Bizi Takip Edin

Diplomasi

Yapay zeka nükleer savaş istiyor

Yayınlanma

Gelişmiş yapay zeka modelleri, simüle edilmiş jeopolitik krizlerde insanlara özgü çekincelerden yoksun bir şekilde nükleer silahları kullanmaya istekli görünüyor.

New Scientist’in aktardığına göre King’s College London’dan Kenneth Payne, üç önde gelen büyük dil modelini (GPT-5.2, Claude Sonnet 4 ve Gemini 3 Flash) simüle edilmiş savaş oyunlarında birbirleriyle karşılaştırdı.

Senaryolar, sınır anlaşmazlıkları, kıt kaynaklar için rekabet ve rejimin varlığını tehdit eden varoluşsal tehditler dahil olmak üzere yoğun uluslararası çatışmaları içeriyordu.

Yapay zeka modellerine, diplomatik protestolardan tam teslimiyete ve tam stratejik nükleer savaşa kadar çeşitli eylemler seçmelerine olanak tanıyan bir “tırmanma merdiveni” (escalation ladder) verildi.

AI modelleri toplam 329 turdan oluşan 21 oyun oynadı ve kararlarının ardındaki mantığı açıklayan yaklaşık 780.000 kelime üretti.

Simüle edilen oyunların yüzde 95’inde, AI modelleri tarafından en az bir taktik nükleer silah kullanıldı.

Payne, “Nükleer tabu, makineler için insanlar kadar güçlü görünmüyor,” diyor.

Dahası, hiçbir model, ne kadar kötü kaybettiklerine bakmaksızın, rakibi ile tamamen uzlaşmayı veya teslim olmayı seçmedi. En iyi ihtimalle, modeller şiddet düzeylerini geçici olarak azaltmayı tercih ettiler.

Ayrıca savaşın karmaşasında hatalar da yaptılar: Çatışmaların yüzde 86’sında kazalar meydana geldi ve yapay zekanın mantığına göre, eylemler AI’ın amaçladığından daha yüksek bir düzeye tırmandı.

Aberdeen Üniversitesi’nden James Johnson, “Nükleer risk açısından bakıldığında, bu bulgular tedirgin edici,” diyor.

Johnson, çoğu insanın bu kadar yüksek riskli bir karara karşı ölçülü tepki vermesine karşın, yapay zeka botlarının birbirlerinin tepkilerini potansiyel olarak felaketle sonuçlanabilecek şekilde artırabileceğinden endişe duyuyor.

AI, dünyanın çeşitli ülkeleri tarafından savaş oyunlarında halihazırda test ediliyor. Princeton Üniversitesi’nden Tong Zhao, “Büyük güçler savaş oyunlarında AI’ı halihazırda kullanıyor, fakat AI karar desteğini gerçek askeri karar alma süreçlerine ne ölçüde dahil ettikleri belirsizliğini koruyor,” diyor.

Zhao, ülkelerin standart olarak nükleer silahlarla ilgili karar alma süreçlerine yapay zekayı dahil etmekte çekingen davranacaklarına inanıyor. Payne de bu görüşe katılıyor ve “Gerçekçi olarak, kimsenin nükleer siloların anahtarlarını makinelere teslim edip kararı onlara bırakacağını sanmıyorum,” diyor.

Fakat yine de bunun gerçekleşmesi için bazı yollar var. Zhao, “Son derece sıkışık zaman çizelgelerinin söz konusu olduğu senaryolarda, askeri planlamacılar yapay zekaya güvenmek için daha güçlü teşviklerle karşı karşıya kalabilirler,” iddiasında bulunuyor.

Yapay zeka modellerinin “büyük kırmızı düğme”ye basma konusunda insanlara özgü korkuya sahip olmamalarının, bu modellerin bu kadar tetikleyici olmalarının tek nedeni olup olmadığını merak ediyor ve şöyle diyor:

“Bu sorunun duygusuzluktan öte bir şey olması da mümkün. Daha temel olarak, yapay zeka modelleri insanların algıladığı şekilde ‘riskleri’ anlamayabilir.”

Johnson, bunun karşılıklı garantili yıkım, yani hiçbir liderin rakibine nükleer silah saldırısı düzenlemeyeceği çünkü rakibinin de aynı şekilde karşılık vererek herkesi öldüreceği ilkesi için ne anlama geldiğinin belirsiz olduğunu söylüyor.

Bir AI modeli taktik nükleer silahlar kullandığında, karşı tarafın yapay zekası sadece yüzde 18 oranında durumu yatıştırmayı tercih etti.

Johnson, “AI, tehditleri daha inandırıcı hale getirerek caydırıcılığı güçlendirebilir. AI nükleer savaşa karar vermeyecek, fakat liderlerin savaşa girip girmeyeceklerine karar vermelerini belirleyen algıları ve zaman çizelgelerini şekillendirebilir,” diyor.

Bu çalışmada kullanılan üç AI modelinin arkasındaki şirketler olan OpenAI, Anthropic ve Google, New Scientist’in yorum talebine yanıt vermedi.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English