunu söyledi.

Hanoi ayrıca ulusal ve sınır ötesi demiryolu projelerini ilerletmek için Çin yatırımları ve teknolojik destek arıyor.

Cheng’e göre, sınır ötesi demiryolu sadece Vietnam’ın Çin ile bağlantısını güçlendirmekle kalmayacak, aynı zamanda Güneydoğu Asya ülkesini çeşitli Avrupa ülkelerini birbirine bağlayan bir yük hizmetleri ağı olan Çin-Avrupa Demiryolu Ekspresi ile de entegre edecek.

Çin uzun zamandır Vietnam’ın en büyük ticaret ortağı ve en büyük yabancı yatırımcılarından biri; Vietnam ise Çin’in Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği içindeki en büyük, dünyadaki dördüncü büyük ticaret ortağı.

Pekin merkezli bağımsız düşünce kuruluşu Anbound’da araştırmacı olan Zhou Chao, Lam’ın Çin’in Vietnam meyveleri ithalatında bir artış ve Çin’den istikrarlı elektrik ihracatı arayışında olabileceğini söyledi.

Bu sonuncusu Hanoi’nin, özellikle Vietnam’ın kuzey bölgesindeki yerel işletmeleri ve yabancı üreticileri etkileyen elektrik sıkıntısının üstesinden gelmesine yardımcı olacaktır.

“Daha derin ekonomik ve ticari ilişkiler şüphesiz ki ikili ilişkilerin güçlenmesine ve optimize edilmesine işaret ediyor” diyen Zhou, Güney Çin Denizi anlaşmazlığına vurgu yaparak iki komşu arasındaki ilişkinin bir sınırı olduğunu da sözlerine ekledi.

Zhou, Hanoi’nin Pekin ile olan toprak anlaşmazlıkları konusundaki tutumunda bir yumuşama belirtisi olmadığına dikkat çekti.

Öte yandan mayıs ayında başkanlık görevine başlamasından bu yana Lam, ziyarete gelen Çinli yetkililere Hanoi’nin Pekin ile ilişkilerine “en yüksek önceliği” verdiğini yineledi. Son olarak Çin’in 4 numaralı yetkilisi Wang Huning 25 Temmuz’da Vietnam’ı ziyaret etti.

Politbüro Daimi Komitesi üyesi ve Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı Ulusal Komitesi başkanı olan Wang, Trong’un cenaze töreninde Xi’nin özel temsilcisi olarak Hanoi’deydi.

Lam, parti liderliğine yükselmesinin ardından düzenlediği basın toplantısında dış politikada bir değişiklik olmayacağını söyleyerek Vietnam’ın Çin ve ABD ile ilişkileri arasında bir denge kurmaya devam edeceği yönündeki beklentileri artırdı.

ASYA

ABD heyeti Bangladeş’in yeni yönetimiyle görüştü, reform çağrısı yapıldı

Yayınlanma

Bangladeş’in yeni geçici hükümeti, geçtiğimiz ay protestolar sonucu uzun süredir başbakanlık görevini yürüten Şeyh Hasina’nın devrilmesinin ardından ilk önemli diplomatik toplantısını “sıfırlama, reform ve yeniden başlatma” çağrısıyla tamamladı.

Geçici lider Nobel ödüllü bankacı Muhammed Yunus ve diğer yetkililer pazar günü başkent Dakka’da, ABD hükümetinin Güney Asya’dan sorumlu dışişleri bakan yardımcısı Donald Lu ve Hazine Bakanlığı’nın uluslararası finanstan sorumlu müsteşar yardımcısı Brent Neiman’ın da aralarında bulunduğu altı kişilik bir heyetle görüşmelerde bulundu.

Lu, ocak ayındaki seçimlerden önce de dahil olmak üzere birçok ziyaret gerçekleştirdiği Güney Asya ülkesinde tanınan bir isim.

Bu hafta sonu yapılan üst düzey görüşmelerde Yunus, ekonominin yeniden canlandırılması ve seçim sistemi, yargı ve polis gibi kilit kurumlarda reform yapılması da dahil olmak üzere pek çok söz verdi.

“Yolsuzluk batağına saplanmıştık” diyen Yunus, yetkililerin ‘sıfırlama, reform ve yeniden başlatma’ için çaba göstereceğini de sözlerine ekledi.

Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün 2023 Yolsuzluk Algı Endeksi’nde 180 ülke arasında 149. sırada yer alan Bangladeş, milyarlarca dolarlık kayıp devlet fonlarını geri almak için FBI ve Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi’nden (UNODC) yardım istedi.

