Avrupa, Kanada’dan çıkan sıvılaştırılmış doğalgazı (LNG) Asya’dan Avrupa’ya yönlendirmek için plan yapıyor.

Kağıt üzerinde, Rus boru hattı gazına olan büyük bağımlılığını ABD’den gelen sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ile değiştiren Avrupa ile dünyanın en büyük beşinci gaz üreticisi Kanada, birbirleri için mükemmel bir eşleşme.

Perşembe günü yapılacak AB-Kanada zirvesi öncesinde üst düzey bir AB yetkilisi, ülkenin dünya pazarlarına 40 milyar metreküp (bcm) gaz ihraç edebileceğini tahmin etti.

Bu rakam, bir zamanlar Rusya’nın Sibirya gaz sahalarını AB’ye bağlayan devasa Kuzey Akım boru hattının en yüksek kapasitesinden daha fazla. 

Fakat bu boru hattının altyapısı Asya’ya hizmet vermek üzere inşa edildi.

Yetkili, gazetecilere yaptığı açıklamada, “Kanada’nın doğu kıyısında, Avrupa’ya LNG ihracatını kolaylaştırmak için kullanılabilecek önemli miktarda altyapı bulunmuyor,” dedi.

Ülkenin batı kıyısındaki devasa bir LNG terminali, nakliye amacıyla yılda 20 milyar metreküp gazı sıvılaştırabiliyor.

Batı kıyısındaki diğer terminaller de yapım aşamasında olup, bu kapasite 2030 yılına kadar ikiye katlanabilir. 

Fakat bu projelerin hiçbiri Avrupa pazarı göz önünde bulundurularak planlanmadı.

Columbia Üniversitesi Küresel Enerji Politikası Merkezi’nde küresel araştırmacı olarak görev yapan Ira Joseph, “Batı Kanada’dan Avrupa’ya LNG tankeriyle yapılacak yolculuk, olabilecek en uzun mesafeye yakın,” dedi.

Buna rağmen, Almanya’nın Sefe şirketi –eskiden Gazprom Germania olarak bilinen devlet gaz şirketi– pazartesi günü bir anlaşma imzaladı.

Anlaşma, 2030’lu yıllardan itibaren Kanada’nın batı kıyısından yıllık yaklaşık 1,4 milyar metreküp gaz tedarikini öngörüyor.

Rapporteur’e göre işin püf noktası, sözleşmenin şartlarında yatıyor. Bu sözleşmeye göre sıvılaştırılmış gaz “gemi üzerinde teslim” (FOB) olarak satılıyor.

Yani gaz, Kanada limanında bir LNG tankerine yüklendiği anda Sefe’ye ait oluyor.

Giderek yaygınlaşan bu düzenleme, nakliye sürelerini kısaltmak amacıyla deniz yoluyla taşınan yüklerin yolculuk sırasında el değiştirmesine olanak tanıyor.

Eski bir enerji tüccarı olan Joseph, “Uygulamada bu, Nijerya’dan kalkan bir tankerin Japonya yerine Almanya’ya, Kanada’dan kalkan bir geminin ise Almanya yerine Japonya’ya gitmesi anlamına gelebilir,” dedi.

Sadece Sefe anlaşması kapsamında, Orta Doğu veya Afrika’dan normalde Asya’ya giden yaklaşık 13 geminin rotası Avrupa’ya yönlendirilebilir; bu gemilerin sözleşme yükümlülükleri ise Kanada’nın batı kıyısından kalkan gemiler tarafından karşılanır.

Joseph, takasların halihazırda “yaygın” olduğunu belirtti. LNG piyasası olgunlaştıkça likiditesi de artıyor; bu da daha fazla takasın gerçekleşebileceği anlamına geliyor.

Enerji istihbarat şirketi Kpler’de analist olan Ronald Pinto, “Bence bu, Avrupalı oyuncuların esnekliğe bahis oynadığını açıkça gösteriyor,” dedi.

Pinto, Avrupa’nın “gelecekteki arz riskleriyle” mücadele ederken, aynı zamanda gazı Asya’nın “büyüyen pazarlarına” satma seçeneğini de elinde tuttuğunu ekledi.

Kanada medyası bu plana ‘büyük takas’ adını verirken, AB’nin enerji genel müdürlüğü DG ENER, Avrupa’ya gaz tedarikini sağlamak için bir seçenek olarak takasları uzun süredir inceliyor.

Ottawa, bundan sonra daha somut yatırımlara da bahis oynuyor. Rapporteur’un gördüğü bir zirve taslak belgesi, doğu kıyısı altyapısı için bir “fizibilite çalışması” yapılmasını öneriyor.