Yunus’un finans danışmanı Salehuddin Ahmed pazar günü gazetecilere yaptığı açıklamada, çalınan paranın ülkesine geri gönderilmesi konusunda ABD heyetiyle görüşmeler yapıldığını söyledi. Yeni hükümet, son 15 yılda, özellikle ticari yanlış faturalandırma ve hundi olarak bilinen gayri resmi bir para transferi ağı yoluyla yaklaşık 100 milyar doların yasadışı olarak ülke dışına çıkarıldığını iddia ediyor.

ABD, Bangladeş’e yönelik yaklaşımını neden değiştirdi?

ABD’den destek sözü

ABD heyeti pazar günü yaptığı açıklamada Bangladeş’in kapsayıcı ekonomik büyümesini ve kurumsal reformlarını destekleyeceğini belirterek ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) aracılığıyla 202 milyon dolarlık ek yardım sözü verdi.

Bu, USAID’in 2026 yılına kadar Bangladeş’e 954 milyon dolar yardım sözü verdiği ve bunun 425 milyon dolarının halihazırda ödendiği 2021 anlaşmasının ardından geldi.

ABD heyetinin ziyaretiyle eş zamanlı olarak Dünya Bankası ve Asya Kalkınma Bankası da pazar günü Bangladeş’e bankacılık ve finans sektörlerindeki reformları desteklemek üzere 2,5 milyar dolar kredi sağlayacaklarını açıkladı.

Dünya Bankası toplam miktarın 1 milyar dolarını tahsis ederken, ADB de 1,5 milyar dolarlık katkıda bulunacak.

Bangladeş geçen yıl Uluslararası Para Fonu’ndan (IMF) 4.7 milyar dolarlık bir kurtarma paketi talep etti ve şimdi de tükenen döviz rezervlerini doldurmak için 5 milyar dolar daha istiyor.

ABD merkezli jeopolitik köşe yazarı Shafquat Rabbee pazar günkü toplantılarla ilgili olarak “Üst düzey bir heyet Yunus hükümetine, özellikle de Bangladeş’in acilen ihtiyaç duyduğu önemli ekonomik yardım konusunda önemli bir destek sinyali verebilir” dedi.

Dakka’daki ABD büyükelçiliği, önemli bir giyim ihracatçısı olan Bangladeş’teki Amerikan şirketlerinin önemli varlığına vurgu yaparak, sosyal medyada “doğru ekonomik reformların yapılması halinde” ülkenin “ticaret ve yatırım yoluyla büyüme potansiyelini” ortaya çıkarabileceğini söyledi.

Dakka’daki Jahangirnagar Üniversitesi’nde uluslararası ilişkiler profesörü olan Shahab Enam Khan Nikkei Asia’ya yaptığı değerlendirmede, ABD heyetinin mesajının, Washington’ın Bangladeş gibi Hint-Pasifik’te yükselen jeopolitik oyuncularla süregelen angajmanını yansıttığını söyledi.

Bangladeş’te Muhammed Yunus geçici lider olarak görevi devraldı

Okumaya Devam Et

ASYA

Filipinler Güney Çin Denizi’ndeki tartışmalı sığlıktan çekildi

Yayınlanma

Filipinler’in kısa bir süre önce bir sahil güvenlik gemisini tartışmalı Güney Çin Denizi sığlığından geri çekmesi sonrası, Çin’in bölgede atacağı adımlar tartışılıyor .Manila, BRP Teresa Magbanua gemisini beş aylık bir konuşlandırmanın ardından kötü hava koşulları, tükenen malzemeler ve tıbbi bakıma ihtiyaç duyan personeli tahliye etme ihtiyacını gerekçe göstererek hafta sonu Sabina Sığlığı’ndan geri çağırdı. Çin orayı Xianbin Resifi olarak adlandırıyor.

Gemi pazar günü Palawan’daki Puerto Princesa Limanı’na büyük bir karşılama ile döndü, ancak 63 mürettebatından dördünün dehidrasyon nedeniyle hastanede tedavi görmesi gerekiyordu.

Analistler, ani geri çekilmenin, Filipinler tarafından kasıtlı olarak Güney Çin Denizi’nin bir başka tartışmalı noktası olan İkinci Thomas Sığlığı’nda karaya oturtulan İkinci Dünya Savaşı döneminden kalma Amerikan yapımı bir savaş gemisi olan BRP Sierra Madre’de konuşlu birliklerin rotasyonuna ve ikmaline imkan tanıyabileceğini söylüyor.

Çin’in Global Times gazetesi ise çekilme üzerine, “Çin’in başarılı müdahalesinin Filipinler’in hedeflerini boşa çıkardığını ve geriye tek seçenek olarak geri çekilmenin kaldığını” yazdı.

Global Times’a göre, Filipinler gemisinin çekilmesi, çarşamba günü Çin-Filipinler İkili İstişare Mekanizması başkanları arasında Güney Çin Denizi konusunda yapılan toplantıdan üç gün sonra gerçekleşti. Ancak Filipinler çekilme işlemini Çin’e önceden bildirmedi.

Yeni Güney Galler Üniversitesi’nde emeritus profesör olan Carl Thayer ise, Filipinler’in Teresa Magbanua’yı geri çekmeden önce yerine yeni bir gemi koyması gerektiğini söyleyerek endişelerini dile getirdi.

This Week in Asia’ya konuşan Thayer, “İnisiyatif artık Çin’in elinde. Filipin Sahil Güvenliği’nin geminin yerine yenisini koymasını engelleme çabalarını savunma amaçlı bir tedbir olarak gerekçelendireceklerdir” dedi.

Thayer, geri çekilmenin Çin tarafından bölgedeki egemenlik iddialarını güçlendirmek için bir propaganda aracı olarak kullanılacağını da sözlerine ekledi. Bölgede 70 civarında Çin askeri, sahil güvenlik ve milis gemisinin bulunduğunu belirten Thayer, Çin’in Filipinler’in konuşlandırmaya çalıştığı herhangi bir yedek gemiye karşı koyacağını belirtti.

Avustralya Savunma Kuvvetleri Akademisi’nde ders veren Güneydoğu Asya uzmanı Thayer, “Çin’in amacı Sabina Sığlığı’nı işgal etmek değil, Filipinler’in kalıcı bir varlık göstermesini engellemektir” dedi.

Teresa Magbanua’nın Palawan’dan 146 km (90 mil) ve en yakın büyük Çin kara kütlesinden yaklaşık 1.200 km uzaklıktaki Sabina Sığlığı’na konuşlandırılması Pekin’le Manila arasında gerginliği yükseltmişti.

Filipinler Ulusal Denizcilik Konseyi Başkanı Lucas Bersamin pazar günü yaptığı açıklamada, geminin sığlıktan çekilmesinin gerekli onarımların yapılmasına ve mürettebatın biraz dinlenmesine olanak sağlayacağını söyledi.

Filipin sahil güvenlik sözcüsü Komodor Jay Tarriela da pazartesi günü düzenlediği basın toplantısında, “Biz hiçbir şey kaybetmedik. Hiçbir şeyi terk etmedik” dedi.

Okumaya Devam Et

ASYA

Yen, 2023’ten bu yana ilk kez dolar karşısında 140’ın üzerine çıktı

Yayınlanma

Japon Yen’i temmuz ayının başındaki 161,95 seviyesinden yukarı yönlü harekete geçerek on yıllardır görülen en zayıf seviyeden kayda değer bir toparlanmayı işaret etti.

Yen dolara karşı %0,6’ya kadar değer kazanarak 139,96’ya ulaştı ve bu temmuz 2023’ten bu yana en güçlü seviyesi oldu. Yen, yatırımcıların ABD ile Japonya arasındaki faiz oranı farkının daha da daralması yönünde pozisyon almasıyla %15’lik bir kazançla bu çeyrekte en iyi performans gösteren Grup-10 para birimi oldu.

FED’in çarşamba günü faiz düşürme yoluna gideceği kesin görülüyor tek soru ise ne kadar düşüreceği. Japonya Merkez Bankası’nın bu yıl iki kez faiz artırımı yaptıktan sonra cuma günü beklemede kalması bekleniyor. Singapur’daki Macquarie Group Ltd.’de stratejist olan Gareth Berry, “Esas olarak FED’in bu hafta 25 yerine 50 baz puanlık faiz indirimi yapma riskinin yen’i desteklediğini” söyledi.

Japonya Merkez Bankası’nın bu hafta faiz oranlarını değiştirmese de Bloomberg tarafından ankete katılan ekonomistlerin çoğunluğu aralık ayında başka bir faiz artışı olacağını öngörüyor. Merkez bankasının 31 Temmuz’da politika faizini %0,25’e çıkarması, qğustos başında dövizlerden tahvillere ve hisse senetlerine kadar varlıkları sarsan küresel piyasa çalkantısına katkıda bulundu.

Öte yandan Japonya Merkez Bankası Başkanı Kazuo Ueda, 3 Eylül’de merkez bankasının, fiyatların tahminlerle uyumlu olması halinde faiz oranlarını artıracağını teyit etti. Merkez bankası yönetim kurulu üyesi Junko Nakagawa, 11 Eylül’de yaptığı açıklamada, ekonominin tahminler doğrultusunda performans göstermesi halinde, bankanın politikalarını bundan sonra da ayarlamaya devam edeceğini söyledi.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English