Üst düzey bir AB yetkilisi, bu çalışmanın AB alıcılarının uzun vadeli taahhütlerini ve özel yatırımcıları çekmek için alım potansiyelini inceleyeceğini belirtti. “Doğalgaz, [yeşil] geçiş sürecinde önemli bir rol oynayacak,” diye ekledi.

Berlin’de, CDU ile AfD arasındaki “güvenlik duvarı” (Brandmauer) çöküyor olabilir.

Berliner Zeitung’da yer alan habere göre, Reinickendorf ilçesinde Hıristiyan Demokratlar, bugün (29 Ekim) bir AfD’li siyasetçiyi ilçe meclisine seçmeyi planlıyor.

Bu hamlenin arkasında, Reinickendorf CDU ilçe başkanı ve Federal Meclis üyesi Marvin Schulz bulunuyor.

Schulz, Şansölye Friedrich Merz’in emeklilik politikasının eleştirmeni olarak daha önce de adını duyurmuştu.

Schulz, Bild gazetesine verdiği demeçte, “Almanya’daki siyasi sistem verimsiz ve çöküyor. Artık partizan siyaset yerine somut politika izlemeye karar verdik,” dedi.

Ardından bu açıklamayı Instagram’da da paylaştı. AfD’nin ilçe meclisi adayı, 2020 yılında CDU’dan AfD’ye geçen avukat Thomas Ruschin.

AfD, Reinickendorf ilçe seçimlerinde oyların yaklaşık yüzde 18’ini aldı. Schulz’a göre bu, partiye ilçe meclisinde bir koltuk hakkı tanıyor. 

Öte yandan spesifik bir adayın seçilme hakkı söz konusu değil.

Eski SPD ilçe başkanı Jörg Stroedter ise bu plana sert tepki göstererek, “O zaman güvenlik duvarı yıkılır! Parti başkanı Friedrich Merz inandırıcılığını korumak istiyorsa, bu insanlar artık CDU’da yer almamalı,” dedi.

Merz, üç hafta önce Saksonya-Anhalt’ta AfD’li eyalet meclis başkanının seçilmesinin ardından, “AfD’ye oy verenler, aşırılıkçıların oyununa alet olur ve güvenilirliği yok eder. Bu, partim CDU’nun değerleriyle kesinlikle bağdaşmaz,” demişti.

Öte yandan Berlin’in diğer tüm ilçelerinde, AfD adayları muhtemelen yine dışlanacak gibi görünüyor.

2021-2026 döneminde parti dört ilçede görev alma hakkına sahipti fakat dördüncü tur oylamada yalnızca Treptow-Köpenick’te başarılı olabildi.

Açılan davalar sonuçsuz kaldı; Yüksek İdare Mahkemesi’ne göre AfD, aday gösterme hakkını dava yoluyla talep edemez.

Sonuç olarak, diğer partilerin belediye meclis üyeleri boş kalan görev alanlarını da üstlenmek, yani ek iş yükünü omuzlamak zorunda kalıyor.

Schulz’a göre bu artık bir seçenek değil: “Bu durum verimsizliğe yol açıyor. Buna izin vermeye niyetim yok.”

CDU üyelerinin AfD’yi seçecek olmasına rağmen Schulz, Brandmauer olayından bahsetmek istemiyor ve “Kimseyle işbirliği yapmıyoruz, koalisyon kurmuyoruz. Seçmenlerin kararını uyguluyoruz ve bunun dışında somut politikaya odaklanıyoruz,” diyor.

Berlin CDU Genel Sekreteri Lukas Krieger de durumu şöyle açıklıyor:

“CDU için şunu belirtmek gerekir: Ne AfD ile ne de radikalleşmiş Sol Parti ile herhangi bir işbirliği söz konusu değil. Anlaşma yok, ortak strateji yok, çoğunluk oluşturmaya yönelik mutabakat yok.”

İngiliz The Times gazetesi, eski Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in 25 Ekim’deki parlamento seçimlerinin ardından iktidarı zorla elinde tutmaya hazırlandığını, ancak gelen telefonlar üzerine geri adım attığını yazdı. Eski bir polis amiri seçim günü Belgrad’ın merkezine 4 bin polis ve 3 bin kişinin sevk edildiğini öne sürerken, Vučić’in sözcüsü polis varlığının protestocuların şiddet tehditlerine yanıt olduğunu savundu.

İngiliz The Times gazetesinin siyasetçilere ve özel bir polis biriminin eski yöneticisine dayandırdığı haberine göre, eski Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić ülkedeki parlamento seçimlerinin ardından iktidarı zorla elinde tutmaya hazırlanıyordu.

Ancak kendisine geri adım atması yönünde gelen telefonların ardından bu senaryodan vazgeçti.

Sırp polisinin terörle mücadele biriminin eski komutanı Spasoje Vulević, gazeteye yaptığı açıklamada, oy verme günü olan 25 Ekim’de başkent Belgrad’ın merkezine 4 bin polisin ve “zorbalar” diye tanımladığı 3 bin kişinin sevk edildiğini söyledi.

Vulević’in değerlendirmesine göre Vučić, seçim sonuçlarını tanımamaya hazırlanıyordu.

Vučić’in sözcüsü ise bu iddiayı reddetti. The Times’a konuşan kadın sözcü, Belgrad’daki polis varlığının protestocuların şiddet tehditlerine verilen bir yanıt olduğunu ve iktidarı ele geçirme girişimiyle ilgisi olmadığını belirtti.

Avrupa Parlamentosu Milletvekili Sandro Gozi de seçim günü diplomatik kaynaklardan, Vučić’in güç kullanma senaryosuna hazırlandığına dair endişe verici mesajlar aldığını anlattı.

Gazetenin aktardığına göre Gozi’nin siyasi grubu, yerel saatle 21.00 sularında ilk sonuç tahminleri açıklanırken Vučić’in partisinin destekçilerinin çatışma çıkarmak üzere harekete geçirilebileceği uyarısını taşıyan bir bildiri yayımladı.

Vučić’i geri adıma zorlayan telefonlar nereden geldi?

Seçimin galibi “Öğrenci Listesi”nin önde gelen adaylarından Radomir Saičić de taraflar arasındaki oy farkının az çıkması halinde, sonuçları güç kullanarak değiştirme planı yapıldığını savundu.

Saičić, “Sonuçlar birbirine yakın çıkarsa oylama neticesini kaba kuvvetle iptal etme planları vardı. Ancak edindiğim bilgiye göre, kendisine emniyetten ve başka kişilerden gelen çok sayıda telefon fikrini değiştirmesini sağladı. Bu planı uygulamanın kendisi için çok kötü sonuçlanacağına ikna ettiler” dedi.

Eski komutan Vulević ise polislerin belirleyici bir rol oynamış olabileceğine kuşkuyla yaklaştı.

Belgrad’daki birim komutanlarını bizzat Vučić’in seçtiğini ve bu isimlerin ona itiraz etmesinin pek olası olmadığını belirten Vulević, “Vučić’i Avrupa hükümetlerinin temsilcilerinin aradığını tahmin ediyorum; bunlar en üst düzeyde yapılan görüşmelerdi” diye konuştu.

Avrupa Parlamentosu üyesi Gozi, telefon görüşmelerinin belirleyici etkisi olduğu yönündeki iddiayı doğrulamadı.

Gozi, “Telefon görüşmeleri yapılmış olabileceğini ihtimal dışı bırakamam ama her halükarda aleyhindeki oy farkı fazlasıyla büyüktü. Vučić neye uğradığını şaşırdı” ifadelerini kullandı.

The Times’ın aktardığına göre, akşam saatlerinde Belgrad’da yollar kapatıldı, sokaklarda jandarma görevlileri yer aldı ve siyah giyimli erkek grupları kentteki Öncüler Parkı’na (Pionirski Park) doğru yöneldi.

Vulević, bu kişilerin 20-30 kişilik gruplar halinde geldiğini öne sürdü. Ancak gazete, sandıkların kapanmasından bir buçuk saat sonra, saat 21.30’da Vučić’in geri adım attığını ve toplanan destekçilerinin dağıldığını yazdı.

Sırbistan seçimleri: Dört sütunlu illüzyonun dağılışı

Novi Sad’daki çökmeden erken seçim yenilgisine

Sırbistan’da erken parlamento seçimleri 25 Ekim’de yapıldı.

Seçim Komisyonu verilerine göre, 8 bin 139 sandıktaki sonuçların işlenmesinin ardından “Öğrenci Listesi” oyların yüzde 52,65’ini alırken, Vučić’in “Birleşik Sırbistan” koalisyonu yüzde 39,22’de kaldı.

Vučić, kesin sonuçları beklemeden yenilgiyi kabul etti.

“Bu seçimleri kaybettiğimiz ortada. ‘Öğrenci Listesi’ kazandı” diyen siyasetçi, muhalefetin başarısını Avrupa ülkelerinin ve Amerikan “derin devletinin” desteğine bağladı.

Seçim öncesinde ülke, Kasım 2024’te Novi Sad kentindeki tren istasyonu sundurmasının çökmesiyle başlayan uzun süreli kitlesel protestolara sahne olmuştu.

Göstericiler önce sorumluların hesap vermesini ve yolsuzluk iddialarının soruşturulmasını talep etmiş, ardından hükümetin istifasını istemişti.

Eylül 2026’da parlamentoyu fesheden ve cumhurbaşkanlığı görevinden ayrılacağını duyuran Vučić, bu adımların ardından partisi tarafından başbakan adayı gösterilmişti.